ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಪರಮೇಶೋ ಜಗನ್ನಾಥಃ ಶಙ್ಕರಸ್ತ್ವೇಷ ಸರ್ವಗಃ ಆವಯೋರಖಿಲಸ್ಯೇಶಃ ಶರಣಂ ಚ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಪರಮೇಶ್ವರನು, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು, ಶಂಕರನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು; ಅವನು ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಒಡೆಯನು, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಆಶ್ರಯವಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು.

ಅಹಂ ವಾಮಾಙ್ಗಜೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಶಙ್ಕರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಭವಾನ್ ಭವಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಾಙ್ಗಭವಃ ಸ್ವಯಮ್

ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ನಾನು ಮಹಾತ್ಮ ಶಂಕರನ ಎಡ ಭಾಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ನೀನು ಭವ ದೇವರ ಬಲ ಭಾಗದಿಂದ ಸ್ವತಃ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ.

ಮಾಮಾಹುರ್ ಋಷಯಃ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಪ್ರಧಾನಂ ಪ್ರಕೃತಿಂ ತಥಾ ಅವ್ಯಕ್ತಮಜಮಿತ್ಯೇವಂ ಭವನ್ತಂ ಪುರುಷಸ್ತ್ವಿತಿ

ಋಷಿಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಮುಖ್ಯ ತತ್ತ್ವ, ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿ, ಅಪ್ರಕಟ, ಜನನರಹಿತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ಪುರುಷ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಏವಮಾಹುರ್ಮಹಾದೇವಮ್ ಆವಯೋರಪಿ ಕಾರಣಮ್ ಈಶಂ ಸರ್ವಸ್ಯ ಜಗತಃ ಪ್ರಭುಮವ್ಯಯಮೀಶ್ವರಮ್

ಅವರು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಕಾರಣ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯ, ನಾಶವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಭು ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸೋ ಽಪಿ ತಸ್ಯಾಮರೇಶಸ್ಯ ವಚನಾದ್ವಾರಿಜೋದ್ಭವಃ ವರೇಣ್ಯಂ ವರದಂ ರುದ್ರಮ್ ಅಸ್ತುವತ್ಪ್ರಣನಾಮ ಚ

ಆ ಅಮರೇಶ್ವರನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಮಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ, ಪೂಜೆಗೆ ಅರ್ಹನಾದ ರುದ್ರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.

ಅಥಾಮ್ಭಸಾ ಪ್ಲುತಾಂ ಭೂಮೀಂ ಸಮಾಧಾಯ ಜನಾರ್ದನಃ ಪೂರ್ವವತ್ಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸ ವಾರಾಹಂ ರೂಪಮಾಸ್ಥಿತಃ

ನಂತರ ಜನಾರ್ದನನು, ವರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ನದೀನದಸಮುದ್ರಾಂಶ್ ಚ ಪೂರ್ವವಚ್ಚಾಕರೋತ್ಪ್ರಭುಃ ಕೃತ್ವಾ ಚೋರ್ವೀಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ನಿಮ್ನೋನ್ನತವಿವರ್ಜಿತಾಮ್

ಪ್ರಭುನು ನದಿಗಳು, ಹರಿವುಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮವಾಗಿ, ಕುಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಳಿಲ್ಲದೆ ತಿದ್ದಿದನು.

ಧರಾಯಾಂ ಸೋ ಽಚಿನೋತ್ಸರ್ವಾನ್ ಭೂಧರಾನ್ ಭೂಧರಾಕೃತಿಃ ಭೂರಾದ್ಯಾಂಶ್ಚತುರೋ ಲೋಕಾನ್ ಕಲ್ಪಯಾಮಾಸ ಪೂರ್ವವತ್

ಅವನು ಪರ್ವತ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಭೂ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

ಸ್ರಷ್ಟುಂ ಚ ಭಗವಾಂಶ್ಚಕ್ರೇ ಮತಿಂ ಮತಿಮತಾಂ ವರಃ ಮುಖ್ಯಂ ಚ ತೈರ್ಯಗ್ಯೋನ್ಯಂ ಚ ದೈವಿಕಂ ಮಾನುಷಂ ತಥಾ

ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಂತನು ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದು, ಮೊದಲು ಮುಖ್ಯ ಜೀವಿಗಳು, ಅಂಡಜ, ದೈವಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.

ವಿಭುಶ್ಚಾನುಗ್ರಹಂ ತತ್ರ ಕೌಮಾರಕಮ್ ಅದೀನಧೀಃ ಪುರಸ್ತಾದಸೃಜದ್ದೇವಃ ಸನನ್ದಂ ಸನಕಂ ತಥಾ

ಮಹಾತ್ಮನು, ದಯಾಳು, ಮನಸ್ಸು ದುರ್ಬಲವಿಲ್ಲದವನು, ಮೊದಲು ಸನಂದ ಮತ್ತು ಸನಕನನ್ನು ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಸನಾತನಂ ಸತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯೇಣ ಗತಾಃ ಪರಮ್ ಮರೀಚಿಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರಸಂ ಪುಲಸ್ತ್ಯಂ ಪುಲಹಂ ಕ್ರತುಮ್

ಸನಾತನನು, ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ನಿರ್ಗುಣದಿಂದ ಪರಮವನ್ನು ಪಡೆದವನು; ಮರೀಚಿ, ಭೃಗು, ಅಂಗಿರಸ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಮತ್ತು ಕ್ರತು ಇವರನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ದಕ್ಷಮತ್ರಿಂ ವಸಿಷ್ಠಂ ಚ ಸೋ ಽಸೃಜದ್ ಯೋಗವಿದ್ಯಯಾ ಸಂಕಲ್ಪಂ ಚೈವ ಧರ್ಮಂ ಚ ಹ್ಯ್ ಅಧರ್ಮಂ ಭಗವಾನ್ಪ್ರಭುಃ

ಅವನು ಯೋಗಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದಕ್ಷ, ಅತ್ರಿ, ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಸಂಕಲ್ಪ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮವನ್ನೂ ಭಗವಂತನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.

ದ್ವಾದಶೈವ ಪ್ರಜಾಸ್ತ್ವೇತಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಽವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಃ ಋಭುಂ ಸನತ್ಕುಮಾರಂ ಚ ಸಸರ್ಜಾದೌ ಸನಾತನಃ

ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳನ್ನು ಅವ್ಯಕ್ತ ಜನನ ಹೊಂದಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸನಾತನನು ಋಭು ಮತ್ತು ಸನತ್ಕುಮಾರನನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.

ತೌ ಚೋರ್ಧ್ವರೇತಸೌ ದಿವ್ಯೌ ಚಾಗ್ರಜೌ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೌ ಕುಮಾರೌ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತುಲ್ಯೌ ಸರ್ವಜ್ಞೌ ಸರ್ವಭಾವಿನೌ

ಆ ಇಬ್ಬರೂ ದಿವ್ಯರು, ಶಕ್ತಿಯು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವವರು, ಹಿರಿಯರು, ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರು, ಬ್ರಹ್ಮನಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿತವರು, ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಮನಸ್ಸು ಇಟ್ಟವರು.

ಏವಂ ಮುಖ್ಯಾದಿಕಾನ್ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಪದ್ಮಯೋನಿಃ ಶಿಲಾಶನ ಯುಗಧರ್ಮಾನಶೇಷಾಂಶ್ ಚ ಕಲ್ಪಯಾಮಾಸ ವಿಶ್ವಸೃಕ್

ಈ ರೀತಿ, ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ, ಕಮಲಯೋನಿಯಾದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಯುಗಗಳ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು, ವಿಶ್ವದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಶ್ರುತ್ವಾ ಶಕ್ರೇಣ ಕಥಿತಂ ಪಿತಾ ಮಮ ಮಹಾಮುನಿಃ ಪುನಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ ದೇವೇಶಂ ಪ್ರಣಮ್ಯ ರಚಿತಾಞ್ಜಲಿಃ

ಶಕ್ರನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ನನ್ನ ತಂದೆ, ಮಹಾಮುನಿಯು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ವಂದಿಸಿ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

ಭಗವನ್ ಶಕ್ರ ಸರ್ವಜ್ಞ ದೇವದೇವನಮಸ್ಕೃತ ಶಚೀಪತೇ ಜಗನ್ನಾಥ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಮಹೇಶ್ವರ

ಭಗವನ್ ಶಕ್ರ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು, ದೇವತೆಗಳು ಪೂಜಿಸುವವನು, ಶಚಿಯ ಪತಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯ, ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳವನು, ಮಹೇಶ್ವರನು.

ಯುಗಧರ್ಮಾನ್ಕಥಂ ಚಕ್ರೇ ಭಗವಾನ್ಪದ್ಮಸಂಭವಃ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಮೇ ಸರ್ವಂ ಸಾಂಪ್ರತಂ ಪ್ರಣತಾಯ ಮೇ

ಪದ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಗವಂತನು ಯುಗಗಳ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳು. ನಾನು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಶರಣಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶಿಲಾದಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ವ್ಯಾಜಹಾರ ಯಥಾದೃಷ್ಟಂ ಯುಗಧರ್ಮಂ ಸುವಿಸ್ತರಮ್

ಮಹಾತ್ಮ ಶಿಲಾದನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ, ಅವನು ಯುಗಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಅನುಭವದಂತೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಆದ್ಯಂ ಕೃತಯುಗಂ ವಿದ್ಧಿ ತತಸ್ತ್ರೇತಾಯುಗಂ ಮುನೇ ದ್ವಾಪರಂ ತಿಷ್ಯಮಿತ್ಯೇತೇ ಚತ್ವಾರಸ್ತು ಸಮಾಸತಃ

ಮೊದಲು ಕೃತಯುಗ, ನಂತರ ತ್ರೇತಾಯುಗ, ಆಮೇಲೆ ದ್ವಾಪರಯುಗ, ತದನಂತರ ತಿಷ್ಯಯುಗ — ಈ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳೆಂದು ತಿಳಿ, ಮುನಿಯೇ.

