ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಅಪ್ರಸಂಖ್ಯೇಯತತ್ತ್ವಸ್ಯ ಯಥಾ ವಿದ್ಮಃ ಸ್ವಶಕ್ತಿತಃ ಕೀರ್ತಿತಂ ತವ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮ್ ಅಪಾರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ

ನಿನ್ನ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿದಷ್ಟು, ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದೇವೆ; ನೀನು ಅತೀತ ಮಹಾತ್ಮ.

ಶಿವೋ ನೋ ಭವ ಸರ್ವತ್ರ ಯೋ ಽಸಿ ಸೋ ಽಸಿ ನಮೋ ಽಸ್ತು ತೇ ಯ ಇದಂ ಕೀರ್ತಯೇದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮನಾರಾಯಣಸ್ತವಮ್

ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹವಿರಲಿ ಶಿವನೇ; ನೀನು ನೀನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಯಾರು ಈ ಬ್ರಹ್ಮನಾರಾಯಣ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ—

ಶ್ರಾವಯೇದ್ವಾ ದ್ವಿಜಾನ್ ವಿದ್ವಾನ್ ಶೃಣುಯಾದ್ವಾ ಸಮಾಹಿತಃ ಅಶ್ವಮೇಧಾಯುತಂ ಕೃತ್ವಾ ಯತ್ಫಲಂ ತದವಾಪ್ನುಯಾತ್

ಅಥವಾ ಪಂಡಿತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿಸುತ್ತಾರೋ, ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಕೇಳುವವರೋ, ಅವರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪಾಪಾಚಾರೋ ಽಪಿ ಯೋ ಮರ್ತ್ಯಃ ಶೃಣುಯಾಚ್ಛಿವಸನ್ನಿಧೌ ಜಪೇದ್ವಾಪಿ ವಿನಿರ್ಮುಕ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಸ ಗಚ್ಛತಿ

ಪಾಪಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಮನುಷ್ಯನು ಕೂಡ ಶಿವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಅಥವಾ ಪಠಿಸಿದರೂ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

ಶ್ರಾದ್ಧೇ ವಾ ದೈವಿಕೇ ಕಾರ್ಯೇ ಯಜ್ಞೇ ವಾವಭೃಥಾನ್ತಿಕೇ ಕೀರ್ತಯೇದ್ವಾ ಸತಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಸ ಯಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಽನ್ತಿಕಮ್

ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ, ದೈವಿಕ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸಿದವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಮೀಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಅತ್ಯನ್ತಾವನತೌ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಧುಪಿಙ್ಗಾಯತೇಕ್ಷಣಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟವದನೋ ಽತ್ಯರ್ಥಮ್ ಅಭವತ್ಸತ್ಯಕೀರ್ತನಾತ್

ಅತ್ಯಂತ ವಿನಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಜೇನು ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ ಅವನು, ನಿಜವಾದ ಸ್ತುತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಹಳ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷವನ್ನೂ ತೋರಿಸಿದನು.

ಉಮಾಪತಿರ್ವಿರೂಪಾಕ್ಷೋ ದಕ್ಷಯಜ್ಞವಿನಾಶನಃ ಪಿನಾಕೀ ಖಣ್ಡಪರಶುಃ ಸುಪ್ರೀತಸ್ತು ತ್ರಿಲೋಚನಃ

ಉಮಾಪತಿಯಾದ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ, ದಕ್ಷಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿದ, ಪಿನಾಕಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದ, ಒಡೆದ ಪರಶುವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವಿರೂಪಾಕ್ಷನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.

ತತಃ ಸ ಭಗವಾನ್ದೇವಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಗಮೃತಂ ತಯೋಃ ಜಾನನ್ನಪಿ ಮಹಾದೇವಃ ಕ್ರೀಡಾಪೂರ್ವಮಥಾಬ್ರವೀತ್

ಆ ಭಗವಂತನು ಅವರ ಅಮೃತದಂತೆ ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದ ಮಹಾದೇವನು ಆಟದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಕೌ ಭವನ್ತೌ ಮಹಾತ್ಮಾನೌ ಪರಸ್ಪರಹಿತೈಷಿಣೌ ಸಮೇತಾವಂಬುಜಾಭಕ್ಷಾವ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಘೋರೇ ಮಹಾಪ್ಲವೇ

ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಯಾರು, ಮಹಾತ್ಮರು, ಪರಸ್ಪರ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವರು, ಈ ಭಯಾನಕ ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, ಕಮಲವನ್ನು ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವವರು?

