ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಸರ್ವಜ್ಞತ್ವಂ ತಥೈಶಾನ್ಯಂ ಕರ್ಣಿಕಾ ಸೋಮ ಉಚ್ಯತೇ ಸೋಮಸ್ಯಾಧಸ್ ತಥಾ ಸೂರ್ಯಸ್ ತಸ್ಯಾಧಃ ಪಾವಕಃ ಸ್ವಯಮ್

ಉತ್ತರಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಜ್ಞತೆ ಇದೆ, ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಸೋಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಸೋಮದ ಕೆಳಗೆ ಸೂರ್ಯನು, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಅಗ್ನಿಯು ತಾನೇ ಇದೆ.

ಧರ್ಮಾದಯೋ ವಿದಿಕ್ಷ್ವೇತೇ ತ್ವ್ ಅನನ್ತಂ ಕಲ್ಪಯೇತ್ಕ್ರಮಾತ್ ಅವ್ಯಕ್ತಾದಿಚತುರ್ದಿಕ್ಷು ಸೋಮಸ್ಯಾನ್ತೇ ಗುಣತ್ರಯಮ್

ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಣಗಳು ಮಧ್ಯದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಮಧ್ಯದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನಂತತೆಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು; ಸೋಮದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿವೆ.

ಆತ್ಮತ್ರಯಂ ತತಶ್ಚೋರ್ಧ್ವಂ ತಸ್ಯಾನ್ತೇ ಶಿವಪೀಠಿಕಾ ಸದ್ಯೋಜಾತಂ ಪ್ರಪದ್ಯಾಮೀತ್ಯ್ ಆವಾಹ್ಯ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್

ಅದರ ಮೇಲೆ ಆತ್ಮದ ಮೂರು ರೂಪಗಳು ಇವೆ, ಅವುಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಪೀಠವಿದೆ; 'ಸದ್ಯೋಜಾತನನ್ನು ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು.

ವಾಮದೇವೇನ ಮನ್ತ್ರೇಣ ಸ್ಥಾಪಯೇದಾಸನೋಪರಿ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಂ ರುದ್ರಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಅಘೋರೇಣ ನಿರುಧ್ಯ ಚ

ವಾಮದೇವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆಸನದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ರುದ್ರ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅವನ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಕರೆಯಬೇಕು, ನಂತರ ಅಘೋರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು.

ಈಶಾನಃ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾನಾಮ್ ಇತಿ ಮನ್ತ್ರೇಣ ಪೂಜಯೇತ್ ಪಾದ್ಯಮಾಚಮನೀಯಂ ಚ ವಿಭೋಶ್ಚಾರ್ಘ್ಯಂ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್

'ಈಶಾನಃ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾನಾಂ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಭಗವಂತನಿಗೆ ಪಾದ್ಯ, ಆಚಮನೀಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಸ್ನಾಪಯೇದ್ವಿಧಿನಾ ರುದ್ರಂ ಗನ್ಧಚನ್ದನವಾರಿಣಾ ಪಞ್ಚಗವ್ಯವಿಧಾನೇನ ಗೃಹ್ಯ ಪಾತ್ರೇ ಽಭಿಮನ್ತ್ರ್ಯ ಚ

ಗಂಧ, ಚಂದನ ಮುಂತಾದ ಸುಗಂಧಿತ ನೀರಿನಿಂದ, ಪಂಜಗವ್ಯ ವಿಧಾನದಿಂದ, ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ರುದ್ರನಿಗೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪ್ರಣವೇನೈವ ಗವ್ಯೈಸ್ತು ಸ್ನಾಪಯೇಚ್ಚ ಯಥಾವಿಧಿ ಆಜ್ಯೇನ ಮಧುನಾ ಚೈವ ತಥಾ ಚೇಕ್ಷುರಸೇನ ಚ

ಪ್ರಣವ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಪಶು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಅದೇ ರೀತಿ ತುಪ್ಪ, ಜೇನು ಮತ್ತು ಶರಕರಸದಿಂದ ಕೂಡ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪುಣ್ಯೈರ್ದ್ರವ್ಯೈರ್ಮಹಾದೇವಂ ಪ್ರಣವೇನಾಭಿಷೇಚಯೇತ್ ಜಲಭಾಣ್ಡೈಃ ಪವಿತ್ರೈಸ್ತು ಮನ್ತ್ರೈಸ್ತೋಯಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್ತತಃ

ಪವಿತ್ರ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಪ್ರಣವದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಶುದ್ಧ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪಾವನ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು.

ಶುದ್ಧಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಸಿತವಸ್ತ್ರೇಣ ಸಾಧಕಃ ಕುಶಾಪಾಮಾರ್ಗಕರ್ಪೂರಜಾತಿಪುಷ್ಪಕಚಮ್ಪಕೈಃ

ಯಥಾನಿಯಮವಾಗಿ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ಕುಶ, ಅಪಾಮಾರ್ಗ, ಕರ್ಪೂರ, ಜಾತಿಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಚಂಪಕ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

ಕರವೀರೈಃ ಸಿತೈಶ್ಚೈವ ಮಲ್ಲಿಕಾಕಮಲೋತ್ಪಲೈಃ ಆಪೂರ್ಯ ಪುಷ್ಪೈಃ ಸುಶುಭೈಃ ಚನ್ದನಾದ್ಯೈಶ್ ಚ ತಜ್ಜಲಮ್

ಬಿಳಿ ಕರವೀರ, ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಕಮಲ, ನೀಲೋತ್ಪಲ ಹೂಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ಹೂಗಳು, ಚಂದನ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಆ ನೀರನ್ನು ತುಂಬಬೇಕು.

ನ್ಯಸೇನ್ಮನ್ತ್ರಾಣಿ ತತ್ತೋಯೇ ಸದ್ಯೋಜಾತಾದಿಕಾನಿ ತು ಸುವರ್ಣಕಲಶೇನಾಥ ತಥಾ ವೈ ರಾಜತೇನ ವಾ

ಆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸದ್ಯೋಜಾತ ಮುಂತಾದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಚಿನ್ನದ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು.

ತಾಮ್ರೇಣ ಪದ್ಮಪತ್ರೇಣ ಪಾಲಾಶೇನ ದಲೇನ ವಾ ಶಂಖೇನ ಮೃನ್ಮಯೇನಾಥ ಶೋಧಿತೇನ ಶುಭೇನ ವಾ

ಅಥವಾ ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆ, ಕಮಲದ ಎಲೆ, ಪಲಾಶದ ಎಲೆ, ಶಂಖ ಅಥವಾ ಶುದ್ಧ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ಶುಭಪಾತ್ರೆಯನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು.

ಸಕೂರ್ಚೇನ ಸಪುಷ್ಪೇಣ ಸ್ನಾಪಯೇನ್ಮನ್ತ್ರಪೂರ್ವಕಮ್ ಮನ್ತ್ರಾಣಿ ತೇ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶೃಣು ಸರ್ವಾರ್ಥಸಿದ್ಧಯೇ

ಕುಶ ಮತ್ತು ಹೂವಿನೊಂದಿಗೆ, ಯೋಗ್ಯ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಈಗ ಆ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಾನೀಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಎಲ್ಲಾ ಫಲಗಳಿಗಾಗಿ ಕೇಳು.

ಯೈರ್ಲಿಙ್ಗಂ ಸಕೃದಪ್ಯೇವಂ ಸ್ನಾಪ್ಯ ಮುಚ್ಯೇತ ಮಾನವಃ ಪವಮಾನೇನ ಮನ್ತ್ರಜ್ಞಾಃ ತಥಾ ವಾಮೀಯಕೇನ ಚ

ಈ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಒಂದೇ ಸಲ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದರೂ ಮಾನವನಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯು ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಪವಮಾನ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಹಾಗೂ ವಾಮೀಯಕ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಕೂಡ.

