ತತ್ರಾಪಿ ಮಮ ತೇ ಪುತ್ರಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ತಪೋಧನಾಃ ಛಗಲಃ ಕುಣ್ಡಕರ್ಣಶ್ ಚ ಕುಭಾಣ್ಡಶ್ ಚ ಪ್ರವಾಹಕಃ
ಅಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ಪುತ್ರರು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿರುವವರು: ಚಗಲ, ಕುಂಡಕರ್ಣ, ಕುಭಾಂಡ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹಕ.
ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮಾಹೇಶ್ವರಂ ಯೋಗಮ್ ಅಮೃತತ್ವಾಯ ತೇ ಗತಾಃ ಷಡ್ವಿಂಶೇ ಪರಿವರ್ತೇ ತು ಯದಾ ವ್ಯಾಸಃ ಪರಾಶರಃ
ಅವರು ಮಹೇಶ್ವರ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದು ಅಮರತ್ವವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಇಪ್ಪತ್ತಾರುನೇ ಯುಗಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸನು ಪರಾಶರನಾಗಿರುವಾಗ,
ತದಾಪ್ಯಹಂ ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಹಿಷ್ಣುರ್ನಾಮ ನಾಮತಃ ಪುರಂ ಭದ್ರವಟಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕಲೌ ತಸ್ಮಿನ್ ಯುಗಾನ್ತಿಕೇ
ಆಗಲೂ ನಾನು ಸಹಿಷ್ಣು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಭದ್ರವಟ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಯುಗ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತೇನೆ.
ತತ್ರಾಪಿ ಮಮ ತೇ ಪುತ್ರಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಸುಧಾರ್ಮಿಕಾಃ ಉಲೂಕೋ ವಿದ್ಯುತಶ್ಚೈವ ಶಂಬೂಕೋ ಹ್ಯಾಶ್ವಲಾಯನಃ
ಅಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ಪುತ್ರರು ಧರ್ಮಪರರಾಗಿರುವವರು: ಉಲುಕ, ವಿದ್ಯುತ್, ಶಂಭೂಕ ಮತ್ತು ಆಶ್ವಲಾಯನ.
ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮಾಹೇಶ್ವರಂ ಯೋಗಂ ರುದ್ರಲೋಕಾಯ ತೇ ಗತಾಃ ಸಪ್ತವಿಂಶೇ ಪುನಃ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಪರಿವರ್ತೇ ಕ್ರಮಾಗತೇ
ಮಹೇಶ್ವರನ ಪರಮ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವರು ರುದ್ರನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಹೀಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳನೇ ಯುಗಚಕ್ರ ಮತ್ತೆ ಬರುವಾಗ,
ಜಾತೂಕರ್ಣ್ಯೋ ಯದಾ ವ್ಯಾಸೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ತಪೋಧನಃ ತದಾಪ್ಯಹಂ ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ ಸೋಮಶರ್ಮಾ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾತೂಕರ್ಣನು ವ್ಯಾಸನಾಗುವಾಗ, ನಾನು ಕೂಡ ಸೋಮಶರ್ಮನೆಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತೇನೆ.
ಪ್ರಭಾಸತೀರ್ಥಮಾಸಾದ್ಯ ಯೋಗಾತ್ಮಾ ಯೋಗವಿಶ್ರುತಃ ತತ್ರಾಪಿ ಮಮ ತೇ ಶಿಷ್ಯಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ತಪೋಧನಾಃ
ಯೋಗದ ಖ್ಯಾತಿಯುಳ್ಳ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಭಾಸ ತೀರ್ಥವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯರು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ತಪಸ್ವಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಅಕ್ಷಪಾದಃ ಕುಮಾರಶ್ ಚ ಉಲೂಕೋ ವತ್ಸ ಏವ ಚ ಯೋಗಾತ್ಮಾನೋ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ವಿಮಲಾಃ ಶುದ್ಧಬುದ್ಧಯಃ
ಅಕ್ಷಪಾದ, ಕುಮಾರ, ಉಲುಕ ಮತ್ತು ವತ್ಸ—ಇವರು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದ ಮಹಾತ್ಮರು, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರು, ನಿರ್ಮಲರು.
ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮಾಹೇಶ್ವರಂ ಯೋಗಂ ರುದ್ರಲೋಕಂ ತತೋ ಗತಾಃ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶೇ ಪುನಃ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಪರಿವರ್ತೇ ಕ್ರಮಾಗತೇ
ಮಹೇಶ್ವರನ ಪರಮ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವರು ಮತ್ತೆ ರುದ್ರನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಹೀಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೇ ಯುಗಚಕ್ರ ಮತ್ತೆ ಬರುವಾಗ,
ಪರಾಶರಸುತಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ವಿಷ್ಣುರ್ಲೋಕಪಿತಾಮಹಃ ಯದಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ ವ್ಯಾಸೋ ನಾಮ್ನಾ ದ್ವೈಪಾಯನಃ ಪ್ರಭುಃ
ಪರಾಶರನ ಪುತ್ರನಾದ ಶ್ರೀಮಂತನು, ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ವಿಷ್ಣು, ದ್ವೈಪಾಯನ ವ್ಯಾಸನಾಗುವಾಗ,
ತದಾ ಷಷ್ಠೇನ ಚಾಂಶೇನ ಕೃಷ್ಣಃ ಪುರುಷಸತ್ತಮಃ ವಸುದೇವಾದ್ಯದುಶ್ರೇಷ್ಠೋ ವಾಸುದೇವೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆರು ಭಾಗದ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು, ವಸುದೇವನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಯದುಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ ವಾಸುದೇವನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ತದಾಪ್ಯಹಂ ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ ಯೋಗಾತ್ಮಾ ಯೋಗಮಾಯಯಾ ಲೋಕವಿಸ್ಮಯನಾರ್ಥಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಶರೀರಕಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಯೋಗಮಾಯೆಯಿಂದ ಯೋಗಿಯಾಗಿ, ಲೋಕವನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡಿಸಲು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತೇನೆ.
