ತ್ರಿಪುರ ನಗರವನ್ನು ದಹಿಸಿ, ಅನೇಕ ಕೋಟಿ ದಾನವಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ನಿಂತು, ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಶಿವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು ಅವನು. ಭಗವಂತನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅವನು ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತ. ಕಾಲಾಂತ್ಯದಂತೆ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಆ ಬಾಣದಿಂದ, ರುದ್ರನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜಿಸುವ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ—even those places where people worship—ಅಲ್ಲಿಯೂ ದಾನವರು ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ರುದ್ರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವರು. ಆಗ, ಯಜ್ಞಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ, ಅವರು ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇಂದ್ರ, ಉಪೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ದೇವಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳಾದ ಇತರ ದೇವತೆಗಳು ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರು. ಭಯದಿಂದ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮವಂತನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುವ ದೇವಿಯ ದರ್ಶನದಿಂದ, ದೇವತೆಗಳ ಸಭೆ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶಿವನು ಅವರತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಕಿದನು. ಆಗ ಶಿವನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, “ಇದು ಏನು?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ದೇವತೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಚಂದ್ರಧಾರಿಯಾದ ನಂದಿಗೆ, ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯ ಪುತ್ರಿಗೆ, ಪರ್ವತದ ಪುತ್ರನಾದ ಶಿವನಿಗೆ, ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ—all bowed with reverence. ಬ್ರಹ್ಮನು, ಇತರ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಭವ ದೇವನಾದ, ತ್ರಿಪುರಸುರನ ಶತ್ರುವಾದ, ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು: “ದೇವಾಧಿದೇವನೆ, ಲೋಕನಾಥನೆ, ಪರಮೇಶ್ವರನೆ, ಅಮೃತಾನಂದದಾತನೆ, ದಯಾಪಾಲನೆ, ನಮಸ್ಕಾರಗಳು!” “ಐದು ಮುಖಗಳ ರುದ್ರನೇ, ಐವತ್ತಾರು ಲಕ್ಷ ರೂಪಗಳನೇ, ಮೂರು ಆತ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಪುನಃ ಪುನಃ ಶಿವನ ತತ್ತ್ವಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ, ಅಘೋರರೂಪಕ್ಕೆ, ಅಷ್ಟಾಘೋರ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ, ಹನ್ನೆರಡು ಸ್ವರೂಪಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು! ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ, ಅಷ್ಟವರ್ಣದೊಳಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಆತ್ಮವಾಗಿ ಇರುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ಅಗ್ನಿವರ್ಣನಾದ, ಉಗ್ರಸ್ವರೂಪನಾದ, ಅಂಬಿಕೆಯ ಅರ್ಧದೇಹದವನಾದ, ಬಿಳಿ, ಕಪ್ಪು, ಕೆಂಪು ಅಮೃತರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.” “ಹಿರಿಯನಾದ, ರುದ್ರರೂಪನಾದ, ಸೋಮನಾದ, ವರದಾತನಾದ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ, ಮೂರು ದೇವತೆಗಳಾದ, ವಷಟ್ಕಾರನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಮಧ್ಯಾಕಾಶಸ್ವರೂಪನಾದ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ, ಅಷ್ಟಕ್ಷೇತ್ರರೂಪನಾದ, ಅಷ್ಟತತ್ತ್ವಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ನಾಲ್ಕು ಮೂರ್ತಿ, ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ಮೂರ್ತಿ, ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ, ಐದು ಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೆ ಐದು ಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ, ಪಂಚಮಂತ್ರಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ!” “ಅರುವತ್ತನಾಲ್ಕು ಸ್ವರೂಪಗಳಾದ, ಅಕ್ಷರ ‘ಅ’ ಸ್ವರೂಪನಾದ, ಮೂವತ್ತೆರಡು ತತ್ತ್ವಗಳಾದ, ಅಕ್ಷರ ‘ಉ’ ಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಹದಿನಾರು ಸ್ವರೂಪಗಳಾದ, ಅಕ್ಷರ ‘ಮ’ ಸ್ವರೂಪನಾದ, ಎಂಟು ಸ್ವರೂಪಗಳಾದ, ಅರ್ಧಮಾತ್ರಾತ್ಮನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಓಂಕಾರಸ್ವರೂಪನಾದ, ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ, ಆಕಾಶನಾಥನಾದ, ಸ್ವರ್ಗದೇವನಾದ ನಿನಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ!” “ಏಳು ಲೋಕಗಳ ಸ್ವರೂಪನಾದ, ಪಾತಾಳ ಮತ್ತು ನರಕಗಳ ಸ್ವಾಮಿಯಾದ, ಎಂಟು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾದ, ಎಂಟು ರೂಪಗಳಾದ, ಪರಮಪರನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಸಾವಿರ ತಲೆಗಳಾದ, ಸಾವಿರ ರೂಪಗಳಾದ, ಸಾವಿರ ಕಾಲುಗಳಾದ ಶರ್ವನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಒಂಬತ್ತು ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳಾದ, ಒಂಬತ್ತು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಸ್ವರೂಪಗಳಾದ, ಮತ್ತೆ ಎಂಟು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ!” “ಅರುವತ್ತನಾಲ್ಕು ತತ್ತ್ವಗಳ ಸ್ವರೂಪನಾದ, ಮತ್ತೆ ಎಂಟು ಸ್ವರೂಪಗಳಾದ, ಎಂಟು ಗುಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾದ, ಗುಣಾತೀತನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ, ಶಾಶ್ವತಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವವನಾದ, ನಾಭಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಗೊಳಿಸುವವನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ, ತಾಲುವಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವವನಾದ, ಭ್ರೂಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ, ಶಬ್ದಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವವನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ!” “ಚಂದ್ರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ, ಶಿವಸ್ವರೂಪನಾದ, ಅಗ್ನಿ, ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯಸ್ವರೂಪಗಳಾದ, ಮೂರ್ತಿಸ್ಥಿತನಾದ, ಮೂರೂವತ್ತಾರು ಶಕ್ತಿಗಳ ಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಮೂರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ, ನಿದ್ರಾಸರ್ಪಸ್ವರೂಪನಾದ, ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ, ತ್ರಿವೇದಾಗ್ನಿಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಸದಾಶಿವನಾದ, ಶಾಂತಸ್ವರೂಪನಾದ, ಮಹಾದೇವನಾದ, ಪಿನಾಕಧಾರಿಯಾದ, ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ, ಶರಣಾದ, ಸದ್ಯೋಜಾತನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ!” “ಅಘೋರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ವಾಮದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ತತ್ಪುರುಷನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ, ಈಶಾನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಮೂವತ್ತಾರು ಪ್ರಕಾಶಸ್ವರೂಪನಾದ, ಶಾಂತಾತೀತನಾದ, ಅನಂತನಾಥನಾದ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ, ಪರಮಪರನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಒಂದು ಕಣ್ಣಿನವನಾದ, ಏಕ ರುದ್ರನಾದ, ಮೂರು ರೂಪಗಳಾದ, ಶ್ರೀಕಂಠನಾದ, ಜಟಾಧರನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ!” “ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವನಾದ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದವನಾದ, ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನಾದ, ಶುದ್ಧನಾದ, ವಿಶಾಲನಾದ, ನಿರ್ಮಲ ಅಂಗಗಳಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಶುದ್ಧಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವನಾದ, ಶುದ್ಧಾರ್ಥಸ್ವರೂಪನಾದ, ಯೋಗದ ಆಂತರಿಕ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ, ಯೋಗಿಯೂ ಯೋಗದಾತನೂ ಆದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಯೋಗಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಇರುವವನಾದ, ಅಕುಷಿತ ತಾನ್ಯದಂತೆ ಇರುವವನಾದ, ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರಸ್ವರೂಪನಾದ, ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ!” “ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರಿಗೆ ಆಧಾರಸ್ವರೂಪನಾದ, ಧಾರಣಾರೂಪನಾದ, ಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಇರುವವನಾದ, ಧ್ಯಾನಸ್ವರೂಪನಾದ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವವನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಧ್ಯೇಯಸ್ವರೂಪನಾದ, ಧ್ಯಾನದಿಂದ ದೊರಕುವವನಾದ, ಧ್ಯಾನರೂಪನಾದ, ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ! ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ಧ್ಯೇಯರೂಪನಾದ, ನಿರ್ವಿಷಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ!” “ರುದ್ರಾ, ಇಂದು ನೀನು ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ದಹಿಸಿ ಉದ್ಧರಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ತ್ರಿಪುರದಹನ ಮಾಡಿದ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾರು ಸ್ತುತಿಸಬಲ್ಲರು? ನಾನು ಹೇಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲಿ, ನೀನಾಗಲೇ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದಾಗ? ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ, ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಅದ್ಭುತರೂಪದಿಂದ, ಮನುಷ್ಯರೂ ಅಮರರೂ, ದೇವತೆಗಳೂ, ಸಿದ್ಧರೂ, ಗಣಾಧಿಪತಿಯಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.” “ಪ್ರಭು, ನಿನ್ನ ಕಣ್ಗಳ ಚಲನೆಯಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮೂರು ನಗರಗಳನ್ನೂ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ದಹಿಸಬಲ್ಲೆ; ಅಂಬಿಕೆಯನ್ನು ನಿನ್ನ ಲೀಲಾಸೈನ್ಯವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿ, ನಂತರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದೆ.” ಈ ರೀತಿ ದೇವತೆಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮನು, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕದೇವತೆಗಳು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು.