ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ವರ್ಷಾಣಾಮಷ್ಟಸಾಹಸ್ರಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಂ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಯುಗಮ್ ಸವನಂ ಯುಗಸಾಹಸ್ರಂ ಸರ್ವದೇವೋದ್ಭವಸ್ಯ ತು

ಎಂಟು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಯುಗ, ಅದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಯುಗ. ಸಹಸ್ರ ಯುಗಗಳು ಸವನಾ ದೇವತೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.

ಸವನಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಂ ತು ತ್ರಿವಿಧಂ ತ್ರಿಗುಣಂ ತಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತು ತಥಾ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಕಾಲಃ ಕಾಲಾತ್ಮನಃ ಪ್ರಭೋ

ಮೂರು ವಿಧದ, ಮೂರು ಗುಣಗಳ ಸಾವಿರ ಯಜ್ಞಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಕಾಲಸ್ವರೂಪನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಾಲವನ್ನೂ ಇದೇ ರೀತಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಪ್ರಭುವೇ.

ಭವೋದ್ಭವಸ್ತಪಶ್ಚೈವ ಭವ್ಯೋ ರಮ್ಭಃ ಕ್ರತುಃ ಪುನಃ ಋತುರ್ವಹ್ನಿರ್ಹವ್ಯವಾಹಃ ಸಾವಿತ್ರಃ ಶುದ್ಧ ಏವ ಚ

ಇಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ, ಉದ್ಭವ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸುಗಳಿವೆ; ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿರುವದು, ಅರಳುವುದು, ಮತ್ತೆ ಯಜ್ಞ, ಋತು, ಅಗ್ನಿ, ಹೋಮದ ಹೊತ್ತುವವರು, ಸಾವಿತ್ರ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧನೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಉಶಿಕಃ ಕುಶಿಕಶ್ಚೈವ ಗಾನ್ಧಾರೋ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ ಋಷಭಶ್ ಚ ತಥಾ ಷಡ್ಜೋ ಮಜ್ಜಾಲೀಯಶ್ ಚ ಮಧ್ಯಮಃ

ಉಶಿಕ, ಕುಶಿಕ, ಗಾಂಧಾರ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೆ, ಋಷಭ, ಷಡ್ಜ, ಮಜ್ಜಾಲೀಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಎಂಬವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ವೈರಾಜೋ ವೈ ನಿಷಾದಶ್ ಚ ಮುಖ್ಯೋ ವೈ ಮೇಘವಾಹನಃ ಪಞ್ಚಮಶ್ಚಿತ್ರಕಶ್ಚೈವ ಆಕೂತಿರ್ ಜ್ಞಾನ ಏವ ಚ

ವೈರಾಜ, ನಿಷಾದ, ಮುಖ್ಯನಾದ ಮೇಘವಾಹನ, ಐದನೆಯ ಚಿತ್ರಕ, ಆಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವೂ ಇದ್ದವೆ.

ಮನಃ ಸುದರ್ಶೋ ಬೃಂಹಶ್ ಚ ತಥಾ ವೈ ಶ್ವೇತಲೋಹಿತಃ ರಕ್ತಶ್ ಚ ಪೀತವಾಸಾಶ್ ಚ ಅಸಿತಃ ಸರ್ವರೂಪಕಃ

ಮನಸ್ಸು, ಸುದರ್ಶ, ಬೃಹ್ಮ, ಶ್ವೇತಲೋಹಿತ, ರಕ್ತ, ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದವರು, ಅಸಿತ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳವನು ಕೂಡ ಇದ್ದಾನೆ.

ಏವಂ ಕಲ್ಪಾಸ್ತು ಸಂಖ್ಯಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಽವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಃ ಕೋಟಿಕೋಟಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಪಾನಾಂ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ

ಅಪ್ರಕಟ ಜನನ ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಾಲಪಗಳು ಹೀಗೆ ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಮಹರ್ಷಿಗಳೆ, ಕೋಟಿಕೋಟಿ ಸಾವಿರ ಕಾಲಪಗಳಿವೆ.

