ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಗನ್ಧಂ ಪುಷ್ಪಂ ತಥಾ ಧೂಪಂ ದೀಪಮನ್ನಂ ಕ್ರಮೇಣ ತು ತೋಯಂ ಸುಗನ್ಧಿತಂ ಚೈವ ಪುನರಾಚಮನೀಯಕಮ್

ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸುಗಂಧ, ಹೂವು, ಧೂಪ, ದೀಪ, ಅನ್ನ, ಮತ್ತೆ ಸುಗಂಧಿತ ನೀರು ಹಾಗೂ ಆಚಮನಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಮುಕುಟಂ ಚ ಶುಭಂ ಛನ್ನಂ ತಥಾ ವೈ ಭೂಷಣಾನಿ ಚ ದಾಪಯೇತ್ಪ್ರಣವೇನೈವ ಮುಖವಾಸಾದಿಕಾನಿ ಚ

ಅದರಿಂದ ಸುಂದರವಾದ ಮುಚ್ಚಿದ ಕಿರೀಟ, ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಣವದಿಂದ ಮುಖದ ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ತತಃ ಸ್ಫಟಿಕಸಂಕಾಶಂ ದೇವಂ ನಿಷ್ಕಲಮಕ್ಷರಮ್ ಕಾರಣಂ ಸರ್ವದೇವಾನಾಂ ಸರ್ವಲೋಕಮಯಂ ಪರಮ್

ನಂತರ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ, ಅವಿಭಾಜ್ಯ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಕಾರಣ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಬ್ರಹ್ಮೇನ್ದ್ರವಿಷ್ಣುರುದ್ರಾದ್ಯೈರ್ ಋಷಿದೇವೈರ್ ಅಗೋಚರಮ್ ವೇದವಿದ್ಭಿರ್ ಹಿ ವೇದಾನ್ತೈಸ್ ತ್ವ್ ಅಗೋಚರಮಿತಿ ಶ್ರುತಿಃ

ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಋಷಿ-ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅವನು ಗ್ರಹಣಾತೀತನು; ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿದವರಿಗೂ ಅವನು ಅಪ್ರಾಪ್ಯನೆಂದು ವೇದವು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಆದಿಮಧ್ಯಾನ್ತರಹಿತಂ ಭೇಷಜಂ ಭವರೋಗಿಣಾಮ್ ಶಿವತತ್ತ್ವಮಿತಿ ಖ್ಯಾತಂ ಶಿವಲಿಙ್ಗೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್

ಆತನಿಗೆ ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ ಇಲ್ಲ; ಭವಸಂಸಾರದಿಂದ ಪೀಡಿತರಿಗೆ ಔಷಧಿ; ಶಿವತತ್ತ್ವವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು ಶಿವಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಣವೇನೈವ ಮನ್ತ್ರೇಣ ಪೂಜಯೇಲ್ಲಿಙ್ಗಮೂರ್ಧನಿ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಜಪೇಚ್ಚ ವಿಧಿನಾ ನಮಸ್ಕಾರಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್

ಪ್ರಣವಮಂತ್ರದಿಂದ ಲಿಂಗದ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು, ನಮಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅರ್ಘ್ಯಂ ದತ್ತ್ವಾಥ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಪಾದಯೋಸ್ತು ವಿಕೀರ್ಯ ಚ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಚ ದೇವೇಶಮ್ ಆತ್ಮನ್ಯಾರೋಪಯೇಚ್ಛಿವಮ್

ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತರಿ, ದೇವದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶಿವನನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಏವಂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ಕಥಿತಂ ಲಿಙ್ಗಾರ್ಚನಮನುತ್ತಮಮ್ ಆಭ್ಯನ್ತರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಲಿಙ್ಗಾರ್ಚನಮಿಹಾದ್ಯ ತೇ

ಹೀಗೆ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು; ಈಗ ನಿನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಆಗ್ನೇಯಂ ಸೌರಮಮೃತಂ ಬಿಮ್ಬಂ ಭಾವ್ಯಂ ತತೋಪರಿ ಗುಣತ್ರಯಂ ಚ ಹೃದಯೇ ತಥಾ ಚಾತ್ಮತ್ರಯಂ ಕ್ರಮಾತ್

ಅಗ್ನಿಯ, ಸೂರ್ಯನ ಮತ್ತು ಅಮೃತದ ಬಿಂಬವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಅದರ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆತ್ಮತ್ರಯವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ತಸ್ಯೋಪರಿ ಮಹಾದೇವಂ ನಿಷ್ಕಲಂ ಸಕಲಾಕೃತಿಮ್ ಕಾನ್ತಾರ್ಧರೂಢದೇಹಂ ಚ ಪೂಜಯೇದ್ಧ್ಯಾನವಿದ್ಯಯಾ

ಅದರ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಾ ರೂಪಗಳೂ ಇಲ್ಲದ, ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳೂ ಹೊಂದಿರುವ, ಅರ್ಧಾಂಗಿಯಾಗಿ ಪ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ತತೋ ಬಹುವಿಧಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಚಿನ್ತ್ಯಂ ತತ್ರಾಸ್ತಿ ಚೇದ್ಯತಃ ಚಿನ್ತಕಸ್ಯ ತತಶ್ಚಿನ್ತಾ ಅನ್ಯಥಾ ನೋಪಪದ್ಯತೇ

ಅಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕಾದವುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಯಾರು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಧ್ಯಾನವೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಾದ್ಧ್ಯೇಯಂ ತಥಾ ಧ್ಯಾನಂ ಯಜಮಾನಃ ಪ್ರಯೋಜನಮ್ ಸ್ಮರೇತ್ತನ್ನಾನ್ಯಥಾ ಜಾತು ಬುಧ್ಯತೇ ಪುರುಷಸ್ಯ ಹ

ಆದ್ದರಿಂದ ಯಜಮಾನನು ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಮಾನವನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗದು.

ಪುರೇ ಶೇತೇ ಪುರಂ ದೇಹಂ ತಸ್ಮಾತ್ಪುರುಷ ಉಚ್ಯತೇ ಯಾಜ್ಯಂ ಯಜ್ಞೇನ ಯಜತೇ ಯಜಮಾನಸ್ತು ಸ ಸ್ಮೃತಃ

ಅವನು ನಗರವಾದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪುರುಷ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಯಜ್ಞದಿಂದ ಯಾಜ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪೂಜಕನು ಹೀಗೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಧ್ಯೇಯೋ ಮಹೇಶ್ವರೋ ಧ್ಯಾನಂ ಚಿನ್ತನಂ ನಿರ್ವೃತಿಃ ಫಲಮ್ ಪ್ರಧಾನಪುರುಷೇಶಾನಂ ಯಾಥಾತಥ್ಯಂ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ

ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಧ್ಯಾನವೇ ಚಿಂತನೆ, ಅದರಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಪುರುಷನಾದ ಈಶ್ವರನ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಇಹ ಷಡ್ವಿಂಶಕೋ ಧ್ಯೇಯೋ ಧ್ಯಾತಾ ವೈ ಪಞ್ಚವಿಂಶಕಃ ಚತುರ್ವಿಂಶಕಮ್ ಅವ್ಯಕ್ತಂ ಮಹದಾದ್ಯಾಸ್ತು ಸಪ್ತ ಚ

ಇಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತಾರುನೇಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು, ಧ್ಯಾನಿಸುವವನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇ, ಅವ್ಯಕ್ತವು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ, ಮಹತ್ತಾದಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಏಳು ತತ್ತ್ವಗಳಿವೆ.

ಮಹಾಂಸ್ ತಥಾ ತ್ವಹಙ್ಕಾರಂ ತನ್ಮಾತ್ರಂ ಪಞ್ಚಕಂ ಪುನಃ ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಪಞ್ಚೈವ ತಥಾ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ

ಮಹತ್ತತ್ತ್ವ, ಆಮೇಲೆ ಅಹಂಕಾರ, ಮತ್ತೆ ಐದು ಸೂಕ್ಷ್ಮತತ್ತ್ವಗಳು, ಐದು ಕ್ರಿಯೆ ಅಂಗಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಐದು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು.

ಮನಶ್ ಚ ಪಞ್ಚ ಭೂತಾನಿ ಶಿವಃ ಷಡ್ವಿಂಶಕಸ್ತತಃ ಸ ಏವ ಭರ್ತಾ ಕರ್ತಾ ಚ ವಿಧೇರಪಿ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಐದು ಭೂತಗಳು—ಹೀಗಾಗಿ ಶಿವನು ಇಪ್ಪತ್ತಾರುನೇ. ಅವನೇ ಪೋಷಕ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಪರಮೇಶ್ವರನು.

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಂ ರುದ್ರೋ ಽಸೌ ಜನಯಾಮಾಸ ಶಙ್ಕರಃ ವಿಶ್ವಾಧಿಕಶ್ ಚ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ವಿಶ್ವರೂಪ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ

ಶಂಕರನೇ ಆ ರುದ್ರನು ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು. ಅವನು ಜಗತ್ತಿಗಿಂತ ಮೇಲಾಗಿರುವವನು, ಜಗತ್ತಿನ ಆತ್ಮ, ಎಲ್ಲರ ರೂಪವೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತಾನೆ.

ವಿನಾ ಯಥಾ ಹಿ ಪಿತರಂ ಮಾತರಂ ತನಯಾಸ್ತ್ವಿಹ ನ ಜಾಯನ್ತೇ ತಥಾ ಸೋಮಂ ವಿನಾ ನಾಸ್ತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್

ಹೆತ್ತವರು ಇಲ್ಲದೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲದಂತೆ, ಸೋಮನು ಇಲ್ಲದೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಕರ್ತಾ ಯದಿ ಮಹಾದೇವಃ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಮಹೇಶ್ವರಃ ತಥಾ ಕಾರಯಿತಾ ಚೈವ ಕುರ್ವತೋ ಽಲ್ಪಾತ್ಮನಸ್ ತಥಾ

ಮಹಾದೇವನು, ಪರಮಾತ್ಮ, ಮಹೇಶ್ವರನು ಮಾಡುವವನು ಆಗಿದ್ದರೆ, ಸಣ್ಣ ಆತ್ಮರು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಅವನೇ ಕಾರಣ.

ನಿತ್ಯೋ ವಿಶುದ್ಧೋ ಬುದ್ಧಶ್ ಚ ನಿಷ್ಕಲಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ತ್ವಯೋಕ್ತೋ ಮುಕ್ತಿದಃ ಕಿಂ ವಾ ನಿಷ್ಕಲಶ್ಚೇತ್ಕರೋತಿ ಕಿಮ್

ಪರಮೇಶ್ವರನು ಶಾಶ್ವತ, ಶುದ್ಧ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಭಾಗವಿಲ್ಲದವನು. ನೀನು ಅವನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದೆ. ಆದರೆ ಅವನು ಭಾಗವಿಲ್ಲದವನೆಂದರೆ, ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ?

ಕಾಲಃ ಕರೋತಿ ಸಕಲಂ ಕಾಲಂ ಕಲಯತೇ ಸದಾ ನಿಷ್ಕಲಂ ಚ ಮನಃ ಸರ್ವಂ ಮನ್ಯತೇ ಸೋ ಽಪಿ ನಿಷ್ಕಲಃ

ಕಾಲವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ; ಕಾಲವೇ ಕಾಲವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ಭಾಗವಿಲ್ಲದವನ್ನೂ, ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಕೂಡ ಭಾಗವಿಲ್ಲದದ್ದು.

ಕರ್ಮಣಾ ತಸ್ಯ ಚೈವೇಹ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ ಕಿಮತ್ರ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಮೂರ್ತ್ಯಷ್ಟಕಮಿದಂ ಜಗತ್

ಅವನ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ದೇವದೇವನ ಎಂಟು ರೂಪಗಳೆಂದರೆ ಏನು?

ವಿನಾಕಾಶಂ ಜಗನ್ನೈವ ವಿನಾ ಕ್ಷ್ಮಾಂ ವಾಯುನಾ ವಿನಾ ತೇಜಸಾ ವಾರಿಣಾ ಚೈವ ಯಜಮಾನಂ ತಥಾ ವಿನಾ

ಆಕಾಶವಿಲ್ಲದೆ ಜಗತ್ತು ಇಲ್ಲ; ಭೂಮಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಅಗ್ನಿಯಿಲ್ಲದೆ, ನೀರಿಲ್ಲದೆ, ಯಜಮಾನನಿಲ್ಲದೆ ಕೂಡ ಜಗತ್ತು ಇಲ್ಲ.

ಭಾನುನಾ ಶಶಿನಾ ಲೋಕಸ್ ತಸ್ಯೈತಾಸ್ತನವಃ ಪ್ರಭೋಃ ವಿಚಾರತಸ್ತು ರುದ್ರಸ್ಯ ಸ್ಥೂಲಮೇತಚ್ಚರಾಚರಮ್

ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನಿಲ್ಲದೆ ಲೋಕವಿಲ್ಲ. ಇವುವೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭುವಿನ ರೂಪಗಳು; ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿದರೆ, ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ರುದ್ರನ ಸ್ಥೂಲರೂಪ.

ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ವದನ್ತಿ ಋಷಯೋ ಯನ್ನ ವಾಚ್ಯಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ಯತೋ ವಾಚೋ ನಿವರ್ತನ್ತೇ ಅಪ್ರಾಪ್ಯ ಮನಸಾ ಸಹ

ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೇಳುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮವು ಹೇಳಲಾಗದದ್ದು, ಯಾಕೆಂದರೆ ಮಾತು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಅದನ್ನು ತಲುಪದೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತವೆ.

ಆನನ್ದಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವಿದ್ವಾನ್ ನ ಬಿಭೇತಿ ಕುತಶ್ಚನ ನ ಭೇತವ್ಯಂ ತಥಾ ತಸ್ಮಾಜ್ ಜ್ಞಾತ್ವಾನನ್ದಂ ಪಿನಾಕಿನಃ

ಬ್ರಹ್ಮನ ಆನಂದವನ್ನು ತಿಳಿದ ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಪಿನಾಕಿನ ಆನಂದವನ್ನು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಭಯವೇ ಇರದು.

ವಿಭೂತಯಶ್ ಚ ರುದ್ರಸ್ಯ ಮತ್ವಾ ಸರ್ವತ್ರ ಭಾವತಃ ಸರ್ವಂ ರುದ್ರ ಇತಿ ಪ್ರಾಹುರ್ ಮುನಯಸ್ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿನಃ

ರುದ್ರನ ವೈಭವವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಂಡು, ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತ ಮುನಿಗಳು 'ಎಲ್ಲವೂ ರುದ್ರನೇ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ನಮಸ್ಕಾರೇಣ ಸತತಂ ಗೌರವಾತ್ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ ಸರ್ವಂ ತು ಖಲ್ವಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಸರ್ವೋ ವೈ ರುದ್ರ ಈಶ್ವರಃ

ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸದಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಎಲ್ಲವೂ ಬ್ರಹ್ಮ, ಎಲ್ಲವೂ ರುದ್ರನೇ, ಈಶ್ವರನೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.