ಸತ್ತ್ವಂ ಕೃತಂ ರಜಸ್ತ್ರೇತಾ ದ್ವಾಪರಂ ಚ ರಜಸ್ತಮಃ ಕಲಿಸ್ತಮಶ್ ಚ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಯುಗವೃತ್ತಿರ್ಯುಗೇಷು ಚ

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಸತ್ವಗುಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ರಜೋಗುಣ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ರಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸು ಎರಡೂ ಇರುತ್ತವೆ, ಕಳಿಯುಗದಲ್ಲಿ ತಮೋಗುಣ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿ ಯುಗಕ್ಕೂ ಅದರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಧ್ಯಾನಂ ಪರಂ ಕೃತಯುಗೇ ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಯಜ್ಞ ಉಚ್ಯತೇ ಭಜನಂ ದ್ವಾಪರೇ ಶುದ್ಧಂ ದಾನಮೇವ ಕಲೌ ಯುಗೇ

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಭಜನೆ ಮುಖ್ಯ, ಕಳಿಯುಗದಲ್ಲಿ ದಾನವೇ ಮಹತ್ವವಾದುದು.

ಚತ್ವಾರಿ ಚ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ವರ್ಷಾಣಾಂ ತತ್ಕೃತಂ ಯುಗಮ್ ತಸ್ಯ ತಾವಚ್ಛತೀ ಸಂಧ್ಯಾ ಸಂಧ್ಯಾಂಶಶ್ ಚ ತಥಾವಿಧಃ

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅದರ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲವೂ ಅಷ್ಟೇ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿರುತ್ತದೆ, ಸಂಧ್ಯಾಂಶವೂ ಅದೇ ರೀತಿಯದು.

ಚತ್ವಾರಿ ಚ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಮಾನುಷಾಣಿ ಶಿಲಾಶನ ಆಯುಃ ಕೃತಯುಗೇ ವಿದ್ಧಿ ಪ್ರಜಾನಾಮಿಹ ಸುವ್ರತ

ಶಿಲಾದ, ಈ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ತಿನ್ನುವ ಜನರ ಆಯುಷ್ಯವೂ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳೆಂದು ತಿಳಿ.

ತತಃ ಕೃತಯುಗೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಸಂಧ್ಯಾಂಶೇ ಚ ಗತೇ ತು ವೈ ಪಾದಾವಶಿಷ್ಟೋ ಭವತಿ ಯುಗಧರ್ಮಸ್ತು ಸರ್ವತಃ

ಆ ಕೃತಯುಗ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಧ್ಯಾಂಶ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯುಗಧರ್ಮದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಚತುರ್ಭಾಗೈಕಹೀನಂ ತು ತ್ರೇತಾಯುಗಮನುತ್ತಮಮ್ ಕೃತಾರ್ಧಂ ದ್ವಾಪರಂ ವಿದ್ಧಿ ತದರ್ಧಂ ತಿಷ್ಯಮುಚ್ಯತೇ

ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ; ದ್ವಾಪರಯುಗವು ಕೃತಯುಗದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು; ತಿಷ್ಯಯುಗವು ಅದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅರ್ಧದಷ್ಟು.

ತ್ರಿಶತೀ ದ್ವಿಶತೀ ಸಂಧ್ಯಾ ತಥಾ ಚೈಕಶತೀ ಮುನೇ ಸಂಧ್ಯಾಂಶಕಂ ತಥಾಪ್ಯೇವಂ ಕಲ್ಪೇಷ್ವೇವಂ ಯುಗೇ ಯುಗೇ

ಮುನಿಯೇ, ಮೂರು ನೂರೂ, ಎರಡು ನೂರೂ, ಒಂದು ನೂರೂ ವರ್ಷಗಳೇ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳು; ಸಂಧ್ಯಾಂಶಗಳೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಪ್ರತಿ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಕ್ರಮ.

ಆದ್ಯೇ ಕೃತಯುಗೇ ಧರ್ಮಶ್ ಚತುಷ್ಪಾದಃ ಸನಾತನಃ ತ್ರೇತಾಯುಗೇ ತ್ರಿಪಾದಸ್ತು ದ್ವಿಪಾದೋ ದ್ವಾಪರೇ ಸ್ಥಿತಃ

ಪ್ರಥಮ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ.

ತ್ರಿಪಾದಹೀನಸ್ತಿಷ್ಯೇ ತು ಸತ್ತಾಮಾತ್ರೇಣ ಧಿಷ್ಠಿತಃ ಕೃತೇ ತು ಮಿಥುನೋತ್ಪತ್ತಿರ್ ವೃತ್ತಿಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ರಸೋಲ್ಲಸಾ

ತಿಷ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮೂರು ಕಾಲುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಸತ್ವದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ನೇರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಜೀವನವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.