ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಭೂರಾದ್ಯಾಂಶ್ ಚತುರೋ ಲೋಕಾನ್ ಕಲ್ಪಯಾಮಾಸ ಪೂರ್ವವತ್ ಸ್ರಷ್ಟುಂ ಚ ಭಗವಾಂಶ್ಚಕ್ರೇ ತದಾ ಸ್ರಷ್ಟಾ ಪುನರ್ಮತಿಮ್

ಅವನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

ಯದಾ ಸ್ರಷ್ಟುಂ ಮತಿಂ ಚಕ್ರೇ ಮೋಹಶ್ಚಾಸೀನ್ಮಹಾತ್ಮನಃ ದ್ವಿಜಾಶ್ ಚ ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಂ ತು ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಽವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಃ

ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಮೋಹವು ಉಂಟಾಯಿತು; ಆಗ ಅವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ, ಪೂರ್ವಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿಜರು ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

ತಮೋ ಮೋಹೋ ಮಹಾಮೋಹಸ್ ತಾಮಿಸ್ರಶ್ಚಾನ್ಧಸಂಜ್ಞಿತಃ ಅವಿದ್ಯಾ ಪಞ್ಚಧಾ ಹ್ಯೇಷಾ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಃ

ಅಂಧಕಾರ, ಮೋಹ, ಮಹಾಮೋಹ, ತಾಮಿಸ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಧ ಎಂಬ ಐದು ವಿಧದ ಅಜ್ಞಾನವು ಸ್ವಯಂಭುವನಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು.

ಅವಿದ್ಯಯಾ ಮುನೇರ್ಗ್ರಸ್ತಃ ಸರ್ಗೋ ಮುಖ್ಯ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ ಅಸಾಧಕ ಇತಿ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಸರ್ಗೋ ಮುಖ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆ ಮುನಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಫಲಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೆನೆದು, ಆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಭ್ಯಮನ್ಯತ ಸೋ ಽನ್ಯಂ ವೈ ನಗಾ ಮುಖ್ಯೋದ್ಭವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ತ್ರಿಧಾ ಕಣ್ಠೋ ಮುನೇಸ್ತಸ್ಯ ಧ್ಯಾಯತೋ ವೈ ಹ್ಯವರ್ತತ

ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಯೋಚಿಸಿದನು; ಮುಖ್ಯವಾದ ಮರಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಮುನಿಯ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಗಂಟಲು ಮೂರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು.

ಪ್ರಥಮಂ ತಸ್ಯ ವೈ ಜಜ್ಞೇ ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತೋ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಃ ಪರಸ್ತಸ್ಯ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಃ ಸ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ

ಮೊದಲು ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಸೃಷ್ಟಿ ಹುಟ್ಟಿತು; ನಂತರ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಸಾತ್ವಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

ಅರ್ವಾಕ್ಸ್ರೋತೋ ಽನುಗ್ರಹಶ್ ಚ ತಥಾ ಭೂತಾದಿಕಃ ಪುನಃ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಮಹತಸ್ತ್ವಾದ್ಯೋ ದ್ವಿತೀಯೋ ಭೌತಿಕಸ್ ತಥಾ

ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುವ ಸೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಅನುಗ್ರಹರೂಪವಾದುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಭೌತಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಬಂದವು; ಮಹಾ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಮೊದಲನೆಯದು ಮಹತ್ ಎಂದು, ಎರಡನೆಯದು ಭೌತಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು.

