ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ದ್ವಾಪರೇ ತು ಪ್ರವರ್ತನ್ತೇ ರಾಗೋ ಲೋಭೋ ಮದಸ್ ತಥಾ ವೇದೋ ವ್ಯಾಸೈಶ್ಚತುರ್ಧಾ ತು ವ್ಯಸ್ಯತೇ ದ್ವಾಪರಾದಿಷು

ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಾಮ, ಲೋಭ, ಮದ ಇವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು. ವೇದವನ್ನು ವ್ಯಾಸರು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದರು.

ಏಕೋ ವೇದಶ್ಚತುಷ್ಪಾದಸ್ ತ್ರೇತಾಸ್ವಿಹ ವಿಧೀಯತೇ ಸಂಕ್ಷಯಾದಾಯುಷಶ್ಚೈವ ವ್ಯಸ್ಯತೇ ದ್ವಾಪರೇಷು ಸಃ

ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೇದವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯುಷ್ಯ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಋಷಿಪುತ್ರೈಃ ಪುನರ್ಭೇದಾ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ದೃಷ್ಟಿವಿಭ್ರಮೈಃ ಮನ್ತ್ರಬ್ರಾಹ್ಮಣವಿನ್ಯಾಸೈಃ ಸ್ವರವರ್ಣವಿಪರ್ಯಯೈಃ

ಮುನಿಗಳ ಪುತ್ರರಿಂದ ಮತ್ತೆ ವಿಭಜನೆಗಳು ಆಗುತ್ತವೆ. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಭೇದದಿಂದ, ಮಂತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳ ಜೋಡಣೆ, ಸ್ವರ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಈ ವಿಭಜನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಂಹಿತಾ ಋಗ್ಯಜುಃಸಾಮ್ನಾಂ ಸಂಹನ್ಯನ್ತೇ ಮನೀಷಿಭಿಃ ಸಾಮಾನ್ಯಾ ವೈಕೃತಾಶ್ಚೈವ ದ್ರಷ್ಟೃಭಿಸ್ತೈಃ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್

ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ ಮತ್ತು ಸಾಮವೇದಗಳ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಬದಲಾದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅವರವರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಕಲ್ಪಸೂತ್ರಾಣಿ ಮನ್ತ್ರಪ್ರವಚನಾನಿ ಚ ಅನ್ಯೇ ತು ಪ್ರಸ್ಥಿತಾಸ್ತಾನ್ವೈ ಕೇಚಿತ್ತಾನ್ಪ್ರತ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕಲ್ಪಸೂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳ ವಿವರಣೆಗಳು—ಕೆಲವರು ಇವುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಹಳೆಯವುಗಳಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಇತಿಹಾಸಪುರಾಣಾನಿ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ಕಾಲಗೌರವಾತ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಂ ಪಾದ್ಮಂ ವೈಷ್ಣವಂ ಚ ಶೈವಂ ಭಾಗವತಂ ತಥಾ

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳು ಕಾಲದ ಭಾರದಿಂದ ವಿಭಜನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ: ಬ್ರಾಹ್ಮ, ಪಾದ್ಮ, ವೈಷ್ಣವ, ಶೈವ ಮತ್ತು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣಗಳು ಕೂಡ.

ಭವಿಷ್ಯಂ ನಾರದೀಯಂ ಚ ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯಮತಃ ಪರಮ್ ಆಗ್ನೇಯಂ ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತಂ ಲೈಙ್ಗಂ ವಾರಾಹಮೇವ ಚ

ಭವಿಷ್ಯ, ನಾರದ, ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ನಂತರ ಅಗ್ನೇಯ, ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ, ಲೈಂಗ ಮತ್ತು ವಾರಾಹ ಪುರಾಣಗಳು ಕೂಡ.

ವಾಮನಾಖ್ಯಂ ತತಃ ಕೂರ್ಮಂ ಮಾತ್ಸ್ಯಂ ಗಾರುಡಮೇವ ಚ ಸ್ಕಾನ್ದಂ ತಥಾ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಂ ತೇಷಾಂ ಭೇದಃ ಪ್ರಕಥ್ಯತೇ

ಆಮೇಲೆ ವಾಮನ, ಕೂರ್ಮ, ಮಾಮ್ಸ್ಯ, ಗಾರುಡ, ಸ್ಕಾಂದ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪುರಾಣಗಳ ವಿಭಜನೆಗಳು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ.

ಲೈಙ್ಗಮ್ ಏಕಾದಶವಿಧಂ ಪ್ರಭಿನ್ನಂ ದ್ವಾಪರೇ ಶುಭಮ್ ಮನ್ವತ್ರಿವಿಷ್ಣುಹಾರೀತಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯೋಶನೋ ಽಙ್ಗಿರಾಃ

ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗ ಪುರಾಣವನ್ನು ಹನ್ನೊಂದು ರೂಪಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ: ಮನು, ತ್ರಿ, ವಿಷ್ಣು, ಹಾರೀತ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ, ಉಶನಸ್ ಮತ್ತು ಅಂಗಿರಸ್.

ಯಮಾಪಸ್ತಮ್ಬಸಂವರ್ತಾಃ ಕಾತ್ಯಾಯನಬೃಹಸ್ಪತೀ ಪರಾಶರವ್ಯಾಸಶಙ್ಖಲಿಖಿತಾ ದಕ್ಷಗೌತಮೌ

ಯಮ, ಆಪಸ್ತಂಬ, ಸಂವರ್ಥ, ಕಾತ್ಯಾಯನ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಪರಾಶರ, ವ್ಯಾಸ, ಶಂಖ, ಲಿಖಿತ, ದಕ್ಷ ಮತ್ತು ಗೌತಮ.

ಶಾತಾತಪೋ ವಸಿಷ್ಠಶ್ ಚ ಏವಮಾದ್ಯೈಃ ಸಹಸ್ರಶಃ ಅವೃಷ್ಟಿರ್ಮರಣಂ ಚೈವ ತಥಾ ವ್ಯಾಧ್ಯಾದ್ಯುಪದ್ರವಾಃ

ಶಾತಾತಪ ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠ—ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ. ಅವರೆಲ್ಲರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರ, ಮರಣ, ರೋಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಷ್ಟಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

ವಾಙ್ಮನಃಕರ್ಮಜೈರ್ ದುಃಖೈರ್ ನಿರ್ವೇದೋ ಜಾಯತೇ ತತಃ ನಿರ್ವೇದಾಜ್ಜಾಯತೇ ತೇಷಾಂ ದುಃಖಮೋಕ್ಷವಿಚಾರಣಾ

ಮಾತು, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದುಃಖಗಳಿಂದ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆ ನಿರಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುವ ವಿಚಾರ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಚಾರಣಾಚ್ಚ ವೈರಾಗ್ಯಂ ವೈರಾಗ್ಯಾದ್ದೋಷದರ್ಶನಮ್ ದೋಷಾಣಾಂ ದರ್ಶನಾಚ್ಚೈವ ದ್ವಾಪರೇ ಜ್ಞಾನಸಂಭವಃ

ಆ ವಿಚಾರದಿಂದ ವೈರಾಗ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಕಾಣುವದು ಬರುತ್ತದೆ; ದೋಷಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಏಷಾ ರಜಸ್ತಮೋಯುಕ್ತಾ ವೃತ್ತಿರ್ ವೈ ದ್ವಾಪರೇ ಸ್ಮೃತಾ ಆದ್ಯೇ ಕೃತೇ ತು ಧರ್ಮೋ ಽಸ್ತಿ ಸ ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಪ್ರವರ್ತತೇ

ಈ ರೀತಿಯ ರಜೋಗುಣ ಮತ್ತು ತಮೋಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ ವರ್ತನೆ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಿದೆ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ದ್ವಾಪರೇ ವ್ಯಾಕುಲೀಭೂತ್ವಾ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ ಕಲೌ ಯುಗೇ

ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ಅಶಾಂತಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಕಳಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ತಿಷ್ಯೇ ಮಾಯಾಮಸೂಯಾಂ ಚ ವಧಂ ಚೈವ ತಪಸ್ವಿನಾಮ್ ಸಾಧಯನ್ತಿ ನರಾಸ್ತತ್ರ ತಮಸಾ ವ್ಯಾಕುಲೇನ್ದ್ರಿಯಾಃ

ತಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾಯಾಮಸೂಯುಗಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ತಪಸ್ವಿಗಳ ಹತ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ಜನರು ತಮೋಗುಣದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಕಲೌ ಪ್ರಮಾದಕೋ ರೋಗಃ ಸತತಂ ಕ್ಷುದ್ಭಯಾನಿ ಚ ಅನಾವೃಷ್ಟಿಭಯಂ ಘೋರಂ ದೇಶಾನಾಂ ಚ ವಿಪರ್ಯಯಃ

ಕಳಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಜಾಗರೂಕತೆ, ರೋಗ, ಸದಾ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಭಯ, ಭಯಾನಕ ಬರದ ಭಯ, ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ.

ನ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯಂ ಶ್ರುತೇರಸ್ತಿ ನೃಣಾಂ ಚಾಧರ್ಮಸೇವನಮ್ ಅಧಾರ್ಮಿಕಾಸ್ತ್ವನಾಚಾರಾ ಮಹಾಕೋಪಾಲ್ಪಚೇತಸಃ

ಜನರಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅಧರ್ಮ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ; ಅಧರ್ಮಿಗಳು ನಿಯಮವಿಲ್ಲದೆ, ತುಂಬಾ ಕೋಪದಿಂದ, ಕಡಿಮೆ ಬುದ್ಧಿಯವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಅನೃತಂ ಬ್ರುವತೇ ಲುಬ್ಧಾಸ್ ತಿಷ್ಯೇ ಜಾತಾಶ್ ಚ ದುಷ್ಪ್ರಜಾಃ ದುರಿಷ್ಟೈರ್ದುರಧೀತೈಶ್ ಚ ದುರಾಚಾರೈರ್ದುರಾಗಮೈಃ

ಲೋಭಿಗಳು ಸುಳ್ಳು ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ; ತಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟ ಸಂತಾನ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸ, ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಕೆಟ್ಟ ನಡೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಮಾರ್ಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ.

ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ಕರ್ಮ ದೋಷೇಣ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಜಾಯತೇ ಭಯಮ್ ನಾಧೀಯನ್ತೇ ತದಾ ವೇದಾನ್ ನ ಯಜನ್ತಿ ದ್ವಿಜಾತಯಃ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳು ಬಂದಾಗ ಜನರಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ವೇದಗಳನ್ನು ಓದುವುದಿಲ್ಲ, ದ್ವಿಜರು ಹೋಮಗಳನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಉತ್ಸೀದನ್ತಿ ನರಾಶ್ಚೈವ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಶ್ ಚ ವಿಶಃ ಕ್ರಮಾತ್ ಶೂದ್ರಾಣಾಂ ಮನ್ತ್ರಯೋಗೇನ ಸಂಬನ್ಧೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಃ ಸಹ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಕ್ರಮೇಣ ಕುಸಿಯುತ್ತಾರೆ; ಮಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಶೂದ್ರರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

ಭವತೀಹ ಕಲೌ ತಸ್ಮಿಞ್ ಶಯನಾಸನಭೋಜನೈಃ ರಾಜಾನಃ ಶೂದ್ರಭೂಯಿಷ್ಠಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ ಬಾಧಯನ್ತಿ ತೇ

