ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಅವತೀರ್ಣೇ ಸುತೇ ನನ್ದಿನ್ ರಕ್ಷಾರ್ಥಂ ಮಹ್ಯಮೀಶ್ವರ ತುಭ್ಯಂ ನಮಃ ಸುರೇಶಾನ ನನ್ದೀಶ್ವರ ನಮೋ ಽಸ್ತು ತೇ

'ನಂದಿನಿ, ನನ್ನ ಮಗನು ನನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇಳಿದಿರುವುದರಿಂದ, ಈಶ್ವರಾ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಭು, ನಂದೀಶ್ವರ, ನಿನಗೆ ವಂದನೆ.'

ಪುತ್ರ ಪಾಹಿ ಮಹಾಬಾಹೋ ದೇವದೇವ ಜಗದ್ಗುರೋ ಪುತ್ರತ್ವಮೇವ ನನ್ದೀಶ ಮತ್ವಾ ಯತ್ಕೀರ್ತಿತಂ ಮಯಾ

'ಮಗನೆ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವಾ, ಜಗತ್ತಿನ ಗುರು, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನಿನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ಮಗನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ನಂದೀಶ್ವರಾ, ನಾನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ—'

ತ್ವಯಾ ತತ್ಕ್ಷಮ್ಯತಾಂ ವತ್ಸ ಸ್ತವಸ್ತವ್ಯ ಸುರಾಸುರೈಃ ಯಃ ಪಠೇಚ್ಛೃಣುಯಾದ್ವಾಪಿ ಮಮ ಪುತ್ರಪ್ರಭಾಷಿತಮ್

'ನೀನು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು ಮಗನೆ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಬೇಕಾದವನು. ನನ್ನ ಮಗನು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಯಾರು ಓದುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ—'

ಶ್ರಾವಯೇದ್ವಾ ದ್ವಿಜಾನ್ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಮಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಸ ಮೋದತೇ ಏವಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ಸುತಂ ಬಾಲಂ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಬಹುಮಾನತಃ

'ಅಥವಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ, ತನ್ನ ಬಾಲ ಮಗನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಬಹುಮಾನದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು—'

ಮುನೀಶ್ವರಾಂಶ್ ಚ ಸಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಶಿಲಾದ ಉವಾಚ ಸುವ್ರತಃ ಪಶ್ಯಧ್ವಂ ಮುನಯಃ ಸರ್ವೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಂ ಮಮಾವ್ಯಯಃ

ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಶಿಲಾದನು, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದವನು, ಹೇಳಿದನು: 'ಮುನಿಗಳೆಲ್ಲರೂ, ನನ್ನ ಶಾಶ್ವತ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ.'

ನನ್ದೀ ಯಜ್ಞಾಙ್ಗಣೇ ದೇವಶ್ ಚಾವತೀರ್ಣೋ ಯತಃ ಪ್ರಭುಃ ಮತ್ಸಮಃ ಕಃ ಪುಮಾಂಲ್ಲೋಕೇ ದೇವೋ ವಾ ದಾನವೋ ಽಪಿ ವಾ

'ಯಜ್ಞಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಂದೀ ದೇವರು ಇಳಿದಿರುವುದರಿಂದ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೇವತೆ ಅಥವಾ ದಾನವನು ಯಾರೂ ನನ್ನ ಸಮಾನರಿಲ್ಲ.'

ಏಷ ನನ್ದೀ ಯತೋ ಜಾತೋ ಯಜ್ಞಭೂಮೌ ಹಿತಾಯ ಮೇ

'ಈ ನಂದೀ, ಯಜ್ಞಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು.'

ಮಯಾ ಸಹ ಪಿತಾ ಹೃಷ್ಟಃ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಚ ಮಹೇಶ್ವರಮ್ ಉಟಜಂ ಸ್ವಂ ಜಗಾಮಾಶು ನಿಧಿಂ ಲಬ್ಧ್ವೇವ ನಿರ್ಧನಃ

ನನ್ನ ತಂದೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ತಾನು ಖುಷಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಬಡವನು ಹಠಾತ್ ಖಜಾನೆ ಕಂಡಂತೆ ಅವರು ಹರ್ಷದಿಂದ ಮನೆಗೆ ಹೋದರು.

