ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವ ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸೂರ್ಯನು ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಭೌಮ ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಅಗ್ನಿಯು ಸಾವಿರ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದು ಗುಂಡಾದ ಪಾತ್ರೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಇದು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸಾವಿರ ಚಾನಲ್ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಚಾನಲ್ಗಳು ಸಮುದ್ರ, ಬಾವಿಗಳು, ಮೋಡಗಳು, ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಚಲಿಸುವ ನೀರುಗಳು, ಕೆರೆಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜಲಸ್ರೋತಗಳಾಗಿವೆ. ಸೂರ್ಯನ ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳು ಶೀತ, ಮಳೆ ಮತ್ತು ತಾಪವನ್ನು ಹೊರಸೂಡುತ್ತವೆ; ಇದರಲ್ಲಿಂದ ನಾಲ್ಕು ನೂರು ಚಾನಲ್ಗಳು ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅದ್ಭುತ ರೂಪ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಮಳೆಯ ಚಾನಲ್ಗಳನ್ನು ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಹಾರಗಳು, ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಳುವ ಜಲಸ್ರೋತಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮಳೆ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಿರಣಗಳು 'ಅಮೃತ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ನೂರು ಚಾನಲ್ಗಳು ಹಿಮವನ್ನು ಹೊರುತ್ತವೆ; ಈ ಚಾನಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಳೆಗಳು, ಮೋಡಗಳು ಮತ್ತು ಮಳೆಬಿಲ್ಲುಗಳು ಇದ್ದು, ಅವು ಶೀತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಹಿಮವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳೆಲ್ಲ 'ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳು' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಹಳದಿ ಕಿರಣಗಳು, ಬಿಳಿ ಕಿರಣಗಳು, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಗೋಗಳು ಕೂಡ ಈ ಹೆಸರು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಬಿಳಿ ಕಿರಣಗಳೆಲ್ಲ ಮೂರು ನೂರು ಕಿರಣಗಳಾಗಿ ತಾಪವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ; ಚಂದ್ರನು ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾನವರನ್ನು, ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಅವನು ಮಾನವರನ್ನು ಔಷಧಿಗಳ ಮೂಲಕ, ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಹೋಮದ ಮೂಲಕ, ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅಮೃತದ ಮೂಲಕ ತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಈ ಮೂರು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ವಸಂತ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಷ್ಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಮೂರು ನೂರು ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಡುವನು; ವರ್ಷ ಋತು ಮತ್ತು ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನೂರು ಕಿರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸುರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಹಿಮಕಾಲ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಮೂರು ವಿಶೇಷ ಕಿರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಮವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ: ಇಂದ್ರ, ಧಾತಾ, ಭಗ, ಪುಷಾ, ಮಿತ್ರ, ವರుణ ಮತ್ತು ಅರ್ಯಮನ್. ಅಂಶು, ವಿವಸ್ವಾನ್, ತ್ವಷ್ಟಾ, ಪರ್ಜನ್ಯ, ವಿಷ್ಣು, ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವರुण, ಮತ್ತು ಫಾಲ್ಗುಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ. ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅಂಶು; ವೈಶಾಖದಲ್ಲಿ ಧಾತಾ ತಾಪವನ್ನು ನೀಡುವವನು; ಜ್ಯೇಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರ; ಆಷಾಡದಲ್ಲಿ ಅರ್ಯಮನ್ ಮತ್ತು ರವಿ. ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ವಿವಸ್ವಾನ್; ಪ್ರೌಷ್ಟಪದದಲ್ಲಿ ಭಗ; ಆಶ್ವಯುಜದಲ್ಲಿ ಪರ್ಜನ್ಯ; ಕಾರ್ತಿಕದಲ್ಲಿ ತ್ವಷ್ಟಾ ಮತ್ತು ರವಿ. ಮಾರ್ಗಶಿರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ; ಪೌಷದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ವಿಷ್ಣು; ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವರಣನ ಸೌರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಐದು ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳಿವೆ. ಪುಷಾ ದೇವತೆ ಅಂಶು ಆರು ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಧಾತಾ ಏಳು ಸಾವಿರ; ಶತಕ್ರತು ಎಂಟು ಸಾವಿರ. ವಿವಸ್ವಾನ್ ಹತ್ತು ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಭಗ ಹನ್ನೊಂದು; ಮಿತ್ರ ಏಳು; ತ್ವಷ್ಟಾ ಎಂಟು. ಅರ್ಯಮನ್ ಹತ್ತು; ಪರ್ಜನ್ಯ ಒಂಬತ್ತು; ವಿಷ್ಣು ಆರು ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಗೆ ತಾಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಬಣ್ನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಗ್ರೀಷ್ಮದಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣಪ್ರಭೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ವರ್ಷ ಋತುದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾಳು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ. ಹಿಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರಬಣ್ಣ; ಉತ್ತರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನು ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಹೋಮವನ್ನು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಮೃತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಸೂರ್ಯನು ಈ ಮೂರುಗಳನ್ನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳ ಸೌರ ಶಕ್ತಿ ಲೋಕಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ, ತಲುಪುವಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ, ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಶೀತ ಮತ್ತು ತಾಪವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಹೊಳೆಯುವ ಗೋಳವನ್ನು 'ಸೂರ್ಯ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳು ಸೂರ್ಯದಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಸೋಮ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ರಾಜನ ಎಡ ಕಣ್ಣು. ಸೂರ್ಯನು ಸ್ವತಃ ರಾಜನ ಬಲ ಕಣ್ಣು; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನಡಿಸುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಐದು ಗ್ರಹಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಜರು; ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ, ನೀರು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ಇವರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿವೆ. ಇದೀಗ ಉಳಿದವರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ: ದೇವತೆಗಳ ಸೇನಾಪತಿ ಸ್ಕಂದನು ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಾರಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಿತವರು ಬುಧನನ್ನು ನಾರಾಯಣ ದೇವತೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಯಮನು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಭು. ಎರಡನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಶನೈಶ್ಚರನು ಮಹಾ ಗ್ರಹವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ದಾನವರ ಗುರು; ಎರಡು ಹೊಳೆಯುವವರು ಇಬ್ಬರೂ ಮಹಾ ಗ್ರಹಗಳು. ನಂತರ ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಮೂಲ ಸೂರ್ಯನೇ ಎನ್ನುವುದು ನಿರ್ವಿವಾದ. ಸೂರ್ಯನಿಂದಲೇ ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಮಾನವರು, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ಉಪೇಂದ್ರ, ಚಂದ್ರ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಹೊಳೆಯುವವರ ಪ್ರಕಾಶ, ನಿಮ್ಮ ಲೋಕದ ಹೊಳಪು, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿ—ಮಹಾದೇವ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಭು. ಸೂರ್ಯನೇ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಭು, ಪರಮ ಮತ್ತು ಮೂಲ ದೇವತೆ; ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅವನಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಲೋಕಗಳ ಉದ್ಭವ ಮತ್ತು ಲಯ ಸೂರ್ಯನಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತದೆ; ಈ ರವಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮತ್ತು ಹೊಳೆಯುವ ಗ್ರಹವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಈಗ, ಕ್ಷಣಗಳು, ನಿಮಿಷಗಳು, ದಿನಗಳು, ರಾತ್ರಿ, ಪಕ್ಷಗಳು—all ಅವುಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಪುನಃ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ತಿಂಗಳು, ವರ್ಷಗಳು, ಋತುಗಳು, ಯುಗಗಳು—ಸೂರ್ಯ ಇಲ್ಲದೆ ಕಾಲದ ಯಾವುದೇ ಗಣನೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರದು. ಕಾಲ ಇಲ್ಲದೆ ಕ್ರಮ, ಆರಂಭ, ದಿನದ ಪಟ್ಟಿ, ಋತುಗಳ ವಿಭಜನೆ, ಹೂ, ಬೇರು, ಫಲ—all ಇಲ್ಲ. ಬೆಳೆಗಳ ಪಕ್ವತೆ, ಗಿಡಗಳ ಸಮುದಾಯವೂ ಇಲ್ಲ; ಸೂರ್ಯ ಇಲ್ಲದೆ ಜೀವಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರದು. ಭಾಸ್ಕರ, ರುದ್ರ ರೂಪದ ಸೂರ್ಯನು ಜಗತ್ತನ್ನು ತಾಪಿಸುವವನು ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲ; ಅವನು ಕಾಲ, ಅಗ್ನಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹನ್ನೆರಡು ರೂಪಗಳ ದೇವತೆ. ಅವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ, ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದವನ್ನೂ ಸುಡುವನು; ಅವನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಕಾಶದ ಸಮೂಹ.