લિઙ્ગપુરાણમ્

માં ચ નારાયણં વાપિ બ્રહ્માણમ્ અપિ પુત્રક યજન્તિ યજ્ઞૈર્વા વિપ્રૈર્ અગ્રે પૂજ્યો ભવિષ્યસિ

પુત્ર, જો વિદ્વાનો યજ્ઞ દ્વારા મને, નારાયણને કે બ્રહ્માને પણ પૂજે, તો પણ તારી પૂજા સૌપ્રથમ થવી જ જોઈએ.

ત્વામ્ અનભ્યર્ચ્ય કલ્યાણં શ્રૌતં સ્માર્તં ચ લૌકિકમ્ કુરુતે તસ્ય કલ્યાણમ્ અકલ્યાણં ભવિષ્યતિ

જે કોઈ શુભ ગણાતા વૈદિક, સ્માર્ત કે વૈશ્વિક કર્મ તારી પૂજા વિના કરે, તેના માટે એ શુભ કાર્ય અશુભ બની જાય છે.

બ્રાહ્મણૈઃ ક્ષત્રિયૈર્વૈશ્યૈઃ શૂદ્રૈશ્ચૈવ ગજાનન સમ્પૂજ્ય સર્વસિદ્ધ્યર્થં ભક્ષ્યભોજ્યાદિભિઃ શુભૈઃ

બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્રો, હે ગજાનન, તારી સર્વસિદ્ધિ માટે શુદ્ધ ભોજનાદિથી પૂજા કરે, એવી today તું સ્વીકારજે.

ત્વાં ગન્ધપુષ્પધૂપાદ્યૈર્ અનભ્યર્ચ્ય જગત્ત્રયે દેવૈરપિ તથાન્યૈશ્ ચ લબ્ધવ્યં નાસ્તિ કુત્રચિત્

ત્રણે લોકના દેવતાઓ અને બીજાઓ પણ સુગંધ, ફૂલ, ધૂપ વગેરેથી તારી પૂજા કર્યા વિના તને ક્યાંય પ્રાપ્ત કરી શકે નહીં.

અભ્યર્ચયન્તિ યે લોકા માનવાસ્તુ વિનાયકમ્ તે ચાર્ચનીયાઃ શક્રાદ્યૈર્ ભવિષ્યન્તિ ન સંશયઃ

જે લોકો અને મનુષ્યો વિનાયકની ભક્તિ કરે છે, તેઓ પોતે ઇન્દ્ર અને બીજા દેવતાઓ દ્વારા પૂજનીય બની જાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

અજં હરિં ચ માં વાપિ શક્રમન્યાન્સુરાનપિ વિઘ્નૈર્ બાધયસિ ત્વાં ચેન્ નાર્ચયન્તિ ફલાર્થિનઃ

જે લોકો ફળની ઇચ્છાથી તારી પૂજા કરતા નથી, તેમને તું જન્મથી રહિત, હરિ, મને, ઇન્દ્ર અને બીજા દેવતાઓને પણ વિઘ્નો વડે તકલીફ આપે છે.

સસર્જ ચ તદા વિઘ્નગણં ગણપતિઃ પ્રભુઃ ગણૈઃ સાર્ધં નમસ્કૃત્વાપ્ય્ અતિષ્ઠત્તસ્ય ચાગ્રતઃ

પછી મહાન ગણપતિએ વિઘ્નોનું એક જૂથ સર્જ્યું અને પોતાના અનુયાયીઓ સાથે નમન કરીને તેની સામે ઊભો રહ્યો.

તદા પ્રભૃતિ લોકે ઽસ્મિન્ પૂજયન્તિ ગણેશ્વરમ્ દૈત્યાનાં ધર્મવિઘ્નં ચ ચકારાસૌ ગણેશ્વરઃ

ત્યાંથી આ દુનિયામાં લોકો ગણેશ્વરની પૂજા કરવા લાગ્યા; અને ગણેશ્વરે દૈત્યોના ધર્મમાં વિઘ્નો ઊભા કર્યા.

એતદ્વઃ કથિતં સર્વં સ્કન્દાગ્રજસમુદ્ભવમ્ યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ શ્રાવયેદ્વા સુખીભવેત્

સ્કંદના મોટા ભાઈના ઉત્પત્તિ વિશે બધું તમને કહ્યું છે; જે કોઈ આ વાંચે, સાંભળે કે બીજાને સંભળાવે, તે સુખી થાય છે.

નૃત્યારમ્ભઃ કથં શંભોઃ કિમર્થં વા યથાતથમ્ વક્તુમર્હસિ ચાસ્માકં શ્રુતઃ સ્કન્દાગ્રજોદ્ભવઃ

શંભુના નૃત્યની શરૂઆત કેવી રીતે અને શા માટે થઈ? સ્કંદના મોટા ભાઈના જન્મ વિશે તો સાંભળ્યું છે, હવે તમે અમને સાચું કહો.

