ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಕ್ಷಿತಿರ್ವಾಯುಃ ಪುಮಾನಂಭಃ ಸುಷಿರಂ ಸರ್ವಗಂ ತಥಾ ತದಾಪ್ರಭೃತಿ ತಂ ಪ್ರಾಹುರ್ ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿರಿತೀಶ್ವರಮ್

ಭೂಮಿ, ಗಾಳಿ, ಪುರುಷ, ನೀರು, ಆಕಾಶ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು—ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿ ಎಂಬೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಷ್ಟಮೂರ್ತೇಃ ಪ್ರಸಾದೇನ ವಿರಞ್ಚಿಶ್ಚಾಸೃಜತ್ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟ್ವೈತದ್ ಅಖಿಲಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪುನಃ ಕಲ್ಪಾನ್ತರೇ ಪ್ರಭುಃ

ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ವಿರಿಂಚಿ ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಸಹಸ್ರಯುಗಪರ್ಯನ್ತಂ ಸಂಸುಪ್ತೇ ಚ ಚರಾಚರೇ ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ರಷ್ಟುಮನಾಸ್ ತೇಪೇ ತತ ಉಗ್ರಂ ತಪೋ ಮಹತ್

ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳು ನಿದ್ರಿಸಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟು ಭಾರೀ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ತಸ್ಯೈವಂ ತಪ್ಯಮಾನಸ್ಯ ನ ಕಿಂಚಿತ್ಸಮವರ್ತತ ತತೋ ದೀರ್ಘೇಣ ಕಾಲೇನ ದುಃಖಾತ್ಕ್ರೋಧೋ ವ್ಯಜಾಯತ

ಅವನಂತಹ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಏನೂ ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ನಂತರ ದುಃಖದಿಂದ ಅವನೊಳಗೆ ಕೋಪವು ಹುಟ್ಟಿತು.

ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟಸ್ಯ ನೇತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಾಪತನ್ನಶ್ರುಬಿನ್ದವಃ ತತಸ್ತೇಭ್ಯೋ ಽಶ್ರುಬಿನ್ದುಭ್ಯೋ ಭೂತಾಃ ಪ್ರೇತಾಸ್ತದಾಭವನ್

ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅಶ್ರುಬಿಂದುಗಳು ಬಿದ್ದವು. ಆ ಅಶ್ರುಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಭೂತಗಳು, ಪ್ರೇತಗಳು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವು.

ಸರ್ವಾಂಸ್ತಾನಗ್ರಜಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭೂತಪ್ರೇತನಿಶಾಚರಾನ್ ಅನಿನ್ದತ ತದಾ ದೇವೋ ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಾನಮ್ ಅಜೋ ವಿಭುಃ

ಆ ಭೂತ, ಪ್ರೇತ, ನಿಶಾಚರ ಎಂಬ ಹಿರಿಯ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವರಾದ, ಅಜನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಬ್ರಹ್ಮನು ತಾನೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆನೆಂದು ದೂಷಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಜಹೌ ಪ್ರಾಣಾಂಶ್ ಚ ಭಗವಾನ್ ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ತತಃ ಪ್ರಾಣಮಯೋ ರುದ್ರಃ ಪ್ರಾದುರಾಸೀತ್ಪ್ರಭೋರ್ಮುಖಾತ್

ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಆಗ ಪ್ರಭುವಿನ ಬಾಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ರುದ್ರನು ಹೊರಬಂದನು.

ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರೋ ಭೂತ್ವಾ ಬಾಲಾರ್ಕಸದೃಶದ್ಯುತಿಃ ತದೈಕಾದಶಧಾತ್ಮಾನಂ ಪ್ರವಿಭಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ

ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನಾಗಿ, ಬೆಳಗಿನ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ತನ್ನನ್ನು ಹನ್ನೊಂದರಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ಆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದನು.

ಅರ್ಧೇನಾಂಶೇನ ಸರ್ವಾತ್ಮಾ ಸಸರ್ಜಾಸೌ ಶಿವಾಮುಮಾಮ್ ಸಾ ಚಾಸೃಜತ್ತದಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ದುರ್ಗಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಾಂ ಸರಸ್ವತೀಮ್

ಅವನು ತನ್ನ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮನಾಗಿ ಶಿವೆಯಾದ ಉಮೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದುರ್ಗೆಯನ್ನು, ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು.

ವಾಮಾಂ ರೌದ್ರೀಂ ಮಹಾಮಾಯಾಂ ವೈಷ್ಣವೀಂ ವಾರಿಜೇಕ್ಷಣಾಮ್ ಕಲಾಂ ವಿಕಿರಿಣೀಂ ಚೈವ ಕಾಲೀಂ ಕಮಲವಾಸಿನೀಮ್

ಅವನು ವಾಮಾ, ರೌದ್ರಿ, ಮಹಾಮಾಯೆ, ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ವೈಷ್ಣವಿ, ಕಲಾ, ವಿಕಿರಿಣಿ, ಕಾಳಿ, ಕಮಲವಾಸಿನಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಬಲವಿಕರಿಣೀಂ ದೇವೀಂ ಬಲಪ್ರಮಥಿನೀಂ ತಥಾ ಸರ್ವಭೂತಸ್ಯ ದಮನೀಂ ಸಸೃಜೇ ಚ ಮನೋನ್ಮನೀಮ್

ಬಲವಿಕರಿಣಿ ದೇವಿಯನ್ನು, ಬಲಪ್ರಮಥಿನಿಯನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸುವವಳನ್ನು, ಮನೋನ್ಮನಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ತಥಾನ್ಯಾ ಬಹವಃ ಸೃಷ್ಟಾಸ್ ತಯಾ ನಾರ್ಯಃ ಸಹಸ್ರಶಃ ರುದ್ರೈಶ್ಚೈವ ಮಹಾದೇವಸ್ ತಾಭಿಸ್ತ್ರಿಭುವನೇಶ್ವರಃ

ಹಾಗೆಯೇ ಆಕೆ ಅನೇಕ ಸಾವಿರಾರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು. ರುದ್ರರೊಂದಿಗೆ ಮಹಾದೇವನು ಅವಳ ಸಹಿತ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನಾದನು.

ಸರ್ವಾತ್ಮನಶ್ ಚ ತಸ್ಯಾಗ್ರೇ ಹ್ಯ್ ಅತಿಷ್ಠತ್ಪರಮೇಶ್ವರಃ ಮೃತಸ್ಯ ತಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ

ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಆಕೆಯ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಂತನು; ಆ ದೇವರಾದ, ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಅದು ಮರಣವಾದ ಸಮಯವಾಗಿತ್ತು.

ಘೃಣೀ ದದೌ ಪುನಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪ್ರದದೌ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಆತ್ಮಸ್ಥಾಂಸ್ತು ತದಾ ಪ್ರಭುಃ

ದಯಾಮಯನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನು, ಮತ್ತೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ, ಅವನೊಳಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.

ಪ್ರಹೃಷ್ಟೋ ಽಭೂತ್ತತೋ ರುದ್ರಃ ಕಿಂಚಿತ್ಪ್ರತ್ಯಾಗತಾಸವಮ್ ಅಭ್ಯಭಾಷತ ದೇವೇಶೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಪರಮಂ ವಚಃ

ಆಗ ರುದ್ರನು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಸ್ವಲ್ಪ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

ಮಾ ಭೈರ್ದೇವ ಮಹಾಭಾಗ ವಿರಿಞ್ಚ ಜಗತಾಂ ಗುರೋ ಮಯೇಹ ಸ್ಥಾಪಿತಾಃ ಪ್ರಾಣಾಸ್ ತಸ್ಮಾದುತ್ತಿಷ್ಠ ವೈ ಪ್ರಭೋ

"ಭಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಮಹಾಭಾಗನಾದ ವಿರಿಂಚಿ, ಲೋಕಗಳ ಗುರುವೇ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲು, ಪ್ರಭುವೇ."

ಶ್ರುತ್ವಾ ವಚಸ್ತತಸ್ತಸ್ಯ ಸ್ವಪ್ನಭೂತಂ ಮನೋಗತಮ್ ಪಿತಾಮಹಃ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾ ನೇತ್ರೈಃ ಫುಲ್ಲಾಮ್ಬುಜಪ್ರಭೈಃ

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪಿತಾಮಹನು ಕನಸಿನಿಂದ ಎಚ್ಚರವಾದಂತೆ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಯಿತು; ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೂವಿನಂತೆ ಅರಳಿದವು.

ತತಃ ಪ್ರತ್ಯಾಗತಪ್ರಾಣಃ ಸಮುದೈಕ್ಷನ್ ಮಹೇಶ್ವರಮ್ ಸ ಉದ್ವೀಕ್ಷ್ಯ ಚಿರಂ ಕಾಲಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಗಂಭೀರಯಾ ಗಿರಾ

ನಂತರ, ಪ್ರಾಣಗಳು ಮರಳಿ ಬಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಬಹುಕಾಲ ಅವನನ್ನು ಹಿತವಾಗಿ ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ, ಮೃದು ಹಾಗೂ ಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಉವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಮುತ್ಥಾಯ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ ಭೋ ಭೋ ವದ ಮಹಾಭಾಗ ಆನನ್ದಯಸಿ ಮೇ ಮನಃ

ಆಗ ಭಗವಂತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಎದ್ದು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: "ಮಹಾಭಾಗನೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ಮಾತನಾಡು. ನೀನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿಸಿದ್ದೀಯೆ."

