ಜ್ಞಾನದ ದೇವನಿಗೆ, ವಿದ್ಯೆಯ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ನಮನಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಕಥೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ರತಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿಯೂ, ವಿಧಿಗಳ ಪಾಲಕನಾಗಿಯೂ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂತ್ರಗಳ ಸ್ವಾಮಿಗೆ, ಮಂತ್ರಾಧಿಪತಿಗೆ, ಪಿತೃಗಳ ಅಧಿಪತಿಗೆ, ಪಶುಗಳ ಅಧಿಪತಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ವಂದನೆಗಳು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಮಹಾದೇವನು ವಾಕ್ಕಿನ ಎತ್ತು, ಪುರಾತನ ಎತ್ತು, ಪಶುಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಎತ್ತಿನ ಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳ ಧ್ವಜಧಾರಿ, ಇಂದ್ರಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳವನು ಎಂಬಂತೆ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಜಾಪಿತೃಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಸ್ವಾಮಿ, ದೈತ್ಯ, ದಾನವ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಎನ್ನಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಗಂಧರ್ವ, ಯಕ್ಷ, ಗರುಡ, ನಾಗ, ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿಯೂ, ಗುಪ್ತ ಆತ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೇತಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿಯೂ, ಗೋಕರ್ಣ ರಕ್ಷಕ, ಶಂಕುಕರ್ಣನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನು ಅಮಿತವಾದ ವರಾಹ, ರಿಕ್ಷ, ನಿರ್ಮಲ, ದೇವಾಧಿಪತಿ, ಗಣಪತಿ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಜಲಾಧಿಪತಿ, ಬಲಾಧಿಪತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ, ಶ್ರೀಪ, ಭೂಮಿಯ ಸ್ವಾಮಿ—ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ವಂದನೆಗಳು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಶಕ್ತಿಯೂ ದುರ್ಬಲತೆಯೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ; ಅಚಲ, ಚಲಿಸುವವನು, ಜ್ವಲಂತ ಶೃಂಗವಂತ, ಎತ್ತು, ಕುಬ್ಬಳಿಯುಳ್ಳವನು—all these qualities are attributed to him. ಸ್ಥಿರತೆ, ಅವನ ಸ್ವರೂಪ, ಪ್ರಕಾಶದ ಅನುಯಾಯಿ, ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನ—ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವ ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಬಲಶಾಲಿ, ಶೂರ, ಅಜೇಯ, ವರಪ್ರದ, ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪುರುಷ, ಮಹಾತ್ಮ ಎನ್ನಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಭವಿಷ್ಯ, ಮಹಾನ್, ಬಲಿಷ್ಠ, ತಪಸ್ಸಿನ ಸ್ವಾಮಿ, ವರಪ್ರದ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಅವನಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಮಹತ್ತರ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಬಂಧನ, ಮೋಕ್ಷ, ಸ್ವರ್ಗ, ನರಕ—ಇವುಗಳ ಅಧಿಪತಿಯೂ ಅವನೇ. ಭವ, ದೇವ, ಯಜ್ಞ, ಯಜಮಾನ, ಉದಯ, ಪ್ರಕಾಶ, ತತ್ತ್ವ, ಗುಣಾತೀತ—ಅವನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ಪಾಶ, ಆಯುಧ, ಆಭರಣ, ಹೋಮ, ಆಹ್ವಾನಿತ, ಸಮರ್ಪಿತ, ಹವನದ ಸ್ವೀಕರ್ತಾ—all these are offered to him. ಪೂಜಿತ, ಪೂರಿತ, ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮದ ದ್ವಿಜ, ಸಭ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣಾಭಾಗೀ, ಸ್ನಾನಪಾತ್ರ—ಇವುಗಳಿಗೂ ಅವನು ಸ್ವಾಮಿ. ಅಹಿಂಸಾ, ಅಲೋಭ, ಪಶು ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳ ಮಂತ್ರ, ಪೋಷಕ, ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಸುಶೀಲ—all these virtues are his. ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಬಲಶಾಲಿ, ಶೂರ, ಅಜೇಯ—ಈ ಗುಣಗಳು ಪುನಃ ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ವರಪ್ರದ, ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪುರುಷ, ಮಹಾತ್ಮ, ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ಮಹಾನ್, ನಿರ್ಭಯ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಅವನಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಜರಾಸಿದ್ಧ, ಲೋಹದೇಹ, ವರಪ್ರದ, ಅಧಮ, ಮಹಾನ್, ಷಡಾಧಿಪತಿ—ಇವುಗಳಿಗೂ ಅವನು ಅಧಿಪತಿ. ಇಂದ್ರಿಯಾಧಿಪತಿ, ಲಾಲಕ, ಮಾಲಾಧಾರಿ, ಸರ್ವ, ವಿಶ್ವರೂಪಿ, ಸರ್ವಶಿರಸ್ಕ—ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ಸರ್ವಹಸ್ತಪಾದ, ರುದ್ರ, ಅವ್ಯಯ, ಹೋಮ, ಪಿತೃಯಜ್ಞ, ಹೋಮಭೃತ್—all these forms are his. ಸಿದ್ಧ, ವಿಶುದ್ಧ, ಕಾಮ್ಯ, ಯಜ್ಞಾತೀತ, ಬಲವಂತ, ಭೀಷಣ, ಅಚಲ, ಚಲಿಸುವವನು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಉತ್ತಮ ಸಂತಾನ, ಮಹಾಜ್ಞಾನ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಸೂರ್ಯಸಮಾನ, ಜಾಗೃತ, ವಿಶುದ್ಧ, ವಿಶಾಲ, ಧೀಮಂತ—all these qualities are his. ಸ್ಥೂಲ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ದೃಶ್ಯ, ಅದೃಶ್ಯ, ವೃಷ್ಟಿಕರ, ದಾಹಕ, ವಾಯು, ಶೀತಲ—all these are his manifestations. ಕುಂಡಲಿತಲ, ಬಲಿಷ್ಠ ತೊಡೆಯು, ವಕ್ಷಸ್ಥಲ, ಸುರ್ಣಮಯ, ತಪ್ತಸುವರ್ಣಸಮಾನ—all these are his forms. ವಿಭಿನ್ನ ಕಣ್ಣು, ಚಿಹ್ನಾಧಾರಿ, ಪಿಂಗಲ ವರ್ಣ, ವೃಷ್ಟಿನಾಶಕ, ಸೌಮ್ಯದೃಷ್ಟಿ—ಇವುಗಳಿಗೂ ಅವನು ಸ್ವಾಮಿ. ಧೂಮ್ರ, ಶ್ವೇತ, ಕೃಷ್ಣ, ರಕ್ತ, ಮಾಂಸಲ, ಪಿಂಗಲ, ಪೀತ, ಖಡ್ಗಧಾರಿ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಅವನಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ವಿಭೇದ, ಅವಿಭೇದ, ಪೂಜಿತ, ವಂದಿತ, ವಿಶ್ವಧಾರ—all these are his attributes. ಸ್ಥಿರ, ವೃದ್ಧ, ಪ್ರೇಮವಂತ, ಭೂತ, ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯಾಸತ್ಯ—all these are his forms. ಪದ್ಮವರ್ಣ, ಮೃತ್ಯುಂಯು, ಮೃತ್ಯು, ಶುಭ, ಕೃಷ್ಣ, ಪಿಂಗಲ, ರಕ್ತ—all these are his manifestations. ಸಾಂಧ್ಯಮೇಘವರ್ಣ, ಸುಂದರಪ್ರಭ, ದೀಕ್ಷಿತ, ಪದ್ಮಕರ, ದಿಗ್ವಸ, ಜಟಾಧಾರಿ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಅವನ ರೂಪಗಳು. ಅಮಿತ, ಸರ್ವ, ಅವಿನಾಶಿ, ಅಮೃತ, ರೂಪ, ಗಂಧ, ಶಾಶ್ವತ, ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ—all these are his qualities. ಪ್ರಾಚೀನ, ಚರ, ಸಿದ್ಧ, ದುರ್ಗಮ, ಮಹೇಶ್ವರ, ಕ್ರೋಧನ, ಪಿಂಗಲ—all these are his forms. ಸಂಭಾವ್ಯ, ಅಸಂಭಾವ್ಯ, ಬಲಿಷ್ಠ, ಶೀಘ್ರ, ಮರಳು, ಪ್ರವಾಹ, ಸ್ಥಿರ, ವಿಶಾಲ—all these are his attributes. ಮೇಧಾವಿ, ಕುಂಭಕಾರ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ, ವಿಚಿತ್ರ, ನಾನಾವರ್ಣ, ಬುದ್ಧಿವಂತ—all these are his qualities. ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ, ತೃಪ್ತ, ಗುಪ್ತ, ಧೈರ್ಯವಂತ, ನಿಯಮಿತ, ವಜ್ರದಂತ—all these are his forms. ಅಸುರನಾಶಕ, ವಿಷನಾಶಕ, ನೀಲಕಂಠ, ಕ್ರೋಧೋತ್ಥ—all these are his manifestations. ಲಾಲಕ, ಯಮ, ತೀಕ್ಷ್ಣಾಯುಧಧಾರಿ—all these are his attributes. ಪ್ರಮೋದವಂತ, ಆನಂದದಾಯಕ, ಯಜ್ಞಜ್ಞೇಯ, ನಿರಾಮಯ, ಸರ್ವ, ಮಹಾಕಾಲ—all these forms are worshipped and saluted with utmost reverence. ಈ ರೀತಿ, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಅನಂತ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ, ಅವನು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು, ಅವನ ಮಹಿಮೆ ಅನಂತ, ಅವನಿಗೆ ಶರಣು!