ಸರ್ಗಸ್ತೃತೀಯಶ್ಚೈನ್ದ್ರಿಯಸ್ ತುರೀಯೋ ಮುಖ್ಯ ಉಚ್ಯತೇ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನ್ಯಃ ಪಞ್ಚಮಸ್ತು ಷಷ್ಠೋ ದೈವಿಕ ಉಚ್ಯತೇ

ಮೂರನೆಯದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಮುಖ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಐದನೆಯದು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ, ಆರನೆಯದು ದೈವಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಪ್ತಮೋ ಮಾನುಷೋ ವಿಪ್ರಾ ಅಷ್ಟಮೋ ಽನುಗ್ರಹಃ ಸ್ಮೃತಃ ನವಮಶ್ಚೈವ ಕೌಮಾರಃ ಪ್ರಾಕೃತಾ ವೈಕೃತಾಸ್ತ್ವಿಮೇ

ಏ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಏಳನೆಯದು ಮಾನವನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಎಂಟನೆಯದು ಅನುಗ್ರಹರೂಪವಾದುದು ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ; ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ಕೌಮಾರ ಸೃಷ್ಟಿ; ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಪ್ರಾಕೃತ ಮತ್ತು ವೈಕೃತ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು.

ಪುರಸ್ತಾದಸೃಜದ್ದೇವಃ ಸನನ್ದಂ ಸನಕಂ ತಥಾ ಸನಾತನಂ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯೇಣ ಗತಾಃ ಪರಮ್

ಮೂಡಲಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಸನಂದ, ಸನಕ ಮತ್ತು ಸನಾತನ ಎಂಬ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಅವರು ನಿಷ್ಕರ್ಮದಿಂದ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಮರೀಚಿಭೃಗ್ವಙ್ಗಿರಸಃ ಪುಲಸ್ತ್ಯಂ ಪುಲಹಂ ಕ್ರತುಮ್ ದಕ್ಷಮತ್ರಿಂ ವಸಿಷ್ಠಂ ಚ ಸೋ ಽಸೃಜದ್ಯೋಗವಿದ್ಯಯಾ

ಅವನು ಯೋಗವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಮರೀಚಿ, ಭೃಗು, ಅಂಗಿರಸ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು, ದಕ್ಷ, ಅತ್ರಿ ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ನವೈತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುತ್ರಾ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತ್ತಮಾಃ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನ ಏವೈತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸದೃಶಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಈ ಒಂಬತ್ತು ಜನರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರು, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು; ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ವಾಂಸರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಮಾನರು ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಕಲ್ಪಶ್ಚೈವ ಧರ್ಮಶ್ ಚ ಹ್ಯ್ ಅಧರ್ಮೋ ಧರ್ಮಸಂನಿಧಿಃ ದ್ವಾದಶೈವ ಪ್ರಜಾಸ್ತ್ವೇತಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಽವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಃ

ಸಂಕಲ್ಪ, ಧರ್ಮ, ಅಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ—ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಜೆಗಳು ಅವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಬಂದವು.

ಋಭುಂ ಸನತ್ಕುಮಾರಂ ಚ ಸಸರ್ಜಾದೌ ಸನಾತನಃ ತಾವೂರ್ಧ್ವರೇತಸೌ ದಿವ್ಯೌ ಚಾಗ್ರಜೌ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೌ

ಸನಾತನನು ಮೊದಲಿಗೆ ಋಭು ಮತ್ತು ಸನತ್ಕುಮಾರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ದಿವ್ಯರು, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ವಾಂಸರು.

ಕುಮಾರೌ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ ತುಲ್ಯೌ ಸರ್ವಜ್ಞೌ ಸರ್ವಭಾವಿನೌ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಭಾರ್ಯಾಕುಲಂ ತೇಷಾಂ ಮುನೀನಾಮಗ್ರಜನ್ಮನಾಮ್

ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಮಾನರಾದ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕುಮಾರರು; ಆ ಮುನಿಗಳಾದ ಮೊದಲ ಜನರ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಸಮಾಸತೋ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾಃ ಪ್ರಜಾಸಮ್ಭೂತಿಮೇವ ಚ ಶತರೂಪಾಂ ತು ವೈ ರಾಜ್ಞೀಂ ವಿರಾಜಮಸೃಜತ್ಪ್ರಭುಃ

ಸಾರಾಂಶವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಪ್ರಭು ಶತರೂಪಾ ಎಂಬ ರಾಣಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವಿರಾಟ್ ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವಾತ್ತು ವೈ ರಾಜ್ಞೀ ಶತರೂಪಾ ತ್ವಯೋನಿಜಾ ಲೇಭೇ ಪುತ್ರದ್ವಯಂ ಪುಣ್ಯಾ ತಥಾ ಕನ್ಯಾದ್ವಯಂ ಚ ಸಾ

ಸ್ವಾಯಂಭುವನಿಂದ ಹುಟ್ಟದ ಶತರೂಪಾ ರಾಣಿ, ಎರಡು ಪುಣ್ಯವಂತ ಪುತ್ರರನ್ನು ಮತ್ತು ಎರಡು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಪಡೆದಳು.

