ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಹುತ್ವಾ ತ್ರಿಯಂಬಕೇನೈವ ಮಧುನೈವ ಚ ಸಂಪ್ಲುತಾಮ್ ದೂರ್ವಾಮಯುತಸಂಖ್ಯಾತಾಂ ಸರ್ವದ್ರವ್ಯಸಮನ್ವಿತಾಮ್

ಅವರು ತ್ರಿಯಂಬಕನಿಗೆ, ಮಧು ಸುರಿದು, ದುರ್ವಾ ಹುಲ್ಲಿನ ಎಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

ಪಿತಾ ವಿಗತಸಂಜ್ಞಶ್ ಚ ತಥಾ ಚೈವ ಪಿತಾಮಹಃ ವಿಚೇಷ್ಟಶ್ ಚ ಲಲಾಪಾಸೌ ಮೃತವನ್ನಿಪಪಾತ ಚ

ನನ್ನ ತಂದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ತಾತ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು; ಅವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಳವಳಗೊಂಡು, ಅಳುತ್ತಾ, ಮೃತನಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು.

ಮೃತ್ಯೋರ್ ಭೀತೋ ಽಹಮ್ ಅಚಿರಾಚ್ ಛಿರಸಾ ಚಾಭಿವನ್ದ್ಯ ತಮ್ ಮೃತವತ್ಪತಿತಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪಿತರಂ ಚ ಪಿತಾಮಹಮ್

ಮರಣದ ಭಯದಿಂದ, ನಾನು ಬೇಗನೆ ನನ್ನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾತನಿಗೆ, ಅವರು ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ಮೃತನಂತೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾಗ, ಶಿರಸಾ ವಂದನೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೀಕೃತ್ಯ ಚ ತಂ ರುದ್ರಜಾಪ್ಯರತೋ ಽಭವಮ್ ಹೃತ್ಪುಣ್ಡರೀಕೇ ಸುಷಿರೇ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ದೇವಂ ತ್ರಿಯಂಬಕಮ್

ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ನಾನು ರುದ್ರಮಂತ್ರ ಜಪದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡೆ. ಹೃದಯದ ಕಮಲದಲ್ಲಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ತ್ರಿಯಂಬಕ ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದೆ.

ತ್ರ್ಯಕ್ಷಂ ದಶಭುಜಂ ಶಾನ್ತಂ ಪಞ್ಚವಕ್ತ್ರಂ ಸದಾಶಿವಮ್ ಸರಿತಶ್ಚಾನ್ತರೇ ಪುಣ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಂ ಮಾಂ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಮೂರು ಕಣ್ಣು, ಹತ್ತು ಕೈ, ಶಾಂತ ಸ್ವರೂಪ, ಐದು ಮುಖಗಳ ಸದಾಶಿವನು, ಪವಿತ್ರ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.

ತುಷ್ಟೋ ಽಬ್ರವೀನ್ಮಹಾದೇವಃ ಸೋಮಃ ಸೋಮಾರ್ಧಭೂಷಣಃ ವತ್ಸ ನನ್ದಿನ್ಮಹಾಬಾಹೋ ಮೃತ್ಯೋರ್ಭೀತಿಃ ಕುತಸ್ತವ

ಸೋಮಾರ್ಧವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡ ಮಹಾದೇವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೇಳಿದನು: 'ನಂದಿನಿ ಮಗನೇ, ಬಲಿಷ್ಠ ಬಾಹುಗಳವನೇ, ನಿನಗೆ ಮರಣದ ಭಯ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಮಯೈವ ಪ್ರೇಷಿತೌ ವಿಪ್ರೌ ಮತ್ಸಮಸ್ತ್ವಂ ನ ಸಂಶಯಃ ವತ್ಸೈನತ್ತವ ದೇಹಂ ಚ ಲೌಕಿಕಂ ಪರಮಾರ್ಥತಃ

ಆ ಇಬ್ಬರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನಾನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದೆನು; ನೀನು ನನ್ನಂತೆಯೇ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ದೇಹವು ನಿಜವಾಗಿ ಲೋಕದದ್ದೇ.

