લિઙ્ગપુરાણમ્

ત્રિભિશ્ ચ ધર્ષિતં શાર્ઙ્ગં ત્રિધાભૂતં પ્રભોસ્તદા શાર્ઙ્ગકોટિપ્રસઙ્ગાદ્ વૈ ચિછેદ ચ શિરઃ પ્રભોઃ

પછી પ્રભુનું શારંગ ધનુષ્ય ત્રણ ભાગે તૂટી ગયું; શારંગના અગ્રભાગના પ્રભાવથી પ્રભુનું માથું કપાઈ ગયું.

છિન્નં ચ નિપપાતાસુ શિરસ્તસ્ય રસાતલે વાયુના પ્રેરિતં ચૈવ પ્રાણજેન પિનાકિના

કપાયેલું માથું પવનના પ્રેરણે પિનાકધારીની શક્તિથી પાતાળમાં પડી ગયું.

પ્રવિવેશ તદા ચૈવ તદીયાહવનીયકમ્ તત્ પ્રતિધ્વસ્તકલશં ભગ્નયૂપં સતોરણમ્

એ સમયે એનું માથું તેની યજ્ઞવેદિકામાં પ્રવેશ્યું, જ્યાં કલશ તૂટી ગયા હતા, યૂપો ભાંગી ગયા હતા અને તોરણ પડી ગયું હતું.

પ્રદીપિતમહાશાલં દૃષ્ટ્વા યજ્ઞો ઽપિ દુદ્રુવે તં તદા મૃગરૂપેણ ધાવન્તં ગગનં પ્રતિ

મહામંડપ જ્વલંત જોઈને યજ્ઞ પણ મૃગરૂપે આકાશ તરફ દોડતો ભાગી ગયો.

વીરભદ્રઃ સમાધાય વિશિરસ્કમથાકરોત્ તતઃ પ્રજાપતિં ધર્મં કશ્યપં ચ જગદ્ગુરુમ્

વીરભદ્રે તેને પકડીને વિના માથાવાળું બનાવી દીધો; પછી પ્રજાપતિ ધર્મ અને જગતગુરુ કશ્યપને પણ પરાજિત કર્યા.

અરિષ્ટનેમિનં વીરો બહુપુત્રં મુનીશ્વરમ્ મુનિમ્ અઙ્ગિરસં ચૈવ કૃષ્ણાશ્વં ચ મહાબલઃ

મહાબલી વીરભદ્રે બહુ પુત્રવાળા ઋષિ અરીષ્ટનેમી, ઋષિ અંગિરા અને કૃષ્ણાશ્વને પણ પરાજિત કર્યા.

જઘાન મૂર્ધ્નિ પાદેન દક્ષં ચૈવ યશસ્વિનમ્ ચિછેદ ચ શિરસ્તસ્ય દદાહાગ્નૌ દ્વિજોત્તમાઃ

તેને યશસ્વી દક્ષના માથા પર પગથી પ્રહાર કર્યો, પછી તેનું માથું કપાઈ ગયું અને શ્રેષ્ઠ દ્વિજોએ તેને અગ્નિમાં દહન કર્યું.

સરસ્વત્યાશ્ ચ નાસાગ્રં દેવમાતુસ્તથૈવ ચ નિકૃત્ય કરજાગ્રેણ વીરભદ્રઃ પ્રતાપવાન્

વીરભદ્રે પોતાની આંગળીના અગ્રથી સરસ્વતી અને દેવમાતાની નાકનું ટોચ કાપી નાખ્યું.

તસ્થૌ શ્રિયા વૃતો મધ્યે પ્રેતસ્થાને યથા ભવઃ એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ ભગવાન્પદ્મસંભવઃ

તે તેજથી ઘેરાયેલો, શમશાનમાં ભવ જેવો ઊભો રહ્યો; એ સમયે કમળમાંથી જન્મેલા ભગવાન પ્રગટ થયા.

ભદ્રમાહ મહાતેજાઃ પ્રાર્થયન્પ્રણતઃ પ્રભુઃ અલં ક્રોધેન વૈ ભદ્ર નષ્ટાશ્ચૈવ દિવૌકસઃ

મહાતેજસ્વી પ્રભુએ વંદન કરીને શાંતિના વચન કહ્યા: 'હવે ક્રોધ પૂરતો છે, ભદ્ર, દેવતાઓ પણ વિનાશ પામ્યા છે.'

પ્રસીદ ક્ષમ્યતાં સર્વં રોમજૈઃ સહ સુવ્રત સો ઽપિ ભદ્રઃ પ્રભાવેણ બ્રહ્મણઃ પરમેષ્ઠિનઃ

'કૃપા કરો, બધાને ક્ષમા કરો, વાળમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા પણ સાથે,' એમ કહ્યું. અને ભદ્ર બ્રહ્માના પરમ પ્રભાવથી શાંત થયા.

શમં જગામ શનકૈઃ શાન્તસ્તસ્થૌ તદાજ્ઞયા દેવો ઽપિ તત્ર ભગવાન્ અન્તરિક્ષે વૃષધ્વજઃ

ધીરે-ધીરે શાંતિ ફરી આવી; ભગવાન ઋષભધ્વજ પણ એ આજ્ઞાથી શાંત થઈને આકાશમાં ઊભા રહ્યા.

સગણઃ સર્વદઃ શર્વઃ સર્વલોકમહેશ્વરઃ પ્રાર્થિતશ્ચૈવ દેવેન બ્રહ્મણા ભગવાન્ ભવઃ

સર્વદાતા, સર્વલોકોના મહેશ્વર, શરવા પોતાના ગણો સાથે ત્યાં હતા; ત્યારે ભગવાન ભવને બ્રહ્માજીએ ખૂબ વિનંતી કરી.

હતાનાં ચ તદા તેષાં પ્રદદૌ પૂર્વવત્તનુમ્ ઇન્દ્રસ્ય ચ શિરસ્તસ્ય વિષ્ણોશ્ચૈવ મહાત્મનઃ

ત્યારે ભગવાને જે મર્યા હતા તેઓને પાછા પહેલાની જેમ શરીર આપ્યું; એમાં ઇન્દ્રનું માથું અને મહાત્મા વિષ્ણુનું માથું પણ ફરી આપ્યું.

દક્ષસ્ય ચ મુનીન્દ્રસ્ય તથાન્યેષાં મહેશ્વરઃ વાગીશ્યાશ્ચૈવ નાસાગ્રં દેવમાતુસ્તથૈવ ચ

મહેશ્વરે દક્ષ મુનિ અને બીજા બધા ને પણ, વાગીશી અને દેવમાતાને પણ નાકનો છેડો પાછો આપ્યો.

નષ્ટાનાં જીવિતં ચૈવ વરાણિ વિવિધાનિ ચ દક્ષસ્ય ધ્વસ્તવક્ત્રસ્ય શિરસા ભગવાન્પ્રભુઃ

જેઓ મરી ગયા હતા તેમને ભગવાને જીવન આપ્યું અને અનેક પ્રકારના વર્દાન પણ આપ્યા; અને દક્ષનું મુખ નાશ પામ્યું હતું તેને ભગવાને માથું આપ્યું.

કલ્પયામાસ વૈ વક્ત્રં લીલયા ચ મહાન્ ભવઃ દક્ષો ઽપિ લબ્ધસંજ્ઞશ્ ચ સમુત્થાય કૃતાઞ્જલિઃ

મહાન ભવે પોતાની લીલાથી દક્ષ માટે માથું બનાવ્યું; દક્ષે સંજ્ઞાન મેળવ્યા પછી ઊભા રહીને હાથ જોડ્યા.

તુષ્ટાવ દેવદેવેશં શઙ્કરં વૃષભધ્વજમ્ સ્તુતસ્તેન મહાતેજાઃ પ્રદાય વિવિધાન્વરાન્

દક્ષે દેવોના દેવ, શંકર, ઋષભધ્વજની સ્તુતિ કરી; દક્ષની સ્તુતિથી પ્રસન્ન થઈ ભગવાને અનેક વર્દાન આપ્યા.

ગાણપત્યં દદૌ તસ્મૈ દક્ષાયાક્લિષ્ટકર્મણે દેવાશ્ ચ સર્વે દેવેશં તુષ્ટુવુઃ પરમેશ્વરમ્

ભગવાને નિષ્પાપ કર્મવાળા દક્ષને ગણપતિપદ આપ્યું; બધા દેવોએ પરમેશ્વર દેવેશની સ્તુતિ કરી.

નારાયણશ્ ચ ભગવાન્ તુષ્ટાવ ચ કૃતાઞ્જલિઃ બ્રહ્મા ચ મુનયઃ સર્વે પૃથક્પૃથગજોદ્ભવમ્

ભગવાન નારાયણે પણ હાથ જોડીને તેમની સ્તુતિ કરી; બ્રહ્મા અને બધા ઋષિઓએ પણ હાથીમાંથી જન્મેલા ભગવાનની જુદી-જુદી રીતે સ્તુતિ કરી.

તુષ્ટુવુર્ દેવદેવેશં નીલકણ્ઠં વૃષધ્વજમ્ તાન્ દેવાન્ અનુગૃહ્યૈવ ભવો ઽપ્યન્તરધીયત

બધાએ દેવોના દેવ, નિલકંઠ, ઋષભધ્વજની સ્તુતિ કરી; પછી ભવે એ દેવોને કૃપા કરીને ત્યાંથી અંતર્ધાન પામ્યા.

કથં હિમવતઃ પુત્રી બભૂવાંબા સતી શુભા કથં વા દેવદેવેશમ્ અવાપ પતિમીશ્વરમ્

હિમાલયની પુત્રી, શુભ સતી કેવી રીતે જન્મી અને કેવી રીતે દેવોના દેવને પતિ રૂપે પ્રાપ્ત કરી?

સા મેનાતનુમ્ આશ્રિત્ય સ્વેચ્છયૈવ વરાઙ્ગના તદા હૈમવતી જજ્ઞે તપસા ચ દ્વિજોત્તમાઃ

એ સમયે તે શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીએ પોતાની ઇચ્છાથી મેનાનું રૂપ ધારણ કર્યું અને તપથી હિમાલયની પુત્રી બની.

જાતકર્માદિકાઃ સર્વાશ્ ચકાર ચ ગિરીશ્વરઃ દ્વાદશે ચ તદા વર્ષે પૂર્ણે હૈમવતી શુભા

પર્વતના ભગવાને જન્મ સંસ્કાર સહિતના બધા વિધિ કર્યા; અને બારમા વર્ષે હિમાલયની શુભ પુત્રી—

તપસ્તેપે તયા સાર્ધમ્ અનુજા ચ શુભાનના અન્યા ચ દેવી હ્યનુજા સર્વલોકે નમસ્કૃતા

એણે પોતાની બહેન, સુંદર મુખવાળી અને બીજી એક દેવી, જે સર્વલોકમાં પૂજ્ય છે, એમ બંને સાથે તપ કર્યું.

ઋષયશ્ ચ તદા સર્વે સર્વલોકમહેશ્વરીમ્ તુષ્ટુવુસ્ તપસા દેવીં સમાવૃત્ય સમન્તતઃ

પછી બધા ઋષિઓએ સર્વલોકની મહાદેવીની ચારેય બાજુથી ઘેરીને, તપ માટે દેવીની સ્તુતિ કરી.

જ્યેષ્ઠા હ્યપર્ણા હ્યનુજા ચૈકપર્ણા શુભાનના તૃતીયા ચ વરારોહા તથા ચૈવૈકપાટલા

મોટી બહેન અપર્ણા, નાની બહેન એકપર્ણા, સુંદર મુખવાળી; ત્રીજી બહેન વરારોહા અને એકપાટલા હતી.

તપસા ચ મહાદેવ્યાઃ પાર્વત્યાઃ પરમેશ્વરઃ વશીકૃતો મહાદેવઃ સર્વભૂતપતિર્ભવઃ

મહાદેવી પાર્વતીના તપથી પરમેશ્વર મહાદેવ, સર્વભૂતોના સ્વામી ભવ, તેમના વશમાં થયા.

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ તારકો નામ દાનવઃ તારાત્મજો મહાતેજા બભૂવ દિતિનન્દનઃ

એ જ સમયે તારક નામનો દૈત્ય, તારાનો પુત્ર અને દિતિનો તેજસ્વી સંતાન જન્મ્યો.