યથાશ્રુતં મયા સર્વં પ્રસાદાદ્વઃ સુશોભનમ્
મારે જે કંઈ સાંભળ્યું છે, એ બધું તમારો કૃપાભર્યો પ્રસાદ હોવાથી મને જાણ્યું છે અને એ અતિ સુંદર છે.
કથં વિનાયકો જાતો ગજવક્ત્રો ગણેશ્વરઃ કથં પ્રભાવસ્તસ્યૈવં સૂત વક્તુમિહાર્હસિ
વિનાયક, ગજમુખ અને ગણપતિ કેવી રીતે જન્મ્યા? તેમનું તેજ કેમ આવ્યું? સૂતજી, કૃપા કરીને આ વાત અહીં જણાવો.
એતસ્મિન્નન્તરે દેવાઃ સેન્દ્રોપેન્દ્રાઃ સમેત્ય તે ધર્મવિઘ્નં તદા કર્તું દૈત્યાનામભવન્દ્વિજાઃ
એ સમયે દેવતાઓ, ઇન્દ્ર અને ઉપેન્દ્ર સહિત, એકઠા થયા અને દૈત્યોના પાપી કાર્યોમાં વિઘ્ન પાડવા માટે તૈયારી કરી.
અસુરા યાતુધાનાશ્ ચ રાક્ષસાઃ ક્રૂરકર્મિણઃ તામસાશ્ ચ તથા ચાન્યે રાજસાશ્ ચ તથા ભુવિ
પૃથ્વી પર અસુરો, યાતુધાનો, ક્રૂર કર્મો કરનારા રાક્ષસો, તામસી અને રાજસી સ્વભાવવાળા અન્ય લોકો પણ હતા.
અવિઘ્નં યજ્ઞદાનાદ્યૈઃ સમભ્યર્ચ્ય મહેશ્વરમ્ બ્રહ્માણં ચ હરિં વિપ્રા લબ્ધેપ્સિતવરા યતઃ
તેમણે યજ્ઞ, દાન વગેરે વિઘ્ન વિના મહેશ્વર, બ્રહ્મા અને હરિની પૂજા કરી અને મનગમતી વરદાન પ્રાપ્ત કરી.
તતો ઽસ્માકં સુરશ્રેષ્ઠાઃ સદા વિજયસંભવઃ તેષાં તતસ્તુ વિઘ્નાર્થમ્ અવિઘ્નાય દિવૌકસામ્
હું કહું છું, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, અમારો વિજય હંમેશા સુનિશ્ચિત હતો; પણ પછી, તેમના માટે વિઘ્ન ઊભું કરવા અને દેવતાઓના કાર્યો વિઘ્ન વિના રહે તે માટે—
પુત્રાર્થં ચૈવ નારીણાં નરાણાં કર્મસિદ્ધયે વિઘ્નેશં શઙ્કરં સ્રષ્ટું ગણપં સ્તોતુમર્હથ
સ્ત્રીઓ માટે સંતાન અને પુરુષો માટે કાર્યોની સિદ્ધિ થાય એ માટે, તમે વિઘ્નેશ શંકર, ગણપતિની રચના કરો અને તેમની સ્તુતિ કરો.
ઇત્યુક્ત્વાન્યોન્યમનઘં તુષ્ટુવુઃ શિવમીશ્વરમ્ નમઃ સર્વાત્મને તુભ્યં સર્વજ્ઞાય પિનાકિને
આ રીતે પરસ્પર વાત કરીને, તેમણે શિવ ભગવાનની સ્તુતિ કરી: 'હે સર્વાત્મા, સર્વજ્ઞ, પિનાકધારી, તમને નમન.'
અનઘાય વિરિઞ્ચાય દેવ્યાઃ કાર્યાર્થદાયિને અકાયાયાર્થકાયાય હરેઃ કાયાપહારિણે
દોષરહિત, વિરીંચિ, દેવીના કાર્યોના ફળ આપનાર, નિર્દેહી અને અર્થપૂર્ણ રૂપ ધરાવનાર, હરિના રૂપને હરનાર, તમને નમન.
કાયાન્તસ્થામૃતાધારમણ્ડલાવસ્થિતાય તે કૃતાદિભેદકાલાય કાલવેગાય તે નમઃ
શરીરના અંતરમાં અમૃતના મંડલમાં વસતા, સર્જનના ભેદ કરનાર, સમયના પ્રવાહ સ્વરૂપ, તમને નમન.
કાલાગ્નિરુદ્રરૂપાય ધર્માદ્યષ્ટપદાય ચ કાલીવિશુદ્ધદેહાય કાલિકાકારણાય તે
સમયાગ્નિરૂપ રુદ્ર, ધર્મથી આરંભતા આઠ માર્ગવાળા, કાળી જેવી શુદ્ધ દેહ ધરાવનાર અને કાળિકાના કારણ, તમને નમન.
કાલકણ્ઠાય મુખ્યાય વાહનાય વરાય તે અંબિકાપતયે તુભ્યં હિરણ્યપતયે નમઃ
કાળકંઠ, સર્વોત્તમ, વાહન, શ્રેષ્ઠ, અંબિકાના પતિ અને સોનાના પતિ, તમને નમન.
હિરણ્યરેતસે ચૈવ નમઃ શર્વાય શૂલિને કપાલદણ્ડપાશાસિચર્માઙ્કુશધરાય ચ
સોનાની જેમ વીર્ય ધરાવનાર, શર્વ, ત્રિશૂલધારી, કપાલ, દંડ, પાસ, ખડગ, ચામડી અને અંકુશ ધારણ કરનાર, તમને નમન.
પતયે હૈમવત્યાશ્ ચ હેમશુક્લાય તે નમઃ પીતશુક્લાય રક્ષાર્થં સુરાણાં કૃષ્ણવર્ત્મને
હૈમવતીના પતિ, સોનાની જેમ ધોળા, પીળા-ધોળા, દેવતાઓની રક્ષા માટે અને અંધકારમય માર્ગવાળા, તમને નમન.
પઞ્ચમાય મહાપઞ્ચયજ્ઞિનાં ફલદાય ચ પઞ્ચાસ્યફણિહારાય પઞ્ચાક્ષરમયાય તે
પાંચમા, મહાપાંચયજ્ઞ કરનારને ફળ આપનાર, પાંચ મુખ અને સાપના હારવાળા, પાંચ અક્ષર સ્વરૂપ, તમને નમન.
પઞ્ચધા પઞ્ચકૈવલ્યદેવૈરર્ચિતમૂર્તયે પઞ્ચાક્ષરદૃશે તુભ્યં પરાત્પરતરાય તે
પાંચ પ્રકારના, પાંચ મુક્તિપ્રાપ્ત દેવતાઓ દ્વારા પૂજિત, પાંચ અક્ષરનું દર્શન ધરાવનાર અને સર્વોચ્ચથી પણ ઉપર, તમને નમન.
ષોડશસ્વરવજ્રાઙ્ગવક્ત્રાયાક્ષયરૂપિણે કાદિપઞ્ચકહસ્તાય ચાદિહસ્તાય તે નમઃ
છોળી સૂર્યકિરણ જેવા મુખ અને અંગવાળા, અવિનાશી સ્વરૂપ, 'ક'થી શરૂ થતા પાંચ હથિયાર ધરાવનાર અને આરંભરૂપ હસ્તવાળા, તમને નમન.
ટાદિપાદાય રુદ્રાય તાદિપાદાય તે નમઃ પાદિમેણ્ઢ્રાય યદ્યઙ્ગધાતુસપ્તકધારિણે
'ટ'થી શરૂ થતા પગવાળા, 'ત'થી શરૂ થતા પગવાળા, પાદમૂળ સ્વરૂપ અને શરીરના સાત ધાતુઓ ધારણ કરનાર રુદ્ર, તમને નમન.
શાન્તાત્મરૂપિણે સાક્ષાત્ ક્ષદન્તક્રોધિને નમઃ લવરેફહલાઙ્ગાય નિરઙ્ગાય ચ તે નમઃ
શાંતિથી ભરેલા સ્વરૂપવાળા, ક્રોધ અને કામને નાશ કરનારા, 'લ', 'ર' અને 'ફ' ધ્વનિરૂપ, અંગરહિત એવા તમને વંદન છે.
સર્વેષામ્ એવ ભૂતાનાં હૃદિ નિઃસ્વનકારિણે ભ્રુવોર્ અન્તે સદા સદ્ભિર્ દૃષ્ટાયાત્યન્તભાનવે
જે સર્વ જીવોના હૃદયમાં આંતરિક ધ્વનિ ઉત્પન્ન કરે છે, અને જેને જ્ઞાની લોકો ભ્રૂમધ્યે સદા પરમ પ્રકાશરૂપે જુએ છે, એવા તમને વંદન છે.
ભાનુસોમાગ્નિનેત્રાય પરમાત્મસ્વરૂપિણે ગુણત્રયોપરિસ્થાય તીર્થપાદાય તે નમઃ
સૂર્ય, ચંદ્ર અને અગ્નિ જેની આંખો છે, જે પરમાત્મા સ્વરૂપ છે, ત્રણ ગુણોથી પર છે, અને જેણાં પગ તીર્થ સમાન છે, એવા તમને વંદન છે.
તીર્થતત્ત્વાય સારાય તસ્માદપિ પરાય તે ઋગ્યજુઃસામવેદાય ઓંકારાય નમો નમઃ
તીર્થના તત્વરૂપ, સર્વથી પણ પર, ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ, સામવેદ અને ઓંકાર સ્વરૂપ એવા તમને ફરીથી ફરીથી વંદન છે.
ઓઙ્કારે ત્રિવિધં રૂપમ્ આસ્થાયોપરિવાસિને પીતાય કૃષ્ણવર્ણાય રક્તાયાત્યન્તતેજસે
ઓંકારમાં ત્રણ પ્રકારના સ્વરૂપ ધારણ કરીને, ઉપર સ્થિત, પીળા, કાળા અને લાલ રંગના, અતિ તેજસ્વી એવા તમે છો.
સ્થાનપઞ્ચકસંસ્થાય પઞ્ચધાણ્ડબહિઃ ક્રમાત્ બ્રહ્મણે વિષ્ણવે તુભ્યં કુમારાય નમોનમઃ
પાંચ સ્થાનમાં નિવાસ કરનારા, ક્રમશઃ પાંચ અંડથી પર રહેનારા, બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને કુમાર સ્વરૂપ એવા તમને વારંવાર વંદન છે.
અંબાયાઃ પરમેશાય સર્વોપરિચરાય તે મૂલસૂક્ષ્મસ્વરૂપાય સ્થૂલસૂક્ષ્માય તે નમઃ
અંબાના પરમેશ્વર, સર્વથી ઉપર, મૂળ અને સૂક્ષ્મ સ્વરૂપ ધરાવતા, સ્થૂળ અને સૂક્ષ્મ બંને સ્વરૂપ ધરાવતા તમને વંદન છે.
સર્વસંકલ્પશૂન્યાય સર્વસ્માદ્રક્ષિતાય તે આદિમધ્યાન્તશૂન્યાય ચિત્સંસ્થાય નમોનમઃ
સર્વ સંકલ્પથી રહિત, સર્વનું રક્ષણ કરનારા, આરંભ, મધ્ય અને અંતથી રહિત, ચૈતન્યમાં સ્થિત એવા તમને વારંવાર વંદન છે.
યમાગ્નિવાયુરુદ્રાંબુસોમશક્રનિશાચરૈઃ દિઙ્મુખે દિઙ્મુખે નિત્યં સગણૈઃ પૂજિતાય તે
યમ, અગ્નિ, વાયુ, રુદ્ર, જળ, સોમ, ઇન્દ્ર અને રાત્રિમાં ફરનારા દેવતાઓ તથા તેમના સાથેના સમૂહો દરેક દિશામાં સદા તમારી પૂજા કરે છે.
સર્વેષુ સર્વદા સર્વમાર્ગે સમ્પૂજિતાય તે રુદ્રાય રુદ્રનીલાય કદ્રુદ્રાય પ્રચેતસે મહેશ્વરાય ધીરાય નમઃ સાક્ષાચ્છિવાય તે
દરેક જગ્યાએ, દરેક માર્ગે, સદા પૂજિત એવા, રુદ્ર, નીલકંઠ, ઉગ્ર, વિવેકી, મહાદેવ અને પ્રત્યક્ષ શિવ એવા તમને વંદન છે.
મખમદનયમાગ્નિદક્ષયજ્ઞક્ષપણવિચિત્રવિચેષ્ટિતં ક્ષમસ્વ
મખ, કામદેવ, યમ, અગ્નિ અને દક્ષના યજ્ઞોમાં જે વિવિધ કર્મો થયા છે, તે બધું તમે ક્ષમા કરો.
યઃ પઠેત્તુ સ્તવં ભક્ત્યા શક્રાગ્નિપ્રમુખૈઃ સુરૈઃ કીર્તિતં શ્રાવયેદ્વિદ્વાન્ સ યાતિ પરમાં ગતિમ્
જે ભક્તિપૂર્વક આ સ્તોત્રનું પઠન કરે છે, જેને ઇન્દ્ર અને અગ્નિ સહિતના દેવતાઓએ વખાણ્યું છે, અથવા જે વિદ્વાન દ્વારા સાંભળે છે, તે પરમ ગતિને પામે છે.