લિઙ્ગપુરાણમ્

પ્રદક્ષિણીકૃત્ય ચ તાં દેવીં સ જગતો ઽરણીમ્ કિમ્ અર્થં તપસા લોકાન્ સંતાપયસિ શૈલજે

તે દેવીને પ્રદક્ષિણ કરીને, જગતના અગ્નિરૂપે, તેણે પૂછ્યું: 'પર્વતકન્યા, તું તપ દ્વારા જગતને શા માટે દુઃખ આપે છે?'

ત્વયા સૃષ્ટં જગત્સર્વં માતસ્ત્વં મા વિનાશય ત્વં હિ સંધારયેલ્લોકાન્ ઇમાન્ સર્વાન્ સ્વતેજસા

માતા, આ આખું જગત તારા દ્વારા સર્જાયું છે; તું તેને નાશ ન કર. તું જ તારી તેજથી આ બધા લોકને ધારે છે.

સર્વદેવેશ્વરઃ શ્રીમાન્ સર્વલોકપતિર્ભવઃ યસ્ય વૈ દેવદેવસ્ય વયં કિઙ્કરવાદિનઃ

ભવ ભગવાન, સૌ દેવોના સ્વામી, સર્વલોકના માલિક છે, જેમના માટે અમે દેવો પણ સેવા કરીએ છીએ.

સ એવં પરમેશાનઃ સ્વયં ચ વરયિષ્યતિ વરદે યેન સૃષ્ટાસિ ન વિના યસ્ત્વયાંબિકે

એ પરમેશ્વર પોતે તને પસંદ કરશે, હે વરદાયિની, જેમણે તને સર્જી છે અને તારા વિના, અંબિકા, પોતે નથી.

વર્તતે નાત્ર સંદેહસ્ તવ ભર્ત્તા ભવિષ્યતિ ઇત્યુક્ત્વા તાં નમસ્કૃત્ય મુહુઃ સમ્પ્રેક્ષ્ય પાર્વતીમ્

આમાં કોઈ શંકા નથી: એ તારો પતિ બનશે. આવું કહી, વારંવાર નમન કરીને, તેણે પર્વતીને જોયા.

ગતે પિતામહે દેવો ભગવાન્ પરમેશ્વરઃ જગામાનુગ્રહં કર્તું દ્વિજરૂપેણ ચાશ્રમમ્

પિતામહ ગયા પછી, ભગવાન પરમેશ્વર, દયાળુ થવા માટે, દ્વિજરૂપે આશ્રમમાં ગયા.

સા ચ દૃષ્ટ્વા મહાદેવં દ્વિજરૂપેણ સંસ્થિતમ્ પ્રતિભાદ્યૈઃ પ્રભું જ્ઞાત્વા નનામ વૃષભધ્વજમ્

મહાદેવને દ્વિજરૂપે ઉભેલા જોઈ, ચિહ્નોથી ભગવાનને ઓળખીને, તેણે વૃષભધ્વજને નમન કર્યું.

સમ્પૂજ્ય વરદં દેવં બ્રાહ્મણચ્છદ્મનાગતમ્ તુષ્ટાવ પરમેશાનં પાર્વતી પરમેશ્વરમ્

વરદાતા દેવને, બ્રાહ્મણના વેશમાં આવેલા, પૂજા કરીને, પર્વતીએ પરમેશ્વરનું સ્તુતિ કરી.

અનુગૃહ્ય તદા દેવીમ્ ઉવાચ પ્રહસન્નિવ કુલધર્માશ્રયં રક્ષન્ ભૂધરસ્ય મહાત્મનઃ

પછી દેવીએ આશીર્વાદ મળ્યા, ત્યારે હસતાં હસતાં, મહાત્મા પર્વતના કુળધર્મની રક્ષા કરતા, તેણે કહ્યું.

ક્રીડાર્થં ચ સતાં મધ્યે સર્વદેવપતિર્ભવઃ સ્વયંવરે મહાદેવી તવ દિવ્યસુશોભને

સજ્જનોમાં રમણ માટે, હે દિવ્ય સૌંદર્યવાળી મહાદેવી, સર્વદેવોના સ્વામી તારા સ્વયંવરમાં આવશે.

આસ્થાય રૂપં યત્સૌમ્યં સમેષ્યે ઽહં સહ ત્વયા ઇત્યુક્ત્વા તાં સમાલોક્ય દેવો દિવ્યેન ચક્ષુષા

મૃદુ સ્વરૂપ ધારણ કરીને, હું તારા સાથે આવીશ. આવું કહી, દેવએ દિવ્ય દૃષ્ટિથી તને જોયા.

જગામેષ્ટં તદા દિવ્યં સ્વપુરં પ્રયયૌ ચ સા દૃષ્ટ્વા હૃષ્ટસ્તદા દેવીં મેનયા તુહિનાચલઃ

પછી તે પોતાના ઇચ્છિત દિવ્ય શહેરમાં ગયો અને એ પણ ચાલી ગઈ. દેવીને જોઈને, મેનાએ, હિમાલયે આનંદ કર્યો.

આલિઙ્ગ્યાઘ્રાય સમ્પૂજ્ય પુત્રીં સાક્ષાત્તપસ્વિનીમ્ દુહિતુર્દેવદેવેન ન જાનન્નભિમન્ત્રિતમ્

પુત્રીનું આલિંગન કરીને, સુઘંધી લઈને, પૂજા કરીને, પર્વતએ પોતાની તપસ્વિ પુત્રીને ઓળખી ન શક્યા કે તે દેવોના દેવથી મંત્રમુગ્ધ થઈ છે.

સ્વયંવરં તદા દેવ્યાઃ સર્વલોકેષ્વઘોષયત્ અથ બ્રહ્મા ચ ભગવાન્ વિષ્ણુઃ સાક્ષાજ્જનાર્દનઃ

તે સમયે દેવીના સ્વયંવરના સમાચાર બધા લોકોએ સાંભળ્યા. પછી બ્રહ્મા અને ભગવાન વિષ્ણુ, જે જનાર્દન છે, ત્યાં આવ્યા.

શક્રશ્ ચ ભગવાન્ વહ્નિર્ ભાસ્કરો ભગ એવ ચ ત્વષ્ટાર્યમા વિવસ્વાંશ્ ચ યમો વરુણ એવ ચ

ભગવાન ઇન્દ્ર, અગ્નિ, સૂર્ય, ભગ, ત્વષ્ટા, અર્યમા, વિવસ્વાન, યમ અને વરુણ પણ ત્યાં આવ્યા.

વાયુઃ સોમસ્તથેશાનો રુદ્રાશ્ ચ મુનયસ્ તથા અશ્વિનૌ દ્વાદશાદિત્યા ગન્ધર્વા ગરુડસ્ તથા

વાયુ, સોમ, ઈશાન, રુદ્રો, મુનિઓ, અશ્વિનીકુમારો, બાર અદિત્યો, ગંધર્વો અને ગરૂડ પણ હાજર રહ્યા.

યક્ષાઃ સિદ્ધાસ્તથા સાધ્યા દૈત્યાઃ કિંપુરુષોરગાઃ સમુદ્રાશ્ ચ નદા વેદા મન્ત્રાઃ સ્તોત્રાદયઃ ક્ષણાઃ

યક્ષો, સિદ્ધો, સાધ્યો, દૈત્યો, કિમ્પુરુષો, સાપો, દરિયા, નદીઓ, વેદો, મંત્રો, સ્તોત્રો અને સમયના ક્ષણો પણ આવ્યા.

નાગાશ્ ચ પર્વતાઃ સર્વે યજ્ઞાઃ સૂર્યાદયો ગ્રહાઃ ત્રયસ્ત્રિંશચ્ચ દેવાનાં ત્રયશ્ ચ ત્રિશતં તથા

નાગો, બધા પર્વતો, યજ્ઞો, સૂર્ય અને બીજા ગ્રહો, ત્રીસત્રીસ દેવતાઓ અને ત્રણ ત્રણ સો પણ ત્યાં ભેગા થયા.

ત્રયશ્ ચ ત્રિસહસ્રં ચ તથાન્યે બહવઃ સુરા જગ્મુર્ ગિરીન્દ્રપુત્ર્યાસ્તુ સ્વયંવરમનુત્તમમ્

ત્રણ હજાર ત્રણ વખત અને અનેક બીજા દેવતાઓ પણ ગિરિરાજની પુત્રીના અનન્ય સ્વયંવરમાં આવ્યા.

અથ શૈલસુતા દેવી હૈમમારુહ્ય શોભનમ્ વિમાનં સર્વતોભદ્રં સર્વરત્નૈર્ અલંકૃતમ્

પછી પર્વતપુત્રી દેવી સુંદર સોનાના વિમાન પર ચડી, જે ચારે બાજુથી શુભ અને સર્વ રત્નોથી શોભિત હતું.