ತಾವೂಚತುರ್ಮಹಾತ್ಮಾನೌ ಸಂನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಪರಸ್ಪರಮ್ ಭಗವಾನ್ ಕಿಂ ತು ಯತ್ತೇ ಽದ್ಯ ನ ವಿಜ್ಞಾನಂ ತ್ವಯಾ ವಿಭೋ

ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತ್ಮರು ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ನೋಡಿ, 'ಭಗವಂತ, ಇಂದು ನಿಮಗೆ ಯಾವುದು ತಿಳಿಯದು, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೇ?' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ವಿಭೋ ರುದ್ರ ಮಹಾಮಾಯ ಇಚ್ಛಯಾ ವಾಂ ಕೃತೌ ತ್ವಯಾ ತಯೋಸ್ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಅಭಿನನ್ದ್ಯಾಭಿಮಾನ್ಯ ಚ

ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ರುದ್ರನೇ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ನೀನೇ ಮಾಡಿದೆ, ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು.

ಉವಾಚ ಭಗವಾನ್ದೇವೋ ಮಧುರಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಯಾ ಗಿರಾ ಭೋ ಭೋ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ತ್ವಾಂ ತ್ವಾಂ ಚ ಕೃಷ್ಣ ಬ್ರವೀಮ್ಯಹಮ್

ಆ ಭಗವಂತನು ಮಧುರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು: 'ಓ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ, ನಿನಗೂ ನಿನಗೂ, ಕೃಷ್ಣ, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.'

ಪ್ರೀತೋ ಽಹಮನಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಶಾಶ್ವತಾಕ್ಷರಯುಕ್ತಯಾ ಭವನ್ತೌ ಹೃದಯಸ್ಯಾಸ್ಯ ಮಮ ಹೃದ್ಯತರಾವುಭೌ

ಈ ಶಾಶ್ವತ ಅಕ್ಷರಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ; ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯರು.

ಯುವಾಭ್ಯಾಂ ಕಿಂ ದದಾಮ್ಯದ್ಯ ವರಾಣಾಂ ವರಮೀಪ್ಸಿತಮ್ ಅಥೋವಾಚ ಮಹಾಭಾಗೋ ವಿಷ್ಣುರ್ಭವಮಿದಂ ವಚಃ

ಇಂದು ನಿಮಗೆ ಯಾವ ವರವನ್ನು ಕೊಡಲಿ, ಯಾವುದು ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವೋ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ. ಆಗ ಮಹಾಭಾಗನಾದ ವಿಷ್ಣು ಭವನಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದರು.

ಸರ್ವಂ ಮಮ ಕೃತಂ ದೇವ ಪರಿತುಷ್ಟೋ ಽಸಿ ಮೇ ಯದಿ ತ್ವಯಿ ಮೇ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ತು ಭಕ್ತಿರ್ಭವತು ಶಙ್ಕರಃ

ಓ ದೇವಾ, ನನಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದೆ; ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ, ಶಂಕರ.

ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ವಿಜ್ಞಾಯ ಸಂಭಾವಯತ ಕೇಶವಮ್ ಪ್ರದದೌ ಚ ಮಹಾದೇವೋ ಭಕ್ತಿಂ ನಿಜಪದಾಂಬುಜೇ

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಕೇಶವನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಗುರುತಿಸಿ, ಮಹಾದೇವನು ತನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು.

ಭವಾನ್ಸರ್ವಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಕರ್ತಾ ತ್ವಮಧಿದೈವತಮ್ ತದೇವಂ ಸ್ವಸ್ತಿ ತೇ ವತ್ಸ ಗಮಿಷ್ಯಾಮ್ಯಂಬುಜೇಕ್ಷಣ

ನೀನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ನೀನೇ ಪರಮ ದೇವತೆ; ಹೀಗೆ, ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ ಮಗನೇ, ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಕಮಲನೇತ್ರ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತು ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಚಾಪಿ ಶಙ್ಕರಃ ಅನುಗೃಹ್ಯಾಸ್ಪೃಶದ್ದೇವೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಪರಮೇಶ್ವರಃ

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಭಗವಂತನಾದ ಶಂಕರನು, ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು.

ಕರಾಭ್ಯಾಂ ಸುಶುಭಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಪ್ರಾಹ ಹೃಷ್ಟತರಃ ಸ್ವಯಮ್ ಮತ್ಸಮಸ್ತ್ವಂ ನ ಸಂದೇಹೋ ವತ್ಸ ಭಕ್ತಶ್ ಚ ಮೇ ಭವಾನ್

ತನ್ನ ಸುಂದರವಾದ ಕೈಗಳಿಂದ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ, 'ನೀನು ನನ್ನಂತೆಯೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ, ಮಗನೇ, ನೀನು ನನ್ನ ಭಕ್ತನು,' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಸ್ವಸ್ತ್ಯಸ್ತು ತೇ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಂಜ್ಞಾ ಭವತು ಸುವ್ರತ ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತು ಭಗವಾಂಸ್ ತತೋ ಽನ್ತರ್ಧಾನಮೀಶ್ವರಃ

ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ, ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ಜ್ಞಾನವು ಉಂಟಾಗಲಿ ಸುವ್ರತ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಭಗವಂತನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಣೆಯಾಗಿದನು.

ಗತವಾನ್ ಗಣಪೋ ದೇವಃ ಸರ್ವದೇವನಮಸ್ಕೃತಃ ಅವಾಪ್ಯ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಗೋವಿನ್ದಾತ್ ಪದ್ಮಯೋನಿಃ ಪಿತಾಮಹಃ

ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿಸುವ ಗಣನಾಯಕನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು; ಗೋವಿಂದನಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಕಮಲದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪಿತಾಮಹನು.

ಪ್ರಜಾಃ ಸ್ರಷ್ಟುಮನಾಶ್ಚಕ್ರೇ ತಪ ಉಗ್ರಂ ಪಿತಾಮಹಃ ತಸ್ಯೈವಂ ತಪ್ಯಮಾನಸ್ಯ ನ ಕಿಂಚಿತ್ ಸಮವರ್ತತ

ಪಿತಾಮಹನು ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಭಾರೀ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು; ಆದರೆ ಅವನು ಹೀಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಏನೂ ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ.

ತತೋ ದೀರ್ಘೇಣ ಕಾಲೇನ ದುಃಖಾತ್ಕ್ರೋಧೋ ಹ್ಯಜಾಯತ ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟಸ್ಯ ನೇತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಾಪತನ್ನಶ್ರುಬಿನ್ದವಃ

ಅನೇಕ ಕಾಲದ ನಂತರ ದುಃಖದಿಂದ ಕ್ರೋಧವು ಹುಟ್ಟಿತು; ಆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅಶ್ರುಬಿಂದುಗಳು ಬಿದ್ದವು.

ತತಸ್ತೇಭ್ಯೋ ಽಶ್ರುಬಿನ್ದುಭ್ಯೋ ವಾತಪಿತ್ತಕಫಾತ್ಮಕಾಃ ಮಹಾಭಾಗಾ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಾಃ ಸ್ವಸ್ತಿಕೈರಪ್ಯಲಂಕೃತಾಃ

ಆ ಆನಂದಭರಿತವಾದ ಅಶ್ರುಬಿಂದುಗಳಿಂದ, ಗಾಳಿ, ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಕಫದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳೂ, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳೂ ಆದ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು.

ಪ್ರಕೀರ್ಣಕೇಶಾಃ ಸರ್ಪಾಸ್ತೇ ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಾ ಮಹಾವಿಷಾಃ ಸರ್ಪಾಂಸ್ತಾನಗ್ರಜಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಾನಮ್ ಅನಿನ್ದಯತ್

ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಬಿಚ್ಚಿದ ಕೂದಲಿನಿಂದ, ಭಯಾನಕ ವಿಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಾಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಆ ಹಿರಿಯ ನಾಗರನ್ನು ನೋಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ದೂಷಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಅಹೋ ಧಿಕ್ ತಪಸೋ ಮಹ್ಯಂ ಫಲಮೀದೃಶಕಂ ಯದಿ ಲೋಕವೈನಾಶಿಕೀ ಜಜ್ಞೇ ಆದಾವೇವ ಪ್ರಜಾ ಮಮ

ಅಯ್ಯೋ! ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಇದೇ ಫಲವೇ? ನನ್ನ ಮೊದಲ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಲೋಕವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದೆಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಷಾದಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯ ತೀವ್ರಾಭವನ್ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಕ್ರೋಧಾಮರ್ಷಸಮುದ್ಭವಾ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಭಿಪರಿತಾಪೇನ ಜಹೌ ಪ್ರಾಣಾನ್ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ಆ ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಅಸಹನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ತೀವ್ರವಾದ ಮೂರ್ಛೆಯಿಂದ, ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ದುಃಖದಿಂದ ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟನು.

ತಸ್ಯಾಪ್ರತಿಮವೀರ್ಯಸ್ಯ ದೇಹಾತ್ಕಾರುಣ್ಯಪೂರ್ವಕಮ್ ಅಥೈಕಾದಶ ತೇ ರುದ್ರಾ ರುದನ್ತೋ ಽಭ್ಯಕ್ರಮಂಸ್ ತಥಾ

ಅಪ್ರತಿಮ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅವನ ದೇಹದಿಂದ, ದಯೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರರು ಅಳುತ್ತಾ ಹೊರಬಂದರು.

ರೋದನಾತ್ಖಲು ರುದ್ರತ್ವಂ ತೇಷು ವೈ ಸಮಜಾಯತ ಯೇ ರುದ್ರಾಸ್ತೇ ಖಲು ಪ್ರಾಣಾ ಯೇ ಪ್ರಾಣಾಸ್ತೇ ತದಾತ್ಮಕಾಃ

ಅವರು ಅಳಿದ ಕಾರಣ ಅವರಿಗೆ 'ರುದ್ರ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಆ ರುದ್ರರು ಪ್ರಾಣರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ; ಆ ಪ್ರಾಣಗಳು ಅವರ ಸ್ವರೂಪ.