ನಾಸ್ತ್ಯೇವ ದೈವಿಕಂ ದೃಷ್ಟಂ ಶಿಲಾದೇನ ಪುರಾ ತವ ದೇವೈಶ್ ಚ ಮುನಿಭಿಃ ಸಿದ್ಧೈರ್ ಗನ್ಧರ್ವೈರ್ದಾನವೋತ್ತಮೈಃ

ದೈವಿಕ ದೇಹವನ್ನು ನೀನು, ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಥವಾ ಮಹಾದಾನವರು ಯಾರೂ ಹಿಂದೆಂದೂ ನೋಡಿಲ್ಲ.

ಪೂಜಿತಂ ಯತ್ಪುರಾ ವತ್ಸ ದೈವಿಕಂ ನನ್ದಿಕೇಶ್ವರ ಸಂಸಾರಸ್ಯ ಸ್ವಭಾವೋ ಽಯಂ ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ಪುನಃ ಪುನಃ

ಹಿಂದೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೈವಿಕವಾದುದು, ನಂದಿಕೇಶ್ವರ, ಇದು ಸಂಸಾರದ ಸ್ವಭಾವವೇ — ಪುನಃ ಪುನಃ ಸಂತೋಷವೂ ದುಃಖವೂ ಬರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ನೃಣಾಂ ಯೋನಿಪರಿತ್ಯಾಗಃ ಸರ್ವಥೈವ ವಿವೇಕಿನಃ ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತು ಮಾಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸರ್ವದೇವಮಹೇಶ್ವರಃ

ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಜನ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ಸದಾ ವಿವೇಕಿಗಳಿಗಷ್ಟೆ ಸಾಧ್ಯ. ಹೀಗೆ ನಾನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಮಹೇಶ್ವರನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.

ಕರಾಭ್ಯಾಂ ಸುಶುಭಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಉಭಾಭ್ಯಾಂ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ಪಸ್ಪರ್ಶ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರಃ ಪರಮಾರ್ತಿಹರೋ ಹರಃ

ಅದ್ಭುತವಾದ ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನು, ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು, ಪರಮ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಹರನು, ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು.

ಉವಾಚ ಚ ಮಹಾದೇವಸ್ ತುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ವೃಷಭಧ್ವಜಃ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಗಣಪಾಂಶ್ಚೈವ ದೇವೀಂ ಹಿಮವತಃ ಸುತಾಮ್

ಬಲಿಷ್ಠ ಹೃದಯದಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಮಹಾದೇವನು, ಎತ್ತಿನ ಧ್ವಜವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ಗಣಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಸಮಾಲೋಕ್ಯ ಚ ತುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ಮಹಾದೇವಃ ಸುರೇಶ್ವರಃ ಅಜರೋ ಜರಯಾ ತ್ಯಕ್ತೋ ನಿತ್ಯಂ ದುಃಖವಿವರ್ಜಿತಃ

ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ವಯಸ್ಸಿಲ್ಲದವನು, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವಿಲ್ಲದವನು, ಸದಾ ದುಃಖವಿಲ್ಲದವನು.'

ಅಕ್ಷಯಶ್ಚಾವ್ಯಯಶ್ಚೈವ ಸಪಿತಾ ಸಸುಹೃಜ್ಜನಃ ಮಮೇಷ್ಟೋ ಗಣಪಶ್ಚೈವ ಮದ್ವೀರ್ಯೋ ಮತ್ಪರಾಕ್ರಮಃ

ನೀನು ಕ್ಷಯವಾಗದವನು, ನಾಶವಾಗದವನು, ತಂದೆಯೂ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುವವನು; ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಗಣ, ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯೂ ಪರಾಕ್ರಮವೂ ನಿನಗಿದೆ.

ಇಷ್ಟೋ ಮಮ ಸದಾ ಚೈವ ಮಮ ಪಾರ್ಶ್ವಗತಃ ಸದಾ ಮದ್ಬಲಶ್ಚೈವ ಭವಿತಾ ಮಹಾಯೋಗಬಲಾನ್ವಿತಃ

ನೀನು ಸದಾ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯ, ಸದಾ ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವವನು; ಮಹಾಯೋಗಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ ನಿನಗೆ ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಚ ಮಾಂ ದೇವೋ ಭಗವಾನ್ ಸಗಣಸ್ತದಾ ಕುಶೇಶಯಮಯೀಂ ಮಾಲಾಂ ಸಮುನ್ಮುಚ್ಯಾತ್ಮನಸ್ತದಾ

ಹೀಗೆ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಭಗವಾನ್ ದೇವರು, ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನಿಂದ ಕುಶದ ಹಸುವಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಬಿಟ್ಟನು.

ಆಬಬನ್ಧ ಮಹಾತೇಜಾ ಮಮ ದೇವೋ ವೃಷಧ್ವಜಃ ತಯಾಹಂ ಮಾಲಯಾ ಜಾತಃ ಶುಭಯಾ ಕಣ್ಠಸಕ್ತಯಾ

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ವೃಷಧ್ವಜ ದೇವರು ಆ ಹಾರವನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿದನು; ಆ ಶುಭಕರವಾದ ಹಾರ ನನ್ನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಾನು ಬದಲಾಗಿದ್ದೆ.

ತ್ರ್ಯಕ್ಷೋ ದಶಭುಜಶ್ಚೈವ ದ್ವಿತೀಯ ಇವ ಶಙ್ಕರಃ ತತ ಏವ ಸಮಾದಾಯ ಹಸ್ತೇನ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ನಾನು ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳವನು, ಹತ್ತು ಕೈಗಳವನು, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಶಂಕರನಂತೆ ಆಗಿದ್ದೆ; ಆ ಹಾರದಿಂದಲೇ ಪರಮೇಶ್ವರನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

ಉವಾಚ ಬ್ರೂಹಿ ಕಿಂ ತೇ ಽದ್ಯ ದದಾಮಿ ವರಮುತ್ತಮಮ್ ತತೋ ಜಟಾಶ್ರಿತಂ ವಾರಿ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಚಾತಿನಿರ್ಮಲಮ್

ಅವನು ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಇಂದು ಏನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳು, ನಾನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ವರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.' ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಶುದ್ಧವಾದ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

ಉಕ್ತಾ ನದೀ ಭವಸ್ವೇತಿ ಉತ್ಸಸರ್ಜ ವೃಷಧ್ವಜಃ ತತಃ ಸಾ ದಿವ್ಯತೋಯಾ ಚ ಪೂರ್ಣಾಸಿತಜಲಾ ಶುಭಾ

'ಇದು ನದಿ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ವೃಷಧ್ವಜನು ಆ ನೀರನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆಗ ಆ ದೈವಿಕ, ತುಂಬಿದ, ಕಪ್ಪು ನೀರಿನ ಶುಭಕರವಾದ ನದಿ ಹರಿಯತೊಡಗಿತು.

ಪದ್ಮೋತ್ಪಲವನೋಪೇತಾ ಪ್ರಾವರ್ತತ ಮಹಾನದೀ ತಾಮಾಹ ಚ ಮಹಾದೇವೋ ನದೀಂ ಪರಮಶೋಭನಾಮ್

ಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಉಟ್ಪಲ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾನದಿ ಹರಿಯತೊಡಗಿತು. ಮಹಾದೇವನು ಆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ನದಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಯಸ್ಮಾಜ್ಜಟೋದಕಾದೇವ ಪ್ರವೃತ್ತಾ ತ್ವಂ ಮಹಾನದೀ ತಸ್ಮಾಜ್ಜಟೋದಕಾ ಪುಣ್ಯಾ ಭವಿಷ್ಯಸಿ ಸರಿದ್ವರಾ

ನೀನು ಜಟೆಯ ನೀರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿರುವ ಮಹಾನದಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ನೀನು 'ಜಟೋದಕ' ಎಂಬ ಪುಣ್ಯವಾದ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ನದಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವೆ.