ಗತಾನಿ ತಾವಚ್ಛೇಷಾಣಿ ಅಹರ್ನಿಶ್ಯಾನಿ ವೈ ಪುನಃ ಪರಾನ್ತೇ ವೈ ವಿಕಾರಾಣಿ ವಿಕಾರಂ ಯಾನ್ತಿ ವಿಶ್ವತಃ

ಇಷ್ಟು ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳು ಕಳೆದಿವೆ; ಪರಮಾವಧಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತವೆ.

ವಿಕಾರಸ್ಯ ಶಿವಸ್ಯಾಜ್ಞಾವಶೇನೈವ ತು ಸಂಹೃತಿಃ ಸಂಹೃತೇ ತು ವಿಕಾರೇ ಚ ಪ್ರಧಾನೇ ಚಾತ್ಮನಿ ಸ್ಥಿತೇ

ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಲಯವು ಶಿವನ ಆದೇಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಲಯವಾದಾಗ ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.

ಸಾಧರ್ಮ್ಯೇಣಾವತಿಷ್ಠೇತೇ ಪ್ರಧಾನಪುರುಷಾವುಭೌ ಗುಣಾನಾಂ ಚೈವ ವೈಷಮ್ಯೇ ವಿಪ್ರಾಃ ಸೃಷ್ಟಿರಿತಿ ಸ್ಮೃತಾ

ಒಂದು ರೀತಿಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಧಾನದೂ ಮತ್ತು ಪುರುಷನೂ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಗುಣಗಳು ಅಸಮಾನವಾದಾಗ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೆ, ಅದನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಮ್ಯೇ ಲಯೋ ಗುಣಾನಾಂ ತು ತಯೋರ್ಹೇತುರ್ಮಹೇಶ್ವರಃ ಲೀಲಯಾ ದೇವದೇವೇನ ಸರ್ಗಾಸ್ತ್ವೀದೃಗ್ವಿಧಾಃ ಕೃತಾಃ

ಗುಣಗಳು ಸಮವಾಗಿರುವಾಗ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಎರಡಕ್ಕೂ ಕಾರಣ ಮಹೇಶ್ವರನು. ದೇವತೆಗಳ ದೇವರು ತನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಇಂತಹ ಸೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.

ಅಸಂಖ್ಯಾತಾಶ್ ಚ ಸಂಕ್ಷೇಪಾತ್ ಪ್ರಧಾನಾದ್ ಅನ್ವಧಿಷ್ಠಿತಾತ್ ಅಸಂಖ್ಯಾತಾಶ್ ಚ ಕಲ್ಪಾಖ್ಯಾ ಹ್ಯ್ ಅಸಂಖ್ಯಾತಾಃ ಪಿತಾಮಹಾಃ

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪ್ರಧಾನದ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಅನೇಕ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕಾಲಪಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪಿತಾಮಹರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಹರಯಶ್ಚಾಪ್ಯಸಂಖ್ಯಾತಾಸ್ ತ್ವ್ ಏಕ ಏವ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಪ್ರಧಾನಾದಿಪ್ರವೃತ್ತಾನಿ ಲೀಲಯಾ ಪ್ರಾಕೃತಾನಿ ತು

ಹರಿಗಳು ಕೂಡ ಅಸಂಖ್ಯಾತರು, ಆದರೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಒಬ್ಬನೇ; ಪ್ರಧಾನದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅವನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಗುಣಾತ್ಮಿಕಾ ಚ ತದ್ವೃತ್ತಿಸ್ ತಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ವೈ ತ್ರಿಧಾ ಅಪ್ರಾಕೃತಸ್ಯ ತಸ್ಯಾದಿರ್ ಮಧ್ಯಾನ್ತಂ ನಾಸ್ತಿ ಚಾತ್ಮನಃ

ಆ ದೇವರ ಕ್ರಿಯೆ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿದ್ದು, ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಆ ಪರಾತ್ಮನಿಗೆ ಆರಂಭ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲ.