અપ્સરોભિઃ પ્રનૃત્તાભિઃ સર્વાભરણભૂષિતૈઃ ગન્ધર્વસિદ્ધૈર્વિવિધૈઃ કિન્નરૈશ્ ચ સુશોભનૈઃ

તેના આસપાસ અપ્સરાઓ નૃત્ય કરતી, સર્વાંગે આભૂષણોથી સજ્જ, અને સુંદર ગંધર્વો, સિદ્ધો તથા વિવિધ કિન્નરો હતા.

બન્દિભિઃ સ્તૂયમાના ચ સ્થિતા શૈલસુતા તદા સિતાતપત્રં રત્નાંશુમિશ્રિતં ચાવહત્તથા

બંદીઓ દ્વારા સ્તુતિ થતી, પર્વતપુત્રી ત્યાં ઊભી રહી; સફેદ છત્ર, રત્નોની કિરણોથી ઝગમગતું, લાવવામાં આવ્યું.

માલિની ગિરિપુત્ર્યાસ્તુ સંધ્યા પૂર્ણેન્દુમણ્ડલમ્ ચામરાસક્તહસ્તાભિર્ દિવ્યસ્ત્રીભિશ્ ચ સંવૃતા

માલિનીએ પર્વતપુત્રી માટે હાર પકડી રાખ્યો હતો; સંધ્યાએ પૂર્ણચંદ્રની થાળી પકડી, અને દિવ્ય સ્ત્રીઓ ચામર હાથમાં લઈને તેની આસપાસ ઊભી રહી.

માલાં ગૃહ્ય જયા તસ્થૌ સુરદ્રુમસમુદ્ભવામ્ વિજયા વ્યજનં ગૃહ્ય સ્થિતા દેવ્યાઃ સમીપગા

જયાએ દેવતૃક્ષમ વૃક્ષમાંથી ઉત્પન્ન હાર પકડી ઊભી રહી; વિજયાએ પંખો પકડી દેવીની નજીક ઊભી રહી.

માલાં પ્રગૃહ્ય દેવ્યાં તુ સ્થિતાયાં દેવસંસદિ શિશુર્ભૂત્વા મહાદેવઃ ક્રીડાર્થં વૃષભધ્વજઃ

દેવી દેવતાઓની સભામાં હાર પકડી ઊભી હતી ત્યારે વૃષભધ્વજ મહાદેવ રમણ માટે બાળક બની ગયા.

ઉત્સઙ્ગતલસંસુપ્તો બભૂવ ભગવાન્ભવઃ અથ દૃષ્ટ્વા શિશું દેવાસ્ તસ્યા ઉત્સંગવર્ત્તિનમ્

ભગવાન ભવ તેના ગોડામાં સુઈ ગયા; પછી દેવતાઓએ તેના ગોડામાં પડેલા બાળકને જોઈને આશ્ચર્યચકિત થયા.

કો ઽયમ્ અત્રેતિ સંમન્ત્ર્ય ચુક્ષુભુશ્ ચ સમાગતાઃ વજ્રમાહારયત્તસ્ય બાહુમ્ ઉદ્યમ્ય વૃત્રહા

'આ કોણ છે?' એમ વિચારીને બધા એકઠા થયેલા દેવતાઓ ચિંતિત થયા; વૃત્રહંતાએ વજ્ર ઉપાડી હાથ ઊંચો કર્યો.

સ બાહુરુદ્યમસ્તસ્ય તથૈવ સમુપસ્થિતઃ સ્તમ્ભિતઃ શિશુરૂપેણ દેવદેવેન લીલયા

તે હાથ જેમ ઊંચો કર્યો તેમ નજીક આવ્યો, પણ દેવદેવ મહાદેવએ બાળકરૂપે રમતાં તેને અટકાવી દીધો.

વજ્રં ક્ષેપ્તું ન શશાક બાહું ચાલયિતું તથા વહ્નિઃ શક્તિં તથા ક્ષેપ્તું ન શશાક તથા સ્થિતઃ

તે વજ્ર ફેંકી શક્યા નહીં, હાથ પણ હલાવી શક્યા નહીં; અગ્નિ પણ પોતાની શક્તિ ફેંકી શક્યા નહીં અને એમ જ ઊભા રહ્યા.