ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಗತವಾನ್ ಗಣಪೋ ದೇವಃ ಸರ್ವದೇವನಮಸ್ಕೃತಃ ಅವಾಪ್ಯ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಗೋವಿನ್ದಾತ್ ಪದ್ಮಯೋನಿಃ ಪಿತಾಮಹಃ

ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿಸುವ ಗಣನಾಯಕನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು; ಗೋವಿಂದನಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಕಮಲದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪಿತಾಮಹನು.

ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ರಷ್ಟುಮನಾಶ್ಚಕ್ರೇ ತಪ ಉಗ್ರಂ ಪಿತಾಮಹಃ ತಸ್ಯೈವಂ ತಪ್ಯಮಾನಸ್ಯ ನ ಕಿಂಚಿತ್ ಸಮವರ್ತತ

ಪಿತಾಮಹನು ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಭಾರೀ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು; ಆದರೆ ಅವನು ಹೀಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಏನೂ ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ.

ತತೋ ದೀರ್ಘೇಣ ಕಾಲೇನ ದುಃಖಾತ್ಕ್ರೋಧೋ ಹ್ಯಜಾಯತ ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟಸ್ಯ ನೇತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಾಪತನ್ನಶ್ರುಬಿನ್ದವಃ

ಅನೇಕ ಕಾಲದ ನಂತರ ದುಃಖದಿಂದ ಕ್ರೋಧವು ಹುಟ್ಟಿತು; ಆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅಶ್ರುಬಿಂದುಗಳು ಬಿದ್ದವು.

ತತಸ್ತೇಭ್ಯೋ ಽಶ್ರುಬಿನ್ದುಭ್ಯೋ ವಾತಪಿತ್ತಕಫಾತ್ಮಕಾಃ ಮಹಾಭಾಗಾ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಾಃ ಸ್ವಸ್ತಿಕೈರಪ್ಯಲಂಕೃತಾಃ

ಆ ಆನಂದಭರಿತವಾದ ಅಶ್ರುಬಿಂದುಗಳಿಂದ, ಗಾಳಿ, ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಕಫದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳೂ, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳೂ ಆದ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು.

ಪ್ರಕೀರ್ಣಕೇಶಾಃ ಸರ್ಪಾಸ್ತೇ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾ ಮಹಾವಿಷಾಃ ಸರ್ಪಾಂಸ್ತಾನಗ್ರಜಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಾನಮ್ ಅನಿನ್ದಯತ್

ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಬಿಚ್ಚಿದ ಕೂದಲಿನಿಂದ, ಭಯಾನಕ ವಿಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಾಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಆ ಹಿರಿಯ ನಾಗರನ್ನು ನೋಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ದೂಷಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಅಹೋ ಧಿಕ್ ತಪಸೋ ಮಹ್ಯಂ ಫಲಮೀದೃಶಕಂ ಯದಿ ಲೋಕವೈನಾಶಿಕೀ ಜಜ್ಞೇ ಆದಾವೇವ ಪ್ರಜಾ ಮಮ

ಅಯ್ಯೋ! ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಇದೇ ಫಲವೇ? ನನ್ನ ಮೊದಲ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಲೋಕವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದೆಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಷಾದಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ತೀವ್ರಾಭವನ್ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಕ್ರೋಧಾಮರ್ಷಸಮುದ್ಭವಾ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಭಿಪರಿತಾಪೇನ ಜಹೌ ಪ್ರಾಣಾನ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ಆ ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಅಸಹನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ತೀವ್ರವಾದ ಮೂರ್ಛೆಯಿಂದ, ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ದುಃಖದಿಂದ ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟನು.

ತಸ್ಯಾಪ್ರತಿಮವೀರ್ಯಸ್ಯ ದೇಹಾತ್ಕಾರುಣ್ಯಪೂರ್ವಕಮ್ ಅಥೈಕಾದಶ ತೇ ರುದ್ರಾ ರುದನ್ತೋ ಽಭ್ಯಕ್ರಮಂಸ್ ತಥಾ

ಅಪ್ರತಿಮ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅವನ ದೇಹದಿಂದ, ದಯೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರರು ಅಳುತ್ತಾ ಹೊರಬಂದರು.

ರೋದನಾತ್ಖಲು ರುದ್ರತ್ವಂ ತೇಷು ವೈ ಸಮಜಾಯತ ಯೇ ರುದ್ರಾಸ್ತೇ ಖಲು ಪ್ರಾಣಾ ಯೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್ತೇ ತದಾತ್ಮಕಾಃ

ಅವರು ಅಳಿದ ಕಾರಣ ಅವರಿಗೆ 'ರುದ್ರ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಆ ರುದ್ರರು ಪ್ರಾಣರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ; ಆ ಪ್ರಾಣಗಳು ಅವರ ಸ್ವರೂಪ.

ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣವತಾಂ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಸರ್ವಭೂತೇಷ್ವವಸ್ಥಿತಾಃ ಅತ್ಯುಗ್ರಸ್ಯ ಮಹತ್ತ್ವಸ್ಯ ಸಾಧುರಾಚರಿತಸ್ಯ ಚ

ಪ್ರಾಣಗಳು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಣಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕ, ಮಹತ್ವವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರ ನಡೆ ಹೊಂದಿವೆ.

ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತಸ್ಯ ದದೌ ಭೂಯಸ್ ತ್ರಿಶೂಲೀ ನೀಲಲೋಹಿತಃ ಲಬ್ಧ್ವಾಸೂನ್ ಭಗವಾನ್ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವದೇವಮುಮಾಪತಿಮ್

ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ, ನೀಲಲೋಹಿತನು ಮತ್ತೆ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವದೇವನಾದ ಉಮಾಪತಿಯ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಪ್ರಣಮ್ಯ ಸಂಸ್ಥಿತೋ ಽಪಶ್ಯದ್ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ವಿಶ್ವಮೀಶ್ವರಮ್ ಸರ್ವಲೋಕಮಯಂ ದೇವಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ತುತ್ವಾ ಪಿತಾಮಹಃ

ಬ್ರಹ್ಮನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಿಂತು, ಗಾಯತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವನಾಥನನ್ನು ಕಂಡನು. ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಸಾರರೂಪಿಯಾದ ಆ ದೇವರನ್ನು ಕಂಡು, ಪಿತಾಮಹನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

ತತೋ ವಿಸ್ಮಯಮಾಪನ್ನಃ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ಉವಾಚ ವಚನಂ ಶರ್ವಂ ಸದ್ಯಾದಿತ್ವಂ ಕಥಂ ವಿಭೋ

ಆಮೇಲೆ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ವಂದಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಶರ್ವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: 'ಪ್ರಭೋ, ನೀನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದೆ?' ಎಂದು.

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಭಗವಾನ್ ಭವಃ ಬ್ರಹ್ಮರೂಪೀ ಪ್ರಬೋಧಾರ್ಥಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಪ್ರಾಹ ಸಸ್ಮಿತಮ್

ಬ್ರಹ್ಮನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭಗವಂತನಾದ ಭವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಉಪದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ನಗುತ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಶ್ವೇತಕಲ್ಪೋ ಯದಾ ಹ್ಯಾಸೀದ್ ಅಹಮೇವ ತದಾಭವಮ್ ಶ್ವೇತೋಷ್ಣೀಷಃ ಶ್ವೇತಮಾಲ್ಯಃ ಶ್ವೇತಾಂಬರಧರಃ ಸಿತಃ

ಶ್ವೇತಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದೆ. ಶ್ವೇತ ಮುಡುಪು, ಶ್ವೇತ ಹಾರ, ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಪಾಂಡುರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಶ್ವೇತಾಸ್ಥಿಃ ಶ್ವೇತರೋಮಾ ಚ ಶ್ವೇತಾಸೃಕ್ ಶ್ವೇತಲೋಹಿತಃ ತೇನ ನಾಮ್ನಾ ಚ ವಿಖ್ಯಾತಃ ಶ್ವೇತಕಲ್ಪಸ್ತದಾ ಹ್ಯಸೌ

ನನ್ನ ಎಲುಬು, ಕೂದಲು, ರಕ್ತ, ಮತ್ತು ಲಾಲಾಜಲವೂ ಶ್ವೇತವಾಗಿದ್ದವು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ಕಾಲವನ್ನು 'ಶ್ವೇತಯುಗ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಮತ್ಪ್ರಸೂತಾ ಚ ದೇವೇಶೀ ಶ್ವೇತಾಙ್ಗಾ ಶ್ವೇತಲೋಹಿತಾ ಶ್ವೇತವರ್ಣಾ ತದಾ ಹ್ಯಾಸೀದ್ ಗಾಯತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಾ

ನನ್ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇವಿಯೂ ಶ್ವೇತ ಅಂಗವನ್ನೂ, ಶ್ವೇತ ರಕ್ತವನ್ನೂ, ಶ್ವೇತ ವರ್ಣವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿಯು ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು.

ತಸ್ಮಾದಹಂ ಚ ದೇವೇಶ ತ್ವಯಾ ಗುಹ್ಯೇನ ವೈ ಪುನಃ ವಿಜ್ಞಾತಃ ಸ್ವೇನ ತಪಸಾ ಸದ್ಯೋಜಾತತ್ವಮಾಗತಃ

ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವಾಧಿದೇವಾ, ನಿನ್ನ ಗುಪ್ತ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಕೂಡಲೇ ಸದ್ಯೋಜಾತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.

ಸದ್ಯೋಜಾತೇತಿ ಬ್ರಹ್ಮೈತದ್ ಗುಹ್ಯಂ ಚೈತತ್ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ ತಸ್ಮಾದ್ಗುಹ್ಯತ್ವಮಾಪನ್ನಂ ಯೇ ವೇತ್ಸ್ಯನ್ತಿ ದ್ವಿಜಾತಯಃ

'ಸದ್ಯೋಜಾತ' ಎಂಬುದು ಆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಹೆಸರಾಗಿದೆ; ಇದನ್ನು ಗುಪ್ತವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ರಹಸ್ಯವಾಗಿದೆ; ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ದ್ವಿಜರು—

ಮತ್ಸಮೀಪಂ ಗಮಿಷ್ಯನ್ತಿ ಪುನರಾವೃತ್ತಿದುರ್ಲಭಮ್ ಯದಾ ಚೈವ ಪುನಸ್ತ್ವಾಸೀಲ್ ಲೋಹಿತೋ ನಾಮ ನಾಮತಃ

ಅವರು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವರು, ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಮತ್ತೆ ನೀನು 'ಲೋಹಿತ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಇದ್ದಾಗ—

ಮತ್ಕೃತೇನ ಚ ವರ್ಣೇನ ಕಲ್ಪೋ ವೈ ಲೋಹಿತಃ ಸ್ಮೃತಃ ತದಾ ಲೋಹಿತಮಾಂಸಾಸ್ಥಿಲೋಹಿತಕ್ಷೀರಸಂಭವಾ

ನನ್ನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆ ವರ್ಣದಿಂದ ಆ ಯುಗವನ್ನು 'ಲೋಹಿತ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಕೆಂಪು ಮಾಂಸ, ಎಲುಬು ಮತ್ತು ರಕ್ತದಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡರು.