ಉತ್ತಾನಪಾದೋ ಹ್ಯವರೋ ಧೀಮಾಞ್ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಪ್ರಿಯವ್ರತಃ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ವರಿಷ್ಠಾ ತ್ವಾಕೂತಿಃ ಪ್ರಸೂತಿಶ್ಚಾನುಜಾ ಸ್ಮೃತಾ

ಉತ್ತಾನಪಾದನು ಚಿಕ್ಕವನು, ಬುದ್ಧಿವಂತನು; ಪ್ರಿಯವ್ರತನೂ ದೊಡ್ಡವನು. ಆಕೂತಿ ಅಕ್ಕ, ಪ್ರಸೂತಿ ತಮ್ಮಿ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉಪಯೇಮೇ ತದಾಕೂತಿಂ ರುಚಿರ್ನಾಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಸೂತಿಂ ಭಗವಾನ್ದಕ್ಷೋ ಲೋಕಧಾತ್ರೀಂ ಚ ಯೋಗಿನೀಮ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರುಚಿ ಎಂಬ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಆಕೂತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನು. ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವ ಯೋಗಿ ದಕ್ಷನು ಪ್ರಸೂತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನು.

ದಕ್ಷಿಣಾಸಹಿತಂ ಯಜ್ಞಮ್ ಆಕೂತಿಃ ಸುಷುವೇ ತಥಾ ದಕ್ಷಿಣಾ ಜನಯಾಮಾಸ ದಿವ್ಯಾ ದ್ವಾದಶ ಪುತ್ರಿಕಾಃ

ಆಕೂತಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಆ ದಕ್ಷಿಣೆ ಹನ್ನೆರಡು ದಿವ್ಯವಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಪ್ರಸೂತಿಃ ಸುಷುವೇ ದಕ್ಷಾಚ್ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಕನ್ಯಕಾಃ ಶ್ರದ್ಧಾಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಧೃತಿಂ ಪುಷ್ಟಿಂ ತುಷ್ಟಿಂ ಮೇಧಾಂ ಕ್ರಿಯಾಂ ತಥಾ

ದಕ್ಷಿಣನಿಂದ ಪ್ರಸೂತಿ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು—ಶ್ರದ್ಧೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಧೃತಿ, ಪುಷ್ಟಿ, ತುಷ್ಟಿ, ಮೇಧೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆ ಕೂಡ.

ಬುದ್ಧಿಂ ಲಜ್ಜಾಂ ವಪುಃಶಾನ್ತಿಂ ಸಿದ್ಧಿಂ ಕೀರ್ತಿಂ ಮಹಾತಪಾಃ ಖ್ಯಾತಿಂ ಶಾನ್ತಿಂ ಚ ಸಮ್ಭೂತಿಂ ಸ್ಮೃತಿಂ ಪ್ರೀತಿಂ ಕ್ಷಮಾಂ ತಥಾ

ಬುದ್ಧಿ, ಲಜ್ಜೆ, ರೂಪ, ಶಾಂತಿ, ಸಿದ್ಧಿ, ಕೀರ್ತಿ, ಮಹಾತಪ, ಖ್ಯಾತಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಶಾಂತಿ, ಸಂಭೂತಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆ ಕೂಡ.

ಸಂನತಿಂ ಚಾನಸೂಯಾಂ ಚ ಊರ್ಜಾಂ ಸ್ವಾಹಾಂ ಸುರಾರಣಿಮ್ ಸ್ವಧಾಂ ಚೈವ ಮಹಾಭಾಗಾಂ ಪ್ರದದೌ ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್

ಸಂನತಿ, ಅನಸೂಯೆ, ಊರ್ಜೆ, ಸ್ವಾಹೆ, ಸುರಾರಣಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತಿಯಾದ ಸ್ವಧೆ—ಈ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು.

ಶ್ರದ್ಧಾದ್ಯಾಶ್ಚೈವ ಕೀರ್ತ್ಯನ್ತಾಸ್ ತ್ರಯೋದಶ ಸುದಾರಿಕಾಃ ಧರ್ಮಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಂ ಜಗ್ಮುಃ ಪತಿಂ ಪರಮದುರ್ಲಭಾಃ

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೀರ್ತಿವರೆಗೆ ಇರುವ ಹದಿಮೂರು ಸುಧಾರಿಣಿಯರು, ಪ್ರಜಾಪತಿ ಧರ್ಮನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದರು. ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಪತಿ.

ಉಪಯೇಮೇ ಭೃಗುರ್ಧೀಮಾನ್ ಖ್ಯಾತಿಂ ತಾಂ ಭಾರ್ಗವಾರಣಿಮ್ ಸಮ್ಭೂತಿಂ ಚ ಮರೀಚಿಸ್ತು ಸ್ಮೃತಿಂ ಚೈವಾಙ್ಗಿರಾ ಮುನಿಃ

ಬುದ್ಧಿವಂತ ಭೃಗು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಭಾರ್ಗವ ಕುಟುಂಬದ ಆನಂದವನ್ನಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದನು. ಮರೀಚಿ ಸಂಭೂತಿಯನ್ನು, ಅಂಗಿರಸ ಮುನಿ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನು.

ಪ್ರೀತಿಂ ಪುಲಸ್ತ್ಯಃ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮಾ ಕ್ಷಮಾಂ ತಾಂ ಪುಲಹೋ ಮುನಿಃ ಕ್ರತುಶ್ ಚ ಸಂನತಿಂ ಧೀಮಾನ್ ಅತ್ರಿಸ್ತಾಂ ಚಾನಸೂಯಕಾಮ್

ಪುಣ್ಯಾತ್ಮ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು, ಪುಲಹ ಮುನಿ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಕ್ರತು ಸಂನತಿಯನ್ನು, ಅತ್ರಿ ಅನಸೂಯೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನು.

ಊರ್ಜಾಂ ವಸಿಷ್ಠೋ ಭಗವಾನ್ ವರಿಷ್ಠೋ ವಾರಿಜೇಕ್ಷಣಾಮ್ ವಿಭಾವಸುಸ್ ತಥಾ ಸ್ವಾಹಾಂ ಸ್ವಧಾಂ ವೈ ಪಿತರಸ್ ತಥಾ

ಪೂಜ್ಯನಾದ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ ವಸಿಷ್ಠನು ಊರ್ಜೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನು. ವಿಭಾವಸು ಸ್ವಾಹೆಯನ್ನು, ಪಿತೃಗಳು ಸ್ವಧೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು.

ಪುತ್ರೀಕೃತಾ ಸತೀ ಯಾ ಸಾ ಮಾನಸೀ ಶಿವಸಮ್ಭವಾ ದಕ್ಷೇಣ ಜಗತಾಂ ಧಾತ್ರೀ ರುದ್ರಮೇವಾಸ್ಥಿತಾ ಪತಿಮ್

ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಶಿವನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷನು ತನ್ನ ಮಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಅವಳು ಜಗತ್ತನ್ನು ಧರಿಸುವ ರುದ್ರನ ಪತ್ನಿಯಾದಳು.

ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ಗಾದೌ ಕನಕಾಣ್ಡಜಃ ವಿಭಜಸ್ವೇತಿ ಚಾಹಾದೌ ಯದಾ ಜಾತಾ ತದಾಭವತ್

ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡಿ, ಹಿರಿದು ಹೊಳಪಿನ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು 'ವಿಭಜಿಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆಕೆ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಹಾಗೆಯೇ ಆಯಿತು.