લિઙ્ગપુરાણમ્

સોમો ગદાં ધનેશશ્ ચ દણ્ડં દણ્ડભૃતાં વરઃ ઈશાનશ્ ચ તથા શૂલં તીવ્રમુદ્યમ્ય સંસ્થિતઃ

સોમ ગદા સાથે, ધનેશ દંડ સાથે, દંડધારીમાં શ્રેષ્ઠ, અને ઈશાન તીવ્ર શૂળ ઊંચું કરીને—all એમ જ નિઃશક્ત ઊભા રહ્યા.

રુદ્રાશ્ ચ શૂલમાદિત્યા મુશલં વસવસ્ તથા મુદ્ગરં સ્તમ્ભિતાઃ સર્વે દેવેનાશુ દિવૌકસઃ

રુદ્રોએ પોતાના ત્રિશૂલ પકડ્યા, આદિત્યોએ ગદા અને વસુઓએ મોટાં હથોડાં પકડી રાખ્યાં; પણ દેવોએ, જે સ્વર્ગમાં રહે છે, બધા ભગવાન દ્વારા એક સાથે અટકાવી દેવામાં આવ્યા.

સ્તમ્ભિતા દેવદેવેન તથાન્યે ચ દિવૌકસઃ શિરઃ પ્રકમ્પયન્ વિષ્ણુશ્ ચક્રમ્ ઉદ્યમ્ય સંસ્થિતઃ

દેવોના દેવે જેમ બીજા સ્વર્ગવાસી દેવતાઓને પણ અટકાવી દીધા; વિષ્ણુએ પોતાનું માથું હલાવતાં, ચક્ર ઊંચું કરીને ઊભા રહ્યા.

તસ્યાપિ શિરસો બાલઃ સ્થિરત્વં પ્રચકાર હ ચક્રં ક્ષેપ્તું ન શશાક બાહૂંશ્ચાલયિતું ન ચ

એ વિષ્ણુનું માથું પણ એ બાળકે સ્થિર કરી દીધું; હવે તે ચક્ર ફેંકી શક્યા નહીં, કે પોતાના હાથ પણ હલાવી શક્યા નહીં.

પૂષા દન્તાન્ દશન્ દન્તૈર્ બાલમૈક્ષત મોહિતઃ તસ્યાપિ દશનાઃ પેતુર્ દૃષ્ટમાત્રસ્ય શંભુના

પૂષાએ ગુસ્સામાં દાંત દબાવીને એ બાળક તરફ જોયું, પણ મૂંઝાઈ ગયા; શંભુએ માત્ર નજર કરતાં જ, પૂષાના બધા દાંત પડી ગયા.

બલં તેજશ્ ચ યોગં ચ તથૈવાસ્તમ્ભયદ્ વિભુઃ અથ તેષુ સ્થિતેષ્વેવ મન્યુમત્સુ સુરેષ્વપિ

એ મહાન ભગવાને તેમનો બળ, તેજ અને શક્તિ પણ અટકાવી દીધી; અને એ બધા દેવતાઓ ગુસ્સામાં ઉભા રહ્યા.

બ્રહ્મા પરમસંવિગ્નો ધ્યાનમાસ્થાય શઙ્કરમ્ બુબુધે દેવમીશાનમ્ ઉમોત્સંગે તમાસ્થિતમ્

બ્રહ્મા ખૂબ જ ચિંતિત થઈને, શંકરનું ધ્યાન ધરીને ધ્યાનમાં બેસી ગયા અને ઉમાના ગળે બેઠેલા દેવોના ઈશને ઓળખી લીધા.

સ બુદ્ધ્વા દેવમીશાનં શીઘ્રમ્ ઉત્થાય વિસ્મિતઃ વવન્દે ચરણૌ શંભોર્ અસ્તુવચ્ચ પિતામહઃ

એ રીતે દેવોના ઈશને ઓળખીને, બ્રહ્મા તરત ઊભા થયા, આશ્ચર્યચકિત થઈને શંભુના પગે નમન કર્યું અને પિતામહે તેમની સ્તુતિ કરી.

બુદ્ધિસ્ત્વં સર્વલોકાનામ્ અહઙ્કારસ્ ત્વમ્ ઈશ્વરઃ ભૂતાનામિન્દ્રિયાણાં ચ ત્વમેવેશ પ્રવર્ત્તકઃ

હે ઈશ્વર! તમે બધા લોકોની બુદ્ધિ છો, તમે અહંકાર છો; તમે જ સર્વ જીવ અને તેમના ઇન્દ્રિયોના ચલાવનાર છો.