દારુકો ઽસુરસમ્ભૂતસ્ તપસા લબ્ધવિક્રમઃ સૂદયામાસ કાલાગ્નિર્ ઇવ દેવાન્દ્વિજોત્તમાન્

દૈત્યોથી જન્મેલો દારુક તપસ્યાથી શક્તિ પામી અને કાળાગ્નિ જેવી ભયંકરતા સાથે દેવતાઓ અને શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને મારવા લાગ્યો.

દારુકેણ તદા દેવાસ્ તાડિતાઃ પીડિતા ભૃશમ્ બ્રહ્માણં ચ તથેશાનં કુમારં વિષ્ણુમેવ ચ

ત્યારે દારુકે દેવતાઓ, બ્રહ્મા, ઇશાન, કુમાર અને વિષ્ણુને પણ ખૂબ પીડા આપી.

યમમિન્દ્રમનુપ્રાપ્ય સ્ત્રીવધ્ય ઇતિ ચાસુરઃ સ્ત્રીરૂપધારિભિઃ સ્તુત્યૈર્ બ્રહ્માદ્યૈર્યુધિ સંસ્થિતૈઃ

આ અસુર યમ અને ઇન્દ્ર સુધી પહોંચ્યો અને 'સ્ત્રીહંતક' કહેવાયો; સ્ત્રીરૂપ ધારણ કરીને, યુદ્ધ માટે તૈયાર બ્રહ્મા અને બીજાઓએ તેની સ્તુતિ કરી.

બાધિતાસ્તેન તે સર્વે બ્રહ્માણં પ્રાપ્ય વૈ દ્વિજાઃ વિજ્ઞાપ્ય તસ્મૈ તત્સર્વં તેન સાર્ધમુમાપતિમ્

તેના કારણે પીડિત બધા દેવતાઓ, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, બ્રહ્માજી પાસે ગયા અને ઉમાપતિ સાથે બધું જણાવ્યું.

સમ્પ્રાપ્ય તુષ્ટુવુઃ સર્વે પિતામહપુરોગમાઃ બ્રહ્મા પ્રાપ્ય ચ દેવેશં પ્રણમ્ય બહુધા નતઃ

પછી પિતામહના નેતૃત્વમાં બધા ત્યાં પહોંચીને સ્તુતિ કરવા લાગ્યા; અને બ્રહ્માએ દેવોના સ્વામી પાસે જઈને અનેક રીતે નમન કર્યું.

દારુણો ભગવાન્દારુઃ પૂર્વં તેન વિનિર્જિતાઃ નિહત્ય દારુકં દૈત્યં સ્ત્રીવધ્યં ત્રાતુમર્હસિ

હે ભગવાન, દારુક નામનો ભયાનક દૈત્ય અગાઉ તેમને હરાવી ચૂક્યો છે; હવે તમે એ સ્ત્રીહંતક દૈત્ય દારુકને મારો અને અમને બચાવો.

વિજ્ઞપ્તિં બ્રહ્મણઃ શ્રુત્વા ભગવાન્ ભગનેત્રહા દેવીમુવાચ દેવેશો ગિરિજાં પ્રહસન્નિવ

બ્રહ્માની વિનંતી સાંભળી ભગવાન, ભાગાનાં નેત્રના વિનાશક, દેવીઓમાં શ્રેષ્ઠ ગિરિજાને હળવી સ્મિત સાથે બોલ્યા.

ભવતીં પ્રાર્થયામ્યદ્ય હિતાય જગતાં શુભે વધાર્થં દારુકસ્યાસ્ય સ્ત્રીવધ્યસ્ય વરાનને

હે શુભે, આજે હું જગતના કલ્યાણ માટે તારી પ્રાર્થના કરું છું; હે સુંદર મુખવાળી, આ સ્ત્રીહંતક દારુકના સંહાર માટે.

અથ સા તસ્ય વચનં નિશમ્ય જગતો ઽરણિઃ વિવેશ દેહે દેવસ્ય દેવેશી જન્મતત્પરા

પછી, ભગવાનના શબ્દો સાંભળી, જગતની આશ્રયદાયિ દેવી, દેવેશ્વરી, જન્મ માટે ભગવાનના શરીરમાં પ્રવેશી ગઈ.

એકેનાંશેન દેવેશં પ્રવિષ્ટા દેવસત્તમમ્ ન વિવેદ તદા બ્રહ્મા દેવાશ્ચેન્દ્રપુરોગમાઃ

દેવી એક અંશે દેવોના સ્વામી, શ્રેષ્ઠ દેવમાં પ્રવેશી ગઈ; ત્યારે બ્રહ્મા કે ઇન્દ્રના આગેવાનીવાળા દેવતાઓને એ ખબર પડી નહીં.

ગિરિજાં પૂર્વવચ્છંભોર્ દૃષ્ટ્વા પાર્શ્વસ્થિતાં શુભામ્ માયયા મોહિતસ્તસ્યાઃ સર્વજ્ઞો ઽપિ ચતુર્મુખઃ

ગિરિજાને શંભુની બાજુએ પહેલાંની જેમ ઊભેલી જોઈ, સર્વજ્ઞ અને ચતુરમુખ બ્રહ્મા પણ તેની માયાથી મોહિત થઈ ગયા.

સા પ્રવિષ્ટા તનું તસ્ય દેવદેવસ્ય પાર્વતી કણ્ઠસ્થેન વિષેણાસ્ય તનું ચક્રે તદાત્મનઃ

પછી પાર્વતી એ દેવોના દેવના શરીરમાં પ્રવેશી, ગળામાં રહેલા ઝેરથી એ શરીર પોતાનું બનાવી લીધું.

તાં ચ જ્ઞાત્વા તથાભૂતાં તૃતીયેનેક્ષણેન વૈ સસર્જ કાલીં કામારિઃ કાલકણ્ઠીં કપર્દિનીમ્

એવી રૂપાંતરિત પાર્વતીને ત્રીજા નેત્રથી જોઈ, કામદેવના શત્રુએ કાળી, ઝેરી ગળાવાળી અને જટાવાળી દેવીનું સર્જન કર્યું.

જાતા યદા કાલિમકાલકણ્ઠી જાતા તદાનીં વિપુલા જયશ્રીઃ દેવેતરાણામજયસ્ત્વસિદ્ધ્યા તુષ્ટિર્ભવાન્યાઃ પરમેશ્વરસ્ય

જ્યારે કાળી, ઝેરી ગળાવાળી જન્મી, ત્યારે દેવોને મહાન વિજય અને કીર્તિ મળી, અદેવો હારી ગયા અને ભવાની તથા પરમેશ્વર સંતોષી ગયા.

જાતાં તદાનીં સુરસિદ્ધસંઘા દૃષ્ટ્વા ભયાદ્ દુદ્રુવુર્ અગ્નિકલ્પામ્ કાલીં ગરાલંકૃતકાલકણ્ઠીમ્ ઉપેન્દ્રપદ્મોદ્ભવશક્રમુખ્યાઃ

એવી અગ્નિ જેવી તેજસ્વી, ઝેરી ગળાવાળી કાળી જન્મી, ત્યારે ઉપેન્દ્ર, કમળમાંથી જન્મેલા અને ઇન્દ્ર સહિતના દેવો તથા સિદ્ધો ડરીને ભાગી ગયા.

તથૈવ જાતં નયનં લલાટે સિતાંશુલેખા ચ શિરસ્યુદગ્રા કણ્ઠે કરાલં નિશિતં ત્રિશૂલં કરે કરાલં ચ વિભૂષણાનિ

એના લલાટ પર એક નેત્ર, માથે તેજસ્વી ચાંદનીની રેખા, ગળામાં ભયાનક ત્રિશૂલ, હાથમાં તીક્ષ્ણ ત્રિશૂલ અને શરીરે ભયાનક આભૂષણો દેખાયા.

સાર્ધં દિવ્યાંબરા દેવ્યાઃ સર્વાભરણભૂષિતાઃ સિદ્ધેન્દ્રસિદ્ધાશ્ ચ તથા પિશાચા જજ્ઞિરે પુનઃ

દેવી સાથે દિવ્ય વસ્ત્રો અને સર્વ આભૂષણોથી શોભાયમાન, મુખ્ય સિદ્ધો, અન્ય સિદ્ધો અને પિશાચો પણ ફરી જન્મ્યા.

આજ્ઞયા દારુકં તસ્યાઃ પાર્વત્યાઃ પરમેશ્વરી દાનવં સૂદયામાસ સૂદયન્તં સુરાધિપાન્

પાર્વતી પરમેશ્વરીના આદેશથી, દેવોના શત્રુઓને નષ્ટ કરતો દાનવ દારુક મારવામાં આવ્યો.

સંરંભાતિપ્રસંગાદ્ વૈ તસ્યાઃ સર્વમિદં જગત્ ક્રોધાગ્નિના ચ વિપ્રેન્દ્રાઃ સંબભૂવ તદાતુરમ્

એના ભારે રોષ અને ઉગ્રતા કારણે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, આખું જગત એના ક્રોધાગ્નિથી પીડાયેલું બન્યું.