ರುದ್ರೇಣ ನೀಲರುದ್ರೇಣ ಶ್ರೀಸೂಕ್ತೇನ ಶುಭೇನ ಚ ರಜನೀಸೂಕ್ತಕೇನೈವ ಚಮಕೇನ ಶುಭೇನ ಚ

ರುದ್ರ, ನೀಲರುದ್ರ, ಶುಭವಾದ ಶ್ರೀಸೂಕ್ತ, ರಜನೀಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಶುಭವಾದ ಚಮಕದಿಂದ ಕೂಡ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಹೋತಾರೇಣಾಥ ಶಿರಸಾ ಅಥರ್ವೇಣ ಶುಭೇನ ಚ ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಚಾಥ ಪುನಃ ಶಾನ್ತ್ಯಾ ಭಾರುಣ್ಡೇನಾರುಣೇನ ಚ

ಹೋತಾರ, ಶಿರಸಾ, ಶುಭವಾದ ಅಥರ್ವ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪುನಃ ಶಾಂತಿ, ಭಾರುಂಡ ಮತ್ತು ಅರುಣ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ವಾರುಣೇನ ಚ ಜ್ಯೇಷ್ಠೇನ ತಥಾ ವೇದವ್ರತೇನ ಚ ತಥಾನ್ತರೇಣ ಪುಣ್ಯೇನ ಸೂಕ್ತೇನ ಪುರುಷೇಣ ಚ

ವಾರುಣ, ಜ್ಯೇಷ್ಠ, ವೇದವ್ರತ, ಮತ್ತೊಂದು ಶುಭ ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತದಿಂದ ಕೂಡ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

ತ್ವರಿತೇನೈವ ರುದ್ರೇಣ ಕಪಿನಾ ಚ ಕಪರ್ದಿನಾ ಆವೋಸಜೇತಿ ಸಾಮ್ನಾ ತು ಬೃಹಚ್ಚನ್ದ್ರೇಣ ವಿಷ್ಣುನಾ

ಆಗ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜಟಾಧಾರಿ ರುದ್ರನು, ಕಪಿಮುಖನಾದವನೊಂದಿಗೆ, ಬೃಹಚ್ಚಂದ್ರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವು, 'ಇದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಸಾಮಗಾನದಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದರು.

ವಿರೂಪಾಕ್ಷೇಣ ಸ್ಕನ್ದೇನ ಶತಋಗ್ಭಿಃ ಶಿವೈಸ್ ತಥಾ ಪಞ್ಚಬ್ರಹ್ಮೈಶ್ ಚ ಸೂತ್ರೇಣ ಕೇವಲಪ್ರಣವೇನ ಚ

ವಿರೂಪಾಕ್ಷನು, ಸ್ಕಂದನು, ಅನೇಕ ಶಿವರು ಹಾಗೂ ಐದು ಬ್ರಹ್ಮರು, ಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಪ್ರಣವದಿಂದ ಕೂಡ ಸಹ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದರು.

ಸ್ನಾಪಯೇದ್ದೇವದೇವೇಶಂ ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಶಾನ್ತಯೇ ವಸ್ತ್ರಂ ಶಿವೋಪವೀತಂ ಚ ತಥಾ ಹ್ಯಾಚಮನೀಯಕಮ್

ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ದೇವದೇವೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ವಸ್ತ್ರ, ಶಿವನ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಮತ್ತು ಆಚಮನಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಗನ್ಧಂ ಪುಷ್ಪಂ ತಥಾ ಧೂಪಂ ದೀಪಮನ್ನಂ ಕ್ರಮೇಣ ತು ತೋಯಂ ಸುಗನ್ಧಿತಂ ಚೈವ ಪುನರಾಚಮನೀಯಕಮ್

ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸುಗಂಧ, ಹೂವು, ಧೂಪ, ದೀಪ, ಅನ್ನ, ಮತ್ತೆ ಸುಗಂಧಿತ ನೀರು ಹಾಗೂ ಆಚಮನಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಮುಕುಟಂ ಚ ಶುಭಂ ಛನ್ನಂ ತಥಾ ವೈ ಭೂಷಣಾನಿ ಚ ದಾಪಯೇತ್ಪ್ರಣವೇನೈವ ಮುಖವಾಸಾದಿಕಾನಿ ಚ

ಅದರಿಂದ ಸುಂದರವಾದ ಮುಚ್ಚಿದ ಕಿರೀಟ, ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಣವದಿಂದ ಮುಖದ ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ತತಃ ಸ್ಫಟಿಕಸಂಕಾಶಂ ದೇವಂ ನಿಷ್ಕಲಮಕ್ಷರಮ್ ಕಾರಣಂ ಸರ್ವದೇವಾನಾಂ ಸರ್ವಲೋಕಮಯಂ ಪರಮ್

ನಂತರ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ, ಅವಿಭಾಜ್ಯ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಕಾರಣ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಬ್ರಹ್ಮೇನ್ದ್ರವಿಷ್ಣುರುದ್ರಾದ್ಯೈರ್ ಋಷಿದೇವೈರ್ ಅಗೋಚರಮ್ ವೇದವಿದ್ಭಿರ್ ಹಿ ವೇದಾನ್ತೈಸ್ ತ್ವ್ ಅಗೋಚರಮಿತಿ ಶ್ರುತಿಃ

ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಋಷಿ-ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅವನು ಗ್ರಹಣಾತೀತನು; ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿದವರಿಗೂ ಅವನು ಅಪ್ರಾಪ್ಯನೆಂದು ವೇದವು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಆದಿಮಧ್ಯಾನ್ತರಹಿತಂ ಭೇಷಜಂ ಭವರೋಗಿಣಾಮ್ ಶಿವತತ್ತ್ವಮಿತಿ ಖ್ಯಾತಂ ಶಿವಲಿಙ್ಗೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್

ಆತನಿಗೆ ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ ಇಲ್ಲ; ಭವಸಂಸಾರದಿಂದ ಪೀಡಿತರಿಗೆ ಔಷಧಿ; ಶಿವತತ್ತ್ವವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು ಶಿವಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಣವೇನೈವ ಮನ್ತ್ರೇಣ ಪೂಜಯೇಲ್ಲಿಙ್ಗಮೂರ್ಧನಿ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಜಪೇಚ್ಚ ವಿಧಿನಾ ನಮಸ್ಕಾರಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್

ಪ್ರಣವಮಂತ್ರದಿಂದ ಲಿಂಗದ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು, ನಮಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅರ್ಘ್ಯಂ ದತ್ತ್ವಾಥ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಪಾದಯೋಸ್ತು ವಿಕೀರ್ಯ ಚ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಚ ದೇವೇಶಮ್ ಆತ್ಮನ್ಯಾರೋಪಯೇಚ್ಛಿವಮ್

ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತರಿ, ದೇವದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶಿವನನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಏವಂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ಕಥಿತಂ ಲಿಙ್ಗಾರ್ಚನಮನುತ್ತಮಮ್ ಆಭ್ಯನ್ತರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಲಿಙ್ಗಾರ್ಚನಮಿಹಾದ್ಯ ತೇ

ಹೀಗೆ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು; ಈಗ ನಿನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಆಗ್ನೇಯಂ ಸೌರಮಮೃತಂ ಬಿಮ್ಬಂ ಭಾವ್ಯಂ ತತೋಪರಿ ಗುಣತ್ರಯಂ ಚ ಹೃದಯೇ ತಥಾ ಚಾತ್ಮತ್ರಯಂ ಕ್ರಮಾತ್

ಅಗ್ನಿಯ, ಸೂರ್ಯನ ಮತ್ತು ಅಮೃತದ ಬಿಂಬವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಅದರ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆತ್ಮತ್ರಯವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.