લિઙ્ગપુરાણમ્

ત્રયસ્ત્રિંશત્સુરાનેવં વિનિહત્યાપ્રયત્નતઃ ત્રયશ્ ચ ત્રિશતં તેષાં ત્રિસાહસ્રં ચ લીલયા

આ રીતે, કોઈ મહેનત વિના, ત્રેત્રીસ દેવતાઓને, પછી ત્રણસો અને ત્રણ હજારને પણ સહેલાઈથી સંહાર્યા.

ત્રયં ચૈવ સુરેન્દ્રાણાં જઘાન ચ મુનીશ્વરાન્ અન્યાંશ્ ચ દેવાન્ દેવો ઽસૌ સર્વાન્યુદ્ધાય સંસ્થિતાન્

એણે ત્રણ દેવરાજ, મુનિશ્વરો અને યુદ્ધ માટે ભેગા થયેલા અન્ય દેવતાઓને પણ સંહાર્યા.

જઘાન ભગવાન્ રુદ્રઃ ખડ્ગમુષ્ટ્યાદિસાયકૈઃ અથ વિષ્ણુર્મહાતેજાશ્ ચક્રમ્ ઉદ્યમ્ય મૂર્છિતઃ

ભગવાન રુદ્રે તલવાર, મુઠી અને બાણોથી પ્રહાર કર્યો; ત્યારે મહાતેજસ્વી વિષ્ણુએ ચક્ર ઉંચકીને ક્રોધિત થયા.

યુયોધ ભગવાંસ્તેન રુદ્રેણ સહ માધવઃ તયોઃ સમભવદ્યુદ્ધં સુઘોરં રોમહર્ષણમ્

માધવ અને રુદ્ર વચ્ચે ભયાનક અને રોમાંચક યુદ્ધ થયું.

વિષ્ણોર્યોગબલાત્તસ્ય દિવ્યદેહાઃ સુદારુણાઃ

વિષ્ણુએ પોતાના યોગબળથી અનેક ભયાનક દૈવી સ્વરૂપો પ્રગટ કર્યા.

શઙ્ખચક્રગદાહસ્તા અસંખ્યાતાશ્ ચ જજ્ઞિરે તાન્સર્વાનપિ દેવો ઽસૌ નારાયણસમપ્રભાન્

શંખ, ચક્ર અને ગદા ધરાવતાં અનંત સ્વરૂપો જન્મ્યા, બધા નારાયણ જેવી તેજસ્વિતા ધરાવતા હતા.

નિહત્ય ગદયા વિષ્ણું તાડયામાસ મૂર્ધનિ તતશ્ચોરસિ તં દેવં લીલયૈવ રણાજિરે

દેવતાએ ગદાથી વિષ્ણુના માથા પર પ્રહાર કર્યો અને પછી યુદ્ધમંથાનમાં રમતમાં તેના છાતી પર પણ માર્યો.

પપાત ચ તદા ભૂમૌ વિસંજ્ઞઃ પુરુષોત્તમઃ પુનરુત્થાય તં હન્તું ચક્રમુદ્યમ્ય સ પ્રભુઃ

એ સમયે પુરુષોત્તમ ભૂમિ પર બેભાન પડી ગયા; પછી ફરી ઊઠીને પ્રભુએ તેને મારવા માટે ચક્ર ઉપાડ્યું.

ક્રોધરક્તેક્ષણઃ શ્રીમાન્ અતિષ્ઠત્ પુરુષર્ષભઃ તસ્ય ચક્રં ચ યદ્રૌદ્રં કાલાદિત્યસમપ્રભમ્

ક્રોધથી આંખો લાલ થયેલા તેજસ્વી પુરુષોત્તમ અડગ ઊભા રહ્યા; તેમનું રૌદ્ર ચક્ર પ્રલયકાળના સૂર્ય જેવું તેજ પામતું હતું.

વ્યષ્ટમ્ભયદ્ અદીનાત્મા કરસ્થં ન ચચાલ સઃ અતિષ્ઠત્ સ્તમ્ભિતસ્તેન શૃઙ્ગવાનિવ નિશ્ચલઃ

અડગ મનવાળા એ દેવતાએ હાથમાં રહેલું ચક્ર રોકી દીધું; તે હલ્યું નહીં અને એ પર્વતની ચોટી જેવો સ્થિર ઊભો રહ્યો.

ત્રિભિશ્ ચ ધર્ષિતં શાર્ઙ્ગં ત્રિધાભૂતં પ્રભોસ્તદા શાર્ઙ્ગકોટિપ્રસઙ્ગાદ્ વૈ ચિછેદ ચ શિરઃ પ્રભોઃ

પછી પ્રભુનું શારંગ ધનુષ્ય ત્રણ ભાગે તૂટી ગયું; શારંગના અગ્રભાગના પ્રભાવથી પ્રભુનું માથું કપાઈ ગયું.

છિન્નં ચ નિપપાતાસુ શિરસ્તસ્ય રસાતલે વાયુના પ્રેરિતં ચૈવ પ્રાણજેન પિનાકિના

કપાયેલું માથું પવનના પ્રેરણે પિનાકધારીની શક્તિથી પાતાળમાં પડી ગયું.

પ્રવિવેશ તદા ચૈવ તદીયાહવનીયકમ્ તત્ પ્રતિધ્વસ્તકલશં ભગ્નયૂપં સતોરણમ્

એ સમયે એનું માથું તેની યજ્ઞવેદિકામાં પ્રવેશ્યું, જ્યાં કલશ તૂટી ગયા હતા, યૂપો ભાંગી ગયા હતા અને તોરણ પડી ગયું હતું.

પ્રદીપિતમહાશાલં દૃષ્ટ્વા યજ્ઞો ઽપિ દુદ્રુવે તં તદા મૃગરૂપેણ ધાવન્તં ગગનં પ્રતિ

મહામંડપ જ્વલંત જોઈને યજ્ઞ પણ મૃગરૂપે આકાશ તરફ દોડતો ભાગી ગયો.

વીરભદ્રઃ સમાધાય વિશિરસ્કમથાકરોત્ તતઃ પ્રજાપતિં ધર્મં કશ્યપં ચ જગદ્ગુરુમ્

વીરભદ્રે તેને પકડીને વિના માથાવાળું બનાવી દીધો; પછી પ્રજાપતિ ધર્મ અને જગતગુરુ કશ્યપને પણ પરાજિત કર્યા.

અરિષ્ટનેમિનં વીરો બહુપુત્રં મુનીશ્વરમ્ મુનિમ્ અઙ્ગિરસં ચૈવ કૃષ્ણાશ્વં ચ મહાબલઃ

મહાબલી વીરભદ્રે બહુ પુત્રવાળા ઋષિ અરીષ્ટનેમી, ઋષિ અંગિરા અને કૃષ્ણાશ્વને પણ પરાજિત કર્યા.

જઘાન મૂર્ધ્નિ પાદેન દક્ષં ચૈવ યશસ્વિનમ્ ચિછેદ ચ શિરસ્તસ્ય દદાહાગ્નૌ દ્વિજોત્તમાઃ

તેને યશસ્વી દક્ષના માથા પર પગથી પ્રહાર કર્યો, પછી તેનું માથું કપાઈ ગયું અને શ્રેષ્ઠ દ્વિજોએ તેને અગ્નિમાં દહન કર્યું.

સરસ્વત્યાશ્ ચ નાસાગ્રં દેવમાતુસ્તથૈવ ચ નિકૃત્ય કરજાગ્રેણ વીરભદ્રઃ પ્રતાપવાન્

વીરભદ્રે પોતાની આંગળીના અગ્રથી સરસ્વતી અને દેવમાતાની નાકનું ટોચ કાપી નાખ્યું.

તસ્થૌ શ્રિયા વૃતો મધ્યે પ્રેતસ્થાને યથા ભવઃ એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ ભગવાન્પદ્મસંભવઃ

તે તેજથી ઘેરાયેલો, શમશાનમાં ભવ જેવો ઊભો રહ્યો; એ સમયે કમળમાંથી જન્મેલા ભગવાન પ્રગટ થયા.

ભદ્રમાહ મહાતેજાઃ પ્રાર્થયન્પ્રણતઃ પ્રભુઃ અલં ક્રોધેન વૈ ભદ્ર નષ્ટાશ્ચૈવ દિવૌકસઃ

મહાતેજસ્વી પ્રભુએ વંદન કરીને શાંતિના વચન કહ્યા: 'હવે ક્રોધ પૂરતો છે, ભદ્ર, દેવતાઓ પણ વિનાશ પામ્યા છે.'

પ્રસીદ ક્ષમ્યતાં સર્વં રોમજૈઃ સહ સુવ્રત સો ઽપિ ભદ્રઃ પ્રભાવેણ બ્રહ્મણઃ પરમેષ્ઠિનઃ

'કૃપા કરો, બધાને ક્ષમા કરો, વાળમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા પણ સાથે,' એમ કહ્યું. અને ભદ્ર બ્રહ્માના પરમ પ્રભાવથી શાંત થયા.

શમં જગામ શનકૈઃ શાન્તસ્તસ્થૌ તદાજ્ઞયા દેવો ઽપિ તત્ર ભગવાન્ અન્તરિક્ષે વૃષધ્વજઃ

ધીરે-ધીરે શાંતિ ફરી આવી; ભગવાન ઋષભધ્વજ પણ એ આજ્ઞાથી શાંત થઈને આકાશમાં ઊભા રહ્યા.

સગણઃ સર્વદઃ શર્વઃ સર્વલોકમહેશ્વરઃ પ્રાર્થિતશ્ચૈવ દેવેન બ્રહ્મણા ભગવાન્ ભવઃ

સર્વદાતા, સર્વલોકોના મહેશ્વર, શરવા પોતાના ગણો સાથે ત્યાં હતા; ત્યારે ભગવાન ભવને બ્રહ્માજીએ ખૂબ વિનંતી કરી.

હતાનાં ચ તદા તેષાં પ્રદદૌ પૂર્વવત્તનુમ્ ઇન્દ્રસ્ય ચ શિરસ્તસ્ય વિષ્ણોશ્ચૈવ મહાત્મનઃ

ત્યારે ભગવાને જે મર્યા હતા તેઓને પાછા પહેલાની જેમ શરીર આપ્યું; એમાં ઇન્દ્રનું માથું અને મહાત્મા વિષ્ણુનું માથું પણ ફરી આપ્યું.

દક્ષસ્ય ચ મુનીન્દ્રસ્ય તથાન્યેષાં મહેશ્વરઃ વાગીશ્યાશ્ચૈવ નાસાગ્રં દેવમાતુસ્તથૈવ ચ

મહેશ્વરે દક્ષ મુનિ અને બીજા બધા ને પણ, વાગીશી અને દેવમાતાને પણ નાકનો છેડો પાછો આપ્યો.

નષ્ટાનાં જીવિતં ચૈવ વરાણિ વિવિધાનિ ચ દક્ષસ્ય ધ્વસ્તવક્ત્રસ્ય શિરસા ભગવાન્પ્રભુઃ

જેઓ મરી ગયા હતા તેમને ભગવાને જીવન આપ્યું અને અનેક પ્રકારના વર્દાન પણ આપ્યા; અને દક્ષનું મુખ નાશ પામ્યું હતું તેને ભગવાને માથું આપ્યું.

કલ્પયામાસ વૈ વક્ત્રં લીલયા ચ મહાન્ ભવઃ દક્ષો ઽપિ લબ્ધસંજ્ઞશ્ ચ સમુત્થાય કૃતાઞ્જલિઃ

મહાન ભવે પોતાની લીલાથી દક્ષ માટે માથું બનાવ્યું; દક્ષે સંજ્ઞાન મેળવ્યા પછી ઊભા રહીને હાથ જોડ્યા.

તુષ્ટાવ દેવદેવેશં શઙ્કરં વૃષભધ્વજમ્ સ્તુતસ્તેન મહાતેજાઃ પ્રદાય વિવિધાન્વરાન્

દક્ષે દેવોના દેવ, શંકર, ઋષભધ્વજની સ્તુતિ કરી; દક્ષની સ્તુતિથી પ્રસન્ન થઈ ભગવાને અનેક વર્દાન આપ્યા.

ગાણપત્યં દદૌ તસ્મૈ દક્ષાયાક્લિષ્ટકર્મણે દેવાશ્ ચ સર્વે દેવેશં તુષ્ટુવુઃ પરમેશ્વરમ્

ભગવાને નિષ્પાપ કર્મવાળા દક્ષને ગણપતિપદ આપ્યું; બધા દેવોએ પરમેશ્વર દેવેશની સ્તુતિ કરી.