ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಚಕ್ರುರ್ದೇವಾಸ್ತತಸ್ತಸ್ಯ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸಾಹಾಯ್ಯಮವ್ಯಯಾಃ ದ್ವಿಜೇನೈಕೇನ ಯೋದ್ಧುಂ ಹಿ ಪ್ರವೃತ್ತಸ್ಯ ಮಹಾಬಲಾಃ

ಅನಶ್ವರ ದೇವತೆಗಳು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು; ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು.

ಕುಶಮುಷ್ಟಿಂ ತದಾದಾಯ ದಧೀಚಃ ಸಂಸ್ಮರನ್ಭವಮ್ ಸಸರ್ಜ ಸರ್ವದೇವೇಭ್ಯೋ ವಜ್ರಾಸ್ಥಿಃ ಸರ್ವತೋ ವಶೀ

ದಧೀಚನು ಕುಶದ ಗಿಡವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಭವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ ವಜ್ರದ ಅಸ್ಥಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ದಿವ್ಯಂ ತ್ರಿಶೂಲಮ್ ಅಭವತ್ ಕಾಲಾಗ್ನಿಸದೃಶಪ್ರಭಮ್ ದಗ್ಧುಂ ದೇವಾನ್ಮತಿಂ ಚಕ್ರೇ ಯುಗಾನ್ತಾಗ್ನಿರಿವಾಪರಃ

ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವಾದ ತ್ರಿಶೂಲವು, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸುಡುವುದಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು.

ಇನ್ದ್ರನಾರಾಯಣಾದ್ಯೈಶ್ ಚ ದೇವೈಸ್ತ್ಯಕ್ತಾನಿ ಯಾನಿ ತು ಆಯುಧಾನಿ ಸಮಸ್ತಾನಿ ಪ್ರಣೇಮುಸ್ ತ್ರಿಶಿಖಂ ಮುನೇ

ಇಂದ್ರ, ನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಆಯುಧಗಳು ಆ ತ್ರಿಶೂಲಕ್ಕೆ ವಂದಿಸಿದವು, ಮುನಿಯೇ.

ದೇವಾಶ್ ಚ ದುದ್ರುವುಃ ಸರ್ವೇ ಧ್ವಸ್ತವೀರ್ಯಾ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ಸಸರ್ಜ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಸ್ವದೇಹಾತ್ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ

ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಕುಂದಿ ಓಡಿಹೋದರು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ; ಆಗ ಪರಮ ಪುರುಷ ವಿಷ್ಣುವು ತನ್ನದೇ ದೇಹದಿಂದ—

ಆತ್ಮನಃ ಸದೃಶಾನ್ ದಿವ್ಯಾಂಲ್ ಲಕ್ಷಲಕ್ಷಾಯುತಾನ್ ಗಣಾನ್ ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಸಹಸಾ ದದಾಹ ಮುನಿಸತ್ತಮಃ

ತನ್ನಂತೆಯೇ ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ದಿವ್ಯ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಆ ಮಹಾಮುನಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು.

ತತೋ ವಿಸ್ಮಯನಾರ್ಥಾಯ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತಿರಭೂದ್ಧರಿಃ ತಸ್ಯ ದೇಹೇ ಹರೇಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ ಅಪಶ್ಯದ್ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಃ

ಆಮೇಲೆ, ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹರಿಯು ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹರಿಯ ಆ ರೂಪವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಂಡನು.

ದಧೀಚೋ ಭಗವಾನ್ವಿಪ್ರಃ ದೇವತಾನಾಂ ಗಣಾನ್ ಪೃಥಕ್ ರುದ್ರಾಣಾಂ ಕೋಟಯಶ್ಚೈವ ಗಣಾನಾಂ ಕೋಟಯಸ್ತದಾ

ಭಗವಂತನಾದ ದಧೀಚ ಮುನಿಯು ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು, ರುದ್ರರ ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಿದನು.

ಅಣ್ಡಾನಾಂ ಕೋಟಯಶ್ಚೈವ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇಸ್ತನೌ ತದಾ ದೃಷ್ಟ್ವೈತದಖಿಲಂ ತತ್ರ ಚ್ಯಾವನಿರ್ ವಿಸ್ಮಿತಂ ತದಾ

ಅವನು ವಿಶ್ವರೂಪದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿದನು; ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನೋಡಿ ಚ್ಯವನನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು.

ವಿಷ್ಣುಮಾಹ ಜಗನ್ನಾಥಂ ಜಗನ್ಮಯಮಜಂ ವಿಭುಮ್ ಅಂಭಸಾಭ್ಯುಕ್ಷ್ಯ ತಂ ವಿಷ್ಣುಂ ವಿಶ್ವರೂಪಂ ಮಹಾಮುನಿಃ

ಅವನು ವಿಶ್ವನಾಥನಾದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ, ಜನನರಹಿತ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಜಲದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಆ ವಿಶ್ವರೂಪ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಮಹಾಮುನಿಯು ಮಾತಾಡಿದನು.

ಮಾಯಾಂ ತ್ಯಜ ಮಹಾಬಾಹೋ ಪ್ರತಿಭಾಸಾ ವಿಚಾರತಃ ವಿಜ್ಞಾನಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ದುರ್ವಿಜ್ಞೇಯಾನಿ ಮಾಧವ

ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಈ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು; ಕಾಣುವವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ವಂಚಕ. ಮಾಧವ, ಸಾವಿರಾರು ವಿಧದ ಜ್ಞಾನಗಳು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟ.

ಮಯಿ ಪಶ್ಯ ಜಗತ್ ಸರ್ವಂ ತ್ವಯಾ ಸಾರ್ಧಮ್ ಅನಿನ್ದಿತ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಚ ತಥಾ ರುದ್ರಂ ದಿವ್ಯಾಂ ದೃಷ್ಟಿಂ ದದಾಮಿ ತೇ

ನನ್ನಲ್ಲೆ ನೀನು, ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ, ನೀನು ಕೂಡಾ, ನಿರ್ದೋಷಿಯೇ, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನೂ ರುದ್ರನನ್ನೂ ನೋಡಿ; ನಾನು ನಿನಗೆ ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ಸ್ವತನೌ ನಿಖಿಲಂ ಮುನಿಃ ತಂ ಪ್ರಾಹ ಚ ಹರಿಂ ದೇವಂ ಸರ್ವದೇವಭವೋದ್ಭವಮ್

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಮುನಿಯು ತನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೋರಿಸಿದನು; ನಂತರ ದೇವತೆಗಳ ಮೂಲವಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಮಾಯಯಾ ಹ್ಯನಯಾ ಕಿಂ ವಾ ಮನ್ತ್ರಶಕ್ತ್ಯಾಥ ವಾ ಪ್ರಭೋ ವಸ್ತುಶಕ್ತ್ಯಾಥ ವಾ ವಿಷ್ಣೋ ಧ್ಯಾನಶಕ್ತ್ಯಾಥ ವಾ ಪುನಃ

ಈ ಮಾಯೆಯಿಂದೋ, ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯಿಂದೋ, ವಸ್ತುಶಕ್ತಿಯಿಂದೋ, ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನಶಕ್ತಿಯಿಂದೋ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿತೇನು, ಪ್ರಭುವೇ, ವಿಷ್ಣುವೇ?

ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಮಾಯಾಮಿಮಾಂ ತಸ್ಮಾದ್ ಯೋದ್ಧುಮರ್ಹಸಿ ಯತ್ನತಃ ಏವಂ ತಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮದ್ಭುತಮ್

ಆದುದರಿಂದ ಈ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನೀನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು; ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನ ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಮೆ ನೋಡಿದನು.

ದೇವಾಶ್ ಚ ದುದ್ರುವುರ್ಭೂಯೋ ದೇವಂ ನಾರಾಯಣಂ ಚ ತಮ್ ವಾರಯಾಮಾಸ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟಂ ಪದ್ಮಯೋನಿರ್ಜಗದ್ಗುರುಃ

ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಓಡಿಹೋದರು, ಆದರೆ ಲೋಕದ ಅಧಿಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು, ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ತಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು.

ನಿಶಮ್ಯ ವಚನಂ ತಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತೇನ ನಿರ್ಜಿತಃ ಜಗಾಮ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಮಹಾಮುನಿಮ್

ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನಿಂದ ಸೋತಿರುವ ವಿಷ್ಣು ಮಹಾಮುನಿಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.

ಕ್ಷುಪೋ ದುಃಖಾತುರೋ ಭೂತ್ವಾ ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ಚ ಮುನೀಶ್ವರಮ್ ದಧೀಚಮಭಿವನ್ದ್ಯಾಶು ಪ್ರಾರ್ಥಯಾಮಾಸ ವಿಕ್ಲವಃ

ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಷುಪನು, ಮಹಾಮುನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ದಧೀಚಿಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕಟದಿಂದ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ದಧೀಚ ಕ್ಷಮ್ಯತಾಂ ದೇವ ಮಯಾಜ್ಞಾನಾತ್ಕೃತಂ ಸಖೇ ವಿಷ್ಣುನಾ ಹಿ ಸುರೈರ್ವಾಪಿ ರುದ್ರಭಕ್ತಸ್ಯ ಕಿಂ ತವ

ದಧೀಚಿಯೇ, ದೇವರೇ, ನನಗೆ ಕ್ಷಮಿಸಿ. ನಾನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದೆನು, ಸ್ನೇಹಿತನೇ. ರುದ್ರಭಕ್ತನಾದ ನಿನಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಏನು ಲಾಭ?

ಪ್ರಸೀದ ಪರಮೇಶಾನ ದುರ್ಲಭಾ ದುರ್ಜನೈರ್ದ್ವಿಜ ಭಕ್ತಿರ್ಭಕ್ತಿಮತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮದ್ವಿಧೈಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಧಮೈಃ

ಪರಮೇಶ್ವರನೇ, ದಯಮಾಡು. ದುಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಅಪರೂಪ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ. ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೀನು, ನನ್ನಂಥ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲಿಯೂ ಭಕ್ತಿ ಅಪರೂಪ.

ಶ್ರುತ್ವಾನುಗೃಹ್ಯ ತಂ ವಿಪ್ರೋ ದಧೀಚಸ್ತಪತಾಂ ವರಃ ರಾಜಾನಂ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲಃ ಶಶಾಪ ಚ ಸುರೋತ್ತಮಾನ್

ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದಧೀಚಿಯು, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು.

ರುದ್ರಕೋಪಾಗ್ನಿನಾ ದೇವಾಃ ಸದೇವೇನ್ದ್ರಾ ಮುನೀಶ್ವರೈಃ ಧ್ವಸ್ತಾ ಭವನ್ತು ದೇವೇನ ವಿಷ್ಣುನಾ ಚ ಸಮನ್ವಿತಾಃ

ರುದ್ರನ ಕೋಪದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದೇವತೆಗಳು, ಇಂದ್ರನೊಡನೆ, ಮಹಾಮುನಿಗಳೊಡನೆ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ದೇವರಿಂದ ನಾಶವಾಗಲಿ ಎಂದು ಶಾಪಿಸಿದನು.

ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ ಮಖೇ ಪುಣ್ಯೇ ದಕ್ಷಸ್ಯ ಸುಮಹಾತ್ಮನಃ ಏವಂ ಶಪ್ತ್ವಾ ಕ್ಷುಪಂ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಪುನರಾಹ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ

ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನ ಪುಣ್ಯಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ಕ್ಷುಪನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ದೇವೈಶ್ ಚ ಪೂಜ್ಯಾ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ನೃಪೈಶ್ ಚ ವಿವಿಧೈರ್ಗಣೈಃ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಏವ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಬಲಿನಃ ಪ್ರಭವಿಷ್ಣವಃ

ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ರಾಜರು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಗುಂಪುಗಳು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಾತ್ರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿಗಳು.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸ್ವೋಟಜಂ ವಿಪ್ರಃ ಪ್ರವಿವೇಶ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ ದಧೀಚಮಭಿವನ್ದ್ಯೈವ ಜಗಾಮ ಸ್ವಂ ನೃಪಃ ಕ್ಷಯಮ್

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಮುನಿಯು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ರಾಜನು ದಧೀಚಿಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.

ತದೇವ ತೀರ್ಥಮಭವತ್ ಸ್ಥಾನೇಶ್ವರಮಿತಿ ಸ್ಮೃತಮ್ ಸ್ಥಾನೇಶ್ವರಮ್ ಅನುಪ್ರಾಪ್ಯ ಶಿವಸಾಯುಜ್ಯಮ್ ಆಪ್ನುಯಾತ್

ಆ ಸ್ಥಳವೇ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥವಾಗಿ, 'ಸ್ಥಾನೇಶ್ವರ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಸ್ಥಾನೇಶ್ವರವನ್ನು ತಲುಪಿದವನು ಶಿವನೊಂದಿಗಿನ ಐಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಕಥಿತಸ್ತವ ಸಂಕ್ಷೇಪಾದ್ ವಿವಾದಃ ಕ್ಷುಬ್ದಧೀಚಯೋಃ ಪ್ರಭಾವಶ್ ಚ ದಧೀಚಸ್ಯ ಭವಸ್ಯ ಚ ಮಹಾಮುನೇ

ಕ್ಷುಪ ಮತ್ತು ದಧೀಚಿಯ ವಿವಾದವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು, ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ದಧೀಚಿಯ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಭವನ ಮಹಿಮೆ ಕೂಡ ತಿಳಿಸಿದೆನು.

ಯ ಇದಂ ಕೀರ್ತಯೇದ್ದಿವ್ಯಂ ವಿವಾದಂ ಕ್ಷುಬ್ದಧೀಚಯೋಃ ಜಿತ್ವಾಪಮೃತ್ಯುಂ ದೇಹಾನ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಪ್ರಯಾತಿ ಸಃ

ಯಾರು ಈ ದಿವ್ಯ ಕ್ಷುಪ-ದಧೀಚಿಯ ವಿವಾದವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅಕಾಲಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ದೇಹಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯ ಇದಂ ಕೀರ್ತ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಪ್ರವಿಶೇತ್ತಸ್ಯ ಸರ್ವದಾ ನಾಸ್ತಿ ಮೃತ್ಯುಭಯಂ ಚೈವ ವಿಜಯೀ ಚ ಭವಿಷ್ಯತಿ

ಯಾರು ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಮರಣಭಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರು ಸದಾ ವಿಜಯಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.