ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಕ್ವ ಶರ್ವಸ್ತವ ಭಕ್ತಿಶ್ ಚ ಕ್ವ ಪೂಜಾ ಪೂಜಯಾ ಫಲಮ್ ಕ್ವ ಚಾಹಂ ಕ್ವ ಚ ಮೇ ಭೀತಿಃ ಶ್ವೇತ ಬದ್ಧೋ ಽಸಿ ವೈ ಮಯಾ

"ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? ನಿನ್ನ ಪೂಜೆ, ಪೂಜೆಯ ಫಲ ಎಲ್ಲಿದೆ? ನಾನು ಎಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ, ನನಗೆ ಭಯ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಶ್ವೇತಾ, ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ" ಎಂದು ಕಾಲನು ಹೇಳಿದನು.

ಲಿಙ್ಗೇ ಽಸ್ಮಿನ್ ಸಂಸ್ಥಿತಃ ಶ್ವೇತ ತವ ರುದ್ರೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟೋ ಽಸೌ ಮಹಾದೇವಃ ಕಥಂ ಪೂಜ್ಯೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಈ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ, ಓ ಶ್ವೇತ, ನಿನ್ನ ರುದ್ರನು ಮಹೇಶ್ವರನಾಗಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಅಚಲ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತೀಯೆ?

ತತಃ ಸದಾಶಿವಃ ಸ್ವಯಂ ದ್ವಿಜಂ ನಿಹನ್ತುಮಾಗತಮ್ ನಿಹನ್ತುಮನ್ತಕಂ ಸ್ಮಯನ್ ಸ್ಮರಾರಿಯಜ್ಞಹಾ ಹರಃ

ಆಗ ಸದಾಶಿವನು ಸ್ವತಃ ಬಂದು, ಕೊಲ್ಲಲು ಬಂದಿದ್ದ ದ್ವಿಜನನ್ನು ನಗುತ್ತಾ ಸಂಹರಿಸಲು, ಮರಣವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು, ಕಾಮದ ಶತ್ರುವಾದ ಹರನು ಆಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

ತ್ವರನ್ ವಿನಿರ್ಗತಃ ಪರಃ ಶಿವಃ ಸ್ವಯಂ ತ್ರಿಲೋಚನಃ ತ್ರಿಯಂಬಕೋ ಽಮ್ಬಯಾ ಸಮಂ ಸನನ್ದಿನಾ ಗಣೇಶ್ವರೈಃ

ಅತೀ ವೇಗವಾಗಿ ಪರಮ ಶಿವನು ತಾನೇ ಹೊರಬಂದು, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳವನು, ತ್ರ್ಯಂಬಕನು, ಅಂಬಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನಂದಿ ಮತ್ತು ಗಣಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

ಸಸರ್ಜ ಜೀವಿತಂ ಕ್ಷಣಾದ್ ಭವಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ವೈ ಭಯಾತ್ ಪಪಾತ ಚಾಶು ವೈ ಬಲೀ ಮುನೇಸ್ತು ಸಂನಿಧೌ ದ್ವಿಜಾಃ

ಭಯದಿಂದ ಭವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಜೀವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿಯು ಆ ಮುನಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಬಿದ್ದುಹೋದನು.

ನನಾದ ಚೋರ್ಧ್ವಮುಚ್ಚಧೀರ್ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಚಾನ್ತಕಾನ್ತಕಮ್ ನಿರೀಕ್ಷಣೇನ ವೈ ಮೃತಂ ಭವಸ್ಯ ವಿಪ್ರಪುಙ್ಗವಾಃ

ಅವನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೂಗಿ, ಮರಣದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೇವಲ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭವನು ಹತನಾದನು, ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ.

ವಿನೇದುರುಚ್ಚಮೀಶ್ವರಾಃ ಸುರೇಶ್ವರಾ ಮಹೇಶ್ವರಮ್ ಪ್ರಣೇಮುರಂಬಿಕಾಮುಮಾಂ ಮುನೀಶ್ವರಾಸ್ತು ಹರ್ಷಿತಾಃ

ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರು ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡಿ ಜೋರಾಗಿ ಅಳಿದರು; ಅವರು ಅಂಬಿಕೆಗೆ, ಉಮೆಗೆ ವಂದಿಸಿದರು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹರ್ಷಿಸಿದರು.

ಸಸರ್ಜುರ್ ಅಸ್ಯ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ವೈ ಮುನೇರ್ಭವಸ್ಯ ಖೇಚರಾಃ ಸುಶೋಭನಂ ಸುಶೀತಲಂ ಸುಪುಷ್ಪವರ್ಷಮಂಬರಾತ್

ಆಕಾಶವಾಸಿಗಳು ಆ ಮುನಿಯಾದ ಭವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಆಕಾಶದಿಂದ ಸುಂದರವಾದ, ತಂಪಾದ, ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಸುರಿದರು.

ಅಹೋ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಚಾನ್ತಕಂ ಮೃತಂ ತದಾ ಸುವಿಸ್ಮಿತಃ ಶಿಲಾಶನಾತ್ಮಜೋ ಽವ್ಯಯಂ ಶಿವಂ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಙ್ಕರಮ್

ಮರಣವನ್ನು ಹತರಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಶಿಲೆಯ ಪುತ್ರನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಶಿವನಿಗೆ, ಶಂಕರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

ಉವಾಚ ಬಾಲಧೀರ್ಮೃತಃ ಪ್ರಸೀದ ಚೇತಿ ವೈ ಮುನೇಃ ಮಹೇಶ್ವರಂ ಮಹೇಶ್ವರ-ಸ್ಯ ಚಾನುಗೋ ಗಣೇಶ್ವರಃ

ಮಗುವಿನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಹತನಾದವನು 'ದಯಮಾಡು' ಎಂದು ಮುನಿಯ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ, ಮಹೇಶ್ವರನ ಸೇವಕನಾದ ಗಣಪತಿಗೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.

ತತೋ ವಿವೇಶ ಭಗವಾನ್ ಅನುಗೃಹ್ಯ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಮ್ ಕ್ಷಣಾದ್ಗೂಢಶರೀರಂ ಹಿ ಧ್ವಸ್ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾನ್ತಕಂ ಕ್ಷಣಾತ್

ನಂತರ ಭಗವಂತನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಿ ಅವನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಮರಣದ ನಾಶವಾದ, ಮರೆಯಾದ ದೇಹವನ್ನು ನೋಡಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದನು.

ತಸ್ಮಾನ್ಮೃತ್ಯುಞ್ಜಯಂ ಚೈವ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸಮ್ಪೂಜಯೇ ದ್ವಿಜಾಃ ಮುಕ್ತಿದಂ ಭುಕ್ತಿದಂ ಚೈವ ಸರ್ವೇಷಾಮಪಿ ಶಙ್ಕರಮ್

ಆದುದರಿಂದ, ಓ ದ್ವಿಜರೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮೃತ್ಯುಂಜಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿರಿ. ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಭೋಗವನ್ನೂ ಕೊಡುವ ಶಂಕರನು.

ಬಹುನಾ ಕಿಂ ಪ್ರಲಾಪೇನ ಸಂನ್ಯಸ್ಯಾಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ವೈ ಭವಮ್ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಚಾಪರಯಾ ತಸ್ಮಿನ್ ವಿಶೋಕಾ ವೈ ಭವಿಷ್ಯಥ

ಹೆಚ್ಚು ಮಾತುಗಳೆನು ಬೇಕು? ತ್ಯಜಿಸಿ ಭವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ; ಅವನ ಮೇಲೆ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿದ್ದರೆ ನೀವು ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತೀರಿ.

ಏವಮುಕ್ತಾಸ್ತದಾ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ ಪ್ರಸೀದ ಭಕ್ತಿರ್ದೇವೇಶೇ ಭವೇದ್ರುದ್ರೇ ಪಿನಾಕಿನಿ

ಅಂದು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ವಾಂಸರು, 'ದೇವತೆಗಳಾಧಿಪತಿ, ರುದ್ರ, ಪಿನಾಕಧಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗಲಿ' ಎಂದು ಹಾರೈಸಿದರು.

ಕೇನ ವಾ ತಪಸಾ ದೇವ ಯಜ್ಞೇನಾಪ್ಯಥ ಕೇನ ವಾ ವ್ರತೈರ್ವಾ ಭಗವದ್ಭಕ್ತಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ದ್ವಿಜಾತಯಃ

ಯಾವ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ದೇವಾ, ಯಾವ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವ ವ್ರತಗಳಿಂದ ದ್ವಿಜರು ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.

ನ ದಾನೇನ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾಸ್ ತಪಸಾ ಚ ನ ವಿದ್ಯಯಾ ಯಜ್ಞೈರ್ ಹೋಮೈರ್ ವ್ರತೈರ್ ವೇದೈರ್ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರೈರ್ ನಿರೋಧನೈಃ

ಒಳ್ಳೆಯ ಮುನಿಗಳೇ, ದಾನದಿಂದಲೂ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ, ವಿದ್ಯೆಯಿಂದಲೂ, ಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೂ, ಹೋಮಗಳಿಂದಲೂ, ವ್ರತಗಳಿಂದಲೂ, ವೇದಗಳಿಂದಲೂ, ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದಲೂ, ನಿಯಮಗಳಿಂದಲೂ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಸಾದೇ ನೈವ ಸಾ ಭಕ್ತಿಃ ಶಿವೇ ಪರಮಕಾರಣೇ ಅಥ ತಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸರ್ವೇ ತೇ ಪರಮರ್ಷಯಃ

ಶಿವನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ—

ಸದಾರತನಯಾಃ ಶ್ರಾನ್ತಾಃ ಪ್ರಣೇಮುಶ್ ಚ ಪಿತಾಮಹಮ್ ತಸ್ಮಾತ್ಪಾಶುಪತೀ ಭಕ್ತಿರ್ ಧರ್ಮಕಾಮಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿದಾ

ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ದಣಿದು ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ವಂದಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಶುಪತ ಭಕ್ತಿ ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಮುನೇರ್ ವಿಜಯದಾ ಚೈವ ಸರ್ವಮೃತ್ಯುಜಯಪ್ರದಾ ದಧೀಚಸ್ತು ಪುರಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಹರಿಂ ಜಿತ್ವಾಮರೈರ್ವಿಭುಮ್

ಅದು ಮುನಿಗೆ ವಿಜಯವನ್ನೂ, ಎಲ್ಲಾ ಮರಣಗಳ ಮೆಲುಕು ಪಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಧೀಚಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಮರರಾಧಿಪತಿಯಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು.

ಕ್ಷಯಂ ಜಘಾನ ಪಾದೇನ ವಜ್ರಾಸ್ಥಿತ್ವಂ ಚ ಲಬ್ಧವಾನ್ ಮಯಾಪಿ ನಿರ್ಜಿತೋ ಮೃತ್ಯುರ್ ಮಹಾದೇವಸ್ಯ ಕೀರ್ತನಾತ್

ನಾನು ಕಾಲಚಕ್ರವನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದು, ವಜ್ರದಂತ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದೆ. ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಮೂಲಕ, ನಾನು ಮರಣವನ್ನೂ ಗೆದ್ದೆ.

ಶ್ವೇತೇನಾಪಿ ಗತೇನಾಸ್ಯಂ ಮೃತ್ಯೋರ್ಮುನಿವರೇಣ ತು ಮಹಾದೇವಪ್ರಸಾದೇನ ಜಿತೋ ಮೃತ್ಯುರ್ಯಥಾ ಮಯಾ

ಮಹಾದೇವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ನಾನು ಹೇಗೆ ಮರಣವನ್ನು ಜಯಿಸಿದೆವೋ, ಹಗುರವಾದ ದೇಹವಿದ್ದ ಮುನಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮರಣವನ್ನು ಗೆದ್ದನು.

