ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಪಾದಾನ್ತಂ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಂ ವೈ ಕೌಮಾರಂ ಶಾನ್ತಮುತ್ತಮಮ್ ಔಮಂ ಮಾಹೇಶ್ವರಂ ಚೈವ ತಸ್ಮಾದ್ದೃಷ್ಟಾ ಚತುಷ್ಪದಾ

ಪಾದಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕ, ಶಾಂತವಾದ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಕುಮಾರನ ಲೋಕ, ಹಾಗೆಯೇ ಔಮ ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರನ ಲೋಕ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ತು ಪಶವಃ ಸರ್ವೇ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಚತುಷ್ಪದಾಃ ತತಶ್ಚೈಷಾಂ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಚತ್ವಾರಸ್ತೇ ಪಯೋಧರಾಃ

ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ದೂದುಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ.

ಸೋಮಶ್ ಚ ಮನ್ತ್ರಸಂಯುಕ್ತೋ ಯಸ್ಮಾನ್ಮಮ ಮುಖಾಚ್ಚ್ಯುತಃ ಜೀವಃ ಪ್ರಾಣಭೃತಾಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಪುನಃ ಪೀತಸ್ತನಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಸೋಮ ನನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಟದ್ದರಿಂದ, ಉಸಿರಾಡುವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪುನಃ ತಾಯಿಯ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವವರೆಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ಸೋಮಮಯಂ ಚೈವ ಅಮೃತಂ ಜೀವಸಂಜ್ಞಿತಮ್ ಚತುಷ್ಪಾದಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಶ್ವೇತತ್ವಂ ಚಾಸ್ಯ ತೇನ ತತ್

ಆದ್ದರಿಂದ ಸೋಮಯುಕ್ತ ಅಮೃತವೇ ಜೀವ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ; ಅವುಗಳು ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಅದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಬಣ್ಣವೂ ಬಿಳಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಯಸ್ಮಾಚ್ಚೈವ ಕ್ರಿಯಾ ಭೂತ್ವಾ ದ್ವಿಪದಾ ಚ ಮಹೇಶ್ವರೀ ದೃಷ್ಟಾ ಪುನಸ್ತಥೈವೈಷಾ ಸಾವಿತ್ರೀ ಲೋಕಭಾವಿನೀ

ಕ್ರಿಯೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಎರಡು ಕಾಲುಗಳ ಮಹೇಶ್ವರಿ ಮರುಕಂಡಳು, ಈ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾವಿತ್ರಿಯೂ ಹೀಗೆಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.

ತಸ್ಮಾಚ್ಚ ದ್ವಿಪದಾಃ ಸರ್ವೇ ದ್ವಿಸ್ತನಾಶ್ ಚ ನರಾಃ ಶುಭಾಃ ತಸ್ಮಾಚ್ಚೇಯಮಜಾ ಭೂತ್ವಾ ಸರ್ವವರ್ಣಾ ಮಹೇಶ್ವರೀ

ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು ಎರಡು ಕಾಲುಗಳೂ ಎರಡು ದೂದುಗಳೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ, ಈ ಅಜಾ ಮಹೇಶ್ವರಿ ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ಯಾ ವೈ ದೃಷ್ಟಾ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಾ ಸರ್ವಭೂತಧರಾ ತ್ವಯಾ ತಸ್ಮಾಚ್ಚ ವಿಶ್ವರೂಪತ್ವಂ ಪ್ರಜಾನಾಂ ವೈ ಭವಿಷ್ಯತಿ

ನೀನು ಕಂಡ ಆ ಮಹಾಸತ್ತ್ವೆಯು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವರೂಪವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಜಶ್ಚೈವ ಮಹಾತೇಜಾ ವಿಶ್ವರೂಪೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಅಮೋಘರೇತಾಃ ಸರ್ವತ್ರ ಮುಖೇ ಚಾಸ್ಯ ಹುತಾಶನಃ

ಅಜನು ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿಯೂ, ಈ ಜಗತ್ತಿನ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ವಂಶವು ಯಾವತ್ತೂ ಕ್ಷಯವಾಗದು, ಅವನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹೋಮದ ಅಗ್ನಿಯು ಇರುತ್ತದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಗತೋ ಮೇಧ್ಯಃ ಪಶುರೂಪೀ ಹುತಾಶನಃ ತಪಸಾ ಭಾವಿತಾತ್ಮಾನೋ ಯೇ ಮಾಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ವೈ ದ್ವಿಜಾಃ

ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ, ಪವಿತ್ರನಾದ, ಪಶು ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ, ಬಾಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯುಳ್ಳ ಅವನನ್ನು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ದ್ವಿಜರು ನೋಡುವರು.

