લિઙ્ગપુરાણમ્

સર્વે સહસ્રહસ્તાશ્ ચ જટામુકુટધારિણઃ ચન્દ્રરેખાવતંસાશ્ ચ નીલકણ્ઠાસ્ ત્રિલોચનાઃ

બધા સહસ્ર હાથવાળા, જટાવાળું મુકડું પહેરેલા, ચાંદની રેખાથી શોભતા, નીલકંઠ અને ત્રિનેત્ર છે.

હારકુણ્ડલકેયૂરમુકુટાદ્યૈર્ અલંકૃતાઃ બ્રહ્મેન્દ્રવિષ્ણુસંકાશા અણિમાદિગુણૈર્વૃતાઃ

હાર, કુંડળ, કેયૂર, મુકડા વગેરેથી શોભાયમાન, બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ જેવાં, અણિમાદિ શક્તિઓથી યુક્ત છે.

સૂર્યકોટિપ્રતીકાશાસ્ તત્રાજગ્મુર્ગણેશ્વરાઃ પાતાલચારિણશ્ચૈવ સર્વલોકનિવાસિનઃ

સૂર્યના કરોડો કિરણો જેટલા તેજવાળા ગણેશ્વરો ત્યાં આવ્યા—પાતાળમાં ફરનારા અને બધા લોકમાં વસતા.

તુંબરુર્નારદો હાહા હૂહૂશ્ચૈવ તુ સામગાઃ રત્નાન્યાદાય વાદ્યાંશ્ ચ તત્રાજગ્મુસ્તદા પુરમ્

તુમ્બરુ, નારદ, હાહા, હૂહૂ અને સામગાન ગાવનારા, રત્નો અને વાદ્યો લઈને એ શહેરમાં આવ્યા.

ઋષયઃ કૃત્સ્નશસ્તત્ર દેવગીતાસ્તપોધનાઃ પુણ્યાન્ વૈવાહિકાન્ મન્ત્રાન્ અજપુર્ હૃષ્ટમાનસાઃ

બધા ઋષિઓ, જે ત્યાં ઉપસ્થિત હતા, તપથી ધનવાન, પવિત્ર લગ્નમંત્રો આનંદથી ઉચ્ચારી રહ્યા હતા.

તત એવં પ્રવૃત્તે તુ સર્વતશ્ ચ સમાગમે ગિરિજાં તામ્ અલંકૃત્ય સ્વયમેવ શુચિસ્મિતામ્

પછી, સર્વત્ર એકઠા થયેલા સૌના વચ્ચે, ગિરિજાએ પોતે જ પોતાના હાથથી શોભા વધારી.

પુરં પ્રવેશયામાસ સ્વયમ્ આદાય કેશવઃ સદસ્યાહ ચ દેવેશં નારાયણમજો હરિમ્

કેશવે પોતે તેને શહેરમાં પ્રવેશ અપાવ્યો અને સભ્યોએ દેવોના દેવ, નારાયણ, અજ અને હરિને સંબોધ્યા.

ભવાનગ્રે સમુત્પન્નો ભવાન્યા સહ દૈવતૈઃ વામાઙ્ગાદસ્ય રુદ્રસ્ય દક્ષિણાઙ્ગાદહં પ્રભો

તમે શરૂઆતમાં ભવાની અને દેવતાઓ સાથે જન્મ્યા; રુદ્રના ડાબા અંગમાંથી તમે, અને હું, પ્રભુ, જમણા અંગમાંથી.

મન્મૂર્તિસ્તુહિનાદ્રીશો યજ્ઞાર્થં સૃષ્ટ એવ હિ એષા હૈમવતી જજ્ઞે માયયા પરમેષ્ઠિનઃ

મારી મૂર્તિ હિમાલયના સ્વામી છે, યજ્ઞ માટે સર્જાયેલા; આ હૈમવતી પરમેશ્વરની માયાથી જન્મી છે.

શ્રૌતસ્માર્તપ્રવૃત્ત્યર્થમ્ ઉદ્વાહાર્થમ્ ઇહાગતઃ અતો ઽસૌ જગતાં ધાત્રી ધાતા તવ મમાપિ ચ

શ્રૌત અને સ્માર્ત વિધિ અને લગ્ન માટે હું અહીં આવ્યો છું; એ જગતની પોષિકા છે, અને તારી તથા મારી સર્જનહાર પણ છે.

અસ્ય દેવસ્ય રુદ્રસ્ય મૂર્તિભિર્ વિહિતં જગત્ ક્ષ્માબગ્નિખેન્દુસૂર્યાત્મપવનાત્મા યતો ભવઃ

આ દેવ રુદ્રના રૂપોથી જ જગત રચાયું છે—પૃથ્વી, અગ્નિ, ચંદ્ર, સૂર્ય, વાયુ અને આકાશ બધું એમથી જ ઉત્પન્ન થાય છે.

તથાપિ તસ્મૈ દાતવ્યા વચનાચ્ચ ગિરેર્મમ એષા હ્ય્ અજા શુક્લકૃષ્ણા લોહિતા પ્રકૃતિર્ભવાન્

તથાપિ, પર્વત અને મારી today પ્રમાણે, એ તેમને અપાવાની છે; એ જન્મરહિત, શ્વેત, કૃષ્ણ અને લાલ છે—એજ પ્રકૃતિ છે, પ્રભુ.

શ્રેયો ઽપિ શૈલરાજેન સંબન્ધો ઽયં તવાપિ ચ તવ પાદ્મે સમુદ્ભૂતઃ કલ્પે નાભ્યંબુજાદહમ્

છતાં પણ, પર્વતરાજ સાથેનો સંબંધ તારા માટે પણ કલ્યાણકારી છે; કમળમાંથી તું જન્મ્યો અને કલ્પમાં હું નાભિકમળમાંથી ઉત્પન્ન થયો.

મદંશસ્યાસ્ય શૈલસ્ય મમાપિ ચ ગુરુર્ભવાન્ બાઢમ્ ઇત્યજમ્ આહાસૌ દેવદેવો જનાર્દનઃ

ભગવાન જનાર્દનએ કહ્યું: 'આ ગર્વીલા પર્વત અને મારા બંને માટે તમે ગુરુ છો.'

દેવાશ્ ચ મુનયઃ સર્વે દેવદેવશ્ ચ શઙ્કરઃ તતશ્ચોત્થાય વિદ્વાન્સઃ પદ્મનાભઃ પ્રણમ્ય તામ્

પછી બધા દેવતાઓ, ઋષિઓ, ભગવાન શંકર અને પદ્મનાભ પણ ઊભા થઈને એ સ્ત્રીને વંદન કરવા લાગ્યા.

પાદૌ પ્રક્ષાલ્ય દેવસ્ય કરાભ્યાં કમલેક્ષણઃ અભ્યુક્ષદ્ આત્મનો મૂર્ધ્નિ બ્રહ્મણશ્ ચ ગિરેસ્ તથા

કમળ જેવી આંખો ધરાવતા વિષ્ણુએ પોતાના હાથથી ભગવાનના પગ ધોઈને, પોતાનાં, બ્રહ્માના અને પર્વતના માથા પર પણ પાણી છાંટ્યું.

ત્વદીયૈષા વિવાહાર્થં મેનજા હ્યનુજા મમ ઇત્યુક્ત્વા સોદકં દત્ત્વા દેવીં દેવેશ્વરાય તામ્

'આ મેનાની દીકરી છે, મારી બહેન છે અને તેનો લગ્ન તારા સાથે કરવો છે' એમ કહીને તેણે પાણી સાથે એ દેવીને દેવોના સ્વામી શિવને આપી.

સ્વાત્માનમપિ દેવાય સોદકં પ્રદદૌ હરિઃ અથ સર્વે મુનિશ્રેષ્ઠાઃ સર્વવેદાર્થપારગાઃ

પછી હરિએ પણ પોતાને પાણી સાથે ભગવાનને અર્પણ કર્યા. ત્યારબાદ બધા શ્રેષ્ઠ ઋષિઓ, જે સર્વ વેદના તાત્પર્યને જાણતા હતા,

ઊચુર્દાતા ગૃહીતા ચ ફલં દ્રવ્યં વિચારતઃ એષ દેવો હરો નૂનં માયયા હિ તતો જગત્

તેમણે કહ્યું: 'દેનાર, ગ્રહીતાર, ફળ અને વસ્તુ – બધું વિચારીએ તો ભગવાન હર તો પોતાની માયાથી આખું જગત છે.'

ઇત્યુક્ત્વા તં પ્રણેમુશ્ ચ પ્રીતિકણ્ટકિતત્વચઃ સસૃજુઃ પુષ્પવર્ષાણિ ખેચરાઃ સિદ્ધચારણાઃ

આ રીતે કહીને, તેઓ આનંદથી રોમાંચિત થઈ ભગવાનને વંદન કરવા લાગ્યા. આકાશમાંથી દેવતાઓ, સિદ્ધો અને ચારણોએ પુષ્પવર્ષા કરી.

દેવદુન્દુભયો નેદુર્ નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ વેદાશ્ ચ મૂર્તિમન્તસ્તે પ્રણેમુસ્તં મહેશ્વરમ્

દેવદુંદુભીઓ વાગવા લાગી, અપ્સરાઓ નૃત્ય કરવા લાગી અને સ્વરૂપ ધારણ કરેલા વેદોએ મહાદેવને વંદન કર્યા.

બ્રહ્મણા મુનિભિઃ સાર્ધં દેવદેવમુમાપતિમ્ દેવો ઽપિ દેવીમાલોક્ય સલજ્જાં હિમશૈલજામ્

બ્રહ્મા અને ઋષિઓ સાથે દેવોના દેવ, ઉમાપતિએ, હિમાલયપુત્રી પર શરમાયેલી નજરે દ્રષ્ટિ કરી.

ન તૃપ્યત્યનવદ્યાઙ્ગી સા ચ દેવં વૃષધ્વજમ્ વરદો ઽસ્મીતિ તં પ્રાહ હરિં સો ઽપ્યાહ શઙ્કરમ્

શિવ એ નિર્દોષ રૂપાવતી પર નજર કરતાં તૃપ્ત થતો ન હતો, અને એ પણ વૃષધ્વજ ભગવાનને નિહાળતી હતી. પછી તેણે હરિને કહ્યું: 'હું તને વરદાન આપું છું.' અને હરિએ પણ શંકરને સંબોધન કર્યું.

ત્વયિ ભક્તિઃ પ્રસીદેતિ બ્રહ્માખ્યાં ચ દદૌ તુ સઃ તતસ્તુ પુનરેવાહ બ્રહ્મા વિજ્ઞાપયન્પ્રભુમ્

'તારી ભક્તિ સતત વધે' એમ કહીને તેણે બ્રહ્મા નામ પણ આપ્યું. ત્યારબાદ બ્રહ્માએ ફરી ભગવાનને વિનંતી કરી.

હવિર્જુહોમિ વહ્નૌ તુ ઉપાધ્યાયપદે સ્થિતઃ દદાસિ મમ યદ્યાજ્ઞાં કર્તવ્યો હ્યકૃતો વિધિઃ

'હું ઉપાધ્યાય તરીકે અગ્નિમાં હવન કરું છું. જો તમે આજ્ઞા આપો તો જે વિધિ બાકી રહી છે, તે હવે કરું.'

તમાહ શઙ્કરો દેવં દેવદેવો જગત્પતિઃ યદ્યદિષ્ટં સુરશ્રેષ્ઠ તત્કુરુષ્વ યથેપ્સિતમ્

શંકર, દેવોના દેવ અને જગતના સ્વામી,એ કહ્યું: 'દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, તને જે ઇચ્છા હોય તે પ્રમાણે કર.'

કર્તાસ્મિ વચનં સર્વં દેવદેવ પિતામહ તતઃ પ્રણમ્ય હૃષ્ટાત્મા બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ

'દેવોના દેવ, પિતામહ, હું તમારી આજ્ઞા અનુસાર બધું કરીશ,' એમ કહીને બ્રહ્માએ આનંદભેર વંદન કર્યું.

હસ્તં દેવસ્ય દેવ્યાશ્ ચ યુયોજ પરમં પ્રભુઃ જ્વલનશ્ ચ સ્વયં તત્ર કૃતાઞ્જલિરુપસ્થિતઃ

પછી પરમેશ્વરે દેવી અને ભગવાનના હાથ જોડાવ્યા; અને ત્યાં અગ્નિદેવ પણ હાથ જોડીને ઉપસ્થિત થયા.

શ્રૌતૈરેતૈર્મહામન્ત્રૈર્ મૂર્તિમદ્ભિર્ ઉપસ્થિતૈઃ યથોક્તવિધિના હુત્વા લાજાનપિ યથાક્રમમ્

આ મહામંત્રો સાથે, જે સ્વરૂપે હાજર હતા, અને જેમ વિધિ કહે છે તેમ, તેણે લાજા અગ્નિમાં ક્રમશઃ અર્પણ કરી.