તવાહં દક્ષિણાદ્ધસ્તાત્ સૃષ્ટઃ પૂર્વં પુરાતનઃ વામહસ્તાન્ મહાબાહો દેવો નારાયણઃ પ્રભુઃ

હે પ્રાચીન! હું તમારો જમણો હાથમાંથી પેહલા ઉત્પન્ન થયો છું; અને ડાબા હાથમાંથી, હે મહાબાહુ, ભગવાન નારાયણ પ્રગટ થયા છે.

ઇયં ચ પ્રકૃતિર્દેવી સદા તે સૃષ્ટિકારણ પત્નીરૂપં સમાસ્થાય જગત્કારણમાગતા

આ દેવી પ્રકૃતિ પણ હંમેશા તમારી સર્જનશક્તિ છે; પત્નીનું રૂપ ધારણ કરીને, એ જગતની કારણ બની છે.

નમસ્તુભ્યં મહાદેવ મહાદેવ્યૈ નમોનમઃ પ્રસાદાત્તવ દેવેશ નિયોગાચ્ચ મયા પ્રજાઃ

હે મહાદેવ! તમને વંદન. મહાદેવીને પણ વારંવાર નમન. હે દેવેશ, તમારી કૃપાથી અને આજ્ઞાથી જ મેં પ્રજાઓની રચના કરી છે.

દેવાદ્યાસ્તુ ઇમાઃ સૃષ્ટા મૂઢાસ્ત્વદ્યોગમોહિતાઃ કુરુ પ્રસાદમેતેષાં યથાપૂર્વં ભવન્ત્વિમે

આ બધા દેવતાઓ અને બીજા પણ મેં સર્જ્યા છે, પણ હવે તેઓ તમારા યોગથી મૂર્છિત થઈ ગયા છે; કૃપા કરીને એમને પૂર્વવત્ સ્વરૂપે પછા કરો.

વિજ્ઞાપ્યૈવં તદા બ્રહ્મા દેવદેવં મહેશ્વરમ્ સંસ્તમ્ભિતાંસ્તદા તેન ભગવાન્ આહ પદ્મજઃ

એ રીતે બ્રહ્માએ મહાદેવ મહેશ્વરને જાણ કરી, અને જે દેવો તેમને કારણે અટકાયા છે, એ વિશે પદ્મજએ કહ્યું.

મૂઢાસ્થ દેવતાઃ સર્વા નૈવ બુધ્યત શઙ્કરમ્ દેવદેવમ્ ઇહાયાન્તં સર્વદેવનમસ્કૃતમ્

આ બધા દેવતાઓ મૂર્છિત થઈ ગયા છે અને શંકરને ઓળખી શકતા નથી, જે અહીં આવ્યા છે અને બધા દેવો દ્વારા પૂજિત છે.

ગચ્છધ્વં શરણં શીઘ્રં દેવાઃ શક્રપુરોગમાઃ સનારાયણકાઃ સર્વે મુનિભિઃ શઙ્કરં પ્રભુમ્

હે દેવતાઓ! ઇન્દ્રને આગળ રાખી, નારાયણ અને બધા ઋષિઓ સાથે, તુરંત જ શંકર પ્રભુના શરણે જાવ.

સાર્ધં મયૈવ દેવેશં પરમાત્માનમીશ્વરમ્ અનયા હૈમવત્યા ચ પ્રકૃત્યા સહ સત્તમમ્

મારા સાથે, હિમાલયપુત્રી પ્રકૃતિ સાથે, આપણે બધા મળીને દેવોના દેવ, પરમાત્મા, ઈશ્વર પાસે જઈએ.

તત્ર તે સ્તમ્ભિતાસ્તેન તથૈવ સુરસત્તમાઃ પ્રણેમુર્ મનસા સર્વે સનારાયણકાઃ પ્રભુમ્

ત્યાં એ સર્વોત્તમ દેવો, જેમને હજુ અટકાવી રાખ્યા હતા, બધા નારાયણ સાથે મનથી પ્રભુને વંદન કરવા લાગ્યા.

અથ તેષાં પ્રસન્નો ભૂદ્ દેવદેવસ્ત્રિયંબકઃ યથાપૂર્વં ચકારાશુ વચનાદ્બ્રહ્મણઃ પ્રભુઃ

પછી ત્રિનેત્રધારી દેવોના દેવ તેમણે પ્રસન્ન થઈ, બ્રહ્માના વચનથી તરત જ એમને પહેલાં જેવાં હતા તેમ કરી દીધા.

તત એવં પ્રસન્ને તુ સર્વદેવનિવારણમ્ વપુશ્ચકાર દેવેશો દિવ્યં પરમમદ્ભુતમ્

પછી, જ્યારે બધા પ્રસન્ન થયા, ત્યારે દેવોના સ્વામી મહાદેવએ બધા દેવતાઓને શાંત કરી એક અદભુત અને દિવ્ય રૂપ ધારણ કર્યું.

તેજસા તસ્ય દેવાસ્તે સેન્દ્રચન્દ્રદિવાકરાઃ સબ્રહ્મકાઃ સસાધ્યાશ્ ચ સનારાયણકાસ્ તથા

તેના તેજથી ઇન્દ્ર, ચંદ્ર, સૂર્ય, બ્રહ્મા, સાધ્ય અને નારાયણ સહિત બધા દેવતાઓ ચમકી ઉઠ્યા.

સયમાશ્ ચ સરુદ્રાશ્ ચ ચક્ષુરપ્રાર્થયન્ વિભુમ્ તેભ્યશ્ ચ પરમં ચક્ષુઃ સર્વદૃષ્ટૌ ચ શક્તિમત્

યમ અને બધા રુદ્રો સાથે તેઓએ ભગવાનને જોવા માટે ઇચ્છા વ્યક્ત કરી; ત્યારે ભગવાને તેમને સર્વત્ર જોવા માટેની શ્રેષ્ઠ દ્રષ્ટિ આપી.

દદાવંબાપતિઃ શર્વો ભવાન્યાશ્ ચ ચલસ્ય ચ લબ્ધ્વા ચક્ષુસ્તદા દેવા ઇન્દ્રવિષ્ણુપુરોગમાઃ

જળોના સ્વામી શર્વએ ભવાની અને ચલાને પણ દ્રષ્ટિ આપી; અને ઇન્દ્ર તથા વિષ્ણુની આગેવાનીમાં બધા દેવતાઓએ તે દ્રષ્ટિ પ્રાપ્ત કરી.

સબ્રહ્મકઃ સશક્રાશ્ ચ તમપશ્યન્મહેશ્વરમ્ બ્રહ્માદ્યા નેમિરે તૂર્ણં ભવાની ચ ગિરીશ્વરઃ

બ્રહ્મા, શક્ર અને બીજા દેવતાઓએ મહેશ્વરને જોયા; બ્રહ્મા અને અગ્રણીઓ તત્કાળ નમવા દોડી ગયા, ભવાની અને ગિરિશ પણ નમ્યા.

મુનયશ્ ચ મહાદેવં ગણેશાઃ શિવસંમતાઃ સસર્જુઃ પુષ્પવૃષ્ટિં ચ ખેચરાઃ સિદ્ધચારણાઃ

મુનિઓ, શિવના ગણપતિઓ અને શિવપ્રિયોએ પુષ્પવૃષ્ટિ કરી; આકાશવાસી, સિદ્ધ અને ચારણોએ પણ પુષ્પવૃષ્ટિ કરી.

દેવદુન્દુભયો નેદુસ્ તુષ્ટુવુર્મુનયઃ પ્રભુમ્ જગુર્ગન્ધર્વમુખ્યાશ્ ચ નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ

દિવ્ય ઢોળ વગાડાયા, મુનિઓએ ભગવાનની સ્તુતિ કરી, મુખ્ય ગંધર્વોએ ગીત ગાયા અને અપ્સરાઓના સમૂહે નૃત્ય કર્યું.

મુમુહુર્ગણપાઃ સર્વે મુમોદાંબા ચ પાર્વતી તસ્ય દેવી તદા હૃષ્ટા સમક્ષં ત્રિદિવૌકસામ્

બધા ગણો આનંદિત થયા અને માતા પાર્વતી પણ ખૂબ ખુશ થઈ; એ સમયે દેવી સ્વર્ગવાસીઓની સામે આનંદથી ભરાઈ ગઈ.

પાદયોઃ સ્થાપયામાસ માલાં દિવ્યાં સુગન્ધિનીમ્ સાધુ સાધ્વિતિ સમ્પ્રોચ્ય તયા તત્રૈવ ચાર્ચિતમ્

એણે ભગવાનના ચરણોમાં સુગંધિત દિવ્ય માળા મૂકી અને 'શાબાશ, શાબાશ' કહીને ત્યાં ભગવાનની પૂજા કરી.

સહ દેવ્યા નમશ્ચક્રુઃ શિરોભિર્ ભૂતલાશ્રિતૈઃ સર્વે સબ્રહ્મકા દેવાઃ સયક્ષોરગરાક્ષસાઃ

દેવી સાથે બધા દેવતાઓ, બ્રહ્મા સહિત, યક્ષ, નાગ અને રાક્ષસો પણ, માથું જમીન પર રાખીને નમ્યા.