લિઙ્ગપુરાણમ્

પિતામહસ્ તથા ચૈષાં તારો નામ મહાબલઃ તપસા લબ્ધવીર્યશ્ ચ પ્રસાદાદ્બ્રહ્મણઃ પ્રભોઃ

તેમનો પિતા તારો નામે, અત્યંત શક્તિશાળી હતો. તેણે તપસ્યા અને બ્રહ્માનું કૃપાથી પોતાનું બળ મેળવ્યું હતું.

સો ઽપિ તારો મહાતેજાસ્ ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્ વિજિત્ય સમરે પૂર્વં વિષ્ણું ચ જિતવાન્ અસૌ

એ તારો, મહાન તેજવાળો, ત્રણેય લોક અને તમામ જડ-ચેતનને જીત્યો હતો અને અગાઉ યુદ્ધમાં વિષ્ણુને પણ હરાવ્યો હતો.

તયોઃ સમભવદ્યુદ્ધં સુઘોરં રોમહર્ષણમ્ દિવ્યં વર્ષસહસ્રં તુ દિવારાત્રમ્ અવિશ્રમમ્

બન્ને વચ્ચે બહુ ભયાનક અને રોમાંચક યુદ્ધ થયું, જે હજાર દેવવર્ષ સુધી દિવસ-રાતે સતત ચાલ્યું.

સરથં વિષ્ણુમાદાય ચિક્ષેપ શતયોજનમ્ તારેણ વિજિતઃ સંખ્યે દુદ્રાવ ગરુડધ્વજઃ

તારોએ વિષ્ણુને રથ સાથે પકડીને શતયોજન દૂર ફેંકી દીધા; યુદ્ધમાં પરાજિત થયેલા ગરુડધ્વજ ભાગી ગયા.

તારો વરાઞ્છતગુણં લબ્ધ્વા શતગુણં બલમ્ પિતામહાજ્જગત્સર્વમ્ અવાપ દિતિનન્દનઃ

તારોએ પિતામહ પાસેથી શતગણું બળ મેળવ્યું અને આખા જગત પર પોતાનું રાજ સ્થાપ્યું, હે દિતિના પુત્ર.

દેવેન્દ્રપ્રમુખાઞ્જિત્વા દેવાન્દેવેશ્વરેશ્વરઃ વારયામાસ તૈર્ દેવાન્ સર્વલોકેષુ માયયા

ઇન્દ્ર સહિતના દેવતાઓને હરાવી, દેવોના દેવતાએ સર્વ લોકમાં માયાથી તેમને રોકી રાખ્યા.

દેવતાશ્ ચ સહેન્દ્રેણ તારકાદ્ભયપીડિતાઃ ન શાન્તિં લેભિરે શૂરાઃ શરણં વા ભયાર્દિતાઃ

તારાના ભયથી ઇન્દ્ર સહિતના દેવતાઓ ખૂબ જ પીડાઈ ગયા; તેઓને ક્યાંય શાંતિ કે આશરો મળતો નહોતો, બધા ભયથી વ્યાકુળ હતા.

તદામરપતિઃ શ્રીમાન્ સંનિપત્યામરપ્રભુઃ ઉવાચાઙ્ગિરસં દેવો દેવાનામપિ સંનિધૌ

ત્યારે તેજસ્વી અમરપતિએ અમરપ્રભુઓને એકત્ર કરીને દેવતાઓની હાજરીમાં અંંગિરસને કહ્યું.

ભગવંસ્તારકો નામ તારજો દાનવોત્તમઃ તેન સંનિહતા યુદ્ધે વત્સા ગોપતિના યથા

હે મહાન, તારોનો પુત્ર તારક, અસુરોમાં શ્રેષ્ઠ, અમને યુદ્ધમાં એ રીતે સામનો કરે છે જેમ ગોપાળક પોતાના વાછરડાંને કરે.

ભયાત્તસ્માન્મહાભાગ બૃહદ્યુદ્ધે બૃહસ્પતે અનિકેતા ભ્રમન્ત્યેતે શકુન્તા ઇવ પઞ્જરે

તારાના ભયથી, હે મહાન બૃહસ્પતિ, આ મહાયુદ્ધમાં બધા ઘરવિહોણા થઈ ભટકાઈ રહ્યા છે, જાણે પાંજરામાં પંખીઓ હોય.

અસ્માકં યાન્ય્ અમોઘાનિ આયુધાન્ય્ અઙ્ગિરો વર તાનિ મોઘાનિ જાયન્તે પ્રભાવાદમરદ્વિષઃ

હે અંંગિરસમાં શ્રેષ્ઠ, અમારા અચૂક શસ્ત્રો પણ અમરદ્વેષીના પ્રભાવથી નિષ્ફળ થઈ જાય છે.

દશવર્ષસહસ્રાણિ દ્વિગુણાનિ બૃહસ્પતે વિષ્ણુના યોધિતો યુદ્ધે તેનાપિ ન ચ સૂદિતઃ

દસ હજાર વર્ષ, એના બે ગણા, વિષ્ણુએ યુદ્ધમાં લડ્યા, છતાં એ પણ તેને મારી શક્યા નહીં, હે બૃહસ્પતિ.

યસ્તેનાનિર્જિતો યુદ્ધે વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના કથમસ્મદ્વિધસ્તસ્ય સ્થાસ્યતે સમરે ઽગ્રતઃ

જેને મહાન વિષ્ણુ પણ યુદ્ધમાં હરાવી શક્યા નહીં, એવા સામે આપણે કેમ ટકી શકીએ?

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ શક્રેણ જીવઃ સાર્ધં સુરાધિપૈઃ સહસ્રાક્ષેણ ચ વિભું સમ્પ્રાપ્યાહ કુશધ્વજમ્

આ રીતે શક્રે કહ્યું ત્યારે જીવ, દેવતાઓના રાજાઓ અને સહસ્રનેત્ર સાથે કુશધ્વજ પાસે ગયા અને વાત કરી.

સો ઽપિ તસ્ય મુખાચ્છ્રુત્વા પ્રણયાત્પ્રણતાર્તિહા દેવૈરશેષૈઃ સેન્દ્રૈસ્તુ જીવમાહ પિતામહઃ

તેના મોઢેથી વાત સાંભળી, પ્રેમથી અને દુઃખ દૂર કરનાર પિતામહે ઇન્દ્ર સહિતના બધા દેવોની હાજરીમાં જીવને કહ્યું.

જાને વો ઽર્તિં સુરેન્દ્રાણાં તથાપિ શૃણુ સાંપ્રતમ્ વિનિન્દ્ય દક્ષં યા દેવી સતી રુદ્રાઙ્ગસંભવા

હું જાણું છું કે તમે દેવતાઓના રાજાઓ દુઃખી છો, પણ હવે સાંભળો. જે દેવી સતી, રુદ્રના અંશથી જન્મી અને દક્ષને ત્યજી દીધા—

ઉમા હૈમવતી જજ્ઞે સર્વલોકનમસ્કૃતા તસ્યાશ્ચૈવેહ રૂપેણ યૂયં દેવાઃ સુરોત્તમાઃ

હિમવંતની પુત્રી ઉમા જન્મી, જે સર્વ લોકોથી પૂજાય છે; અને અહીં તેના રૂપથી, હે શ્રેષ્ઠ દેવતાઓ, તમે બધા—

વિભોર્યતધ્વમાક્રષ્ટું રુદ્રસ્યાસ્ય મનો મહત્ તયોર્યોગેન સમ્ભૂતઃ સ્કન્દઃ શક્તિધરઃ પ્રભુઃ

વિષ્ણુએ જ્યારે રુદ્રનું મહાન મન પોતાની તરફ ખેંચ્યું, ત્યારે એ બંનેના મિલનથી શક્તિધારી અને પરાક્રમી સ્કંદનો જન્મ થયો.

ષડાસ્યો દ્વાદશભુજઃ સેનાનીઃ પાવકિઃ પ્રભુઃ સ્વાહેયઃ કાર્તિકેયશ્ ચ ગાઙ્ગેયઃ શરધામજઃ

તે છ મુખવાળો, બાર હાથવાળો, દળપતિ, અગ્નિમાંથી જન્મેલો, સ્વાહાનો પુત્ર, કાર્તિકેય, ગંગાનો પુત્ર અને શરવાળામાં જન્મેલો છે.

દેવઃ શાખો વિશાખશ્ ચ નૈગમેશશ્ ચ વીર્યવાન્ સેનાપતિઃ કુમારાખ્યઃ સર્વલોકનમસ્કૃતઃ

તે દેવ શાખ, વિશાખ, પરાક્રમી નૈગમેશ, દળપતિ, કુમાર નામે ઓળખાતા અને બધા લોકોએ પૂજાતા છે.

લીલયૈવ મહાસેનઃ પ્રબલં તારકાસુરમ્ બાલો ઽપિ વિનિહત્યૈકો દેવાન્ સંતારયિષ્યતિ

મહાસેન માત્ર રમતમાં જ, બાળપણમાં પણ, તારા નામના શક્તિશાળી અસુરને એકલા મારી નાખશે અને દેવતાઓને બચાવશે.

એવમ્ ઉક્તસ્ તદા તેન બ્રહ્મણા પરમેષ્ઠિના બૃહસ્પતિસ્ તથા સેન્દ્રૈર્ દેવૈર્ દેવં પ્રણમ્ય તમ્

એ સમયે પરમેશ્વર બ્રહ્માએ એમ કહ્યું ત્યારે બૃહસ્પતિએ ઇન્દ્ર અને બીજા દેવતાઓ સાથે એ દેવને વંદન કર્યું.

મેરોઃ શિખરમાસાદ્ય સ્મરં સસ્માર સુવ્રતઃ સ્મરણાદ્દેવદેવસ્ય સ્મરો ઽપિ સહ ભાર્યયા

પવિત્ર મનવાળા એ વ્યક્તિએ, મેરુ પર્વતની ચોટી પર પહોંચી, સ્મરનું સ્મરણ કર્યું; અને દેવોમાંના દેવનું સ્મરણ કરતાં સ્મર પણ પોતાની પત્ની સાથે યાદ આવ્યો.

રત્યા સમં સમાગમ્ય નમસ્કૃત્ય કૃતાઞ્જલિઃ સશક્રમાહ તં જીવં જગજ્જીવો દ્વિજોત્તમાઃ

રતી સાથે મળીને, હાથ જોડીને નમન કરીને, તેણે ઇન્દ્ર સાથે એ જીવંત, જગતના જીવનરૂપ દેવને સંબોધન કર્યું, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.

સ્મૃતો યદ્ભવતા જીવ સમ્પ્રાપ્તો ઽહં તવાન્તિકમ્ બ્રૂહિ યન્મે વિધાતવ્યં તમાહ સુરપૂજિતઃ

તમારા દ્વારા સ્મરણ થતાં, હે જીવ, હું તમારા સમક્ષ આવ્યો છું; મને શું કરવું તે કહો — એમ દેવતાઓ દ્વારા પૂજિત એણે કહ્યું.

તમ્ આહ ભગવાઞ્છક્રઃ સંભાવ્ય મકરધ્વજમ્ શઙ્કરેણાંબિકામદ્ય સંયોજય યથાસુખમ્

પછી ઈન્દ્રે, મકરધ્વજનું સન્માન કરીને કહ્યું: 'આજે, શંકર અને અંબિકાનું મિલન તારી ઇચ્છા પ્રમાણે કર.'

તયા સ રમતે યેન ભગવાન્ વૃષભધ્વજઃ તેન માર્ગેણ માર્ગસ્વ પત્ન્યા રત્યાનયા સહ

જે માર્ગે વૃષભધ્વજ ભગવાન પોતાની પત્ની સાથે આનંદ માણે છે, એ જ માર્ગે તું પણ તારી પત્ની રતી સાથે ચાલ.

સો ઽપિ તુષ્ટો મહાદેવઃ પ્રદાસ્યતિ શુભાં ગતિમ્ વિપ્રયુક્તસ્તયા પૂર્વં લબ્ધ્વા તાં ગિરિજામુમામ્

પછી મહાદેવ પ્રસન્ન થઈને તને શુભ સ્થિતિ આપશે; અગાઉ જે રીતે તે ગિરિજાને, ઉમાને, વિયોગ પછી પ્રાપ્ત કર્યા હતા.

એવમુક્તો નમસ્કૃત્ય દેવદેવં શચીપતિમ્ દેવદેવાશ્રમં ગન્તું મતિં ચક્રે તયા સહ

આ રીતે સંબોધન પામી, શચીપતિ દેવને નમન કરીને, તેણે પોતાની પત્ની સાથે દેવાદિદેવના આશ્રમમાં જવાનું નક્કી કર્યું.