ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಶಾತಾತಪೋ ವಸಿಷ್ಠಶ್ ಚ ಏವಮಾದ್ಯೈಃ ಸಹಸ್ರಶಃ ಅವೃಷ್ಟಿರ್ಮರಣಂ ಚೈವ ತಥಾ ವ್ಯಾಧ್ಯಾದ್ಯುಪದ್ರವಾಃ

ಶಾತಾತಪ ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠ—ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ. ಅವರೆಲ್ಲರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರ, ಮರಣ, ರೋಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಷ್ಟಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

ವಾಙ್ಮನಃಕರ್ಮಜೈರ್ ದುಃಖೈರ್ ನಿರ್ವೇದೋ ಜಾಯತೇ ತತಃ ನಿರ್ವೇದಾಜ್ಜಾಯತೇ ತೇಷಾಂ ದುಃಖಮೋಕ್ಷವಿಚಾರಣಾ

ಮಾತು, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದುಃಖಗಳಿಂದ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆ ನಿರಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುವ ವಿಚಾರ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಚಾರಣಾಚ್ಚ ವೈರಾಗ್ಯಂ ವೈರಾಗ್ಯಾದ್ದೋಷದರ್ಶನಮ್ ದೋಷಾಣಾಂ ದರ್ಶನಾಚ್ಚೈವ ದ್ವಾಪರೇ ಜ್ಞಾನಸಂಭವಃ

ಆ ವಿಚಾರದಿಂದ ವೈರಾಗ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಕಾಣುವದು ಬರುತ್ತದೆ; ದೋಷಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಏಷಾ ರಜಸ್ತಮೋಯುಕ್ತಾ ವೃತ್ತಿರ್ ವೈ ದ್ವಾಪರೇ ಸ್ಮೃತಾ ಆದ್ಯೇ ಕೃತೇ ತು ಧರ್ಮೋ ಽಸ್ತಿ ಸ ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಪ್ರವರ್ತತೇ

ಈ ರೀತಿಯ ರಜೋಗುಣ ಮತ್ತು ತಮೋಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ ವರ್ತನೆ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಿದೆ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ದ್ವಾಪರೇ ವ್ಯಾಕುಲೀಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ ಕಲೌ ಯುಗೇ

ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ಅಶಾಂತಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಕಳಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ತಿಷ್ಯೇ ಮಾಯಾಮಸೂಯಾಂ ಚ ವಧಂ ಚೈವ ತಪಸ್ವಿನಾಮ್ ಸಾಧಯನ್ತಿ ನರಾಸ್ತತ್ರ ತಮಸಾ ವ್ಯಾಕುಲೇನ್ದ್ರಿಯಾಃ

ತಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾಯಾಮಸೂಯುಗಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ತಪಸ್ವಿಗಳ ಹತ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ಜನರು ತಮೋಗುಣದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಕಲೌ ಪ್ರಮಾದಕೋ ರೋಗಃ ಸತತಂ ಕ್ಷುದ್ಭಯಾನಿ ಚ ಅನಾವೃಷ್ಟಿಭಯಂ ಘೋರಂ ದೇಶಾನಾಂ ಚ ವಿಪರ್ಯಯಃ

ಕಳಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಜಾಗರೂಕತೆ, ರೋಗ, ಸದಾ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಭಯ, ಭಯಾನಕ ಬರದ ಭಯ, ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ.

ನ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯಂ ಶ್ರುತೇರಸ್ತಿ ನೃಣಾಂ ಚಾಧರ್ಮಸೇವನಮ್ ಅಧಾರ್ಮಿಕಾಸ್ತ್ವನಾಚಾರಾ ಮಹಾಕೋಪಾಲ್ಪಚೇತಸಃ

ಜನರಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅಧರ್ಮ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ; ಅಧರ್ಮಿಗಳು ನಿಯಮವಿಲ್ಲದೆ, ತುಂಬಾ ಕೋಪದಿಂದ, ಕಡಿಮೆ ಬುದ್ಧಿಯವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಅನೃತಂ ಬ್ರುವತೇ ಲುಬ್ಧಾಸ್ ತಿಷ್ಯೇ ಜಾತಾಶ್ ಚ ದುಷ್ಪ್ರಜಾಃ ದುರಿಷ್ಟೈರ್ದುರಧೀತೈಶ್ ಚ ದುರಾಚಾರೈರ್ದುರಾಗಮೈಃ

ಲೋಭಿಗಳು ಸುಳ್ಳು ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ; ತಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟ ಸಂತಾನ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸ, ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಕೆಟ್ಟ ನಡೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಮಾರ್ಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ.

ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ಕರ್ಮ ದೋಷೇಣ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಜಾಯತೇ ಭಯಮ್ ನಾಧೀಯನ್ತೇ ತದಾ ವೇದಾನ್ ನ ಯಜನ್ತಿ ದ್ವಿಜಾತಯಃ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳು ಬಂದಾಗ ಜನರಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ವೇದಗಳನ್ನು ಓದುವುದಿಲ್ಲ, ದ್ವಿಜರು ಹೋಮಗಳನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಉತ್ಸೀದನ್ತಿ ನರಾಶ್ಚೈವ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಶ್ ಚ ವಿಶಃ ಕ್ರಮಾತ್ ಶೂದ್ರಾಣಾಂ ಮನ್ತ್ರಯೋಗೇನ ಸಂಬನ್ಧೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಃ ಸಹ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಕ್ರಮೇಣ ಕುಸಿಯುತ್ತಾರೆ; ಮಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಶೂದ್ರರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

ಭವತೀಹ ಕಲೌ ತಸ್ಮಿಞ್ ಶಯನಾಸನಭೋಜನೈಃ ರಾಜಾನಃ ಶೂದ್ರಭೂಯಿಷ್ಠಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ ಬಾಧಯನ್ತಿ ತೇ

ಆ ಕಾಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆ, ಆಸನ ಮತ್ತು ಊಟವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಶೂದ್ರರೇ ರಾಜರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾ ವೀರಹತ್ಯಾ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾಸು ವೈ ಶೂದ್ರಾಶ್ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚಾರಾಃ ಶೂದ್ರಾಚಾರಾಶ್ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ

ಆ ಜನರಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ವೀರರ ಹತ್ಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಶೂದ್ರರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ನಡೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶೂದ್ರರ ನಡೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ರಾಜವೃತ್ತಿಸ್ಥಿತಾಶ್ ಚೌರಾಶ್ ಚೌರಾಚಾರಾಶ್ ಚ ಪಾರ್ಥಿವಾಃ ಏಕಪತ್ನ್ಯೋ ನ ಶಿಷ್ಯನ್ತಿ ವರ್ಧಿಷ್ಯನ್ತ್ಯಭಿಸಾರಿಕಾಃ

ಕಳ್ಳರು ರಾಜಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ರಾಜರು ಕಳ್ಳತನದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಒಬ್ಬನೇ ಗಂಡನನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಂಗಸರು ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಇತರರನ್ನು ಹುಡುಕುವವರು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಣಾಶ್ರಮಪ್ರತಿಷ್ಠಾನೋ ಜಾಯತೇ ನೃಷು ಸರ್ವತಃ ತದಾ ಸ್ವಲ್ಪಫಲಾ ಭೂಮಿಃ ಕ್ವಚಿಚ್ಚಾಪಿ ಮಹಾಫಲಾ

ಜನರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಗ ಭೂಮಿ ಕಡಿಮೆ ಫಲ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲ ಕೊಡಬಹುದು.

ಅರಕ್ಷಿತಾರೋ ಹರ್ತಾರಃ ಪಾರ್ಥಿವಾಶ್ ಚ ಶಿಲಾಶನ ಶೂದ್ರಾ ವೈ ಜ್ಞಾನಿನಃ ಸರ್ವೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈರಭಿವನ್ದಿತಾಃ

ಓ ಶಿಲಾಭಕ್ಷಕ, ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ ರಾಜರು ಕಳ್ಳರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲ ಶೂದ್ರರು ಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಕ್ಷತ್ರಿಯಾಶ್ ಚ ರಾಜಾನೋ ವಿಪ್ರಾಃ ಶೂದ್ರೋಪಜೀವಿನಃ ಆಸನಸ್ಥಾ ದ್ವಿಜಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನ ಚಲನ್ತ್ಯಲ್ಪಬುದ್ಧಯಃ

ರಾಜರು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶೂದ್ರರ ಸೇವೆಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ; ದ್ವಿಜರು ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಮೂರ್ಖರು ಎದ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ತಾಡಯನ್ತಿ ದ್ವಿಜೇನ್ದ್ರಾಂಶ್ ಚ ಶೂದ್ರಾ ವೈ ಸ್ವಲ್ಪಬುದ್ಧಯಃ ಆಸ್ಯೇ ನಿಧಾಯ ವೈ ಹಸ್ತಂ ಕರ್ಣಂ ಶೂದ್ರಸ್ಯ ವೈ ದ್ವಿಜಾಃ

ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯ ಶೂದ್ರರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶೂದ್ರರ ಬಾಯಿಗೆ ಅಥವಾ ಕಿವಿಗೆ ಕೈ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.

ನೀಚಸ್ಯೇವ ತದಾ ವಾಕ್ಯಂ ವದನ್ತಿ ವಿನಯೇನ ತಮ್ ಉಚ್ಚಾಸನಸ್ಥಾನ್ ಶೂದ್ರಾಂಶ್ ಚ ದ್ವಿಜಮಧ್ಯೇ ದ್ವಿಜರ್ಷಭ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಳವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮಾತಾಡುವಂತೆ ವಿನಯದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ; ದ್ವಿಜರ ಮಧ್ಯೆ ಶೂದ್ರರು ಎತ್ತರದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಜ್ಞಾತ್ವಾ ನ ಹಿಂಸತೇ ರಾಜಾ ಕಲೌ ಕಾಲವಶೇನ ತು ಪುಷ್ಪೈಶ್ ಚ ವಾಸಿತೈಶ್ಚೈವ ತಥಾನ್ಯೈರ್ ಮಙ್ಗಲೈಃ ಶುಭೈಃ

ಕಾಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹಿಂಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಹೂವುಗಳು, ಸುಗಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಭವಾದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಶೂದ್ರಾನಭ್ಯರ್ಚಯನ್ತ್ಯಲ್ಪಶ್ರುತಭಾಗ್ಯಬಲಾನ್ವಿತಾಃ ನ ಪ್ರೇಕ್ಷನ್ತೇ ಗರ್ವಿತಾಶ್ ಚ ಶೂದ್ರಾ ದ್ವಿಜವರಾನ್ ದ್ವಿಜ

ಅಲ್ಪಶ್ರದ್ಧೆ, ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಬಲ ಹೊಂದಿರುವವರು ಶೂದ್ರರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಗರ್ವಿತ ಶೂದ್ರರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ.

ಸೇವಾವಸರಮ್ ಆಲೋಕ್ಯ ದ್ವಾರೇ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ವೈ ದ್ವಿಜಾಃ ವಾಹನಸ್ಥಾನ್ ಸಮಾವೃತ್ಯ ಶೂದ್ರಾಞ್ಶೂದ್ರೋಪಜೀವಿನಃ

ಸೇವೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಂಡು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ; ಶೂದ್ರರು ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರ ಮೇಲೆ ಬದುಕುವವರು ವಾಹನದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸೇವನ್ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಸ್ತತ್ರ ಸ್ತುವನ್ತಿ ಸ್ತುತಿಭಿಃ ಕಲೌ ತಪೋಯಜ್ಞಫಲಾನಾಂ ಚ ವಿಕ್ರೇತಾರೋ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ಆ ಕಾಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸೇವೆಮಾಡಿ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಹೋಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಮಾರುತ್ತಾರೆ.

ಯತಯಶ್ ಚ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಬಹವೋ ಽಸ್ಮಿನ್ಕಲೌ ಯುಗೇ ಪುರುಷಾಲ್ಪಂ ಬಹುಸ್ತ್ರೀಕಂ ಯುಗಾನ್ತೇ ಸಮುಪಸ್ಥಿತೇ

ಈ ಕಾಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅನೆಕ ಯತಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ; ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಕಡಿಮೆ, ಹೆಂಗಸರು ಹೆಚ್ಚು ಆಗುತ್ತಾರೆ.

ನಿನ್ದನ್ತಿ ವೇದವಿದ್ಯಾಂ ಚ ದ್ವಿಜಾಃ ಕರ್ಮಾಣಿ ವೈ ಕಲೌ ಕಲೌ ದೇವೋ ಮಹಾದೇವಃ ಶಙ್ಕರೋ ನೀಲಲೋಹಿತಃ

ಕಾಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರು ವೇದಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆ ಕಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವ ಶಂಕರನು ನೀಲಿ ಕೆಂಪು ವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಕಾಶತೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾರ್ಥಂ ಧರ್ಮಸ್ಯ ವಿಕೃತಾಕೃತಿಃ ಯೇ ತಂ ವಿಪ್ರಾ ನಿಷೇವನ್ತೇ ಯೇನ ಕೇನಾಪಿ ಶಙ್ಕರಮ್

ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವಿಕೃತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪ್ರಕಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶಂಕರನನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಲಿದೋಷಾನ್ ವಿನಿರ್ಜಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ಪರಮಂ ಪದಮ್ ಶ್ವಾಪದಪ್ರಬಲತ್ವಂ ಚ ಗವಾಂ ಚೈವ ಪರಿಕ್ಷಯಃ

ಕಲಿಯ ದೋಷಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರು ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗುತ್ತವೆ, ಹಸುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಸಾಧೂನಾಂ ವಿನಿವೃತ್ತಿಶ್ ಚ ವೇದ್ಯಾ ತಸ್ಮಿನ್ಯುಗಕ್ಷಯೇ ತದಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮೋ ಮಹೋದರ್ಕೋ ದುರ್ಲಭೋ ದಾನಮೂಲವಾನ್

ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಜ್ಜನರು ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೋಕವನ್ನು ತೊರೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ದಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದರೂ ಬಹಳ ಭಾರವಾದ, ಅಪರೂಪದ ಫಲವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಾತುರಾಶ್ರಮಶೈಥಿಲ್ಯೇ ಧರ್ಮಃ ಪ್ರತಿಚಲಿಷ್ಯತಿ ಅರಕ್ಷಿತಾರೋ ಹರ್ತಾರೋ ಬಲಿಭಾಗಸ್ಯ ಪಾರ್ಥಿವಾಃ

ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳ ನಿಯಮಗಳು ಸಡಿಲವಾದಾಗ ಧರ್ಮ ಕುಗ್ಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ರಾಜರು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಬಲಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ದೋಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.