ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಕರಾಭ್ಯಾಂ ಸುಶುಭಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಉಭಾಭ್ಯಾಂ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ಪಸ್ಪರ್ಶ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರಃ ಪರಮಾರ್ತಿಹರೋ ಹರಃ

ಅದ್ಭುತವಾದ ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನು, ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು, ಪರಮ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಹರನು, ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು.

ಉವಾಚ ಚ ಮಹಾದೇವಸ್ ತುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ವೃಷಭಧ್ವಜಃ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಗಣಪಾಂಶ್ಚೈವ ದೇವೀಂ ಹಿಮವತಃ ಸುತಾಮ್

ಬಲಿಷ್ಠ ಹೃದಯದಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಮಹಾದೇವನು, ಎತ್ತಿನ ಧ್ವಜವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ಗಣಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಸಮಾಲೋಕ್ಯ ಚ ತುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ಮಹಾದೇವಃ ಸುರೇಶ್ವರಃ ಅಜರೋ ಜರಯಾ ತ್ಯಕ್ತೋ ನಿತ್ಯಂ ದುಃಖವಿವರ್ಜಿತಃ

ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ವಯಸ್ಸಿಲ್ಲದವನು, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವಿಲ್ಲದವನು, ಸದಾ ದುಃಖವಿಲ್ಲದವನು.'

ಅಕ್ಷಯಶ್ಚಾವ್ಯಯಶ್ಚೈವ ಸಪಿತಾ ಸಸುಹೃಜ್ಜನಃ ಮಮೇಷ್ಟೋ ಗಣಪಶ್ಚೈವ ಮದ್ವೀರ್ಯೋ ಮತ್ಪರಾಕ್ರಮಃ

ನೀನು ಕ್ಷಯವಾಗದವನು, ನಾಶವಾಗದವನು, ತಂದೆಯೂ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುವವನು; ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಗಣ, ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯೂ ಪರಾಕ್ರಮವೂ ನಿನಗಿದೆ.

ಇಷ್ಟೋ ಮಮ ಸದಾ ಚೈವ ಮಮ ಪಾರ್ಶ್ವಗತಃ ಸದಾ ಮದ್ಬಲಶ್ಚೈವ ಭವಿತಾ ಮಹಾಯೋಗಬಲಾನ್ವಿತಃ

ನೀನು ಸದಾ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯ, ಸದಾ ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವವನು; ಮಹಾಯೋಗಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ ನಿನಗೆ ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಚ ಮಾಂ ದೇವೋ ಭಗವಾನ್ ಸಗಣಸ್ತದಾ ಕುಶೇಶಯಮಯೀಂ ಮಾಲಾಂ ಸಮುನ್ಮುಚ್ಯಾತ್ಮನಸ್ತದಾ

ಹೀಗೆ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಭಗವಾನ್ ದೇವರು, ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನಿಂದ ಕುಶದ ಹಸುವಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಬಿಟ್ಟನು.

ಆಬಬನ್ಧ ಮಹಾತೇಜಾ ಮಮ ದೇವೋ ವೃಷಧ್ವಜಃ ತಯಾಹಂ ಮಾಲಯಾ ಜಾತಃ ಶುಭಯಾ ಕಣ್ಠಸಕ್ತಯಾ

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ವೃಷಧ್ವಜ ದೇವರು ಆ ಹಾರವನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿದನು; ಆ ಶುಭಕರವಾದ ಹಾರ ನನ್ನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಾನು ಬದಲಾಗಿದ್ದೆ.

ತ್ರ್ಯಕ್ಷೋ ದಶಭುಜಶ್ಚೈವ ದ್ವಿತೀಯ ಇವ ಶಙ್ಕರಃ ತತ ಏವ ಸಮಾದಾಯ ಹಸ್ತೇನ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ನಾನು ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳವನು, ಹತ್ತು ಕೈಗಳವನು, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಶಂಕರನಂತೆ ಆಗಿದ್ದೆ; ಆ ಹಾರದಿಂದಲೇ ಪರಮೇಶ್ವರನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

ಉವಾಚ ಬ್ರೂಹಿ ಕಿಂ ತೇ ಽದ್ಯ ದದಾಮಿ ವರಮುತ್ತಮಮ್ ತತೋ ಜಟಾಶ್ರಿತಂ ವಾರಿ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಚಾತಿನಿರ್ಮಲಮ್

ಅವನು ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಇಂದು ಏನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳು, ನಾನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ವರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.' ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಶುದ್ಧವಾದ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

ಉಕ್ತಾ ನದೀ ಭವಸ್ವೇತಿ ಉತ್ಸಸರ್ಜ ವೃಷಧ್ವಜಃ ತತಃ ಸಾ ದಿವ್ಯತೋಯಾ ಚ ಪೂರ್ಣಾಸಿತಜಲಾ ಶುಭಾ

'ಇದು ನದಿ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ವೃಷಧ್ವಜನು ಆ ನೀರನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆಗ ಆ ದೈವಿಕ, ತುಂಬಿದ, ಕಪ್ಪು ನೀರಿನ ಶುಭಕರವಾದ ನದಿ ಹರಿಯತೊಡಗಿತು.

ಪದ್ಮೋತ್ಪಲವನೋಪೇತಾ ಪ್ರಾವರ್ತತ ಮಹಾನದೀ ತಾಮಾಹ ಚ ಮಹಾದೇವೋ ನದೀಂ ಪರಮಶೋಭನಾಮ್

ಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಉಟ್ಪಲ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾನದಿ ಹರಿಯತೊಡಗಿತು. ಮಹಾದೇವನು ಆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ನದಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಯಸ್ಮಾಜ್ಜಟೋದಕಾದೇವ ಪ್ರವೃತ್ತಾ ತ್ವಂ ಮಹಾನದೀ ತಸ್ಮಾಜ್ಜಟೋದಕಾ ಪುಣ್ಯಾ ಭವಿಷ್ಯಸಿ ಸರಿದ್ವರಾ

ನೀನು ಜಟೆಯ ನೀರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿರುವ ಮಹಾನದಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ನೀನು 'ಜಟೋದಕ' ಎಂಬ ಪುಣ್ಯವಾದ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ನದಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವೆ.

ತ್ವಯಿ ಸ್ನಾತ್ವಾ ನರಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ತತೋ ದೇವ್ಯಾ ಮಹಾದೇವಃ ಶಿಲಾದತನಯಂ ಪ್ರಭುಃ

ಯಾರು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಮಹಾದೇವನು ದೇವಿಯ ಮೂಲಕ ಶಿಲಾದನ ಮಗನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಪುತ್ರಸ್ತೇ ಽಯಮಿತಿ ಪ್ರೋಚ್ಯ ಪಾದಯೋಃ ಸಂನ್ಯಪಾತಯತ್ ಸಾ ಮಾಮಾಘ್ರಾಯ ಶಿರಸಿ ಪಾಣಿಭ್ಯಾಂ ಪರಿಮಾರ್ಜತೀ

ಅವಳು 'ಇವನು ನಿನ್ನ ಮಗ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನನ್ನನ್ನು ತನ್ನ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ಇಟ್ಟಳು, ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು, ನನ್ನ ತಲೆಯನ್ನೂ ಮುದ್ದಾಡಿ, ಕೈಗಳಿಂದ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಸವರಿದಳು.

ಪುತ್ರಪ್ರೇಮ್ಣಾಭ್ಯಷಿಞ್ಚಚ್ಚ ಸ್ರೋತೋಭಿಸ್ತನಯೈಸ್ತ್ರಿಭಿಃ ಪಯಸಾ ಶಙ್ಖಗೌರೇಣ ದೇವದೇವಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಸಾ

ಮಗನ ಮೇಲೆ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಅವಳು ತನ್ನ ಮೂವರು ಸ್ತನಗಳಿಂದ ಹಾಲು ಹರಿದು, ಆ ಹಾಲಿನ ತೊರೆಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದಳು; ಆಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿ ಶುದ್ಧವಾದ ಶಂಖದಂತೆ ದೇವದೇವರ ಮೇಲೆ ನೆಟ್ಟಗಿತ್ತು.

ತಾನಿ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ತ್ರೀಣ್ಯಸ್ಯಾಃ ಸ್ರೋತಸ್ವಿನ್ಯೋ ಽಭವಂಸ್ತದಾ ನದೀಂ ತ್ರಿಸ್ರೋತಸಂ ದೇವೋ ಭಗವಾನವದದ್ಭವಃ

ಆ ತಾಯಿಯ ಮೂವರು ಹಾಲಿನ ತೊರೆಗಳು ಮೂರು ನದಿಗಳಾಗಿ ಪರಿವಹಿಸಿತು. ಆಗ ಭಗವಂತನು, 'ಇದು ಮೂರು ತೊರೆಗಳ ನದಿ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು.

ತ್ರಿಸ್ರೋತಸಂ ನದೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವೃಷಃ ಪರಮಹರ್ಷಿತಃ ನನಾದ ನಾದಾತ್ತಸ್ಮಾಚ್ಚ ಸರಿದನ್ಯಾ ತತೋ ಽಭವತ್

ಮೂರು ತೊರೆಗಳ ನದಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ವೃಷಭನು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದನು. ಆ ಗರ್ಜನೆಯ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ನದಿ ಹುಟ್ಟಿಬಂದಿತು.

ವೃಷಧ್ವನಿರಿತಿ ಖ್ಯಾತಾ ದೇವದೇವೇನ ಸಾ ನದೀ ಜಾಂಬೂನದಮಯಂ ಚಿತ್ರಂ ಸರ್ವರತ್ನಮಯಂ ಶುಭಮ್

ಆ ನದಿಗೆ ದೇವದೇವರಿಂದ 'ವೃಷಧ್ವನಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಆ ನದಿ ಜಾಂಬೂನದದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದುದು, ಅದ್ಭುತವಾದುದು, ಎಲ್ಲ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶುಭವಾದ ನದಿಯಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಂ ದೇವಶ್ಚಾದ್ಭುತಂ ದಿವ್ಯಂ ನಿರ್ಮಿತಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ಮುಕುಟಂ ಚಾಬಬನ್ಧೇಶೋ ಮಮ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ವೃಷಧ್ವಜಃ

ಆಗ ವೃಷಧ್ವಜಸ್ವಾಮಿ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಮಾಡಿದ ಅದ್ಭುತವಾದ ದಿವ್ಯ ಕಿರೀಟವನ್ನು ನನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿದನು.

ಕುಣ್ಡಲೇ ಚ ಶುಭೇ ದಿವ್ಯೇ ವಜ್ರವೈಡೂರ್ಯಭೂಷಿತೇ ಆಬಬನ್ಧ ಮಹಾದೇವಃ ಸ್ವಯಮೇವ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಮಹಾದೇವನು ಸ್ವತಃ, ವಜ್ರ ಮತ್ತು ವೈಡೂರ್ಯದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಸುಂದರವಾದ ದಿವ್ಯ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿದನು.

ಮಾಂ ತಥಾಭ್ಯರ್ಚಿತಂ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮೇಘೈಃ ಪ್ರಭಾಕರಃ ಮೇಘಾಂಭಸಾ ಚಾಭ್ಯಷಿಞ್ಚಚ್ ಛಿಲಾದನಮ್ ಅಥೋ ಮುನೇ

ಮುನಿಯೇ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೀಗೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಾನು (ಸೂರ್ಯನು) ಮೋಡಗಳಿಂದ ಸುರಿದ ಮಳೆಯ ನೀರಿನಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು.

ತಸ್ಯಾಭಿಷಿಕ್ತಸ್ಯ ತದಾ ಪ್ರವೃತ್ತಾ ಸ್ರೋತಸಾ ಭೃಶಮ್ ಯಸ್ಮಾತ್ ಸುವರ್ಣಾನ್ನಿಃಸೃತ್ಯ ನದ್ಯೇಷಾ ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತತೇ

ಅಭಿಷೇಕವಾದಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಪ್ರವಾಹವು ಹರಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅದು ಬಂಗಾರದೊಳಗಿಂದ ಹೊರಟದ್ದರಿಂದ ಈ ನದಿ ಹುಟ್ಟಿಬಂದಿತು.

ಸ್ವರ್ಣೋದಕೇತಿ ತಾಮಾಹ ದೇವದೇವಸ್ತ್ರಿಯಂಬಕಃ ಜಾಮ್ಬೂನದಮಯಾದ್ಯಸ್ಮಾದ್ ದ್ವಿತೀಯಾ ಮುಕುಟಾಚ್ಛುಭಾ

ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳ ದೇವದೇವನು ಅದನ್ನು 'ಸ್ವರ್ಣೋದಕೆ' ಎಂದು ಕರೆಯಿದನು. ಅದು ಜಾಂಬೂನದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಎರಡನೇ ಶುಭನದಿ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಹರಿದುಬಂದಿತು.

ಪ್ರಾವರ್ತತ ನದೀ ಪುಣ್ಯಾ ಊಚುರ್ ಜಮ್ಬೂನದೀತಿ ತಾಮ್ ಏತತ್ಪಞ್ಚನದಂ ನಾಮ ಜಪ್ಯೇಶ್ವರಸಮೀಪಗಮ್

ಆಗ ಪುಣ್ಯನದಿ ಹರಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಜನರು ಅದನ್ನು ಜಾಂಬೂನದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಇದು ಜಪ್ಯೇಶ್ವರನ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಂಚನದವಾಗಿದೆ.

ಯಃ ಪಞ್ಚನದಮಾಸಾದ್ಯ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಜಪ್ಯೇಶ್ವರೇಶ್ವರಮ್ ಪೂಜಯೇಚ್ಛಿವಸಾಯುಜ್ಯಂ ಪ್ರಯಾತ್ಯೇವ ನ ಸಂಶಯಃ

ಯಾರು ಪಂಚನದವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಜಪ್ಯೇಶ್ವರೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಅಥ ದೇವೋ ಮಹಾದೇವಃ ಸರ್ವಭೂತಪತಿರ್ಭವಃ ದೇವೀಮುವಾಚ ಶರ್ವಾಣೀಮ್ ಉಮಾಂ ಗಿರಿಸುತಾಮಜಾಮ್

ಅನಂತರ, ಮಹಾದೇವನು, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಭವನು, ಶರ್ವಾಣಿಯೆಂಬ ದೇವಿಯನ್ನು, ಪರ್ವತದ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಉಮೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ದೇವೀ ನನ್ದೀಶ್ವರಂ ದೇವಮ್ ಅಭಿಷಿಞ್ಚಾಮಿ ಭೂತಪಮ್ ಗಣೇನ್ದ್ರಂ ವ್ಯಾಹರಿಷ್ಯಾಮಿ ಕಿಂ ವಾ ತ್ವಂ ಮನ್ಯಸೇ ಽವ್ಯಯೇ

ಅದಕ್ಕೆ ದೇವಿ ಹೇಳಿದಳು: 'ನಾನು ನಂದೀಶ್ವರನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಗಣಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಬೇಕೆ? ಅಥವಾ ನೀನು ಹೇಗೆ ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯೋ ಹೇಳು, ಅವ್ಯಯನಾದವನೇ.'

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಭವಾನೀ ಹರ್ಷಿತಾನನಾ ಸ್ಮಯನ್ತೀ ವರದಂ ಪ್ರಾಹ ಭವಂ ಭೂತಪತಿಂ ಪತಿಮ್

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭವಾನಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದ ಕಿರಣ ಹರಡಿತು. ಅವಳು ನಗುತ್ತಾ ತನ್ನ ಪತಿ, ಭೂತಪತಿಯಾದ ಭವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

ಸರ್ವಲೋಕಾಧಿಪತ್ಯಂ ಚ ಗಣೇಶತ್ವಂ ತಥೈವ ಚ ದಾತುಮರ್ಹಸಿ ದೇವೇಶ ಶೈಲಾದಿಸ್ತನಯೋ ಮಮ

'ದೇವದೇವನೆ, ಅವನು ಪರ್ವತದ ಮಗನೂ ನನ್ನ ಮಗನೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನೂ, ಗಣಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನೂ ನೀನು ನೀಡಬೇಕು.'