ಆ ಕಾಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆ, ಆಸನ ಮತ್ತು ಊಟವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಶೂದ್ರರೇ ರಾಜರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾ ವೀರಹತ್ಯಾ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪ್ರಜಾಸು ವೈ ಶೂದ್ರಾಶ್ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚಾರಾಃ ಶೂದ್ರಾಚಾರಾಶ್ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ

ಆ ಜನರಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ವೀರರ ಹತ್ಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಶೂದ್ರರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ನಡೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶೂದ್ರರ ನಡೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ರಾಜವೃತ್ತಿಸ್ಥಿತಾಶ್ ಚೌರಾಶ್ ಚೌರಾಚಾರಾಶ್ ಚ ಪಾರ್ಥಿವಾಃ ಏಕಪತ್ನ್ಯೋ ನ ಶಿಷ್ಯನ್ತಿ ವರ್ಧಿಷ್ಯನ್ತ್ಯಭಿಸಾರಿಕಾಃ

ಕಳ್ಳರು ರಾಜಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ರಾಜರು ಕಳ್ಳತನದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಒಬ್ಬನೇ ಗಂಡನನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಂಗಸರು ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಇತರರನ್ನು ಹುಡುಕುವವರು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾರೆ.

ವರ್ಣಾಶ್ರಮಪ್ರತಿಷ್ಠಾನೋ ಜಾಯತೇ ನೃಷು ಸರ್ವತಃ ತದಾ ಸ್ವಲ್ಪಫಲಾ ಭೂಮಿಃ ಕ್ವಚಿಚ್ಚಾಪಿ ಮಹಾಫಲಾ

ಜನರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಗ ಭೂಮಿ ಕಡಿಮೆ ಫಲ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲ ಕೊಡಬಹುದು.

ಅರಕ್ಷಿತಾರೋ ಹರ್ತಾರಃ ಪಾರ್ಥಿವಾಶ್ ಚ ಶಿಲಾಶನ ಶೂದ್ರಾ ವೈ ಜ್ಞಾನಿನಃ ಸರ್ವೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈರಭಿವನ್ದಿತಾಃ

ಓ ಶಿಲಾಭಕ್ಷಕ, ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ ರಾಜರು ಕಳ್ಳರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲ ಶೂದ್ರರು ಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಕ್ಷತ್ರಿಯಾಶ್ ಚ ರಾಜಾನೋ ವಿಪ್ರಾಃ ಶೂದ್ರೋಪಜೀವಿನಃ ಆಸನಸ್ಥಾ ದ್ವಿಜಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನ ಚಲನ್ತ್ಯಲ್ಪಬುದ್ಧಯಃ

ರಾಜರು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶೂದ್ರರ ಸೇವೆಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ; ದ್ವಿಜರು ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಮೂರ್ಖರು ಎದ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ತಾಡಯನ್ತಿ ದ್ವಿಜೇನ್ದ್ರಾಂಶ್ ಚ ಶೂದ್ರಾ ವೈ ಸ್ವಲ್ಪಬುದ್ಧಯಃ ಆಸ್ಯೇ ನಿಧಾಯ ವೈ ಹಸ್ತಂ ಕರ್ಣಂ ಶೂದ್ರಸ್ಯ ವೈ ದ್ವಿಜಾಃ

ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯ ಶೂದ್ರರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶೂದ್ರರ ಬಾಯಿಗೆ ಅಥವಾ ಕಿವಿಗೆ ಕೈ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.

ನೀಚಸ್ಯೇವ ತದಾ ವಾಕ್ಯಂ ವದನ್ತಿ ವಿನಯೇನ ತಮ್ ಉಚ್ಚಾಸನಸ್ಥಾನ್ ಶೂದ್ರಾಂಶ್ ಚ ದ್ವಿಜಮಧ್ಯೇ ದ್ವಿಜರ್ಷಭ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಳವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮಾತಾಡುವಂತೆ ವಿನಯದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ; ದ್ವಿಜರ ಮಧ್ಯೆ ಶೂದ್ರರು ಎತ್ತರದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.