ಲಿಙ್ಗಪುರಾಣಮ್

ಮಂತ್ರಜ್ಞನು, “ಗಂಧದ್ವಾರಾಂ ದುರಾದರ್ಶಾಂ” ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ, ಕಪಿಲಾ ಹಸುಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಗೋಮಯವನ್ನು, ಹಗುರವಾಗಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದು ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕೆ ಬಳಸಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮದ ನಂತರ, ಪುನಃ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಮಲಿನವಾದ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಸುಟು, ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಸ್ನಾನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು. ಪಾಪಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ವರುಣನನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಆ ದೇವರನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿ, ಭವನಿಗೆ ಧ್ಯಾನಯಜ್ಞವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಉಗುಳುವ ಮೂಲಕ, ಭವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಂಡು ಜಲಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪುನಃ ಉಗುಳಬೇಕು; ಈ ಮೂಲಕ ಪವಿತ್ರ ಜಲವನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜಲಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅಘಮರ್ಶನ ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ಆ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ವೃತ್ತಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಉಗುಳಿ, ಜಲದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಮಂತ್ರಜ್ಞನು ಪುನಃ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದ ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮೃಗಶೃಂಗ, ಪಲಾಶದ ಎಲೆಗಳು (ಸರಿಯಾಗಿ ತೊಳೆದವು), ಕುಶ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಜಲನಿಷೇಚನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ರುದ್ರ, ಪಾವಮಾನ, ತ್ವರಿತ ಸೂಕ್ತಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತರತ್ಸಮಂದಿ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಎರಡು ಶಾಂತಿ ಸೂಕ್ತಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಏಕಶಾಂತಿ ವಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಐದು ಬ್ರಹ್ಮಶುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಆ ಮಂತ್ರಗಳ ಅಧಿಷ್ಠಾನ ದೇವತೆಗಳ ರೂಪ ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ವಮಸ್ತಕವನ್ನು ಜಲದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ದ್ವಿಜನು ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ, ಐದು ಮುಖಗಳಿರುವ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ತಾನು ಅನುಸರಿಸುವ ಸೂತ್ರದಂತೆ ಆಚಮನವನ್ನು ಶುದ್ಧವಾದ ಕೈಗಳಿಂದ, ಸ್ವಚ್ಛ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನಡೆಸಬೇಕು. ಜಲನಿಷೇಚನ ಮಾಡಿ, ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಕುಶವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಲಪಾನ ಮಾಡಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ಪಾಪ ಹಾಗೂ ಅಪಮೃತ್ಯು ನಿವಾರಣೆಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಆಚಮನದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಧಾನವೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಮಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹಿತಕರವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮದ ನಂತರ, ವೇದಗಳ ತಾಯಿಯಾದ ಗಾಯತ್ರಿ ದೇವಿಯನ್ನು “ವರಪ್ರದಾಯಿನೀ ದೇವೀ ಬರುವಳಾಗಲಿ” ಎಂದು ಆಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು; ಮಹೇಶ್ವರಿಯನ್ನೂ ಹೀಗೆಯೇ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು. ಅವಳಿಗೆ ಪಾದ್ಯ, ಆಚಮನೀಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಕುಳಿತು ಅಥವಾ ನಿಂತು ಮೂರುಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಪ್ರಣವ ಸಹಿತ ಸಾವಿರ ಬಾರಿ, ಅಥವಾ ಅರ್ಧದಷ್ಟು, ಅಥವಾ ೧೦೮ ಬಾರಿ ಪಠಿಸಬೇಕು; ಈ ಮೂರು ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪಠಿಸಬೇಕು. ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಪೂಜಿಸಿ, ಶಿರಸ್ನಮನ ಮಾಡಿ, “ಪರ್ವತಶಿಖರದ ಮೇಲಿರುವ ದೇವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಗಾಯತ್ರಿ ತಾಯಿಯನ್ನು ವಿದಾಯಿಸಬೇಕು. ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ವೇದಮಾತೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಭಾಸ್ಕರನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು. ಉದಯಮಾನ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ, ಜಾತವೇದಸಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಿಯಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದಗಳ ಸೂರ್ಯ ಸೂಕ್ತಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ತನ್ನ ಆತ್ಮ, ಆಂತರ್ಯಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪುನಃ ಸೂರ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಹೆಸರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, “ನಾನು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಆಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ಆ ನಂತರ, ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ, ನಿಯಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ನಿಜರೂಪಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೂವಿನ ಜಲವನ್ನು, ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಕುಶಜಲವನ್ನು, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಸುಗಂಧವಸ್ತುಗಳ ಮಿಶ್ರಿತ ಜಲವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಬಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ, ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಎದೆಮೇಲೆ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಬಲಭುಜದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಜ್ಞಾನಿಯು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಬೆರಳಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಅರ್ಘ್ಯ ನೀಡಬೇಕು; ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಬೆರಳಿನಿಂದ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಬಲಗೈದ ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಅರ್ಘ್ಯ ನೀಡಬೇಕು; ಇದೇ ರೀತಿ ದ್ವಿಜನು ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಯಜ್ಞಪ್ರಿಯನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಮಾನವರಿಗೆ, ಭೂತಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ವೇದಶಾಖೆಯ ಅಧ್ಯಯನವೇ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಯ ಅರ್ಪಣೆಯೇ ದೇವಯಜ್ಞ, ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಆಹಾರದ ಅರ್ಪಣೆಯೇ ಭೂತಯಜ್ಞ. ವಿವಿಧ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅರಿತ, ವೇದಪಾರಂಗತ, ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಆಹಾರವೇ ಮಾನವಯಜ್ಞ. ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ನೀಡುವ ದಾನವೇ ಪಿತೃಯಜ್ಞ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಐದು ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಪುರಷಾರ್ಥಗಳ Siddhiyಗಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು, ಇಂದ್ರನೊಡನೆ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ನೀಲಕಂಠನಾದ ಶಂಕರನೂ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳೂ ಕೂಡಾ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಹೊರಗಿದ್ದರೂ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞವನ್ನು ತಿಳಿದು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ, ಉತ್ತರ, ಈಶಾನ್ಯ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಎಷ್ಟು ದೂರ ಮನೆಗಳ ಗೂಡುಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆಯೋ, ಅಷ್ಟೂ ದೂರ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಆಚಮನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಋಗ್ವೇದದೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಲಪಾನ ಮಾಡಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಉಗುಳಬೇಕು. ನಂತರ, ಯಜುರ್ವೇದದೊಂದಿಗೆ ಮುಖವನ್ನು ಒರೆದು, ಎರಡು ಬಾರಿ ಜಲದಿಂದ ತೊಳೆಯಬೇಕು; ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ, ಸಾಮವೇದವನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು. ಅಥರ್ವವೇದ ಮತ್ತು ಆಂಗಿರಸ ಸೂಕ್ತಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಮೂಗಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಜಲದಿಂದ ತೊಳೆಯಬೇಕು. ಇಂತಿ, ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳ ಪವಿತ್ರ ಕ್ರಮವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅನುಸರಿಸುವವರು ಪರಮ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.