ಕಥಂ ಭವಪ್ರಸಾದೇನ ದೇವದಾರುವನೌಕಸಃ ಪ್ರಪನ್ನಾಃ ಶರಣಂ ದೇವಂ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಮೇ ಪ್ರಭೋ

ಪ್ರಭು, ಭವದಯೆಯಿಂದ ದೇವದಾರು ಅರಣ್ಯದ ನಿವಾಸಿಗಳು ದೇವರನ್ನು ಶರಣಾಗತರಾದುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಬೇಕು.

ತಾನುವಾಚ ಮಹಾಭಾಗಾನ್ ಭಗವಾನ್ ಆತ್ಮಭೂಃ ಸ್ವಯಮ್ ದೇವದಾರುವನಸ್ಥಾಂಸ್ತು ತಪಸಾ ಪಾವಕಪ್ರಭಾನ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಭುವಾದ ಭಗವಂತನು, ದೇವದಾರು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹಾತ್ಮರನ್ನು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿದ್ದವರನ್ನು, ಸ್ವತಃ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಏಷ ದೇವೋ ಮಹಾದೇವೋ ವಿಜ್ಞೇಯಸ್ತು ಮಹೇಶ್ವರಃ ನ ತಸ್ಮಾತ್ಪರಮಂ ಕಿಂಚಿತ್ ಪದಂ ಸಮಧಿಗಮ್ಯತೇ

ಈ ದೇವರು ಮಹಾದೇವನು, ಮಹೇಶ್ವರನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅವನಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬನೂ ಇಲ್ಲ, ಅವನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ.

ದೇವಾನಾಂ ಚ ಋಷೀನಾಂ ಚ ಪಿತೄಣಾಂ ಚೈವ ಸ ಪ್ರಭುಃ ಸಹಸ್ರಯುಗಪರ್ಯನ್ತೇ ಪ್ರಲಯೇ ಸರ್ವದೇಹಿನಃ

ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ, ಋಷಿಗಳಿಗೂ, ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ಒಡೆಯನು. ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಲೀನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಹರತ್ಯೇಷ ಭಗವಾನ್ ಕಾಲೋ ಭೂತ್ವಾ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಏಷ ಚೈವ ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಸೃಜತ್ಯೇಕಃ ಸ್ವತೇಜಸಾ

ಈ ಭಗವಂತನು ಮಹೇಶ್ವರನಾಗಿ ಕಾಲವಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನೇ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಏಷ ಚಕ್ರೀ ಚ ವಜ್ರೀ ಚ ಶ್ರೀವತ್ಸಕೃತಲಕ್ಷಣಃ ಯೋಗೀ ಕೃತಯುಗೇ ಚೈವ ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಕ್ರತುರ್ ಉಚ್ಯತೇ

ಅವನು ಚಕ್ರವನ್ನೂ ವಜ್ರವನ್ನೂ ಧರಿಸಿದವನು, ಶ್ರೀವತ್ಸದ ಗುರುತು ಹೊಂದಿರುವವನು; ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಯೋಗಿ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ದ್ವಾಪರೇ ಚೈವ ಕಾಲಾಗ್ನಿರ್ ಧರ್ಮಕೇತುಃ ಕಲೌ ಸ್ಮೃತಃ ರುದ್ರಸ್ಯ ಮೂರ್ತಯಸ್ತ್ವೇತಾ ಯೇ ಽಭಿಧ್ಯಾಯನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾಃ

ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಧ್ವಜನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಪಂಡಿತರು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ರುದ್ರನ ರೂಪಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಚತುರಸ್ರಂ ಬಹಿಶ್ಚಾನ್ತರ್ ಅಷ್ಟಾಸ್ರಂ ಪಿಣ್ಡಿಕಾಶ್ರಯೇ ವೃತ್ತಂ ಸುದರ್ಶನಂ ಯೋಗ್ಯಮ್ ಏವಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಪ್ರಪೂಜಯೇತ್

ಹೊರಗಿನಿಂದ ಚೌಕಾಕಾರದೂ, ಪೀಠದೊಳಗೆ ಎಂಟುಮುಖಗಳೂ, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.