ಪಿತಾಮಹಸ್ಯಾಥ ಪರಃ ಪರಾರ್ಧದ್ವಯಸಂಮಿತಃ ದಿವಾ ಸೃಷ್ಟಂ ತು ಯತ್ಸರ್ವಂ ನಿಶಿ ನಶ್ಯತಿ ಚಾಸ್ಯ ತತ್

ಪಿತಾಮಹನಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಒಂದು ಹಗಲು ಎರಡು ಪರಾರ್ಧಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿದೆ; ಅವನ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೋ ಅದು ಅವನ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ಭೂರ್ಭುವಃಸ್ವರ್ಮಹಸ್ತತ್ರ ನಶ್ಯತೇ ಚೋರ್ಧ್ವತೋ ನ ಚ ರಾತ್ರೌ ಚೈಕಾರ್ಣವೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ನಷ್ಟೇ ಸ್ಥಾವರಜಙ್ಗಮೇ

ಅಲ್ಲಿ ಭೂ, ಭುವಃ, ಸ್ವಃ ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಲೋಕಗಳೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಚರಾಚರಗಳೆಲ್ಲ ನಾಶವಾದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಒಬ್ಬನೇ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಸುಷ್ವಾಪಾಮ್ಭಸಿ ಯಸ್ತಸ್ಮಾನ್ ನಾರಾಯಣ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ ಶರ್ವರ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರಬುದ್ಧೋ ವೈ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶೂನ್ಯಂ ಚರಾಚರಮ್

ಆಳ ನಿದ್ರೆಯ ಜಲದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದವನನ್ನು ನಾರಾಯಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ರಾತ್ರಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು, ಚರಾಚರಗಳೆಲ್ಲ ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ—

ಸ್ರಷ್ಟುಂ ತದಾ ಮತಿಂ ಚಕ್ರೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಾಂ ವರಃ ಉದಕೈರಾಪ್ಲುತಾಂ ಕ್ಷ್ಮಾಂ ತಾಂ ಸಮಾದಾಯ ಸನಾತನಃ

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು, ಶಾಶ್ವತನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಪೂರ್ವವತ್ಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸ ವಾರಾಹಂ ರೂಪಮಾಸ್ಥಿತಃ ನದೀನದಸಮುದ್ರಾಂಶ್ ಚ ಪೂರ್ವವಚ್ಚಾಕರೋತ್ಪ್ರಭುಃ

ಹಂದಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ನದಿಗಳು, ಹರಿಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನೂ ಹಿಂದಿನಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

ಕೃತ್ವಾ ಧರಾಂ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ನಿಮ್ನೋನ್ನತಿವಿವರ್ಜಿತಾಮ್ ಧರಾಯಾಂ ಸೋ ಽಚಿನೋತ್ಸರ್ವಾನ್ ಗಿರೀನ್ ದಗ್ಧಾನ್ ಪುರಾಗ್ನಿನಾ

ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತರ-ಕೆಳಚು ಇಲ್ಲದಂತೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ, ಹಳೆಯ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಭೂರಾದ್ಯಾಂಶ್ ಚತುರೋ ಲೋಕಾನ್ ಕಲ್ಪಯಾಮಾಸ ಪೂರ್ವವತ್ ಸ್ರಷ್ಟುಂ ಚ ಭಗವಾಂಶ್ಚಕ್ರೇ ತದಾ ಸ್ರಷ್ಟಾ ಪುನರ್ಮತಿಮ್

ಅವನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

ಯದಾ ಸ್ರಷ್ಟುಂ ಮತಿಂ ಚಕ್ರೇ ಮೋಹಶ್ಚಾಸೀನ್ಮಹಾತ್ಮನಃ ದ್ವಿಜಾಶ್ ಚ ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಂ ತು ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಽವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಃ

ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಮೋಹವು ಉಂಟಾಯಿತು; ಆಗ ಅವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ, ಪೂರ್ವಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿಜರು ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

ತಮೋ ಮೋಹೋ ಮಹಾಮೋಹಸ್ ತಾಮಿಸ್ರಶ್ಚಾನ್ಧಸಂಜ್ಞಿತಃ ಅವಿದ್ಯಾ ಪಞ್ಚಧಾ ಹ್ಯೇಷಾ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಃ

ಅಂಧಕಾರ, ಮೋಹ, ಮಹಾಮೋಹ, ತಾಮಿಸ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಧ ಎಂಬ ಐದು ವಿಧದ ಅಜ್ಞಾನವು ಸ್ವಯಂಭುವನಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು.

ಅವಿದ್ಯಯಾ ಮುನೇರ್ಗ್ರಸ್ತಃ ಸರ್ಗೋ ಮುಖ್ಯ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ ಅಸಾಧಕ ಇತಿ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಸರ್ಗೋ ಮುಖ್ಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆ ಮುನಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಫಲಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೆನೆದು, ಆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅಭ್ಯಮನ್ಯತ ಸೋ ಽನ್ಯಂ ವೈ ನಗಾ ಮುಖ್ಯೋದ್ಭವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ತ್ರಿಧಾ ಕಣ್ಠೋ ಮುನೇಸ್ತಸ್ಯ ಧ್ಯಾಯತೋ ವೈ ಹ್ಯವರ್ತತ

ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಯೋಚಿಸಿದನು; ಮುಖ್ಯವಾದ ಮರಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಮುನಿಯ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಗಂಟಲು ಮೂರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು.

ಪ್ರಥಮಂ ತಸ್ಯ ವೈ ಜಜ್ಞೇ ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತೋ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಃ ಪರಸ್ತಸ್ಯ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಃ ಸ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ

ಮೊದಲು ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಸೃಷ್ಟಿ ಹುಟ್ಟಿತು; ನಂತರ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಸಾತ್ವಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

ಅರ್ವಾಕ್ಸ್ರೋತೋ ಽನುಗ್ರಹಶ್ ಚ ತಥಾ ಭೂತಾದಿಕಃ ಪುನಃ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಮಹತಸ್ತ್ವಾದ್ಯೋ ದ್ವಿತೀಯೋ ಭೌತಿಕಸ್ ತಥಾ

ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುವ ಸೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಅನುಗ್ರಹರೂಪವಾದುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಭೌತಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಬಂದವು; ಮಹಾ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಮೊದಲನೆಯದು ಮಹತ್ ಎಂದು, ಎರಡನೆಯದು ಭೌತಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು.

ಸರ್ಗಸ್ತೃತೀಯಶ್ಚೈನ್ದ್ರಿಯಸ್ ತುರೀಯೋ ಮುಖ್ಯ ಉಚ್ಯತೇ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನ್ಯಃ ಪಞ್ಚಮಸ್ತು ಷಷ್ಠೋ ದೈವಿಕ ಉಚ್ಯತೇ

ಮೂರನೆಯದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಮುಖ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಐದನೆಯದು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ, ಆರನೆಯದು ದೈವಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಪ್ತಮೋ ಮಾನುಷೋ ವಿಪ್ರಾ ಅಷ್ಟಮೋ ಽನುಗ್ರಹಃ ಸ್ಮೃತಃ ನವಮಶ್ಚೈವ ಕೌಮಾರಃ ಪ್ರಾಕೃತಾ ವೈಕೃತಾಸ್ತ್ವಿಮೇ

ಏ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಏಳನೆಯದು ಮಾನವನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಎಂಟನೆಯದು ಅನುಗ್ರಹರೂಪವಾದುದು ಎಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ; ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ಕೌಮಾರ ಸೃಷ್ಟಿ; ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಪ್ರಾಕೃತ ಮತ್ತು ವೈಕೃತ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು.