લિઙ્ગપુરાણમ્

તુષ્ટુવુર્ દેવદેવેશં નીલકણ્ઠં વૃષધ્વજમ્ તાન્ દેવાન્ અનુગૃહ્યૈવ ભવો ઽપ્યન્તરધીયત

બધાએ દેવોના દેવ, નિલકંઠ, ઋષભધ્વજની સ્તુતિ કરી; પછી ભવે એ દેવોને કૃપા કરીને ત્યાંથી અંતર્ધાન પામ્યા.

કથં હિમવતઃ પુત્રી બભૂવાંબા સતી શુભા કથં વા દેવદેવેશમ્ અવાપ પતિમીશ્વરમ્

હિમાલયની પુત્રી, શુભ સતી કેવી રીતે જન્મી અને કેવી રીતે દેવોના દેવને પતિ રૂપે પ્રાપ્ત કરી?

સા મેનાતનુમ્ આશ્રિત્ય સ્વેચ્છયૈવ વરાઙ્ગના તદા હૈમવતી જજ્ઞે તપસા ચ દ્વિજોત્તમાઃ

એ સમયે તે શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીએ પોતાની ઇચ્છાથી મેનાનું રૂપ ધારણ કર્યું અને તપથી હિમાલયની પુત્રી બની.

જાતકર્માદિકાઃ સર્વાશ્ ચકાર ચ ગિરીશ્વરઃ દ્વાદશે ચ તદા વર્ષે પૂર્ણે હૈમવતી શુભા

પર્વતના ભગવાને જન્મ સંસ્કાર સહિતના બધા વિધિ કર્યા; અને બારમા વર્ષે હિમાલયની શુભ પુત્રી—

તપસ્તેપે તયા સાર્ધમ્ અનુજા ચ શુભાનના અન્યા ચ દેવી હ્યનુજા સર્વલોકે નમસ્કૃતા

એણે પોતાની બહેન, સુંદર મુખવાળી અને બીજી એક દેવી, જે સર્વલોકમાં પૂજ્ય છે, એમ બંને સાથે તપ કર્યું.

ઋષયશ્ ચ તદા સર્વે સર્વલોકમહેશ્વરીમ્ તુષ્ટુવુસ્ તપસા દેવીં સમાવૃત્ય સમન્તતઃ

પછી બધા ઋષિઓએ સર્વલોકની મહાદેવીની ચારેય બાજુથી ઘેરીને, તપ માટે દેવીની સ્તુતિ કરી.

જ્યેષ્ઠા હ્યપર્ણા હ્યનુજા ચૈકપર્ણા શુભાનના તૃતીયા ચ વરારોહા તથા ચૈવૈકપાટલા

મોટી બહેન અપર્ણા, નાની બહેન એકપર્ણા, સુંદર મુખવાળી; ત્રીજી બહેન વરારોહા અને એકપાટલા હતી.

તપસા ચ મહાદેવ્યાઃ પાર્વત્યાઃ પરમેશ્વરઃ વશીકૃતો મહાદેવઃ સર્વભૂતપતિર્ભવઃ

મહાદેવી પાર્વતીના તપથી પરમેશ્વર મહાદેવ, સર્વભૂતોના સ્વામી ભવ, તેમના વશમાં થયા.

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ તારકો નામ દાનવઃ તારાત્મજો મહાતેજા બભૂવ દિતિનન્દનઃ

એ જ સમયે તારક નામનો દૈત્ય, તારાનો પુત્ર અને દિતિનો તેજસ્વી સંતાન જન્મ્યો.

તસ્ય પુત્રાસ્ત્રયશ્ચાપિ તારકાક્ષો મહાસુરઃ વિદ્યુન્માલી ચ ભગવાન્ કમલાક્ષશ્ ચ વીર્યવાન્

તેણે ત્રણ પુત્રો હતા: તારકાક્ષ, જે મહાન અસુર હતો; વિદ્યુન્માલી, જે પ્રસિદ્ધ હતો; અને કમલાક્ષ, જે બહુ બળવાન હતો.

પિતામહસ્ તથા ચૈષાં તારો નામ મહાબલઃ તપસા લબ્ધવીર્યશ્ ચ પ્રસાદાદ્બ્રહ્મણઃ પ્રભોઃ

તેમનો પિતા તારો નામે, અત્યંત શક્તિશાળી હતો. તેણે તપસ્યા અને બ્રહ્માનું કૃપાથી પોતાનું બળ મેળવ્યું હતું.

સો ઽપિ તારો મહાતેજાસ્ ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્ વિજિત્ય સમરે પૂર્વં વિષ્ણું ચ જિતવાન્ અસૌ

એ તારો, મહાન તેજવાળો, ત્રણેય લોક અને તમામ જડ-ચેતનને જીત્યો હતો અને અગાઉ યુદ્ધમાં વિષ્ણુને પણ હરાવ્યો હતો.

તયોઃ સમભવદ્યુદ્ધં સુઘોરં રોમહર્ષણમ્ દિવ્યં વર્ષસહસ્રં તુ દિવારાત્રમ્ અવિશ્રમમ્

બન્ને વચ્ચે બહુ ભયાનક અને રોમાંચક યુદ્ધ થયું, જે હજાર દેવવર્ષ સુધી દિવસ-રાતે સતત ચાલ્યું.

સરથં વિષ્ણુમાદાય ચિક્ષેપ શતયોજનમ્ તારેણ વિજિતઃ સંખ્યે દુદ્રાવ ગરુડધ્વજઃ

તારોએ વિષ્ણુને રથ સાથે પકડીને શતયોજન દૂર ફેંકી દીધા; યુદ્ધમાં પરાજિત થયેલા ગરુડધ્વજ ભાગી ગયા.

તારો વરાઞ્છતગુણં લબ્ધ્વા શતગુણં બલમ્ પિતામહાજ્જગત્સર્વમ્ અવાપ દિતિનન્દનઃ

તારોએ પિતામહ પાસેથી શતગણું બળ મેળવ્યું અને આખા જગત પર પોતાનું રાજ સ્થાપ્યું, હે દિતિના પુત્ર.

દેવેન્દ્રપ્રમુખાઞ્જિત્વા દેવાન્દેવેશ્વરેશ્વરઃ વારયામાસ તૈર્ દેવાન્ સર્વલોકેષુ માયયા

ઇન્દ્ર સહિતના દેવતાઓને હરાવી, દેવોના દેવતાએ સર્વ લોકમાં માયાથી તેમને રોકી રાખ્યા.

દેવતાશ્ ચ સહેન્દ્રેણ તારકાદ્ભયપીડિતાઃ ન શાન્તિં લેભિરે શૂરાઃ શરણં વા ભયાર્દિતાઃ

તારાના ભયથી ઇન્દ્ર સહિતના દેવતાઓ ખૂબ જ પીડાઈ ગયા; તેઓને ક્યાંય શાંતિ કે આશરો મળતો નહોતો, બધા ભયથી વ્યાકુળ હતા.

તદામરપતિઃ શ્રીમાન્ સંનિપત્યામરપ્રભુઃ ઉવાચાઙ્ગિરસં દેવો દેવાનામપિ સંનિધૌ

ત્યારે તેજસ્વી અમરપતિએ અમરપ્રભુઓને એકત્ર કરીને દેવતાઓની હાજરીમાં અંંગિરસને કહ્યું.

ભગવંસ્તારકો નામ તારજો દાનવોત્તમઃ તેન સંનિહતા યુદ્ધે વત્સા ગોપતિના યથા

હે મહાન, તારોનો પુત્ર તારક, અસુરોમાં શ્રેષ્ઠ, અમને યુદ્ધમાં એ રીતે સામનો કરે છે જેમ ગોપાળક પોતાના વાછરડાંને કરે.

ભયાત્તસ્માન્મહાભાગ બૃહદ્યુદ્ધે બૃહસ્પતે અનિકેતા ભ્રમન્ત્યેતે શકુન્તા ઇવ પઞ્જરે

તારાના ભયથી, હે મહાન બૃહસ્પતિ, આ મહાયુદ્ધમાં બધા ઘરવિહોણા થઈ ભટકાઈ રહ્યા છે, જાણે પાંજરામાં પંખીઓ હોય.

અસ્માકં યાન્ય્ અમોઘાનિ આયુધાન્ય્ અઙ્ગિરો વર તાનિ મોઘાનિ જાયન્તે પ્રભાવાદમરદ્વિષઃ

હે અંંગિરસમાં શ્રેષ્ઠ, અમારા અચૂક શસ્ત્રો પણ અમરદ્વેષીના પ્રભાવથી નિષ્ફળ થઈ જાય છે.

દશવર્ષસહસ્રાણિ દ્વિગુણાનિ બૃહસ્પતે વિષ્ણુના યોધિતો યુદ્ધે તેનાપિ ન ચ સૂદિતઃ

દસ હજાર વર્ષ, એના બે ગણા, વિષ્ણુએ યુદ્ધમાં લડ્યા, છતાં એ પણ તેને મારી શક્યા નહીં, હે બૃહસ્પતિ.

યસ્તેનાનિર્જિતો યુદ્ધે વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના કથમસ્મદ્વિધસ્તસ્ય સ્થાસ્યતે સમરે ઽગ્રતઃ

જેને મહાન વિષ્ણુ પણ યુદ્ધમાં હરાવી શક્યા નહીં, એવા સામે આપણે કેમ ટકી શકીએ?

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ શક્રેણ જીવઃ સાર્ધં સુરાધિપૈઃ સહસ્રાક્ષેણ ચ વિભું સમ્પ્રાપ્યાહ કુશધ્વજમ્

આ રીતે શક્રે કહ્યું ત્યારે જીવ, દેવતાઓના રાજાઓ અને સહસ્રનેત્ર સાથે કુશધ્વજ પાસે ગયા અને વાત કરી.

સો ઽપિ તસ્ય મુખાચ્છ્રુત્વા પ્રણયાત્પ્રણતાર્તિહા દેવૈરશેષૈઃ સેન્દ્રૈસ્તુ જીવમાહ પિતામહઃ

તેના મોઢેથી વાત સાંભળી, પ્રેમથી અને દુઃખ દૂર કરનાર પિતામહે ઇન્દ્ર સહિતના બધા દેવોની હાજરીમાં જીવને કહ્યું.

જાને વો ઽર્તિં સુરેન્દ્રાણાં તથાપિ શૃણુ સાંપ્રતમ્ વિનિન્દ્ય દક્ષં યા દેવી સતી રુદ્રાઙ્ગસંભવા

હું જાણું છું કે તમે દેવતાઓના રાજાઓ દુઃખી છો, પણ હવે સાંભળો. જે દેવી સતી, રુદ્રના અંશથી જન્મી અને દક્ષને ત્યજી દીધા—

ઉમા હૈમવતી જજ્ઞે સર્વલોકનમસ્કૃતા તસ્યાશ્ચૈવેહ રૂપેણ યૂયં દેવાઃ સુરોત્તમાઃ

હિમવંતની પુત્રી ઉમા જન્મી, જે સર્વ લોકોથી પૂજાય છે; અને અહીં તેના રૂપથી, હે શ્રેષ્ઠ દેવતાઓ, તમે બધા—

વિભોર્યતધ્વમાક્રષ્ટું રુદ્રસ્યાસ્ય મનો મહત્ તયોર્યોગેન સમ્ભૂતઃ સ્કન્દઃ શક્તિધરઃ પ્રભુઃ

વિષ્ણુએ જ્યારે રુદ્રનું મહાન મન પોતાની તરફ ખેંચ્યું, ત્યારે એ બંનેના મિલનથી શક્તિધારી અને પરાક્રમી સ્કંદનો જન્મ થયો.

ષડાસ્યો દ્વાદશભુજઃ સેનાનીઃ પાવકિઃ પ્રભુઃ સ્વાહેયઃ કાર્તિકેયશ્ ચ ગાઙ્ગેયઃ શરધામજઃ

તે છ મુખવાળો, બાર હાથવાળો, દળપતિ, અગ્નિમાંથી જન્મેલો, સ્વાહાનો પુત્ર, કાર્તિકેય, ગંગાનો પુત્ર અને શરવાળામાં જન્મેલો છે.