લિઙ્ગપુરાણમ્

વિજિત્ય વિષ્ણુના સાર્ધં ભગવાન્પરમેશ્વરઃ સર્વાન્દધીચવચનાત્ કથં ભેજે મહેશ્વરઃ

વિષ્ણુ સાથે મળીને જીત્યા પછી, દધીચિના વચનથી પરમેશ્વરે મહેશ્વર તરીકે કેવી રીતે વર્તન કર્યું?

દક્ષયજ્ઞે સુવિપુલે દેવાન્ વિષ્ણુપુરોગમાન્ દદાહ ભગવાન્ રુદ્રઃ સર્વાન્ મુનિગણાન્ અપિ

દક્ષના મહાયજ્ઞમાં, ભગવાન રુદ્રે વિષ્ણુ સહિત બધા દેવતાઓ અને બધા મુનિગણોને ભસ્મ કરી નાખ્યા.

ભદ્રો નામ ગણસ્તેન પ્રેષિતઃ પરમેષ્ઠિના વિપ્રયોગેન દેવ્યા વૈ દુઃસહેનૈવ સુવ્રતાઃ

દેવીથી અસહ્ય વિયોગને કારણે, પરમેશ્વરે ભદ્ર નામનો ગણ મોકલ્યો, હે ધીરજવાળા લોકો.

સો ઽસૃજદ્ વીરભદ્રશ્ ચ ગણેશાન્રોમજાઞ્છુભાન્ ગણેશ્વરૈઃ સમારુહ્ય રથં ભદ્રઃ પ્રતાપવાન્

તેમણે વીરભદ્ર અને પોતાના વાળમાંથી ઉત્પન્ન શુભ ગણેશ્વરોની રચના કરી; ભદ્ર, પરાક્રમી, ગણપતિઓ સાથે રથ પર ચડ્યા.

ગન્તું ચક્રે મતિં યસ્ય સારથિર્ભગવાનજઃ ગણેશ્વરાશ્ ચ તે સર્વે વિવિધાયુધપાણયઃ

જેનાં રથસ્વામી ભગવાન અજ હતા, એ જવા માટે મનમાં નક્કી કર્યું; અને બધા ગણપતિઓ વિવિધ શસ્ત્રો લઈને સાથે ગયા.

વિમાનૈર્વિશ્વતો ભદ્રૈસ્ તમન્વયુરથો સુરાઃ હિમવચ્છિખરે રમ્યે હેમશૃઙ્ગે સુશોભને

દેવતાઓ સર્વ દિશામાં શુભ વિમાનોથી તેની પાછળ ગયા, અને હિમાલયના સુંદર શિખર પર આવેલા તેજસ્વી અને સુહાવના સોનાના શિખર સુધી પહોંચ્યા.

યજ્ઞવાટસ્ તથા તસ્ય ગઙ્ગાદ્વારસમીપતઃ તદ્દેશે ચૈવ વિખ્યાતં શુભં કનખલં દ્વિજાઃ

ત્યાં, ગંગાના દ્વાર નજીક, યજ્ઞશાળા હતી; અને એ પ્રદેશમાં, હે દ્વિજો, પ્રસિદ્ધ અને પવિત્ર કનખલ હતું.

દગ્ધું વૈ પ્રેષિતશ્ચાસૌ ભગવાન્ પરમેષ્ઠિના તદોત્પાતો બભૂવાથ લોકાનાં ભયશંસનઃ

પછી પરમેશ્વરે મોકલેલા એ ભગવાને યજ્ઞ દહન કરવા માટે મોકલવામાં આવ્યા; ત્યારે ભયજનક અપશકુન ઊભો થયો, જે સર્વ લોકોએ ડર અનુભવ્યો.

પર્વતાશ્ ચ વ્યશીર્યન્ત પ્રચકમ્પે વસુંધરા મરુતશ્ ચાપ્ય્ અઘૂર્ણન્ત ચુક્ષુભે મકરાલયઃ

પર્વતો તૂટી પડ્યા, ધરતી ધ્રુજી ઉઠી, પવન જોરથી ફૂંકાવા લાગ્યા અને સાગરનું સ્થાન પણ ઉથલપાથલ થયું.

અગ્નયો નૈવ દીપ્યન્તિ ન ચ દીપ્યતિ ભાસ્કરઃ ગ્રહાશ્ ચ ન પ્રકાશ્યન્તે ન દેવા ન ચ દાનવાઃ

અગ્નિ જ્વલ્યા નહીં, સૂર્ય પણ તેજ આપતો રહ્યો નહીં; ગ્રહો પ્રકાશિત થયા નહીં, દેવતાઓ કે દાનવો પણ દેખાયા નહીં.

તતઃ ક્ષણાત્ પ્રવિશ્યૈવ યજ્ઞવાટં મહાત્મનઃ રોમજૈઃ સહિતો ભદ્રઃ કાલાગ્નિરિવચાપરઃ

પછી એક પળમાં, ભદ્ર ભગવાન ભૈરવગણો સાથે મહાત્માના યજ્ઞવાટમાં પ્રવેશ્યા, જાણે કોઈ બીજું જ પ્રલયાગ્નિ આવી ગયું હોય.

ઉવાચ ભદ્રો ભગવાન્ દક્ષં ચામિતતેજસમ્ સંપર્કાદેવ દક્ષાદ્ય મુનીન્દેવાન્ પિનાકિના

ભદ્ર ભગવાને અપરંપાર તેજવાળા દક્ષને કહ્યું: 'પિનાકધારીના સ્પર્શથી, હે દક્ષ, તું, મુનિગણ અને દેવતાઓ—'

દગ્ધું સંપ્રેષિતશ્ ચાહં ભવન્તં સમુનીશ્વરૈઃ ઇત્યુક્ત્વા યજ્ઞશાલાં તાં દદાહ ગણપુઙ્ગવઃ

'મારે તને અને મુનિશ્વરોને દહન કરવા મોકલવામાં આવ્યો છું.' એવું કહીને, ગણોના મુખ્યે એ યજ્ઞશાળાને બળાવી દીધી.

ગણેશ્વરાશ્ ચ સંક્રુદ્ધા યૂપાનુત્પાટ્ય ચિક્ષિપુઃ પ્રસ્તોત્રા સહ હોત્રા ચ દગ્ધં ચૈવ ગણેશ્વરૈઃ

ગણપતિઓ ક્રોધિત થઈ, યજ્ઞના યૂપો ઉખાડી ફેંકી દીધા; પ્રસ્તોતાઓ અને હોતાઓને પણ ગણપતિઓએ દહન કરી નાખ્યા.

ગૃહીત્વા ગણપાઃ સર્વાન્ ગઙ્ગાસ્રોતસિ ચિક્ષિપુઃ વીરભદ્રો મહાતેજાઃ શક્રસ્યોદ્યચ્છતઃ કરમ્

ગણોએ બધાને પકડીને ગંગાની ધારામાં ફેંકી દીધા; મહાતેજસ્વી વીરભદ્રએ ઇન્દ્રના ઉંચકાયેલા હાથને પકડી લીધો.

વ્યષ્ટમ્ભયદ્ અદીનાત્મા તથાન્યેષાં દિવૌકસામ્ ભગસ્ય નેત્રે ચોત્પાટ્ય કરજાગ્રેણ લીલયા

એ નિર્ભયે એ હાથને અટકાવી દીધો, અને અન્ય દેવતાઓના પણ; પછી ભગાના આંખોને આંગળીઓના ટોચથી રમતમાં કાઢી નાખી.

નિહત્ય મુષ્ટિના દન્તાન્ પૂષ્ણશ્ચૈવં ન્યપાતયત્ તથા ચન્દ્રમસં દેવં પાદાઙ્ગુષ્ઠેન લીલયા

પછી મુઠીથી પૂષણના દાંત તોડી નાખ્યા અને એ જ રીતે પગના અંગૂઠાથી ચંદ્રદેવને પણ રમતમાં નીચે પાડી દીધા.

ઘર્ષયામાસ ભગવાન્ વીરભદ્રઃ પ્રતાપવાન્ ચિછેદ ચ શિરસ્તસ્ય શક્રસ્ય ભગવાન્પ્રભોઃ

વીરભદ્ર ભગવાને તેને ઘસવા લાગ્યા અને પછી શસ્ત્રથી એ મહાન ઇન્દ્રનું માથું કપાઈ નાખ્યું.

વહ્નેર્હસ્તદ્વયં છિત્ત્વા જિહ્વામુત્પાટ્ય લીલયા જઘાન મૂર્ધ્નિ પાદેન વીરભદ્રો મહાબલઃ

અગ્નિના બંને હાથ કાપી નાખ્યા, જીભ પણ રમતમાં ખેંચી કાઢી; મહાબલવાન વીરભદ્રએ પગથી તેના માથા પર પ્રહાર કર્યો.

યમસ્ય દણ્ડં ભગવાન્ પ્રચિછેદ સ્વયં પ્રભુઃ જઘાન દેવમીશાનં ત્રિશૂલેન મહાબલમ્

ભગવાને પોતે યમરાજનો દંડ કાપી નાખ્યો અને મહાબલવાન ઈશાન દેવને ત્રિશૂળથી ઘાયલ કર્યા.

ત્રયસ્ત્રિંશત્સુરાનેવં વિનિહત્યાપ્રયત્નતઃ ત્રયશ્ ચ ત્રિશતં તેષાં ત્રિસાહસ્રં ચ લીલયા

આ રીતે, કોઈ મહેનત વિના, ત્રેત્રીસ દેવતાઓને, પછી ત્રણસો અને ત્રણ હજારને પણ સહેલાઈથી સંહાર્યા.

ત્રયં ચૈવ સુરેન્દ્રાણાં જઘાન ચ મુનીશ્વરાન્ અન્યાંશ્ ચ દેવાન્ દેવો ઽસૌ સર્વાન્યુદ્ધાય સંસ્થિતાન્

એણે ત્રણ દેવરાજ, મુનિશ્વરો અને યુદ્ધ માટે ભેગા થયેલા અન્ય દેવતાઓને પણ સંહાર્યા.

જઘાન ભગવાન્ રુદ્રઃ ખડ્ગમુષ્ટ્યાદિસાયકૈઃ અથ વિષ્ણુર્મહાતેજાશ્ ચક્રમ્ ઉદ્યમ્ય મૂર્છિતઃ

ભગવાન રુદ્રે તલવાર, મુઠી અને બાણોથી પ્રહાર કર્યો; ત્યારે મહાતેજસ્વી વિષ્ણુએ ચક્ર ઉંચકીને ક્રોધિત થયા.

યુયોધ ભગવાંસ્તેન રુદ્રેણ સહ માધવઃ તયોઃ સમભવદ્યુદ્ધં સુઘોરં રોમહર્ષણમ્

માધવ અને રુદ્ર વચ્ચે ભયાનક અને રોમાંચક યુદ્ધ થયું.

વિષ્ણોર્યોગબલાત્તસ્ય દિવ્યદેહાઃ સુદારુણાઃ

વિષ્ણુએ પોતાના યોગબળથી અનેક ભયાનક દૈવી સ્વરૂપો પ્રગટ કર્યા.

શઙ્ખચક્રગદાહસ્તા અસંખ્યાતાશ્ ચ જજ્ઞિરે તાન્સર્વાનપિ દેવો ઽસૌ નારાયણસમપ્રભાન્

શંખ, ચક્ર અને ગદા ધરાવતાં અનંત સ્વરૂપો જન્મ્યા, બધા નારાયણ જેવી તેજસ્વિતા ધરાવતા હતા.

નિહત્ય ગદયા વિષ્ણું તાડયામાસ મૂર્ધનિ તતશ્ચોરસિ તં દેવં લીલયૈવ રણાજિરે

દેવતાએ ગદાથી વિષ્ણુના માથા પર પ્રહાર કર્યો અને પછી યુદ્ધમંથાનમાં રમતમાં તેના છાતી પર પણ માર્યો.

પપાત ચ તદા ભૂમૌ વિસંજ્ઞઃ પુરુષોત્તમઃ પુનરુત્થાય તં હન્તું ચક્રમુદ્યમ્ય સ પ્રભુઃ

એ સમયે પુરુષોત્તમ ભૂમિ પર બેભાન પડી ગયા; પછી ફરી ઊઠીને પ્રભુએ તેને મારવા માટે ચક્ર ઉપાડ્યું.

ક્રોધરક્તેક્ષણઃ શ્રીમાન્ અતિષ્ઠત્ પુરુષર્ષભઃ તસ્ય ચક્રં ચ યદ્રૌદ્રં કાલાદિત્યસમપ્રભમ્

ક્રોધથી આંખો લાલ થયેલા તેજસ્વી પુરુષોત્તમ અડગ ઊભા રહ્યા; તેમનું રૌદ્ર ચક્ર પ્રલયકાળના સૂર્ય જેવું તેજ પામતું હતું.