ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಆ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು, ಆಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲ ಆಕಾರಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಾದೇವನನ್ನು, ಅರ್ಧದೇಹದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನನ್ನು ಧ್ಯಾನದ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕೆಂದು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಧ್ಯಾನಕর্তನಿಗೆ ಧ್ಯಾನವು ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಉಪಾಸಕನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ನಿಜವಾದ ಜಾಗೃತಿಗೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆ ಮಹಾಪುರುಷನು ಈ ದೇಹರೂಪದ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪುರುಷ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವನನ್ನು ಯಜ್ಞದ ಮೂಲಕ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಪಾಸಕನೂ ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಧ್ಯಾನವೇ ಮನನ, ಮತ್ತು ಅದರಿಂದಲೇ ಮೋಕ್ಷ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಪ್ರಧಾನದ ಹಾಗೂ ಪುರುಷನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಇಪ್ಪತ್ತಾರುನೇಯನ್ನೇ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಧ್ಯಾನಕನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇಯನು; ಅವ್ಯಕ್ತವು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇದು, ಮತ್ತು ಮಹತ್ತಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಏಳು ತತ್ತ್ವಗಳು. ಮಹತ್ತತ್ತ್ವ, ಅಹಂಕಾರ, ಐದು ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತಗಳು, ಐದು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಐದು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಐದು ಸ್ಥೂಲಭೂತಗಳು—ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಶಿವನು ಇಪ್ಪತ್ತಾರುನೇಯನು. ಅವನೇ ಈ ವಿಶ್ವದ ಧಾರಕನು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಪರಮೇಶ್ವರನು. ಶಂಕರ, ಆ ರುದ್ರ, ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಅವನು ವಿಶ್ವಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪರಮನು, ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನು, ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವವನಂತೆ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೇಗೆ ತಂದೆ ತಾಯಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸೊಮನಿಲ್ಲದೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಹಾದೇವನು, ಪರಮಾತ್ಮನು, ಮಹೇಶ್ವರನು ಕರ್ತನಾದರೆ, ಅವನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಆತ್ಮಗಳಿಗೂ ಕ್ರಿಯಾಕಾರಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಶಾಶ್ವತನು, ಶುದ್ಧನು, ಜಾಗೃತನು, ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪನು. ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಅವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಅವನು ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪನಾದರೆ, ಅವನು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ? ಕಾಲವು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಪಂಚದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ; ಕಾಲವೇ ಕಾಲವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ—even ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪವನ್ನೂ—ಅದು ಕೂಡ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪವೇ. ಅವನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವದೇವನ ಜಗತ್ತಿನ ಎಂಟು ರೂಪಗಳು ಯಾವುವು? ಆಕಾಶವಿಲ್ಲದೆ ಜಗತ್ತು ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಭೂಮಿ ಇಲ್ಲದೆ, ಗಾಳಿ ಇಲ್ಲದೆ, ಅಗ್ನಿ ಇಲ್ಲದೆ, ನೀರು ಇಲ್ಲದೆ, ಯಜಮಾನ ಇಲ್ಲದೆ ಜಗತ್ತು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರರಿಲ್ಲದೆ ಜಗತ್ತು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪರಮೇಶ್ವರನ ರೂಪಗಳು; ಹೀಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಚಲಿಸುವುದೂ ಅಚಲವೂ ಎಲ್ಲವೂ ರುದ್ರನ ಸ್ಥೂಲರೂಪ. ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ—ಅದು ವರ್ಣನೆಗೆ ಬಾರದದ್ದು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜಾ; ಶಬ್ದವೂ ಮನಸ್ಸೂ ಅದನ್ನು ತಲುಪದೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತವೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದವನ್ನು ಅರಿತವನು ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ ಭಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ ಪಿನಾಕಿನಿಯ ಆನಂದವನ್ನು ಅರಿತವನು ಭಯವಿಲ್ಲ. ರುದ್ರನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಗುರುತಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮರು 'ಎಲ್ಲವೂ ರುದ್ರನೇ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿರಂತರ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು; ಎಲ್ಲವೂ ಬ್ರಹ್ಮ, ಎಲ್ಲವೂ ರುದ್ರ, ಪರಮೇಶ್ವರ. ಪುರುಷನೇ ಮಹಾದೇವ, ಪರಮೇಶ್ವರ, ಪರಮಶಿವ. ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಅವನ ಮೇಲಿನ ಧ್ಯಾನವೇ ನಿಜವಾದ ಮನನ. ಧರ್ಮಾತ್ಮನೆ, ನಾಲ್ಕು ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಸಂಸಾರವೇ ಬಂಧನದ ಕಾರಣ, ಮೋಕ್ಷವೇ ವಿಮುಕ್ತಿಯ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಧ್ಯಾನಯೋಗಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅನೇಕ ವಿಧದ ಧ್ಯಾನಗಳು ಇದ್ದರೂ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಪರಮೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಏಕೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ: ರುದ್ರನು ರೌದ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರನು ಇಂದ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಸೋಮನು ಸೌಮ್ಯನಲ್ಲಿ, ನಾರಾಯಣನು ನಾರಾಯಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವನು. ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಿ, 'ಅವಳು ನಾನೂ, ನಾನು ಅವನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಬೌದ್ಧಿಕ ಅನ್ವಯವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವವನು ಭಕ್ತನಲ್ಲ; ಅವನ ಧ್ಯಾನವು ಬ್ರಹ್ಮಧ್ಯಾನವಲ್ಲ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಮೊದಲು ಚಲಿಸುವುದನ್ನೂ ಅಚಲವನ್ನೂ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಚಲಿಸುವುದೂ ಅಚಲವೂ ಎಂಬ ಭೇದವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಆಸಕ್ತಿ-ದ್ವೇಷ, ಲಭ್ಯ-ಅಲಭ್ಯ, ಕರ್ತವ್ಯ-ಅಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು. ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲದವನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಪದ ಸಿದ್ಧವಾಗದು; ಇದು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಆಂತರಿಕ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಂತರಿಕ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುವವರನ್ನು ನಮಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಅವರು ವಿಕಲರೂ ಆಗಿರಲಿ, ದೇಹದೋಷವಿದ್ದರೂ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬಾರದು. ಆಂತರಿಕ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುವವರನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತರಾದವರು ದೋಷದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಬಾರದು; ಅವಮಾನಿಸುವವರು ಅಲ್ಪಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವರು. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾರು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ರುದ್ರನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದಂತೆ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರನ್ನು ಸದಾ ಸೇವಿಸಬೇಕು, ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಜಾತಿ-ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರೂ, ಜಾತಿ-ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠರಾದವರೂ— ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಋಷಿ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: "ಪ್ರಭುವೇ, ದಾರು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹು ಕಾಲದ ಹಿಂದೆ ಏನಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶುದ್ಧರಾದ ಅರಣ್ಯವಾಸಿ ಮುನಿಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸು." "ನೀಲಲೋಹಿತನು, ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವೀರ್ಯವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದು, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ಹೇಗೆ ಆ ದಾರು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದನು? ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ರುದ್ರ, ಪರಮಾತ್ಮನ ಕುರಿತು ಏನು ನಡೆಯಿತು? ದೇವದೇವನಾದ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳು." ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾರಭಾಗವನ್ನು ಅರಿತ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಶಿಲಾದ ಪುತ್ರನು, ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಮುನಿಗಳು ದಾರು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಗಳು, ಮಕ್ಕಳು, ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವದೇವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಭಾರಿ ತಪಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶ್ವನಾಥ, ಜ್ಞಾನಿ, ವೃಷಧ್ವಜ, ಜಟಾಧಾರಿ, ಪರಮೇಶ್ವರ, ಭಗವಾನ್ ನೀಲಲೋಹಿತನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು." "ದಾರು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು, ವಿಶ್ವನಾಥನು ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಲೀಲೆಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದನು. ಮತ್ತು ಶಂಕರನು, ದೈವಿಕ ದಾರು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಹೊಂದಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯಾತ್ಮಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ...