લિઙ્ગપુરાણમ્

વૃષારૂઢાય સર્વસ્ય હર્ત્રે કર્ત્રે નમોનમઃ વીરરામાતિરામાય રામનાથાય તે વિભો

નમન છે, જે વૃષભ પર સવાર છે, સર્વનું સર્જન અને સંહાર કરે છે; વીરોમાં શ્રેષ્ઠ, વીરોને આનંદ આપનાર અને રામના સ્વામી, એવા મહાન ભગવાન તમને વારંવાર નમસ્કાર.

નમો રાજાધિરાજાય રાજ્ઞામધિગતાય તે નમઃ પાલાધિપતયે પાલાશાકૃન્તતે નમઃ

રાજાઓના રાજા અને રાજાઓ દ્વારા પ્રાપ્ત થનારા ભગવાનને નમસ્કાર; રક્ષકોના સ્વામી અને રક્ષકોના શાખાઓને કપાતા ભગવાનને પણ નમન.

નમઃ કેયૂરભૂષાય ગોપતે તે નમોનમઃ નમઃ શ્રીકણ્ઠનાથાય નમો લિકુચપાણયે

હાથમાં કયૂર અને હાર ધારણ કરનાર ગોપાલક ભગવાનને વારંવાર નમસ્કાર; શ્રીકંઠનાથને અને ગદા પકડનાર ભગવાનને પણ નમસ્કાર.

ભુવનેશાય દેવાય વેદશાસ્ત્ર નમો ઽસ્તુ તે સારઙ્ગાય નમસ્તુભ્યં રાજહંસાય તે નમઃ

જગતના સ્વામી, દેવ, વેદ અને શાસ્ત્રોના સારરૂપ ભગવાનને નમસ્કાર; ધનુષ ધારણ કરનાર અને રાજહંસ સ્વરૂપ ભગવાનને પણ નમસ્કાર.

કનકાઙ્ગદહારાય નમઃ સર્પોપવીતિને સર્પકુણ્ડલમાલાય કટિસૂત્રીકૃતાહિને

સોનેરી કયૂર અને હારથી શોભતા, સાપને જણેૂ તરીકે ધારણ કરનાર, સાપના કુંડળ અને માળા પહેરનાર તથા કમરે સાપ બાંધનાર ભગવાનને નમસ્કાર.

વેદગર્ભાય ગર્ભાય વિશ્વગર્ભાય તે શિવ વિરરામેતિ સંસ્તુત્વા બ્રહ્મણા સહિતો હરિઃ

જેમાં વેદો વસે છે, જે સર્વનું મૂળ છે, અને સમગ્ર વિશ્વનું આધારરૂપ છે, એવા શિવને નમસ્કાર. બ્રહ્મા અને હરિએ 'વીરરામ' કહીને તેમનું સ્તવન કર્યું.

એતત્સ્તોત્રવરં પુણ્યં સર્વપાપપ્રણાશનમ્ યઃ પઠેચ્છ્રાવયેદ્વાપિ બ્રાહ્મણાન્ વેદપારગાન્

આ શ્રેષ્ઠ અને પાવન સ્તોત્ર સર્વ પાપોનો નાશ કરે છે; જે કોઈ તેને પઢે છે અથવા વેદPareગ્ન બ્રાહ્મણોને સંભળાવે છે—

સ યાતિ બ્રહ્મણો લોકે પાપકર્મરતો ઽપિ વૈ તસ્માજ્જપેત્પઠેન્નિત્યં શ્રાવયેદ્બ્રાહ્મણાઞ્છુભાન્

એ પાપી કર્મોમાં પણ રત હોય તો પણ, બ્રહ્માના લોકને પ્રાપ્ત કરે છે. તેથી, કોઈએ હંમેશા આ સ્તોત્રનું જપ, પઠન અથવા શુભ બ્રાહ્મણોને સંભળાવવું જોઈએ.

સર્વપાપવિશુદ્ધ્યર્થં વિષ્ણુના પરિભાષિતમ્

સર્વ પાપોથી શુદ્ધ થવા માટે, આ વાત વિષ્ણુએ કહી છે.

અથોવાચ મહાદેવઃ પ્રીતો ઽહં સુરસત્તમૌ પશ્યતાં માં મહાદેવં ભયં સર્વં વિમુચ્યતામ્

પછી મહાદેવે કહ્યું: 'હું પ્રસન્ન છું, દેવોમાં શ્રેષ્ઠો. મને, મહાદેવને જુઓ અને તમારો સર્વ ભય દૂર કરો.'

યુવાં પ્રસૂતૌ ગાત્રાભ્યાં મમ પૂર્વં મહાબલૌ અયં મે દક્ષિણે પાર્શ્વે બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ

તમેઓ બંને મહાબલવાન, પહેલાં મારા અંગમાંથી જન્મ્યા હતા; મારા જમણા બાજુએ બ્રહ્મા, જે જગતના પિતામહ છે, ઊભા છે.

વામે પાર્શ્વે ચ મે વિષ્ણુર્ વિશ્વાત્મા હૃદયોદ્ભવઃ પ્રીતો ઽહં યુવયોઃ સમ્યગ્ વરં દદ્મિ યથેપ્સિતમ્

મારા ડાબા બાજુએ વિશ્વના આત્મા અને મારા હૃદયમાંથી જન્મેલા વિષ્ણુ છે. હું તમારાથી ખૂબ પ્રસન્ન છું, તમે જે ઇચ્છો તે વરદાન આપું છું.

એવમુક્ત્વા તુ તં વિષ્ણું કરાભ્યાં પરમેશ્વરઃ પસ્પર્શ સુભગાભ્યાં તુ કૃપયા તુ કૃપાનિધિઃ

આ રીતે કહીને, પરમેશ્વરે કૃપાથી પોતાના શુભ હાથે વિષ્ણુને સ્પર્શ કર્યો.

તતઃ પ્રહૃષ્ટમનસા પ્રણિપત્ય મહેશ્વરમ્ પ્રાહ નારાયણો નાથં લિઙ્ગસ્થં લિઙ્ગવર્જિતમ્

પછી આનંદિત મનથી, નારાયણે મહેશ્વરને વંદન કર્યું અને જે લિંગમાં પણ છે અને લિંગથી પર છે એવા ભગવાનને સંબોધીને કહ્યું.

યદિ પ્રીતિઃ સમુત્પન્ના યદિ દેયો વરશ્ ચ નૌ ભક્તિર્ભવતુ નૌ નિત્યં ત્વયિ ચાવ્યભિચારિણી

જો તમે ખરેખર પ્રસન્ન છો અને અમને વરદાન આપવાનો ઈરાદો છે, તો અમને હંમેશા તમારી ઉપર અડગ ભક્તિ મળે.

દેવઃ પ્રદત્તવાન્ દેવાઃ સ્વાત્મન્યવ્યભિચારિણીમ્ બ્રહ્મણે વિષ્ણવે ચૈવ શ્રદ્ધાં શીતાંશુભૂષણઃ

શીતલ ચાંદ્રથી શોભતા ભગવાને બ્રહ્મા અને વિષ્ણુને પોતાના પર અડગ શ્રદ્ધા આપી.

જાનુભ્યામવનીં ગત્વા પુનર્નારાયણઃ સ્વયમ્ પ્રણિપત્ય ચ વિશ્વેશં પ્રાહ મન્દતરં વશી

પછી નારાયણે પોતે જ ઘૂંટણે જમીન પર જઈ, વિશ્વના સ્વામી ભગવાનને નમસ્કાર કરીને ધીરે અને સંયમથી કહ્યું.

આવયોર્દેવદેવેશ વિવાદમતિશોભનમ્ ઇહાગતો ભવાન્ યસ્માદ્ વિવાદશમનાય નૌ

દેવોના દેવ, ભગવાન, તમે અમારાં સુંદર વિવાદને શમાવવા અહીં પધાર્યા છો.

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા પુનઃ પ્રાહ હરો હરિમ્ પ્રણિપત્ય સ્થિતં મૂર્ધ્ના કૃતાઞ્જલિપુટં સ્મયન્

એ વચન સાંભળીને હરણે, નમ્રતાથી માથું ઝુકાવેલું અને હાથ જોડીને સ્મિત કરતા હરિને ફરી કહ્યું.

પ્રલયસ્થિતિસર્ગાણાં કર્તા ત્વં ધરણીપતે વત્સ વત્સ હરે વિષ્ણો પાલયૈતચ્ચરાચરમ્

પૃથ્વીના રાજા, તું સંહાર, પાલન અને સર્જનનો કર્તા છે. હે વત્સ, હે હરિ, હે વિષ્ણુ, આ ચાલતું અને અચળ બધું રક્ષ.

ત્રિધા ભિન્નો હ્યહં વિષ્ણો બ્રહ્મવિષ્ણુભવાખ્યયા સર્ગરક્ષાલયગુણૈર્ નિષ્કલઃ પરમેશ્વરઃ

હે વિષ્ણુ, હું ત્રણ રૂપે – બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને ભવ – સર્જન, પાલન અને સંહારના ગુણથી વિભાજિત છું, છતાં હું અખંડ, સર્વોચ્ચ ભગવાન છું.

સંમોહં ત્યજ ભો વિષ્ણો પાલયૈનં પિતામહમ્ પાદ્મે ભવિષ્યતિ સુતઃ કલ્પે તવ પિતામહઃ

મોહ છોડ, હે વિષ્ણુ, અને આ પિતામહની રક્ષા કર. પદ્મ કલ્પમાં એ તારો પુત્ર થશે અને તું એનો પિતામહ બનશે.

તદા દ્રક્ષ્યસિ માં ચૈવં સો ઽપિ દ્રક્ષ્યતિ પદ્મજઃ એવમુક્ત્વા સ ભગવાંસ્ તત્રૈવાન્તરધીયત

પછી તું પણ મને આવું જ જોશે અને પદ્મજ પણ મને આવું જ જોશે. એમ કહીને ભગવાન ત્યાં જ અદૃશ્ય થયા.

તદાપ્રભૃતિ લોકેષુ લિઙ્ગાર્ચા સુપ્રતિષ્ઠિતા લિઙ્ગવેદી મહાદેવી લિઙ્ગં સાક્ષાન્મહેશ્વરઃ

ત્યાંથી જગતમાં લિંગની પૂજા મજબૂત રીતે સ્થાપિત થઈ. લિંગની વેદી મહાદેવી છે અને લિંગ પોતે મહેશ્વર સ્વરૂપ છે.

લયનાલ્લિઙ્ગમિત્યુક્તં તત્રૈવ નિખિલં સુરાઃ યસ્તુ લૈઙ્ગં પઠેન્નિત્યમ્ આખ્યાનં લિઙ્ગસન્નિધૌ

લયથી તેને લિંગ કહેવાય છે; ત્યાં બધા દેવતાઓ વસે છે. જે લિંગની પાસે રોજ લિંગનું આ કથન વાંચે—

સ યાતિ શિવતાં વિપ્રો નાત્ર કાર્યા વિચારણા

એ બ્રાહ્મણ શિવપદને પામે છે; તેમાં કોઈ શંકા નથી.

કથં પાદ્મે પુરા કલ્પે બ્રહ્મા પદ્મોદ્ભવો ઽભવત્ ભવં ચ દૃષ્ટવાંસ્તેન બ્રહ્મણા પુરુષોત્તમઃ

પદ્મ કલ્પના પ્રાચીન સમયમાં બ્રહ્મા, જે કમળમાંથી જન્મ્યા, કેવી રીતે પ્રગટ્યા અને પુરુષોત્તમએ તેમના દ્વારા ભવનુ દર્શન કર્યું એ કેવી રીતે થયું?

એતત્સર્વં વિશેષેણ સાંપ્રતં વક્તુમર્હસિ આસીદેકાર્ણવં ઘોરમ્ અવિભાગં તમોમયમ્

આ બધું હવે તું વિગતે કહેજે: ત્યારે એક જ ભયાનક, અંધકારમય અને અવિભાજ્ય મહાસમુદ્ર હતો.

મધ્યે ચૈકાર્ણવે તસ્મિન્ શઙ્ખચક્રગદાધરઃ જીમૂતાભો ઽમ્બુજાક્ષશ્ ચ કિરીટી શ્રીપતિર્હરિઃ

એ એકમાત્ર મહાસાગરના મધ્યમાં શ્રીના પતિ હરિ, શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરીને, વાદળ જેવા રંગ અને કમળ જેવી આંખો સાથે, મસ્તક પર મુગટ પહેરીને હાજર હતા.