ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ವಿಲಲಾಪಾತಿದುಃಖಾರ್ತಃ ಸ್ವಜನೈಶ್ ಚ ಸಮಾವೃತಃ ಜಾತಕರ್ಮಾದಿಕಾಶ್ಚೈವ ಚಕಾರ ಮಮ ಸರ್ವವಿತ್

ಅತಿಯಾದ ದುಃಖದಿಂದ, ಬಂಧುಗಳ ನಡುವೆ ಕುಳಿತು, ಅಳುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲವನ್ನು ತಿಳಿದವನಾಗಿ ನನ್ನ ಜನನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತಿತರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

ಶಾಲಙ್ಕಾಯನಪುತ್ರೋ ವೈ ಶಿಲಾದಃ ಪುತ್ರವತ್ಸಲಃ ಉಪದಿಷ್ಟಾ ಹಿ ತೇನೈವ ಋಕ್ಶಾಖಾ ಯಜುಷಸ್ ತಥಾ

ಶಾಲಂಕಾಯನನ ಮಗನಾದ ಶಿಲಾದನು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸಿ, ನನಗೆ ಋಗ್ವೇದದ ಶಾಖೆ ಹಾಗೂ ಯಜುರ್ವೇದವನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು.

ಸಾಮಶಾಖಾಸಹಸ್ರಂ ಚ ಸಾಙ್ಗೋಪಾಙ್ಗಂ ಮಹಾಮುನೇ ಆಯುರ್ವೇದಂ ಧನುರ್ವೇದಂ ಗಾನ್ಧರ್ವಂ ಚಾಶ್ವಲಕ್ಷಣಮ್

ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಅವರು ನನಗೆ ಸಾವಿರ ಸಾಮವೇದ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆಯುರ್ವೇದ, ಧನುರ್ವೇದ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಕಲಿಸಿದರು.

ಹಸ್ತಿನಾಂ ಚರಿತಂ ಚೈವ ನರಾಣಾಂ ಚೈವ ಲಕ್ಷಣಮ್ ಸಮ್ಪೂರ್ಣೇ ಸಪ್ತಮೇ ವರ್ಷೇ ತತೋ ಽಥ ಮುನಿಸತ್ತಮೌ

ಅವರು ನನಗೆ ಆನೆಗಳ ನಡೆ ಹಾಗೂ ಮನುಷ್ಯರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಕಲಿಸಿದರು. ಏಳನೇ ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿಯಾದಾಗ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರು,

ಮಿತ್ರಾವರುಣನಾಮಾನೌ ತಪೋಯೋಗಬಲಾನ್ವಿತೌ ತಸ್ಯಾಶ್ರಮಂ ಗತೌ ದಿವ್ಯೌ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಮಾಂ ಚಾಜ್ಞಯಾ ವಿಭೋಃ

ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರుణ ಎಂಬ ದಿವ್ಯ ಋಷಿಗಳು, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪರಮಾತ್ಮನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

ಊಚತುಶ್ ಚ ಮಹಾತ್ಮಾನೌ ಮಾಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ತಾತ ನನ್ದ್ಯಯಮಲ್ಪಾಯುಃ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಪಾರಗಃ

ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ನನನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ನೋಡಿ, 'ಮಗನೇ, ನಂದಿ ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಆಯುಷ್ಯ ಕಡಿಮೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ನ ದೃಷ್ಟಮೇವಮಾಶ್ಚರ್ಯಮ್ ಆಯುರ್ವರ್ಷಾದತಃ ಪರಮ್ ಇತ್ಯುಕ್ತವತಿ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಃ ಶಿಲಾದಃ ಪುತ್ರವತ್ಸಲಃ

'ಇಂತಹ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ನೋಡಿಲ್ಲ; ಈ ವರ್ಷವಾದ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಆಯುಷ್ಯ ಉಳಿಯದು' ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದಾಗ, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುವ ಶಿಲಾದನು,

ಸಮಾಲಿಙ್ಗ್ಯ ಚ ದುಃಖಾರ್ತೋ ರುರೋದಾತೀವ ವಿಸ್ವರಮ್ ಹಾ ಪುತ್ರ ಪುತ್ರ ಪುತ್ರೇತಿ ಪಪಾತ ಚ ಸಮನ್ತತಃ

ನನ್ನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿ, 'ಹಾಯ್ ಮಗನೇ, ಮಗನೇ!' ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಿದ್ದರು.

ಅಹೋ ಬಲಂ ದೈವವಿಧೇರ್ ವಿಧಾತುಶ್ಚೇತಿ ದುಃಖಿತಃ ತಸ್ಯ ಚಾರ್ತಸ್ವರಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ತದಾಶ್ರಮನಿವಾಸಿನಃ

ದುಃಖದಿಂದ, 'ಅಯ್ಯೋ, ವಿಧಿಯ ಬಲವೇ ಇದು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಶಕ್ತಿಯೇ ಇದು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಆ ಪೀಡಿತ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆಶ್ರಮದ ನಿವಾಸಿಗಳು

ನಿಪೇತುರ್ವಿಹ್ವಲಾತ್ಯರ್ಥಂ ರಕ್ಷಾಶ್ಚಕ್ರುಶ್ ಚ ಮಙ್ಗಲಮ್ ತುಷ್ಟುವುಶ್ ಚ ಮಹಾದೇವಂ ತ್ರಿಯಂಬಕಮುಮಾಪತಿಮ್

ಅತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು, ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮಹಾದೇವನಾದ ತ್ರಿಯಂಬಕನನ್ನು, ಉಮಾದೇವಿಯ ಪತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

ಹುತ್ವಾ ತ್ರಿಯಂಬಕೇನೈವ ಮಧುನೈವ ಚ ಸಂಪ್ಲುತಾಮ್ ದೂರ್ವಾಮಯುತಸಂಖ್ಯಾತಾಂ ಸರ್ವದ್ರವ್ಯಸಮನ್ವಿತಾಮ್

ಅವರು ತ್ರಿಯಂಬಕನಿಗೆ, ಮಧು ಸುರಿದು, ದುರ್ವಾ ಹುಲ್ಲಿನ ಎಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

ಪಿತಾ ವಿಗತಸಂಜ್ಞಶ್ ಚ ತಥಾ ಚೈವ ಪಿತಾಮಹಃ ವಿಚೇಷ್ಟಶ್ ಚ ಲಲಾಪಾಸೌ ಮೃತವನ್ನಿಪಪಾತ ಚ

ನನ್ನ ತಂದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ತಾತ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು; ಅವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಳವಳಗೊಂಡು, ಅಳುತ್ತಾ, ಮೃತನಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು.

ಮೃತ್ಯೋರ್ ಭೀತೋ ಽಹಮ್ ಅಚಿರಾಚ್ ಛಿರಸಾ ಚಾಭಿವನ್ದ್ಯ ತಮ್ ಮೃತವತ್ಪತಿತಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪಿತರಂ ಚ ಪಿತಾಮಹಮ್

ಮರಣದ ಭಯದಿಂದ, ನಾನು ಬೇಗನೆ ನನ್ನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾತನಿಗೆ, ಅವರು ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ಮೃತನಂತೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾಗ, ಶಿರಸಾ ವಂದನೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೀಕೃತ್ಯ ಚ ತಂ ರುದ್ರಜಾಪ್ಯರತೋ ಽಭವಮ್ ಹೃತ್ಪುಣ್ಡರೀಕೇ ಸುಷಿರೇ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ದೇವಂ ತ್ರಿಯಂಬಕಮ್

ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ನಾನು ರುದ್ರಮಂತ್ರ ಜಪದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡೆ. ಹೃದಯದ ಕಮಲದಲ್ಲಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ತ್ರಿಯಂಬಕ ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದೆ.

ತ್ರ್ಯಕ್ಷಂ ದಶಭುಜಂ ಶಾನ್ತಂ ಪಞ್ಚವಕ್ತ್ರಂ ಸದಾಶಿವಮ್ ಸರಿತಶ್ಚಾನ್ತರೇ ಪುಣ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಂ ಮಾಂ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಮೂರು ಕಣ್ಣು, ಹತ್ತು ಕೈ, ಶಾಂತ ಸ್ವರೂಪ, ಐದು ಮುಖಗಳ ಸದಾಶಿವನು, ಪವಿತ್ರ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.

ತುಷ್ಟೋ ಽಬ್ರವೀನ್ಮಹಾದೇವಃ ಸೋಮಃ ಸೋಮಾರ್ಧಭೂಷಣಃ ವತ್ಸ ನನ್ದಿನ್ಮಹಾಬಾಹೋ ಮೃತ್ಯೋರ್ಭೀತಿಃ ಕುತಸ್ತವ

ಸೋಮಾರ್ಧವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡ ಮಹಾದೇವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೇಳಿದನು: 'ನಂದಿನಿ ಮಗನೇ, ಬಲಿಷ್ಠ ಬಾಹುಗಳವನೇ, ನಿನಗೆ ಮರಣದ ಭಯ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಮಯೈವ ಪ್ರೇಷಿತೌ ವಿಪ್ರೌ ಮತ್ಸಮಸ್ತ್ವಂ ನ ಸಂಶಯಃ ವತ್ಸೈನತ್ತವ ದೇಹಂ ಚ ಲೌಕಿಕಂ ಪರಮಾರ್ಥತಃ

ಆ ಇಬ್ಬರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನಾನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದೆನು; ನೀನು ನನ್ನಂತೆಯೇ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ದೇಹವು ನಿಜವಾಗಿ ಲೋಕದದ್ದೇ.

ನಾಸ್ತ್ಯೇವ ದೈವಿಕಂ ದೃಷ್ಟಂ ಶಿಲಾದೇನ ಪುರಾ ತವ ದೇವೈಶ್ ಚ ಮುನಿಭಿಃ ಸಿದ್ಧೈರ್ ಗನ್ಧರ್ವೈರ್ದಾನವೋತ್ತಮೈಃ

ದೈವಿಕ ದೇಹವನ್ನು ನೀನು, ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಥವಾ ಮಹಾದಾನವರು ಯಾರೂ ಹಿಂದೆಂದೂ ನೋಡಿಲ್ಲ.

ಪೂಜಿತಂ ಯತ್ಪುರಾ ವತ್ಸ ದೈವಿಕಂ ನನ್ದಿಕೇಶ್ವರ ಸಂಸಾರಸ್ಯ ಸ್ವಭಾವೋ ಽಯಂ ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ಪುನಃ ಪುನಃ

ಹಿಂದೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೈವಿಕವಾದುದು, ನಂದಿಕೇಶ್ವರ, ಇದು ಸಂಸಾರದ ಸ್ವಭಾವವೇ — ಪುನಃ ಪುನಃ ಸಂತೋಷವೂ ದುಃಖವೂ ಬರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ನೃಣಾಂ ಯೋನಿಪರಿತ್ಯಾಗಃ ಸರ್ವಥೈವ ವಿವೇಕಿನಃ ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತು ಮಾಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸರ್ವದೇವಮಹೇಶ್ವರಃ

ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಜನ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ಸದಾ ವಿವೇಕಿಗಳಿಗಷ್ಟೆ ಸಾಧ್ಯ. ಹೀಗೆ ನಾನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಮಹೇಶ್ವರನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.

ಕರಾಭ್ಯಾಂ ಸುಶುಭಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಉಭಾಭ್ಯಾಂ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ಪಸ್ಪರ್ಶ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರಃ ಪರಮಾರ್ತಿಹರೋ ಹರಃ

ಅದ್ಭುತವಾದ ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನು, ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು, ಪರಮ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಹರನು, ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು.

ಉವಾಚ ಚ ಮಹಾದೇವಸ್ ತುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ವೃಷಭಧ್ವಜಃ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಗಣಪಾಂಶ್ಚೈವ ದೇವೀಂ ಹಿಮವತಃ ಸುತಾಮ್

ಬಲಿಷ್ಠ ಹೃದಯದಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಮಹಾದೇವನು, ಎತ್ತಿನ ಧ್ವಜವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ಗಣಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಸಮಾಲೋಕ್ಯ ಚ ತುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ಮಹಾದೇವಃ ಸುರೇಶ್ವರಃ ಅಜರೋ ಜರಯಾ ತ್ಯಕ್ತೋ ನಿತ್ಯಂ ದುಃಖವಿವರ್ಜಿತಃ

ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ವಯಸ್ಸಿಲ್ಲದವನು, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವಿಲ್ಲದವನು, ಸದಾ ದುಃಖವಿಲ್ಲದವನು.'

ಅಕ್ಷಯಶ್ಚಾವ್ಯಯಶ್ಚೈವ ಸಪಿತಾ ಸಸುಹೃಜ್ಜನಃ ಮಮೇಷ್ಟೋ ಗಣಪಶ್ಚೈವ ಮದ್ವೀರ್ಯೋ ಮತ್ಪರಾಕ್ರಮಃ

ನೀನು ಕ್ಷಯವಾಗದವನು, ನಾಶವಾಗದವನು, ತಂದೆಯೂ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುವವನು; ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಗಣ, ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯೂ ಪರಾಕ್ರಮವೂ ನಿನಗಿದೆ.

ಇಷ್ಟೋ ಮಮ ಸದಾ ಚೈವ ಮಮ ಪಾರ್ಶ್ವಗತಃ ಸದಾ ಮದ್ಬಲಶ್ಚೈವ ಭವಿತಾ ಮಹಾಯೋಗಬಲಾನ್ವಿತಃ

ನೀನು ಸದಾ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯ, ಸದಾ ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವವನು; ಮಹಾಯೋಗಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ ನಿನಗೆ ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಚ ಮಾಂ ದೇವೋ ಭಗವಾನ್ ಸಗಣಸ್ತದಾ ಕುಶೇಶಯಮಯೀಂ ಮಾಲಾಂ ಸಮುನ್ಮುಚ್ಯಾತ್ಮನಸ್ತದಾ

ಹೀಗೆ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಭಗವಾನ್ ದೇವರು, ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನಿಂದ ಕುಶದ ಹಸುವಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಬಿಟ್ಟನು.

ಆಬಬನ್ಧ ಮಹಾತೇಜಾ ಮಮ ದೇವೋ ವೃಷಧ್ವಜಃ ತಯಾಹಂ ಮಾಲಯಾ ಜಾತಃ ಶುಭಯಾ ಕಣ್ಠಸಕ್ತಯಾ

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ವೃಷಧ್ವಜ ದೇವರು ಆ ಹಾರವನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿದನು; ಆ ಶುಭಕರವಾದ ಹಾರ ನನ್ನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಾನು ಬದಲಾಗಿದ್ದೆ.

ತ್ರ್ಯಕ್ಷೋ ದಶಭುಜಶ್ಚೈವ ದ್ವಿತೀಯ ಇವ ಶಙ್ಕರಃ ತತ ಏವ ಸಮಾದಾಯ ಹಸ್ತೇನ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ನಾನು ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳವನು, ಹತ್ತು ಕೈಗಳವನು, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಶಂಕರನಂತೆ ಆಗಿದ್ದೆ; ಆ ಹಾರದಿಂದಲೇ ಪರಮೇಶ್ವರನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

ಉವಾಚ ಬ್ರೂಹಿ ಕಿಂ ತೇ ಽದ್ಯ ದದಾಮಿ ವರಮುತ್ತಮಮ್ ತತೋ ಜಟಾಶ್ರಿತಂ ವಾರಿ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಚಾತಿನಿರ್ಮಲಮ್

ಅವನು ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಇಂದು ಏನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳು, ನಾನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ವರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.' ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಶುದ್ಧವಾದ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.