ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ವಿಭೋ ರುದ್ರ ಮಹಾಮಾಯ ಇಚ್ಛಯಾ ವಾಂ ಕೃತೌ ತ್ವಯಾ ತಯೋಸ್ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಅಭಿನನ್ದ್ಯಾಭಿಮಾನ್ಯ ಚ

ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ರುದ್ರನೇ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ನೀನೇ ಮಾಡಿದೆ, ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು.

ಉವಾಚ ಭಗವಾನ್ದೇವೋ ಮಧುರಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಯಾ ಗಿರಾ ಭೋ ಭೋ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ತ್ವಾಂ ತ್ವಾಂ ಚ ಕೃಷ್ಣ ಬ್ರವೀಮ್ಯಹಮ್

ಆ ಭಗವಂತನು ಮಧುರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು: 'ಓ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ, ನಿನಗೂ ನಿನಗೂ, ಕೃಷ್ಣ, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.'

ಪ್ರೀತೋ ಽಹಮನಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಶಾಶ್ವತಾಕ್ಷರಯುಕ್ತಯಾ ಭವನ್ತೌ ಹೃದಯಸ್ಯಾಸ್ಯ ಮಮ ಹೃದ್ಯತರಾವುಭೌ

ಈ ಶಾಶ್ವತ ಅಕ್ಷರಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ; ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯರು.

ಯುವಾಭ್ಯಾಂ ಕಿಂ ದದಾಮ್ಯದ್ಯ ವರಾಣಾಂ ವರಮೀಪ್ಸಿತಮ್ ಅಥೋವಾಚ ಮಹಾಭಾಗೋ ವಿಷ್ಣುರ್ಭವಮಿದಂ ವಚಃ

ಇಂದು ನಿಮಗೆ ಯಾವ ವರವನ್ನು ಕೊಡಲಿ, ಯಾವುದು ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವೋ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ. ಆಗ ಮಹಾಭಾಗನಾದ ವಿಷ್ಣು ಭವನಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದರು.

ಸರ್ವಂ ಮಮ ಕೃತಂ ದೇವ ಪರಿತುಷ್ಟೋ ಽಸಿ ಮೇ ಯದಿ ತ್ವಯಿ ಮೇ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ತು ಭಕ್ತಿರ್ಭವತು ಶಙ್ಕರಃ

ಓ ದೇವಾ, ನನಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದೆ; ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ, ಶಂಕರ.

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ವಿಜ್ಞಾಯ ಸಂಭಾವಯತ ಕೇಶವಮ್ ಪ್ರದದೌ ಚ ಮಹಾದೇವೋ ಭಕ್ತಿಂ ನಿಜಪದಾಂಬುಜೇ

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಕೇಶವನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಗುರುತಿಸಿ, ಮಹಾದೇವನು ತನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು.

ಭವಾನ್ಸರ್ವಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಕರ್ತಾ ತ್ವಮಧಿದೈವತಮ್ ತದೇವಂ ಸ್ವಸ್ತಿ ತೇ ವತ್ಸ ಗಮಿಷ್ಯಾಮ್ಯಂಬುಜೇಕ್ಷಣ

ನೀನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ನೀನೇ ಪರಮ ದೇವತೆ; ಹೀಗೆ, ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ ಮಗನೇ, ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಕಮಲನೇತ್ರ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತು ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಚಾಪಿ ಶಙ್ಕರಃ ಅನುಗೃಹ್ಯಾಸ್ಪೃಶದ್ದೇವೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಭಗವಂತನಾದ ಶಂಕರನು, ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು.

ಕರಾಭ್ಯಾಂ ಸುಶುಭಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಪ್ರಾಹ ಹೃಷ್ಟತರಃ ಸ್ವಯಮ್ ಮತ್ಸಮಸ್ತ್ವಂ ನ ಸಂದೇಹೋ ವತ್ಸ ಭಕ್ತಶ್ ಚ ಮೇ ಭವಾನ್

ತನ್ನ ಸುಂದರವಾದ ಕೈಗಳಿಂದ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ, 'ನೀನು ನನ್ನಂತೆಯೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ, ಮಗನೇ, ನೀನು ನನ್ನ ಭಕ್ತನು,' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಸ್ವಸ್ತ್ಯಸ್ತು ತೇ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಂಜ್ಞಾ ಭವತು ಸುವ್ರತ ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತು ಭಗವಾಂಸ್ ತತೋ ಽನ್ತರ್ಧಾನಮೀಶ್ವರಃ

ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ, ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ಜ್ಞಾನವು ಉಂಟಾಗಲಿ ಸುವ್ರತ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಭಗವಂತನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಣೆಯಾಗಿದನು.

ಗತವಾನ್ ಗಣಪೋ ದೇವಃ ಸರ್ವದೇವನಮಸ್ಕೃತಃ ಅವಾಪ್ಯ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಗೋವಿನ್ದಾತ್ ಪದ್ಮಯೋನಿಃ ಪಿತಾಮಹಃ

ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿಸುವ ಗಣನಾಯಕನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು; ಗೋವಿಂದನಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಕಮಲದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪಿತಾಮಹನು.

ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ರಷ್ಟುಮನಾಶ್ಚಕ್ರೇ ತಪ ಉಗ್ರಂ ಪಿತಾಮಹಃ ತಸ್ಯೈವಂ ತಪ್ಯಮಾನಸ್ಯ ನ ಕಿಂಚಿತ್ ಸಮವರ್ತತ

ಪಿತಾಮಹನು ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಭಾರೀ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು; ಆದರೆ ಅವನು ಹೀಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಏನೂ ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ.

ತತೋ ದೀರ್ಘೇಣ ಕಾಲೇನ ದುಃಖಾತ್ಕ್ರೋಧೋ ಹ್ಯಜಾಯತ ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟಸ್ಯ ನೇತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಾಪತನ್ನಶ್ರುಬಿನ್ದವಃ

ಅನೇಕ ಕಾಲದ ನಂತರ ದುಃಖದಿಂದ ಕ್ರೋಧವು ಹುಟ್ಟಿತು; ಆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅಶ್ರುಬಿಂದುಗಳು ಬಿದ್ದವು.

ತತಸ್ತೇಭ್ಯೋ ಽಶ್ರುಬಿನ್ದುಭ್ಯೋ ವಾತಪಿತ್ತಕಫಾತ್ಮಕಾಃ ಮಹಾಭಾಗಾ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಾಃ ಸ್ವಸ್ತಿಕೈರಪ್ಯಲಂಕೃತಾಃ

ಆ ಆನಂದಭರಿತವಾದ ಅಶ್ರುಬಿಂದುಗಳಿಂದ, ಗಾಳಿ, ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಕಫದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳೂ, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳೂ ಆದ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು.

ಪ್ರಕೀರ್ಣಕೇಶಾಃ ಸರ್ಪಾಸ್ತೇ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾ ಮಹಾವಿಷಾಃ ಸರ್ಪಾಂಸ್ತಾನಗ್ರಜಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಾನಮ್ ಅನಿನ್ದಯತ್

ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಬಿಚ್ಚಿದ ಕೂದಲಿನಿಂದ, ಭಯಾನಕ ವಿಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಾಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಆ ಹಿರಿಯ ನಾಗರನ್ನು ನೋಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ದೂಷಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಅಹೋ ಧಿಕ್ ತಪಸೋ ಮಹ್ಯಂ ಫಲಮೀದೃಶಕಂ ಯದಿ ಲೋಕವೈನಾಶಿಕೀ ಜಜ್ಞೇ ಆದಾವೇವ ಪ್ರಜಾ ಮಮ

ಅಯ್ಯೋ! ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಇದೇ ಫಲವೇ? ನನ್ನ ಮೊದಲ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಲೋಕವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದೆಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಷಾದಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ತೀವ್ರಾಭವನ್ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಕ್ರೋಧಾಮರ್ಷಸಮುದ್ಭವಾ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಭಿಪರಿತಾಪೇನ ಜಹೌ ಪ್ರಾಣಾನ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ಆ ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಅಸಹನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ತೀವ್ರವಾದ ಮೂರ್ಛೆಯಿಂದ, ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ದುಃಖದಿಂದ ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟನು.

ತಸ್ಯಾಪ್ರತಿಮವೀರ್ಯಸ್ಯ ದೇಹಾತ್ಕಾರುಣ್ಯಪೂರ್ವಕಮ್ ಅಥೈಕಾದಶ ತೇ ರುದ್ರಾ ರುದನ್ತೋ ಽಭ್ಯಕ್ರಮಂಸ್ ತಥಾ

ಅಪ್ರತಿಮ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅವನ ದೇಹದಿಂದ, ದಯೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರರು ಅಳುತ್ತಾ ಹೊರಬಂದರು.

ರೋದನಾತ್ಖಲು ರುದ್ರತ್ವಂ ತೇಷು ವೈ ಸಮಜಾಯತ ಯೇ ರುದ್ರಾಸ್ತೇ ಖಲು ಪ್ರಾಣಾ ಯೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್ತೇ ತದಾತ್ಮಕಾಃ

ಅವರು ಅಳಿದ ಕಾರಣ ಅವರಿಗೆ 'ರುದ್ರ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಆ ರುದ್ರರು ಪ್ರಾಣರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ; ಆ ಪ್ರಾಣಗಳು ಅವರ ಸ್ವರೂಪ.

ಪ್ರಾಣಾಃ ಪ್ರಾಣವತಾಂ ಜ್ಞೇಯಾಃ ಸರ್ವಭೂತೇಷ್ವವಸ್ಥಿತಾಃ ಅತ್ಯುಗ್ರಸ್ಯ ಮಹತ್ತ್ವಸ್ಯ ಸಾಧುರಾಚರಿತಸ್ಯ ಚ

ಪ್ರಾಣಗಳು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಣಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕ, ಮಹತ್ವವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರ ನಡೆ ಹೊಂದಿವೆ.

ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತಸ್ಯ ದದೌ ಭೂಯಸ್ ತ್ರಿಶೂಲೀ ನೀಲಲೋಹಿತಃ ಲಬ್ಧ್ವಾಸೂನ್ ಭಗವಾನ್ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವದೇವಮುಮಾಪತಿಮ್

ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ, ನೀಲಲೋಹಿತನು ಮತ್ತೆ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವದೇವನಾದ ಉಮಾಪತಿಯ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಪ್ರಣಮ್ಯ ಸಂಸ್ಥಿತೋ ಽಪಶ್ಯದ್ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ವಿಶ್ವಮೀಶ್ವರಮ್ ಸರ್ವಲೋಕಮಯಂ ದೇವಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ತುತ್ವಾ ಪಿತಾಮಹಃ

ಬ್ರಹ್ಮನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಿಂತು, ಗಾಯತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವನಾಥನನ್ನು ಕಂಡನು. ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಸಾರರೂಪಿಯಾದ ಆ ದೇವರನ್ನು ಕಂಡು, ಪಿತಾಮಹನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

ತತೋ ವಿಸ್ಮಯಮಾಪನ್ನಃ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ಉವಾಚ ವಚನಂ ಶರ್ವಂ ಸದ್ಯಾದಿತ್ವಂ ಕಥಂ ವಿಭೋ

ಆಮೇಲೆ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ವಂದಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಶರ್ವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: 'ಪ್ರಭೋ, ನೀನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದೆ?' ಎಂದು.

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಭಗವಾನ್ ಭವಃ ಬ್ರಹ್ಮರೂಪೀ ಪ್ರಬೋಧಾರ್ಥಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಪ್ರಾಹ ಸಸ್ಮಿತಮ್

ಬ್ರಹ್ಮನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭಗವಂತನಾದ ಭವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಉಪದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ನಗುತ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಶ್ವೇತಕಲ್ಪೋ ಯದಾ ಹ್ಯಾಸೀದ್ ಅಹಮೇವ ತದಾಭವಮ್ ಶ್ವೇತೋಷ್ಣೀಷಃ ಶ್ವೇತಮಾಲ್ಯಃ ಶ್ವೇತಾಂಬರಧರಃ ಸಿತಃ

ಶ್ವೇತಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದೆ. ಶ್ವೇತ ಮುಡುಪು, ಶ್ವೇತ ಹಾರ, ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಪಾಂಡುರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಶ್ವೇತಾಸ್ಥಿಃ ಶ್ವೇತರೋಮಾ ಚ ಶ್ವೇತಾಸೃಕ್ ಶ್ವೇತಲೋಹಿತಃ ತೇನ ನಾಮ್ನಾ ಚ ವಿಖ್ಯಾತಃ ಶ್ವೇತಕಲ್ಪಸ್ತದಾ ಹ್ಯಸೌ

ನನ್ನ ಎಲುಬು, ಕೂದಲು, ರಕ್ತ, ಮತ್ತು ಲಾಲಾಜಲವೂ ಶ್ವೇತವಾಗಿದ್ದವು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ಕಾಲವನ್ನು 'ಶ್ವೇತಯುಗ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಮತ್ಪ್ರಸೂತಾ ಚ ದೇವೇಶೀ ಶ್ವೇತಾಙ್ಗಾ ಶ್ವೇತಲೋಹಿತಾ ಶ್ವೇತವರ್ಣಾ ತದಾ ಹ್ಯಾಸೀದ್ ಗಾಯತ್ರೀ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಾ

ನನ್ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇವಿಯೂ ಶ್ವೇತ ಅಂಗವನ್ನೂ, ಶ್ವೇತ ರಕ್ತವನ್ನೂ, ಶ್ವೇತ ವರ್ಣವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿಯು ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು.

ತಸ್ಮಾದಹಂ ಚ ದೇವೇಶ ತ್ವಯಾ ಗುಹ್ಯೇನ ವೈ ಪುನಃ ವಿಜ್ಞಾತಃ ಸ್ವೇನ ತಪಸಾ ಸದ್ಯೋಜಾತತ್ವಮಾಗತಃ

ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವಾಧಿದೇವಾ, ನಿನ್ನ ಗುಪ್ತ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಕೂಡಲೇ ಸದ್ಯೋಜಾತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.

ಸದ್ಯೋಜಾತೇತಿ ಬ್ರಹ್ಮೈತದ್ ಗುಹ್ಯಂ ಚೈತತ್ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ ತಸ್ಮಾದ್ಗುಹ್ಯತ್ವಮಾಪನ್ನಂ ಯೇ ವೇತ್ಸ್ಯನ್ತಿ ದ್ವಿಜಾತಯಃ

'ಸದ್ಯೋಜಾತ' ಎಂಬುದು ಆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಹೆಸರಾಗಿದೆ; ಇದನ್ನು ಗುಪ್ತವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ರಹಸ್ಯವಾಗಿದೆ; ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ದ್ವಿಜರು—