ಯದಾಗತೋ ಽಹಮುಟಜಂ ಶಿಲಾದಸ್ಯ ಮಹಾಮುನೇ ತದಾ ವೈ ದೈವಿಕಂ ರೂಪಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಮಾನುಷ್ಯಮ್ ಆಸ್ಥಿತಃ

ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನಾನು ಶಿಲಾದನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ದೈವಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಾನವನ ರೂಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ.

ನಷ್ಟಾ ಚೈವ ಸ್ಮೃತಿರ್ದಿವ್ಯಾ ಯೇನ ಕೇನಾಪಿ ಕಾರಣಾತ್ ಮಾನುಷ್ಯಮಾಸ್ಥಿತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಿತಾ ಮೇ ಲೋಕಪೂಜಿತಃ

ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದ ನನ್ನ ದೈವಿಕ ಸ್ಮೃತಿ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು. ನಾನು ಮಾನವನಾಗಿ ಬದಲಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆದ ನನ್ನ ತಂದೆ

ವಿಲಲಾಪಾತಿದುಃಖಾರ್ತಃ ಸ್ವಜನೈಶ್ ಚ ಸಮಾವೃತಃ ಜಾತಕರ್ಮಾದಿಕಾಶ್ಚೈವ ಚಕಾರ ಮಮ ಸರ್ವವಿತ್

ಅತಿಯಾದ ದುಃಖದಿಂದ, ಬಂಧುಗಳ ನಡುವೆ ಕುಳಿತು, ಅಳುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲವನ್ನು ತಿಳಿದವನಾಗಿ ನನ್ನ ಜನನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತಿತರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

ಶಾಲಙ್ಕಾಯನಪುತ್ರೋ ವೈ ಶಿಲಾದಃ ಪುತ್ರವತ್ಸಲಃ ಉಪದಿಷ್ಟಾ ಹಿ ತೇನೈವ ಋಕ್ಶಾಖಾ ಯಜುಷಸ್ ತಥಾ

ಶಾಲಂಕಾಯನನ ಮಗನಾದ ಶಿಲಾದನು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸಿ, ನನಗೆ ಋಗ್ವೇದದ ಶಾಖೆ ಹಾಗೂ ಯಜುರ್ವೇದವನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು.

ಸಾಮಶಾಖಾಸಹಸ್ರಂ ಚ ಸಾಙ್ಗೋಪಾಙ್ಗಂ ಮಹಾಮುನೇ ಆಯುರ್ವೇದಂ ಧನುರ್ವೇದಂ ಗಾನ್ಧರ್ವಂ ಚಾಶ್ವಲಕ್ಷಣಮ್

ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಅವರು ನನಗೆ ಸಾವಿರ ಸಾಮವೇದ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆಯುರ್ವೇದ, ಧನುರ್ವೇದ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಕಲಿಸಿದರು.

ಹಸ್ತಿನಾಂ ಚರಿತಂ ಚೈವ ನರಾಣಾಂ ಚೈವ ಲಕ್ಷಣಮ್ ಸಮ್ಪೂರ್ಣೇ ಸಪ್ತಮೇ ವರ್ಷೇ ತತೋ ಽಥ ಮುನಿಸತ್ತಮೌ

ಅವರು ನನಗೆ ಆನೆಗಳ ನಡೆ ಹಾಗೂ ಮನುಷ್ಯರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಕಲಿಸಿದರು. ಏಳನೇ ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿಯಾದಾಗ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರು,

ಮಿತ್ರಾವರುಣನಾಮಾನೌ ತಪೋಯೋಗಬಲಾನ್ವಿತೌ ತಸ್ಯಾಶ್ರಮಂ ಗತೌ ದಿವ್ಯೌ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಮಾಂ ಚಾಜ್ಞಯಾ ವಿಭೋಃ

ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರుణ ಎಂಬ ದಿವ್ಯ ಋಷಿಗಳು, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪರಮಾತ್ಮನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

ಊಚತುಶ್ ಚ ಮಹಾತ್ಮಾನೌ ಮಾಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ತಾತ ನನ್ದ್ಯಯಮಲ್ಪಾಯುಃ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಪಾರಗಃ

ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ನನನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ನೋಡಿ, 'ಮಗನೇ, ನಂದಿ ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಆಯುಷ್ಯ ಕಡಿಮೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ನ ದೃಷ್ಟಮೇವಮಾಶ್ಚರ್ಯಮ್ ಆಯುರ್ವರ್ಷಾದತಃ ಪರಮ್ ಇತ್ಯುಕ್ತವತಿ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಃ ಶಿಲಾದಃ ಪುತ್ರವತ್ಸಲಃ

'ಇಂತಹ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ನೋಡಿಲ್ಲ; ಈ ವರ್ಷವಾದ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಆಯುಷ್ಯ ಉಳಿಯದು' ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದಾಗ, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುವ ಶಿಲಾದನು,

ಸಮಾಲಿಙ್ಗ್ಯ ಚ ದುಃಖಾರ್ತೋ ರುರೋದಾತೀವ ವಿಸ್ವರಮ್ ಹಾ ಪುತ್ರ ಪುತ್ರ ಪುತ್ರೇತಿ ಪಪಾತ ಚ ಸಮನ್ತತಃ

ನನ್ನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿ, 'ಹಾಯ್ ಮಗನೇ, ಮಗನೇ!' ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಿದ್ದರು.

ಅಹೋ ಬಲಂ ದೈವವಿಧೇರ್ ವಿಧಾತುಶ್ಚೇತಿ ದುಃಖಿತಃ ತಸ್ಯ ಚಾರ್ತಸ್ವರಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ತದಾಶ್ರಮನಿವಾಸಿನಃ

ದುಃಖದಿಂದ, 'ಅಯ್ಯೋ, ವಿಧಿಯ ಬಲವೇ ಇದು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಶಕ್ತಿಯೇ ಇದು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಆ ಪೀಡಿತ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆಶ್ರಮದ ನಿವಾಸಿಗಳು

ನಿಪೇತುರ್ವಿಹ್ವಲಾತ್ಯರ್ಥಂ ರಕ್ಷಾಶ್ಚಕ್ರುಶ್ ಚ ಮಙ್ಗಲಮ್ ತುಷ್ಟುವುಶ್ ಚ ಮಹಾದೇವಂ ತ್ರಿಯಂಬಕಮುಮಾಪತಿಮ್

ಅತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು, ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮಹಾದೇವನಾದ ತ್ರಿಯಂಬಕನನ್ನು, ಉಮಾದೇವಿಯ ಪತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

ಹುತ್ವಾ ತ್ರಿಯಂಬಕೇನೈವ ಮಧುನೈವ ಚ ಸಂಪ್ಲುತಾಮ್ ದೂರ್ವಾಮಯುತಸಂಖ್ಯಾತಾಂ ಸರ್ವದ್ರವ್ಯಸಮನ್ವಿತಾಮ್

ಅವರು ತ್ರಿಯಂಬಕನಿಗೆ, ಮಧು ಸುರಿದು, ದುರ್ವಾ ಹುಲ್ಲಿನ ಎಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

ಪಿತಾ ವಿಗತಸಂಜ್ಞಶ್ ಚ ತಥಾ ಚೈವ ಪಿತಾಮಹಃ ವಿಚೇಷ್ಟಶ್ ಚ ಲಲಾಪಾಸೌ ಮೃತವನ್ನಿಪಪಾತ ಚ

ನನ್ನ ತಂದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ತಾತ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು; ಅವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಳವಳಗೊಂಡು, ಅಳುತ್ತಾ, ಮೃತನಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು.