ಕೋ ಭವಾನ್ ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿರ್ ವೈ ಸ್ಥಿತ ಏಕಾದಶಾತ್ಮಕಃ ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವ್ಯಾಜಹಾರ ಮಹೇಶ್ವರಃ

"ನೀನು ಯಾರು? ಎಂಟು ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನಾದರೂ ಹನ್ನೊಂದರಂತೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವೆ. " ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಸ್ಪೃಶನ್ಕರಾಭ್ಯಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಸುಖಾಭ್ಯಾಂ ಸ ಸುರಾರಿಹಾ ಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ ಪರಮಾತ್ಮಾನಮ್ ಏನಾಂ ಮಾಯಾಮಜಾಮಿತಿ

ಮಂಗಳಕರವಾದ ಕೈಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು ಹೀಗೆಂದನು: "ನನ್ನನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನೆಂದು, ಇದನ್ನು ನನ್ನ ಅಜನ್ಮ ಮಾಯೆಯೆಂದು ತಿಳಿ."

ಏತೇ ವೈ ಸಂಸ್ಥಿತಾ ರುದ್ರಾಸ್ ತ್ವಾಂ ರಕ್ಷಿತುಮಿಹಾಗತಾಃ ತತಃ ಪ್ರಣಮ್ಯ ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೇವದೇವಮುವಾಚ ಹ

"ಈ ರುದ್ರರು ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ." ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವತೆಗಳ ದೇವನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಪುಟೋ ಭೂತ್ವಾ ಹರ್ಷಗದ್ಗದಯಾ ಗಿರಾ ಭಗವನ್ದೇವದೇವೇಶ ದುಃಖೈರಾಕುಲಿತೋ ಹ್ಯಹಮ್

ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಗದ್ಗದಿತ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು: "ಭಗವಂತ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವ, ನಾನು ದುಃಖಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದೇನೆ."

ಸಂಸಾರಾನ್ಮೋಕ್ತುಮೀಶಾನ ಮಾಮಿಹಾರ್ಹಸಿ ಶಙ್ಕರ ತತಃ ಪ್ರಹಸ್ಯ ಭಗವಾನ್ ಪಿತಾಮಹಮುಮಾಪತಿಃ

"ಈ ಸಂಸಾರದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸು, ಶಂಕರನೇ." ಆಗ ಭಗವಂತನಾದ ಉಮಾಪತಿ ಪಿತಾಮಹನನ್ನು ನೋಡಿ ನಗಿದನು.

ತದಾ ರುದ್ರೈರ್ಜಗನ್ನಾಥಸ್ ತಯಾ ಚಾನ್ತರ್ದಧೇ ವಿಭುಃ ತಸ್ಮಾಚ್ಛಿಲಾದ ಲೋಕೇಷು ದುರ್ಲಭೋ ವೈ ತ್ವಯೋನಿಜಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಅಂತರಧಾನವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿಲಾದ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟದವನು ಅಪರೂಪ.

ಮೃತ್ಯುಹೀನಃ ಪುಮಾನ್ವಿದ್ಧಿ ಸಮೃತ್ಯುಃ ಪದ್ಮಜೋ ಽಪಿ ಸಃ ಕಿಂತು ದೇವೇಶ್ವರೋ ರುದ್ರಃ ಪ್ರಸೀದತಿ ಯದೀಶ್ವರಃ

ಮರಣವಿಲ್ಲದ ಮನುಷ್ಯನು ಅಪರೂಪ; ಪದ್ಮಜನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಮರಣ ಇದೆ. ಆದರೆ ದೇವತೆಗಳ ದೇವನಾದ ರುದ್ರನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದರೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯ.

ನ ದುರ್ಲಭೋ ಮೃತ್ಯುಹೀನಸ್ ತವ ಪುತ್ರೋ ಹ್ಯಯೋನಿಜಃ ಮಯಾ ಚ ವಿಷ್ಣುನಾ ಚೈವ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಾ

ನಿನ್ನ ಮಗನು ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟದೆ, ಮರಣವಿಲ್ಲದವನಾಗಿರುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ — ನನ್ನಿಂದ, ವಿಷ್ಣುವಿಂದ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ.

ಅಯೋನಿಜಂ ಮೃತ್ಯುಹೀನಮ್ ಅಸಮರ್ಥಂ ನಿವೇದಿತುಮ್ ಏವಂ ವ್ಯಾಹೃತ್ಯ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಮ್ ಅನುಗೃಹ್ಯ ಚ ತಂ ಘೃಣೀ

ಅಜನ್ಮನೂ ಮರಣವಿಲ್ಲದವನೂ ಆಗಿರುವವನನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ದಯಾಮಯನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡಿದನು.

ದೇವೈರ್ವೃತೋ ಯಯೌ ದೇವಃ ಸಿತೇನೇಭೇನ ವೈ ಪ್ರಭುಃ

ದೇವತೆಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದಂತೆ, ಭಗವಂತನು ಬಿಳಿ ಎಮ್ಮೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಹೊರಟನು.