લિઙ્ગપુરાણમ્

અપ્સરોભિઃ પ્રનૃત્તાભિઃ સર્વાભરણભૂષિતૈઃ ગન્ધર્વસિદ્ધૈર્વિવિધૈઃ કિન્નરૈશ્ ચ સુશોભનૈઃ

તેના આસપાસ અપ્સરાઓ નૃત્ય કરતી, સર્વાંગે આભૂષણોથી સજ્જ, અને સુંદર ગંધર્વો, સિદ્ધો તથા વિવિધ કિન્નરો હતા.

બન્દિભિઃ સ્તૂયમાના ચ સ્થિતા શૈલસુતા તદા સિતાતપત્રં રત્નાંશુમિશ્રિતં ચાવહત્તથા

બંદીઓ દ્વારા સ્તુતિ થતી, પર્વતપુત્રી ત્યાં ઊભી રહી; સફેદ છત્ર, રત્નોની કિરણોથી ઝગમગતું, લાવવામાં આવ્યું.

માલિની ગિરિપુત્ર્યાસ્તુ સંધ્યા પૂર્ણેન્દુમણ્ડલમ્ ચામરાસક્તહસ્તાભિર્ દિવ્યસ્ત્રીભિશ્ ચ સંવૃતા

માલિનીએ પર્વતપુત્રી માટે હાર પકડી રાખ્યો હતો; સંધ્યાએ પૂર્ણચંદ્રની થાળી પકડી, અને દિવ્ય સ્ત્રીઓ ચામર હાથમાં લઈને તેની આસપાસ ઊભી રહી.

માલાં ગૃહ્ય જયા તસ્થૌ સુરદ્રુમસમુદ્ભવામ્ વિજયા વ્યજનં ગૃહ્ય સ્થિતા દેવ્યાઃ સમીપગા

જયાએ દેવતૃક્ષમ વૃક્ષમાંથી ઉત્પન્ન હાર પકડી ઊભી રહી; વિજયાએ પંખો પકડી દેવીની નજીક ઊભી રહી.

માલાં પ્રગૃહ્ય દેવ્યાં તુ સ્થિતાયાં દેવસંસદિ શિશુર્ભૂત્વા મહાદેવઃ ક્રીડાર્થં વૃષભધ્વજઃ

દેવી દેવતાઓની સભામાં હાર પકડી ઊભી હતી ત્યારે વૃષભધ્વજ મહાદેવ રમણ માટે બાળક બની ગયા.

ઉત્સઙ્ગતલસંસુપ્તો બભૂવ ભગવાન્ભવઃ અથ દૃષ્ટ્વા શિશું દેવાસ્ તસ્યા ઉત્સંગવર્ત્તિનમ્

ભગવાન ભવ તેના ગોડામાં સુઈ ગયા; પછી દેવતાઓએ તેના ગોડામાં પડેલા બાળકને જોઈને આશ્ચર્યચકિત થયા.

કો ઽયમ્ અત્રેતિ સંમન્ત્ર્ય ચુક્ષુભુશ્ ચ સમાગતાઃ વજ્રમાહારયત્તસ્ય બાહુમ્ ઉદ્યમ્ય વૃત્રહા

'આ કોણ છે?' એમ વિચારીને બધા એકઠા થયેલા દેવતાઓ ચિંતિત થયા; વૃત્રહંતાએ વજ્ર ઉપાડી હાથ ઊંચો કર્યો.

સ બાહુરુદ્યમસ્તસ્ય તથૈવ સમુપસ્થિતઃ સ્તમ્ભિતઃ શિશુરૂપેણ દેવદેવેન લીલયા

તે હાથ જેમ ઊંચો કર્યો તેમ નજીક આવ્યો, પણ દેવદેવ મહાદેવએ બાળકરૂપે રમતાં તેને અટકાવી દીધો.

વજ્રં ક્ષેપ્તું ન શશાક બાહું ચાલયિતું તથા વહ્નિઃ શક્તિં તથા ક્ષેપ્તું ન શશાક તથા સ્થિતઃ

તે વજ્ર ફેંકી શક્યા નહીં, હાથ પણ હલાવી શક્યા નહીં; અગ્નિ પણ પોતાની શક્તિ ફેંકી શક્યા નહીં અને એમ જ ઊભા રહ્યા.

યમો ઽપિ દણ્ડં ખડ્ગં ચ નિરૃતિર્મુનિપુઙ્ગવાઃ વરુણો નાગપાશં ચ ધ્વજયષ્ટિં સમીરણઃ

યમ પણ પોતાનો દંડ કે ખડગ ઉઠાવી શક્યા નહીં; નિૃતિ, મુનિશ્રેષ્ઠ, વરુણ નાગપાશ અને સમીર ધ્વજદંડ પણ એમ જ ઊભા રહ્યા.

સોમો ગદાં ધનેશશ્ ચ દણ્ડં દણ્ડભૃતાં વરઃ ઈશાનશ્ ચ તથા શૂલં તીવ્રમુદ્યમ્ય સંસ્થિતઃ

સોમ ગદા સાથે, ધનેશ દંડ સાથે, દંડધારીમાં શ્રેષ્ઠ, અને ઈશાન તીવ્ર શૂળ ઊંચું કરીને—all એમ જ નિઃશક્ત ઊભા રહ્યા.

રુદ્રાશ્ ચ શૂલમાદિત્યા મુશલં વસવસ્ તથા મુદ્ગરં સ્તમ્ભિતાઃ સર્વે દેવેનાશુ દિવૌકસઃ

રુદ્રોએ પોતાના ત્રિશૂલ પકડ્યા, આદિત્યોએ ગદા અને વસુઓએ મોટાં હથોડાં પકડી રાખ્યાં; પણ દેવોએ, જે સ્વર્ગમાં રહે છે, બધા ભગવાન દ્વારા એક સાથે અટકાવી દેવામાં આવ્યા.

સ્તમ્ભિતા દેવદેવેન તથાન્યે ચ દિવૌકસઃ શિરઃ પ્રકમ્પયન્ વિષ્ણુશ્ ચક્રમ્ ઉદ્યમ્ય સંસ્થિતઃ

દેવોના દેવે જેમ બીજા સ્વર્ગવાસી દેવતાઓને પણ અટકાવી દીધા; વિષ્ણુએ પોતાનું માથું હલાવતાં, ચક્ર ઊંચું કરીને ઊભા રહ્યા.

તસ્યાપિ શિરસો બાલઃ સ્થિરત્વં પ્રચકાર હ ચક્રં ક્ષેપ્તું ન શશાક બાહૂંશ્ચાલયિતું ન ચ

એ વિષ્ણુનું માથું પણ એ બાળકે સ્થિર કરી દીધું; હવે તે ચક્ર ફેંકી શક્યા નહીં, કે પોતાના હાથ પણ હલાવી શક્યા નહીં.

પૂષા દન્તાન્ દશન્ દન્તૈર્ બાલમૈક્ષત મોહિતઃ તસ્યાપિ દશનાઃ પેતુર્ દૃષ્ટમાત્રસ્ય શંભુના

પૂષાએ ગુસ્સામાં દાંત દબાવીને એ બાળક તરફ જોયું, પણ મૂંઝાઈ ગયા; શંભુએ માત્ર નજર કરતાં જ, પૂષાના બધા દાંત પડી ગયા.

બલં તેજશ્ ચ યોગં ચ તથૈવાસ્તમ્ભયદ્ વિભુઃ અથ તેષુ સ્થિતેષ્વેવ મન્યુમત્સુ સુરેષ્વપિ

એ મહાન ભગવાને તેમનો બળ, તેજ અને શક્તિ પણ અટકાવી દીધી; અને એ બધા દેવતાઓ ગુસ્સામાં ઉભા રહ્યા.

બ્રહ્મા પરમસંવિગ્નો ધ્યાનમાસ્થાય શઙ્કરમ્ બુબુધે દેવમીશાનમ્ ઉમોત્સંગે તમાસ્થિતમ્

બ્રહ્મા ખૂબ જ ચિંતિત થઈને, શંકરનું ધ્યાન ધરીને ધ્યાનમાં બેસી ગયા અને ઉમાના ગળે બેઠેલા દેવોના ઈશને ઓળખી લીધા.

સ બુદ્ધ્વા દેવમીશાનં શીઘ્રમ્ ઉત્થાય વિસ્મિતઃ વવન્દે ચરણૌ શંભોર્ અસ્તુવચ્ચ પિતામહઃ

એ રીતે દેવોના ઈશને ઓળખીને, બ્રહ્મા તરત ઊભા થયા, આશ્ચર્યચકિત થઈને શંભુના પગે નમન કર્યું અને પિતામહે તેમની સ્તુતિ કરી.

બુદ્ધિસ્ત્વં સર્વલોકાનામ્ અહઙ્કારસ્ ત્વમ્ ઈશ્વરઃ ભૂતાનામિન્દ્રિયાણાં ચ ત્વમેવેશ પ્રવર્ત્તકઃ

હે ઈશ્વર! તમે બધા લોકોની બુદ્ધિ છો, તમે અહંકાર છો; તમે જ સર્વ જીવ અને તેમના ઇન્દ્રિયોના ચલાવનાર છો.

તવાહં દક્ષિણાદ્ધસ્તાત્ સૃષ્ટઃ પૂર્વં પુરાતનઃ વામહસ્તાન્ મહાબાહો દેવો નારાયણઃ પ્રભુઃ

હે પ્રાચીન! હું તમારો જમણો હાથમાંથી પેહલા ઉત્પન્ન થયો છું; અને ડાબા હાથમાંથી, હે મહાબાહુ, ભગવાન નારાયણ પ્રગટ થયા છે.

ઇયં ચ પ્રકૃતિર્દેવી સદા તે સૃષ્ટિકારણ પત્નીરૂપં સમાસ્થાય જગત્કારણમાગતા

આ દેવી પ્રકૃતિ પણ હંમેશા તમારી સર્જનશક્તિ છે; પત્નીનું રૂપ ધારણ કરીને, એ જગતની કારણ બની છે.

નમસ્તુભ્યં મહાદેવ મહાદેવ્યૈ નમોનમઃ પ્રસાદાત્તવ દેવેશ નિયોગાચ્ચ મયા પ્રજાઃ

હે મહાદેવ! તમને વંદન. મહાદેવીને પણ વારંવાર નમન. હે દેવેશ, તમારી કૃપાથી અને આજ્ઞાથી જ મેં પ્રજાઓની રચના કરી છે.

દેવાદ્યાસ્તુ ઇમાઃ સૃષ્ટા મૂઢાસ્ત્વદ્યોગમોહિતાઃ કુરુ પ્રસાદમેતેષાં યથાપૂર્વં ભવન્ત્વિમે

આ બધા દેવતાઓ અને બીજા પણ મેં સર્જ્યા છે, પણ હવે તેઓ તમારા યોગથી મૂર્છિત થઈ ગયા છે; કૃપા કરીને એમને પૂર્વવત્ સ્વરૂપે પછા કરો.

વિજ્ઞાપ્યૈવં તદા બ્રહ્મા દેવદેવં મહેશ્વરમ્ સંસ્તમ્ભિતાંસ્તદા તેન ભગવાન્ આહ પદ્મજઃ

એ રીતે બ્રહ્માએ મહાદેવ મહેશ્વરને જાણ કરી, અને જે દેવો તેમને કારણે અટકાયા છે, એ વિશે પદ્મજએ કહ્યું.

મૂઢાસ્થ દેવતાઃ સર્વા નૈવ બુધ્યત શઙ્કરમ્ દેવદેવમ્ ઇહાયાન્તં સર્વદેવનમસ્કૃતમ્

આ બધા દેવતાઓ મૂર્છિત થઈ ગયા છે અને શંકરને ઓળખી શકતા નથી, જે અહીં આવ્યા છે અને બધા દેવો દ્વારા પૂજિત છે.

ગચ્છધ્વં શરણં શીઘ્રં દેવાઃ શક્રપુરોગમાઃ સનારાયણકાઃ સર્વે મુનિભિઃ શઙ્કરં પ્રભુમ્

હે દેવતાઓ! ઇન્દ્રને આગળ રાખી, નારાયણ અને બધા ઋષિઓ સાથે, તુરંત જ શંકર પ્રભુના શરણે જાવ.

સાર્ધં મયૈવ દેવેશં પરમાત્માનમીશ્વરમ્ અનયા હૈમવત્યા ચ પ્રકૃત્યા સહ સત્તમમ્

મારા સાથે, હિમાલયપુત્રી પ્રકૃતિ સાથે, આપણે બધા મળીને દેવોના દેવ, પરમાત્મા, ઈશ્વર પાસે જઈએ.

તત્ર તે સ્તમ્ભિતાસ્તેન તથૈવ સુરસત્તમાઃ પ્રણેમુર્ મનસા સર્વે સનારાયણકાઃ પ્રભુમ્

ત્યાં એ સર્વોત્તમ દેવો, જેમને હજુ અટકાવી રાખ્યા હતા, બધા નારાયણ સાથે મનથી પ્રભુને વંદન કરવા લાગ્યા.

અથ તેષાં પ્રસન્નો ભૂદ્ દેવદેવસ્ત્રિયંબકઃ યથાપૂર્વં ચકારાશુ વચનાદ્બ્રહ્મણઃ પ્રભુઃ

પછી ત્રિનેત્રધારી દેવોના દેવ તેમણે પ્રસન્ન થઈ, બ્રહ્માના વચનથી તરત જ એમને પહેલાં જેવાં હતા તેમ કરી દીધા.