ಲೋಹಿತಾಕ್ಷೀ ಸ್ತನವತೀ ಗಾಯತ್ರೀ ಗೌಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ ತತೋ ಽಸ್ಯಾ ಲೋಹಿತತ್ವೇನ ವರ್ಣಸ್ಯ ಚ ವಿಪರ್ಯಯಾತ್

ಲೋಹಿತ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ, ಉಬ್ಬಿದ ಸ್ತನಗಳಿದ್ದ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು 'ಹಸು' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವಳ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣದ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ವಾಮತ್ವಾಚ್ಚೈವ ದೇವಸ್ಯ ವಾಮದೇವತ್ವಮಾಗತಃ ತತ್ರಾಪಿ ಚ ಮಹಾಸತ್ತ್ವ ತ್ವಯಾಹಂ ನಿಯತಾತ್ಮನಾ

ದೇವರ ಎಡಭಾಗದಿಂದ ವಾಮದೇವ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಉಂಟಾಯಿತು. ಮಹಾತ್ಮನೇ, ನೀನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒತ್ತಿಕೊಂಡು ನನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೂ ತಿಳಿದಿದ್ದೆ.

ವಿಜ್ಞಾತಃ ಸ್ವೇನ ಯೋಗೇನ ತಸ್ಮಿನ್ವರ್ಣಾನ್ತರೇ ಸ್ಥಿತಃ ತತಶ್ ಚ ವಾಮದೇವೇತಿ ಖ್ಯಾತಿಂ ಯಾತೋ ಽಸ್ಮಿ ಭೂತಲೇ

ನಿನ್ನ ಯೋಗಬಲದಿಂದ, ಆ ಬೇರೆಯ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಅರಿತೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ವಾಮದೇವನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದೆ.

ಯೇ ಚಾಪಿ ವಾಮದೇವ ತ್ವಾಂ ಜ್ಞಾಸ್ಯನ್ತೀಹ ದ್ವಿಜಾತಯಃ ರುದ್ರಲೋಕಂ ಗಮಿಷ್ಯನ್ತಿ ಪುನರಾವೃತ್ತಿದುರ್ಲಭಮ್

ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ವಾಮದೇವನೆಂದು ಗುರುತಿಸುವಾರೋ ಆ ದ್ವಿಜರು ರುದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಬರುವದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ.

ಯದಾಹಂ ಪುನರೇವೇಹ ಪೀತವರ್ಣೋ ಯುಗಕ್ರಮಾತ್ ಮತ್ಕೃತೇನ ಚ ನಾಮ್ನಾ ವೈ ಪೀತಕಲ್ಪೋ ಽಭವತ್ತದಾ

ಯುಗಕ್ರಮದಂತೆ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹಳದಿ ರೂಪವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.

ಮತ್ಪ್ರಸೂತಾ ಚ ದೇವೇಶೀ ಪೀತಾಙ್ಗೀ ಪೀತಲೋಹಿತಾ ಪೀತವರ್ಣಾ ತದಾ ಹ್ಯಾಸೀದ್ ಗಾಯತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಾ

ನನ್ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇವಿಯು ಹಳದಿ ದೇಹವಿದ್ದಳು, ಹಳದಿ-ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವಿದ್ದಳು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಗಾಯತ್ರಿ ಎಂದು, ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.

ತತ್ರಾಪಿ ಚ ಮಹಾಸತ್ತ್ವ ಯೋಗಯುಕ್ತೇನ ಚೇತಸಾ ಯಸ್ಮಾದಹಂ ತೈರ್ವಿಜ್ಞಾತೋ ಯೋಗತತ್ಪರಮಾನಸೈಃ

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಒಗ್ಗೊಡಿಸಿದವರಿಂದ ನಾನು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟೆ.

ತತ್ರ ತತ್ಪುರುಷತ್ವೇನ ವಿಜ್ಞಾತೋ ಽಹಂ ತ್ವಯಾ ಪುನಃ ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ಪುರುಷತ್ವಂ ವೈ ಮಮೈತತ್ಕನಕಾಣ್ಡಜ

ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ತತ್ಪುರುಷನೆಂದು ಮತ್ತೆ ಅರಿತೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕನಕಾಂಡಾ, ಈ ತತ್ಪುರುಷ ಸ್ಥಿತಿ ನನಗೆ ಸೇರಿದೆ.