ಈಶಿತ್ವೇ ಚ ವಶಿತ್ವೇ ಚ ಸರ್ವಗಂ ಸರ್ವತಃ ಸ್ಥಿತಮ್ ರಜಸ್ತಮೋಭ್ಯಾಂ ನಿರ್ಮುಕ್ತಾಸ್ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಮಾನುಷ್ಯಕಂ ವಪುಃ

ಈಶ್ವರತ್ವದಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ರಜೋ ಮತ್ತು ತಮೋಗುಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಮಾನವನ ರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು,

ಮತ್ಸಮೀಪಮುಪೇಷ್ಯನ್ತಿ ಪುನರಾವೃತ್ತಿದುರ್ಲಭಮ್ ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತೋ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರುದ್ರೇಣ ವೈ ದ್ವಿಜಾಃ

ಅವರು ನನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುವರು, ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಹೀಗೆ ಭಗವಂತನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ, ರುದ್ರನ ಮೂಲಕ ಹೇಳಿದನು.

ಪ್ರಣಮ್ಯ ಪ್ರಯತೋ ಭೂತ್ವಾ ಪುನರಾಹ ಪಿತಾಮಹಃ ಯ ಏವಂ ಭಗವಾನ್ ವಿದ್ವಾನ್ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ವೈ ಮಹೇಶ್ವರಮ್

ಬಾಗಿಲು ಬಾಗಿಲಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಪಿತಾಮಹನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಯಾರು ಈ ರೀತಿ ಗಾಯತ್ರಿಯ ಮೂಲಕ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ,'

ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾನಂ ಹಿ ಸರ್ವಂ ತ್ವಾಂ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಸ್ತವ ಚೇಶ್ವರ ತಸ್ಯ ದೇಹಿ ಪರಂ ಸ್ಥಾನಂ ತಥಾಸ್ತ್ವಿತಿ ಚ ಸೋ ಽಬ್ರವೀತ್

'ಈಶ್ವರಾ, ನೀನು ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮ, ಎಲ್ಲವೂ ನೀನೇ, ನಿನ್ನ ಗಾಯತ್ರಿಯ ಮೂಲಕ. ಅವನಿಗೆ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೊಡು.' ಹೀಗೆ ಅವನು ಹೇಳಿದನು.

ತಸ್ಮಾದ್ವಿದ್ವಾನ್ ಹಿ ವಿಶ್ವತ್ವಮ್ ಅಸ್ಯಾಶ್ಚಾಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಸ ಯಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮಸಾಯುಜ್ಯಂ ವಚನಾದ್ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪ್ರಭೋಃ

ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಮಹಾತ್ಮನ ವಿಶ್ವತ್ವವನ್ನು ಅರಿತ ಜ್ಞಾನಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾತಿನಂತೆ, ಬ್ರಹ್ಮಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಶ್ರುತ್ವೈವಮಖಿಲಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ರುದ್ರೇಣ ಪರಿಭಾಷಿತಮ್ ಪುನಃ ಪ್ರಣಮ್ಯ ದೇವೇಶಂ ರುದ್ರಮಾಹ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ಇಂತಹ ಎಲ್ಲ ಮಾತುಗಳನ್ನು ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೇಳಿ, ಮತ್ತೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವತೆಗಳಾಧಿಪತಿಯಾದ ರುದ್ರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಭಗವನ್ದೇವದೇವೇಶ ವಿಶ್ವರೂಪಂ ಮಹೇಶ್ವರ ಉಮಾಧವ ಮಹಾದೇವ ನಮೋ ಲೋಕಾಭಿವನ್ದಿತ

'ಭಗವಂತನೆ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವಾ, ವಿಶ್ವರೂಪ, ಮಹೇಶ್ವರ, ಉಮಾದೇವಿಯ ಪತಿ, ಮಹಾದೇವ, ಲೋಕಗಳು ಪೂಜಿಸುವವನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.'

ವಿಶ್ವರೂಪ ಮಹಾಭಾಗ ಕಸ್ಮಿನ್ಕಾಲೇ ಮಹೇಶ್ವರ ಯಾ ಇಮಾಸ್ತೇ ಮಹಾದೇವ ತನವೋ ಲೋಕವನ್ದಿತಾಃ

'ವಿಶ್ವರೂಪ, ಮಹಾಭಾಗ, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವ, ಲೋಕಗಳು ಪೂಜಿಸುವ ನಿನ್ನ ಈ ರೂಪಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ?'

ಕಸ್ಯಾಂ ವಾ ಯುಗಸಂಭೂತ್ಯಾಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯನ್ತೀಹ ದ್ವಿಜಾತಯಃ ಕೇನ ವಾ ತಪಸಾ ದೇವ ಧ್ಯಾನಯೋಗೇನ ಕೇನ ವಾ

'ಯಾವ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವು ಉದಯಿಸುತ್ತವೆ, ದ್ವಿಜರು ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ? ದೇವಾ, ಯಾವ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅಥವಾ ಯಾವ ಧ್ಯಾನಯೋಗದಿಂದ?'

ನಮಸ್ತೇ ವೈ ಮಹಾದೇವ ಶಕ್ಯೋ ದ್ರಷ್ಟುಂ ದ್ವಿಜಾತಿಭಿಃ ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶರ್ವಃ ಸಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ತಂ ಪುರಃ

'ಮಹಾದೇವ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ದ್ವಿಜರು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಶರ್ವನು ಅವನತ್ತ ನೋಡಿದನು.

ಸ್ಮಯನ್ಪ್ರಾಹ ಮಹಾದೇವ ಋಗ್ಯಜುಃಸಾಮಸಂಭವಃ ತಪಸಾ ನೈವ ವೃತ್ತೇನ ದಾನಧರ್ಮಫಲೇನ ಚ

ನಗುತ್ತಾ ಮಹಾದೇವನು, ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದದಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು, ಹೇಳಿದನು: 'ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ, ನಡವಳಿಕೆಯಿಂದಲೂ, ದಾನಧರ್ಮದ ಫಲದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ,'

ನ ತೀರ್ಥಫಲಯೋಗೇನ ಕ್ರತುಭಿರ್ ವಾಪ್ತದಕ್ಷಿಣೈಃ ನ ವೇದಾಧ್ಯಯನೈರ್ವಾಪಿ ನ ವಿತ್ತೇನ ನ ವೇದನೈಃ

'ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಫಲದಿಂದಲೂ, ಬಹು ದಕ್ಷಿಣೆಯ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೂ, ವೇದಪಾಠದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಧನದಿಂದಲೂ, ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ,'

ನ ಶಕ್ಯಂ ಮಾನವೈರ್ದ್ರಷ್ಟುಮ್ ಋತೇ ಧ್ಯಾನಾದಹಂ ತ್ವಿಹ ಸಪ್ತಮೇ ಚೈವ ವಾರಾಹೇ ತತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ಪಿತಾಮಹ

'ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ನನನ್ನು ಧ್ಯಾನವಿಲ್ಲದೆ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಳನೇ ವಾರಾಹ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ, ಪಿತಾಮಹನೇ,'

ಕಲ್ಪೇಶ್ವರೋ ಽಥ ಭಗವಾನ್ ಸರ್ವಲೋಕಪ್ರಕಾಶನಃ ಮನುರ್ವೈವಸ್ವತಶ್ಚೈವ ತವ ಪೌತ್ರೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ

'ಆ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುವ ಭಗವಂತನು, ಮತ್ತು ವೈವಸ್ವತ ಮನುವು ನಿನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನಾಗಿರುವನು.'

ತದಾ ಚತುರ್ಯುಗಾವಸ್ಥೇ ತಸ್ಮಿನ್ಕಲ್ಪೇ ಯುಗಾನ್ತಿಕೇ ಅನುಗ್ರಹಾರ್ಥಂ ಲೋಕಾನಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಹಿತಾಯ ಚ

'ಆಗ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಆ ಕಲ್ಪದ ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಲೋಕಗಳ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ,'

ಉತ್ಪತ್ಸ್ಯಾಮಿ ತದಾ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಪುನರ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಯುಗಾನ್ತಿಕೇ ಯುಗಪ್ರವೃತ್ತ್ಯಾ ಚ ತದಾ ತಸ್ಮಿಂಶ್ ಚ ಪ್ರಥಮೇ ಯುಗೇ

'ಆಗ ನಾನು, ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಮತ್ತೆ ಈ ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ, ಆ ಕಲ್ಪದ ಮೊದಲ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತೇನೆ.'

ದ್ವಾಪರೇ ಪ್ರಥಮೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಯದಾ ವ್ಯಾಸಃ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭುಃ ತದಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾರ್ಥಾಯ ಕಲೌ ತಸ್ಮಿನ್ ಯುಗಾನ್ತಿಕೇ

ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಮೊದಲ ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭು ವ್ಯಾಸನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದಾಗ, ಆ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದೆ.

ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ ಶಿಖಾಯುಕ್ತಃ ಶ್ವೇತೋ ನಾಮ ಮಹಾಮುನಿಃ ಹಿಮವಚ್ಛಿಖರೇ ರಮ್ಯೇ ಛಾಗಲೇ ಪರ್ವತೋತ್ತಮೇ

ನಾನು ಶಿಖಾಧಾರಿಯಾದ ಶ್ವೇತ ಎಂಬ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾಗಿ, ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತದ ಸುಂದರ ಶಿಖರದಲ್ಲಿರುವ ಚಾಗಲ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತೇನೆ.

ತತ್ರ ಶಿಷ್ಯಾಃ ಶಿಖಾಯುಕ್ತಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ತದಾ ಮಮ ಶ್ವೇತಃ ಶ್ವೇತಶಿಖಶ್ಚೈವ ಶ್ವೇತಾಸ್ಯಃ ಶ್ವೇತಲೋಹಿತಃ

ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯರೂ ಕೂಡ ಶಿಖಾಧಾರಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಶ್ವೇತ, ಶ್ವೇತಶಿಖ, ಶ್ವೇತಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತಲೋಹಿತ ಎಂದು ಇರುತ್ತದೆ.

ಚತ್ವಾರಸ್ತು ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವೇದಪಾರಗಾಃ ತತಸ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಿಷ್ಠಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಗತಿಂ ಪರಾಮ್

ಆ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದು, ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮಪಥವನ್ನು ಕಂಡು, ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.