ಮೃತ್ಯೋರ್ ಭೀತೋ ಽಹಮ್ ಅಚಿರಾಚ್ ಛಿರಸಾ ಚಾಭಿವನ್ದ್ಯ ತಮ್ ಮೃತವತ್ಪತಿತಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪಿತರಂ ಚ ಪಿತಾಮಹಮ್

ಮರಣದ ಭಯದಿಂದ, ನಾನು ಬೇಗನೆ ನನ್ನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾತನಿಗೆ, ಅವರು ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ಮೃತನಂತೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾಗ, ಶಿರಸಾ ವಂದನೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೀಕೃತ್ಯ ಚ ತಂ ರುದ್ರಜಾಪ್ಯರತೋ ಽಭವಮ್ ಹೃತ್ಪುಣ್ಡರೀಕೇ ಸುಷಿರೇ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ದೇವಂ ತ್ರಿಯಂಬಕಮ್

ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ನಾನು ರುದ್ರಮಂತ್ರ ಜಪದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡೆ. ಹೃದಯದ ಕಮಲದಲ್ಲಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ತ್ರಿಯಂಬಕ ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದೆ.

ತ್ರ್ಯಕ್ಷಂ ದಶಭುಜಂ ಶಾನ್ತಂ ಪಞ್ಚವಕ್ತ್ರಂ ಸದಾಶಿವಮ್ ಸರಿತಶ್ಚಾನ್ತರೇ ಪುಣ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಂ ಮಾಂ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಮೂರು ಕಣ್ಣು, ಹತ್ತು ಕೈ, ಶಾಂತ ಸ್ವರೂಪ, ಐದು ಮುಖಗಳ ಸದಾಶಿವನು, ಪವಿತ್ರ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.

ತುಷ್ಟೋ ಽಬ್ರವೀನ್ಮಹಾದೇವಃ ಸೋಮಃ ಸೋಮಾರ್ಧಭೂಷಣಃ ವತ್ಸ ನನ್ದಿನ್ಮಹಾಬಾಹೋ ಮೃತ್ಯೋರ್ಭೀತಿಃ ಕುತಸ್ತವ

ಸೋಮಾರ್ಧವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡ ಮಹಾದೇವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೇಳಿದನು: 'ನಂದಿನಿ ಮಗನೇ, ಬಲಿಷ್ಠ ಬಾಹುಗಳವನೇ, ನಿನಗೆ ಮರಣದ ಭಯ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಮಯೈವ ಪ್ರೇಷಿತೌ ವಿಪ್ರೌ ಮತ್ಸಮಸ್ತ್ವಂ ನ ಸಂಶಯಃ ವತ್ಸೈನತ್ತವ ದೇಹಂ ಚ ಲೌಕಿಕಂ ಪರಮಾರ್ಥತಃ

ಆ ಇಬ್ಬರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನಾನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದೆನು; ನೀನು ನನ್ನಂತೆಯೇ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ದೇಹವು ನಿಜವಾಗಿ ಲೋಕದದ್ದೇ.

ನಾಸ್ತ್ಯೇವ ದೈವಿಕಂ ದೃಷ್ಟಂ ಶಿಲಾದೇನ ಪುರಾ ತವ ದೇವೈಶ್ ಚ ಮುನಿಭಿಃ ಸಿದ್ಧೈರ್ ಗನ್ಧರ್ವೈರ್ದಾನವೋತ್ತಮೈಃ

ದೈವಿಕ ದೇಹವನ್ನು ನೀನು, ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಥವಾ ಮಹಾದಾನವರು ಯಾರೂ ಹಿಂದೆಂದೂ ನೋಡಿಲ್ಲ.

ಪೂಜಿತಂ ಯತ್ಪುರಾ ವತ್ಸ ದೈವಿಕಂ ನನ್ದಿಕೇಶ್ವರ ಸಂಸಾರಸ್ಯ ಸ್ವಭಾವೋ ಽಯಂ ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ಪುನಃ ಪುನಃ

ಹಿಂದೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೈವಿಕವಾದುದು, ನಂದಿಕೇಶ್ವರ, ಇದು ಸಂಸಾರದ ಸ್ವಭಾವವೇ — ಪುನಃ ಪುನಃ ಸಂತೋಷವೂ ದುಃಖವೂ ಬರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.