ತ್ವಯಿ ಸ್ನಾತ್ವಾ ನರಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ತತೋ ದೇವ್ಯಾ ಮಹಾದೇವಃ ಶಿಲಾದತನಯಂ ಪ್ರಭುಃ

ಯಾರು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಮಹಾದೇವನು ದೇವಿಯ ಮೂಲಕ ಶಿಲಾದನ ಮಗನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಪುತ್ರಸ್ತೇ ಽಯಮಿತಿ ಪ್ರೋಚ್ಯ ಪಾದಯೋಃ ಸಂನ್ಯಪಾತಯತ್ ಸಾ ಮಾಮಾಘ್ರಾಯ ಶಿರಸಿ ಪಾಣಿಭ್ಯಾಂ ಪರಿಮಾರ್ಜತೀ

ಅವಳು 'ಇವನು ನಿನ್ನ ಮಗ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನನ್ನನ್ನು ತನ್ನ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ಇಟ್ಟಳು, ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು, ನನ್ನ ತಲೆಯನ್ನೂ ಮುದ್ದಾಡಿ, ಕೈಗಳಿಂದ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಸವರಿದಳು.

ಪುತ್ರಪ್ರೇಮ್ಣಾಭ್ಯಷಿಞ್ಚಚ್ಚ ಸ್ರೋತೋಭಿಸ್ತನಯೈಸ್ತ್ರಿಭಿಃ ಪಯಸಾ ಶಙ್ಖಗೌರೇಣ ದೇವದೇವಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಸಾ

ಮಗನ ಮೇಲೆ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಅವಳು ತನ್ನ ಮೂವರು ಸ್ತನಗಳಿಂದ ಹಾಲು ಹರಿದು, ಆ ಹಾಲಿನ ತೊರೆಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದಳು; ಆಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿ ಶುದ್ಧವಾದ ಶಂಖದಂತೆ ದೇವದೇವರ ಮೇಲೆ ನೆಟ್ಟಗಿತ್ತು.

ತಾನಿ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ತ್ರೀಣ್ಯಸ್ಯಾಃ ಸ್ರೋತಸ್ವಿನ್ಯೋ ಽಭವಂಸ್ತದಾ ನದೀಂ ತ್ರಿಸ್ರೋತಸಂ ದೇವೋ ಭಗವಾನವದದ್ಭವಃ

ಆ ತಾಯಿಯ ಮೂವರು ಹಾಲಿನ ತೊರೆಗಳು ಮೂರು ನದಿಗಳಾಗಿ ಪರಿವಹಿಸಿತು. ಆಗ ಭಗವಂತನು, 'ಇದು ಮೂರು ತೊರೆಗಳ ನದಿ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು.

ತ್ರಿಸ್ರೋತಸಂ ನದೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವೃಷಃ ಪರಮಹರ್ಷಿತಃ ನನಾದ ನಾದಾತ್ತಸ್ಮಾಚ್ಚ ಸರಿದನ್ಯಾ ತತೋ ಽಭವತ್

ಮೂರು ತೊರೆಗಳ ನದಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ವೃಷಭನು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದನು. ಆ ಗರ್ಜನೆಯ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ನದಿ ಹುಟ್ಟಿಬಂದಿತು.

ವೃಷಧ್ವನಿರಿತಿ ಖ್ಯಾತಾ ದೇವದೇವೇನ ಸಾ ನದೀ ಜಾಂಬೂನದಮಯಂ ಚಿತ್ರಂ ಸರ್ವರತ್ನಮಯಂ ಶುಭಮ್

ಆ ನದಿಗೆ ದೇವದೇವರಿಂದ 'ವೃಷಧ್ವನಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಆ ನದಿ ಜಾಂಬೂನದದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದುದು, ಅದ್ಭುತವಾದುದು, ಎಲ್ಲ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶುಭವಾದ ನದಿಯಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಂ ದೇವಶ್ಚಾದ್ಭುತಂ ದಿವ್ಯಂ ನಿರ್ಮಿತಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ಮುಕುಟಂ ಚಾಬಬನ್ಧೇಶೋ ಮಮ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ವೃಷಧ್ವಜಃ

ಆಗ ವೃಷಧ್ವಜಸ್ವಾಮಿ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಮಾಡಿದ ಅದ್ಭುತವಾದ ದಿವ್ಯ ಕಿರೀಟವನ್ನು ನನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿದನು.