લિઙ્ગપુરાણમ્

પુરા માત્રા તુ કથિતં તથ્યમેવ ન સંશયઃ પૂર્વજન્મનિ ચાસ્માભિર્ અપૂજિત ઇતિ પ્રભુઃ

મારી માતાએ બહુ પહેલાં સાચું કહ્યું હતું કે, ગયા જન્મમાં આપણે ભગવાનની પૂજા નહોતી કરી.

એવમુક્ત્વા તુ તં દેવમ્ ઉપમન્યુરભીતવત્ શક્રં ચક્રે મતિં હન્તુમ્ અથર્વાસ્ત્રેણ મન્ત્રવિત્

આ રીતે દેવને કહીને, નિર્ભય ઉપમન્યુએ મંત્રજ્ઞાની બનીને અથર્વાસ્ત્રથી ઇન્દ્રને મારવાનો નિશ્ચય કર્યો.

ભસ્માધારાન્મહાતેજા ભસ્મમુષ્ટિં પ્રગૃહ્ય ચ અથર્વાસ્ત્રં તતસ્તસ્મૈ સસર્જ ચ નનાદ ચ

મહાતેજસ્વી, ભસ્મ ધારણ કરનાર, ભસ્મની મુઠી લઈને, અથર્વાસ્ત્રથી એ પર પ્રહાર કર્યો અને ગર્જના કરી.

દગ્ધું સ્વદેહમ્ આગ્નેયીં ધ્યાત્વા વૈ ધારણાં તદા અતિષ્ઠચ્ચ મહાતેજાઃ શુષ્કેન્ધનમિવાવ્યયઃ

પછી પોતાનું શરીર દાઝવા માટે, તેણે અગ્નિધ્યાન કર્યું અને મહાતેજસ્વીએ સુકા લાકડાની જેમ અડગ ઊભો રહ્યો.

એવં વ્યવસિતે વિપ્રે ભગવાન્ભગનેત્રહા વારયામાસ સૌમ્યેન ધારણાં તસ્ય યોગિનઃ

જ્યારે એ બ્રાહ્મણએ એવો નિશ્ચય કર્યો, ત્યારે ભગને આંખ ફોડી નાખનાર ભગવાને સૌમ્ય રીતે તેની ધ્યાનધારણા રોકી.

અથર્વાસ્ત્રં તદા તસ્ય સંહૃતં ચન્દ્રકેણ તુ કાલાગ્નિસદૃશં ચેદં નિયોગાન્નન્દિનસ્ તથા

પછી નંદીના આદેશથી અને ચંદ્રક દ્વારા, કાળાગ્નિ જેવું અથર્વાસ્ત્ર પાછું ખેંચાઈ ગયું.

સ્વરૂપમેવ ભગવાન્ આસ્થાય પરમેશ્વરઃ દર્શયામાસ વિપ્રાય બાલેન્દુકૃતશેખરમ્

પરમેશ્વર ભગવાને પોતાનું સ્વરૂપ ધારણ કરીને, માથા પર અર્ધચંદ્ર ધારણ કરીને, બ્રાહ્મણને દર્શન આપ્યાં.

ક્ષીરધારાસહસ્રં ચ ક્ષીરોદાર્ણવમેવ ચ દધ્યાદેરર્ણવં ચૈવ ઘૃતોદાર્ણવમેવ ચ

ત્યાં આસપાસ દૂધની હજારો ધારો, દૂધનું મહાસાગર, દહીંનું મહાસાગર અને ઘીનું મહાસાગર હતું.

ફલાર્ણવં ચ બાલસ્ય ભક્ષ્યભોજ્યાર્ણવં તથા અપૂપગિરયશ્ચૈવ તથાતિષ્ઠન્ સમન્તતઃ

બાળક માટે ફળનો મહાસાગર, ખાવા-પીવાના વ્યંજનનો મહાસાગર અને લાડુ-પેડા જેવા પર્વતો પણ આસપાસ ઊભા હતા.

ઉપમન્યુમુવાચ સસ્મિતો ભગવાન્બન્ધુજનૈઃ સમાવૃતમ્ ગિરિજામ્ અવલોક્ય સસ્મિતાં સઘૃણં પ્રેક્ષ્યતુ તં તદા ઘૃણી

ભગવાને સ્મિત સાથે ઉપમન્યુને કહ્યું, જે પોતાના સગા-વહાલાઓથી ઘેરાયેલો હતો; અને ગિરિજાને દયાભાવથી હસતી જોઈ, તેણે પણ દયાથી તેને જોયો.

ભુઙ્ક્ષ્વ ભોગાન્યથાકામં બાન્ધવૈઃ પશ્ય વત્સ મે

મારા બાળક, તું તારા સગા-વહાલાઓ સાથે મનગમતા ભોગ ભોગવીશ અને આનંદથી બધું જોઈશ.

મયા પુત્રીકૃતો ઽસ્યદ્ય દત્તઃ ક્ષીરોદધિસ્ તથા મધુનશ્ચાર્ણવશ્ચૈવ દધ્નશ્ચાર્ણવ એવ ચ

આજે મેં તને મારું દત્તક પુત્ર બનાવ્યો છે; તને દૂધનો મહાસાગર, મધનો મહાસાગર અને દહીંનો મહાસાગર આપ્યો છે.

આજ્યોદનાર્ણવશ્ચૈવ ફલલેહ્યાર્ણવસ્ તથા અપૂપગિરયશ્ચૈવ ભક્ષ્યભોજ્યાર્ણવઃ પુનઃ

અને ઘીનો મહાસાગર, ફળ અને મીઠાઈઓનો મહાસાગર, લાડુ-પેડાના પર્વતો અને ફરીથી ખાવા-પીવાના વ્યંજનનો મહાસાગર પણ તને આપ્યો છે.

પિતા તવ મહાદેવઃ પિતા વૈ જગતાં મુને માતા તવ મહાભાગા જગન્માતા ન સંશયઃ

હે મુનિ, તારા પિતા મહાદેવ છે, જે સમગ્ર જગતના પિતા છે. અને હે ભાગ્યશાળી, તારી માતા જગતજનની છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

અમરત્વં મયા દત્તં ગાણપત્યં ચ શાશ્વતમ્ વરાન્વરય દાસ્યામિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

હું તને અમરત્વ અને ગાણપત્યનું શાશ્વત પદ આપી દીધું છે. તું બીજાં પણ જે ઇચ્છે એ વર માગી લે—અહીં વિચાર કરવાની જરૂર નથી.

એવમુક્ત્વા મહાદેવઃ કરાભ્યામુપગૃહ્ય તમ્ આઘ્રાય મૂર્ધનિ વિભુર્ દદૌ દેવ્યાસ્તદા ભવઃ

આ રીતે કહી મહાદેવે પોતાના હાથથી તેને વળગી લીધો, માથું સુઘંધી લીધું અને પછી દેવીએ સાથે મળીને તેને આશીર્વાદ આપ્યા.

દેવી તનયમાલોક્ય દદૌ તસ્મૈ ગિરીન્દ્રજા યોગૈશ્વર્યં તદા તુષ્ટા બ્રહ્મવિદ્યાં દ્વિજોત્તમાઃ

દેવીએ પોતાના પુત્રને જોઈને પ્રસન્ન થઈ, તેને યોગશક્તિ અને પરમ બ્રહ્મવિદ્યાનું દાન આપ્યું, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.

સો ઽપિ લબ્ધ્વા વરં તસ્યાઃ કુમારત્વં ચ સર્વદા તુષ્ટાવ ચ મહાદેવં હર્ષગદ્ગદયા ગિરા

તેને દેવી પાસેથી વરદાન અને કુમારપણું મળતાં, આનંદથી ગદગદ થઈ, મહાદેવની સ્તુતિ કરી.

વરયામાસ ચ તદા વરેણ્યં વિરજેક્ષણમ્ કૃતાઞ્જલિપુટો ભૂત્વા પ્રણિપત્ય પુનઃ પુનઃ

પછી તેણે હાથ જોડીને વારંવાર વંદન કરી, નિર્મળ દૃષ્ટિ ધરાવતા ભગવાન પાસે બીજું વરદાન માગ્યું.

પ્રસીદ દેવદેવેશ ત્વયિ ચાવ્યભિચારિણી શ્રદ્ધા ચૈવ મહાદેવ સાન્નિધ્યં ચૈવ સર્વદા

હે દેવદેવા, કૃપા કરજો—મારે તારી ઉપર અડગ શ્રદ્ધા અને તારો સાથ હંમેશા રહે—હે મહાદેવ.

એવમુક્તસ્તદા તેન પ્રહસન્નિવ શઙ્કરઃ દત્ત્વેપ્સિતં હિ વિપ્રાય તત્રૈવાન્તરધીયત

તેના આવા શબ્દો સાંભળીને શંકરે હસતાં હસતાં તે બ્રાહ્મણને ઇચ્છિત વરદાન આપ્યું અને ત્યાં જ અંતર્ધાન પામ્યા.

દૃષ્ટો ઽસૌ વાસુદેવેન કૃષ્ણેનાક્લિષ્ટકર્મણા ધૌમ્યાગ્રજસ્તતો લબ્ધં દિવ્યં પાશુપતં વ્રતમ્

વાસુદેવ કૃષ્ણે, જે નિષ્કલંક કર્મવાળા છે, તેને જોયો; અને ધૌમ્યના મોટા ભાઈ પાસેથી દિવ્ય પાશુપત વ્રત મેળવ્યું.

કથં લબ્ધં તદા જ્ઞાનં તસ્માત્કૃષ્ણેન ધીમતા વક્તુમર્હસિ તાં સૂત કથાં પાતકનાશિનીમ્

કૃષ્ણે એ જ્ઞાન કેવી રીતે મેળવ્યું? હે સૂત, તું એ પાપનાશક કથા અમને કહેજે.

સ્વેચ્છયા હ્યવતીર્ણો ઽપિ વાસુદેવઃ સનાતનઃ નિન્દયન્નેવ માનુષ્યં દેહશુદ્ધિં ચકાર સઃ

સ્વઇચ્છાએ અવતાર લઈને પણ, વાસુદેવ સદા રહે છે; તેણે માનવ શરીરને જાણે નિંદા કરતાં શરીરશુદ્ધિ કરી.

પુત્રાર્થં ભગવાંસ્તત્ર તપસ્તપ્તું જગામ ચ આશ્રમં ચોપમન્યોર્વૈ દૃષ્ટવાંસ્તત્ર તં મુનિમ્

પુત્રપ્રાપ્તિ માટે ભગવાન ત્યાં તપ કરવા ગયા અને ઉપમન્યુના આશ્રમમાં એ મુનિને જોયા.

નમશ્ચકાર તં દૃષ્ટ્વા ધૌમ્યાગ્રજમહો દ્વિજાઃ બહુમાનેન વૈ કૃષ્ણસ્ ત્રિઃ કૃત્વા વૈ પ્રદક્ષિણમ્

કૃષ્ણે ધૌમ્યના મોટા ભાઈને જોઈ, ખૂબ આદરથી નમસ્કાર કર્યા અને ત્રણ વાર પ્રદક્ષિણા કરી, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠો.

તસ્યાવલોકનાદેવ મુનેઃ કૃષ્ણસ્ય ધીમતઃ નષ્ટમેવ મલં સર્વં કાયજં કર્મ્મજં તથા

મુનિ ઉપમન્યુના દર્શનથી જ કૃષ્ણના શરીર અને કર્મથી થયેલા બધા દોષો નાશ પામ્યા.

ભસ્મનોદ્ધૂલનં કૃત્વા ઉપમન્યુર્મહાદ્યુતિઃ તમગ્નિરિતિ વિપ્રેન્દ્રા વાયુરિત્યાદિભિઃ ક્રમાત્

મહાતેજસ્વી ઉપમન્યુએ ભસ્મ લગાડી, પછી તેને ક્રમશઃ અગ્નિ, વાયુ વગેરે નામથી સંબોધન કર્યો, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો.

દિવ્યં પાશુપતં જ્ઞાનં પ્રદદૌ પ્રીતમાનસઃ મુનેઃ પ્રસાદાન્માન્યો ઽસૌ કૃષ્ણઃ પાશુપતે દ્વિજાઃ

પ્રસન્ન ચિત્તે તેણે કૃષ્ણને દિવ્ય પાશુપત જ્ઞાન આપ્યું; મુનિના કૃપાથી કૃષ્ણ પાશુપત માટે યોગ્ય બન્યા, હે દ્વિજો.