ಶ್ಮಶಾನೇ ಮೃತಮ್ ಉತ್ಸೃಷ್ಟಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕಾಯಮ್ ಅನಾಥಕಮ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಹಿತಾರ್ಥಾಯ ಪ್ರವಿಷ್ಟೋ ಯೋಗಮಾಯಯಾ
ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನೋಡದಂತೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಶವವನ್ನು ನೋಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಯೋಗಮಾಯೆಯಿಂದ ಆ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತೇನೆ.
ದಿವ್ಯಾಂ ಮೇರುಗುಹಾಂ ಪುಣ್ಯಾಂ ತ್ವಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಚ ವಿಷ್ಣುನಾ ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ ತದಾ ಬ್ರಹ್ಮಂಲ್ ಲಕುಲೀ ನಾಮ ನಾಮತಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪವಿತ್ರವಾದ ಮೆರುಗಿರಿಯ ದೇವಗುಹೆಯಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ, ನಾನು ಲಕುಲಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನಾಗುತ್ತೇನೆ.
ಕಾಯಾವತಾರ ಇತ್ಯೇವಂ ಸಿದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರಂ ಚ ವೈ ತದಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಸುವಿಖ್ಯಾತಂ ಯಾವದ್ ಭೂಮಿರ್ ಧರಿಷ್ಯತಿ
ಇದನ್ನು ದೇಹಾವತಾರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆಗ ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಭೂಮಿಯು ಇರುವವರೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ತತ್ರಾಪಿ ಮಮ ತೇ ಪುತ್ರಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ತಪಸ್ವಿನಃ ಕುಶಿಕಶ್ ಚೈವ ಗರ್ಗಶ್ ಚ ಮಿತ್ರಃ ಕೌರುಷ್ಯ ಏವ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನನ್ನ ಪುತ್ರರು ತಪಸ್ವಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ—ಕುಶಿಕ, ಗರ್ಗ, ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕೌರುಷ್ಯ.
ಯೋಗಾತ್ಮಾನೋ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವೇದಪಾರಗಾಃ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮಾಹೇಶ್ವರಂ ಯೋಗಂ ವಿಮಲಾ ಹ್ಯೂರ್ಧ್ವರೇತಸಃ
ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದ ಮಹಾತ್ಮರು, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಮಹೇಶ್ವರನ ಪರಮ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದು, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ತಪಸ್ಸುಳ್ಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ರುದ್ರಲೋಕಂ ಗಮಿಷ್ಯನ್ತಿ ಪುನರಾವೃತ್ತಿದುರ್ಲಭಮ್ ಏತೇ ಪಾಶುಪತಾಃ ಸಿದ್ಧಾ ಭಸ್ಮೋದ್ಧೂಲಿತವಿಗ್ರಹಾಃ
ಅವರು ಮರಳಲು ಕಷ್ಟವಾದ ರುದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ; ಇವರು ಪಾಶುಪತಸಿದ್ಧರು, ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಭಸ್ಮದಿಂದ ಲೇಪಿಸಿಕೊಂಡವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಲಿಙ್ಗಾರ್ಚನರತಾ ನಿತ್ಯಂ ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರತಃ ಸ್ಥಿತಾಃ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಮಯಿ ಚ ಯೋಗೇನ ಧ್ಯಾನನಿಷ್ಠಾ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಾಃ
ಎಲ್ಲ ಕಾಲವೂ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಗೆ ತೊಡಗಿರುವವರು, ಹೊರಗಾಗಿಯೂ ಒಳಗಾಗಿಯೂ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುವವರು, ನನಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಯೋಗದಿಂದ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಸಾರಬನ್ಧಚ್ಛೇದಾರ್ಥಂ ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗಪ್ರಕಾಶಕಮ್ ಸ್ವರೂಪಜ್ಞಾನಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಯೋಗಂ ಪಾಶುಪತಂ ಮಹತ್
ಸಂಸಾರದ ಬಂಧನವನ್ನು ಕಡಿದು, ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಪವಿತ್ರವಾದ ಪಾಶುಪತ ಯೋಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯೋಗಮಾರ್ಗಾ ಅನೇಕಾಶ್ ಚ ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗಾಸ್ ತ್ವ್ ಅನೇಕಶಃ ನ ನಿವೃತ್ತಿಮುಪಾಯಾನ್ತಿ ವಿನಾ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರೀಂ ಕ್ವಚಿತ್
ಯೋಗದ ಮಾರ್ಗಗಳು ಅನೇಕ, ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗಗಳೂ ಅನೇಕ; ಆದರೆ ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಯದಾಚರೇತ್ತಪಶ್ಚಾಯಂ ಸರ್ವದ್ವನ್ದ್ವವಿವರ್ಜಿತಮ್ ತದಾ ಸ ಮುಕ್ತೋ ಮನ್ತವ್ಯಃ ಪಕ್ವಂ ಫಲಮಿವ ಸ್ಥಿತಃ
ಯಾವಾಗ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವವನು ಎಲ್ಲ ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಅವನನ್ನು ಪಕ್ವವಾದ ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಮುಕ್ತನಾದವನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಏಕಾಹಂ ಯಃ ಪುಮಾನ್ಸಮ್ಯಕ್ ಚರೇತ್ಪಾಶುಪತವ್ರತಮ್ ನ ಸಾಂಖ್ಯೇ ಪಞ್ಚರಾತ್ರೇ ವಾ ನ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಗತಿಂ ಕದಾ
ಯಾರು ಒಂದು ದಿನ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸಂಖ್ಯಾ ಅಥವಾ ಪಂಚರಾತ್ರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಅಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಇತ್ಯೇತದ್ವೈ ಮಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಮ್ ಅವತಾರೇಷು ಲಕ್ಷಣಮ್ ಮನ್ವಾದಿಕೃಷ್ಣಪರ್ಯನ್ತಮ್ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶದ್ ಯುಗಕ್ರಮಾತ್
ಈ ರೀತಿ ನಾನು ಮಾನುಮಹರ್ಷಿಯಿಂದ ಕೃಷ್ಣನವರಿಗಾಗಿಯೂ, ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಯುಗಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವತಾರಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ತತ್ರ ಶ್ರುತಿಸಮೂಹಾನಾಂ ವಿಭಾಗೋ ಧರ್ಮಲಕ್ಷಣಃ ಭವಿಷ್ಯತಿ ತದಾ ಕಲ್ಪೇ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನೋ ಯದಾ
ಅಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನನು ಆ ಕಾಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುವಾಗ, ವೇದಗಳ ವಿಭಾಗವೇ ಧರ್ಮದ ಗುರುತು ಆಗುತ್ತದೆ.
ನಿಶಮ್ಯೈವಂ ಮಹಾತೇಜಾ ಮಹಾದೇವೇನ ಕೀರ್ತಿತಮ್ ರುದ್ರಾವತಾರಂ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಮಹೇಶ್ವರಮ್
ಈ ರೀತಿ ಮಹಾದೇವನು ರುದ್ರನ ಅವತಾರದ ಮಹಿಮೆ ವಿವರಿಸಿದುದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಭಗವಂತನು ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮನ ಮಾಡಿದನು.
ತುಷ್ಟಾವ ವಾಗ್ಭಿರ್ ಇಷ್ಟಾಭಿಃ ಪುನಃ ಪ್ರಾಹ ಚ ಶಙ್ಕರಮ್ ಸರ್ವೇ ವಿಷ್ಣುಮಯಾ ದೇವಾಃ ಸರ್ವೇ ವಿಷ್ಣುಮಯಾ ಗಣಾಃ
ಆತನನ್ನು ಇಷ್ಟವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಶಂಕರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಾಸವಿದೆ, ಎಲ್ಲ ಗಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಾಸವಿದೆ.'
ನ ಹಿ ವಿಷ್ಣುಸಮಾ ಕಾಚಿದ್ ಗತಿರನ್ಯಾ ವಿಧೀಯತೇ ಇತ್ಯೇವಂ ಸತತಂ ವೇದಾ ಗಾಯನ್ತಿ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಮಾನವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾರ್ಗವೇ ಇಲ್ಲ; ವೇದಗಳು ಸದಾ ಇದನ್ನೇ ಹಾಡುತ್ತವೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ಸ ದೇವದೇವೋ ಭಗವಾಂಸ್ ತವ ಲಿಙ್ಗಾರ್ಚನೇ ರತಃ ತವ ಪ್ರಣಾಮಪರಮಃ ಕಥಂ ದೇವೋ ಹ್ಯಭೂತ್ಪ್ರಭುಃ
ಅ ದೇವತೆಗಳ ದೇವತೆ, ಭಗವಂತನು, ನಿನ್ನ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಗೆ ಸದಾ ತೊಡಗಿದ್ದವನು, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವನು—ಅ ದೇವರು ಹೇಗೆ ಪ್ರಭುವಾಗಿದನು?
ನಿಶಮ್ಯ ವಚನಂ ತಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ ಪ್ರಪಿಬನ್ನಿವ ಚಕ್ಷುರ್ಭ್ಯಾಂ ಪ್ರೀತಸ್ತತ್ಪ್ರಶ್ನಗೌರವಾತ್
ಪರಮೇಶ್ಟಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆತನ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಮಹತ್ವದಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಆತನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನೋಡಿದನು.