લિઙ્ગપુરાણમ્

નિયોગાદ્ બ્રહ્મણઃ સાધ્વીં પ્રદાસ્યસિ મમૈવ તામ્ મત્સંબન્ધી ચ લોકાનાં મધ્યે પૂજ્યો ભવિષ્યસિ

બ્રહ્માના આદેશથી, તું એ સતીને મને આપશે; અને મને સંબંધિત થઈને, તું બધાં લોકોએ માન્ય બનશે.

માં દિવ્યેન ચ ભાવેન તદાપ્રભૃતિ શઙ્કરમ્ દ્રક્ષ્યસે ચ પ્રસન્નેન મિત્રભૂતમિવાત્મના

ત્યાંથી, તું મને, શંકરને, દિવ્ય સ્વરૂપે, પ્રસન્ન અને પોતાનાં મિત્ર જેવો જોઈશ.

ઇત્યુક્ત્વાન્તર્દધે રુદ્રો ભગવાન્નીલલોહિતઃ જનાર્દનો ઽપિ ભગવાન્ દેવાનામપિ સંનિધૌ

આ રીતે કહ્યા પછી, નીલલોહિત ભગવાન રુદ્ર અદૃશ્ય થયા; અને ભગવાન જનાર્દન પણ દેવતાઓની હાજરીમાં હતા.

અયાચત મહાદેવં બ્રહ્માણં મુનિભિઃ સમમ્ મયા પ્રોક્તં સ્તવં દિવ્યં પદ્મયોને સુશોભનમ્

મુનિઓ સાથે મળીને, તેણે મહાદેવ બ્રહ્માને કમળથી જન્મેલા માટે જે સુંદર સ્તોત્ર મેં કહ્યું છે, તે માંગ્યું.

યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ શ્રાવયેદ્વા દ્વિજોત્તમાન્ પ્રતિનામ્નિ હિરણ્યસ્ય તત્ તસ્ય ફલમ્ આપ્નુયાત્

જે કોઈ આનું પાઠ કરે, સાંભળે અથવા શ્રેષ્ઠ દ્વિજોને સંભળાવે, તેને દરેક નામ માટે સોનાની ફળપ્રાપ્તિ થાય છે.

અશ્વમેધસહસ્રેણ ફલં ભવતિ તસ્ય વૈ ઘૃતાદ્યૈઃ સ્નાપયેદ્રુદ્રં સ્થાલ્યા વૈ કલશૈઃ શુભૈઃ

તેને હજાર અશ્વમેધ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે; અને જો તે શુદ્ધ વાસણ કે કલશમાં ઘી વગેરેથી રુદ્રને અભિષેક કરે,

નામ્નાં સહસ્રેણાનેન શ્રદ્ધયા શિવમીશ્વરમ્ સો ઽપિ યજ્ઞસહસ્રસ્ય ફલં લબ્ધ્વાસુરેશ્વરૈઃ

આ હજાર નામથી શ્રદ્ધાપૂર્વક શિવની પૂજા કરવાથી, તે પણ અસુરોના રાજાઓ જેવી યજ્ઞસમાન ફળ પામે છે.

પૂજ્યો ભવતિ રુદ્રસ્ય પ્રીતિર્ભવતિ તસ્ય વૈ તથાસ્ત્વિતિ તથા પ્રાહ પદ્મયોનેર્જનાર્દનમ્

તે રુદ્રના પૂજ્ય બને છે અને તેની કૃપા પ્રાપ્ત કરે છે; આ રીતે કમળયોનિએ જનાર્દનને કહ્યું.

જગ્મતુઃ પ્રણિપત્યૈનં દેવદેવં જગદ્ગુરુમ્ તસ્માન્નામ્નાં સહસ્રેણ પૂજયેદ્ અનઘો દ્વિજાઃ

દેવતાદેવ, જગતગુરુને વંદન કરીને તેઓ ચાલ્યા ગયા; તેથી, હે નિર્દોષ દ્વિજો, હજાર નામોથી પૂજા કરવી જોઈએ.

જપેન્નામ્નાં સહસ્રં ચ સ યાતિ પરમાં ગતિમ્

જે વ્યક્તિ હજાર નામોનું જપ કરે છે, તે સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પામે છે.

સંભવઃ સૂચિતો દેવ્યાસ્ ત્વયા સૂત મહામતે સવિસ્તરં વદસ્વાદ્ય સતીત્વે ચ યથાતથમ્

હે વિદ્વાન સૂતજી, તું દેવીના જન્મની વાત સંકેતરૂપે કહી છે; હવે સતી રૂપે જે રીતે થયું તે વિગતે અને સાચું કહો.

મેનાજત્વં મહાદેવ્યા દક્ષયજ્ઞવિમર્દનમ્ વિષ્ણુના ચ કથં દત્તા દેવદેવાય શંભવે

મેનાએ કેવી રીતે મહાદેવી રૂપ ધારણ કર્યો? દક્ષના યજ્ઞનો વિનાશ કેવી રીતે થયો? અને વિષ્ણુએ દેવીને દેવોના દેવ શંભુને કેવી રીતે આપ્યા?

કલ્યાણં વા કથં તસ્ય વક્તુમર્હસિ સાંપ્રતમ્ તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા સૂતઃ પૌરાણિકોત્તમઃ

તેની શુભતા કેવી રીતે આવી? હવે તું એ વાત કહો. એમ તેઓએ પૂછ્યું ત્યારે શ્રેષ્ઠ પુરાણકથાકાર સૂતાએ,

સંભવં ચ મહાદેવ્યાઃ પ્રાહ તેષાં મહાત્મનામ્ બ્રહ્મણા કથિતં પૂર્વં દણ્ડિને તત્ સુવિસ્તરમ્

મહાન આત્માઓને મહાદેવીના જન્મની વાત, જે પહેલાં બ્રહ્માએ દંડિને વિગતે કહી હતી, તે વર્ણવી.

યુષ્માભિર્ વૈ કુમારાય તેન વ્યાસાય ધીમતે તસ્માદહમુપશ્રુત્ય પ્રવદામિ સુવિસ્તરમ્

પછી તમે તે કુમારને અને કુમારે વિદ્વાન વ્યાસને કહ્યું; તેથી મેં સાંભળી છે, હવે હું એ વિગતે કહું છું.

વચનાદ્વો મહાભાગાઃ પ્રણમ્યોમાં તથા ભવમ્ સા ભગાખ્યા જગદ્ધાત્રી લિઙ્ગમૂર્તેસ્ત્રિવેદિકા

તમારા આદેશથી, હે મહાભાગ્યશાળી, હું ઉમા અને ભવને વંદન કરું છું; એ જગતને પોષતી ભગા કહેવાય છે અને લિંગરૂપની ત્રિવેદી છે.

લિઙ્ગસ્તુ ભગવાન્દ્વાભ્યાં જગત્સૃષ્ટિર્દ્વિજોત્તમાઃ લિઙ્ગમૂર્તિઃ શિવો જ્યોતિસ્ તમસશ્ચોપરિ સ્થિતઃ

હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, ભગવાન લિંગ અને એ બંનેથી જગતની સર્જના થાય છે; લિંગરૂપ શિવ અંધકાર ઉપર પ્રકાશરૂપે છે.

લિઙ્ગવેદિસમાયોગાદ્ અર્ધનારીશ્વરોભવત્ બ્રહ્માણં વિદધે દેવમ્ અગ્રે પુત્રં ચતુર્મુખમ્

લિંગ અને વેદિનું મિલન થતાં અર્ધનારીશ્વર પ્રગટ થયા; તેમણે સૌપ્રથમ પોતાના ચારમુખવાળા પુત્ર બ્રહ્માને ઉત્પન્ન કર્યો.

પ્રાહિણોતિ સ્મ તસ્યૈવ જ્ઞાનં જ્ઞાનમયો હરઃ વિશ્વાધિકો ઽસૌ ભગવાન્ અર્ધનારીશ્વરો વિભુઃ

જ્ઞાનમય હરીએ બ્રહ્માને જ્ઞાન આપ્યું; એ સર્વવ્યાપક, અર્ધનારીશ્વર ભગવાન આખા જગતને અતિક્રમી જાય છે.

હિરણ્યગર્ભં તં દેવો જાયમાનમપશ્યત સો ઽપિ રુદ્રં મહાદેવં બ્રહ્માપશ્યત શઙ્કરમ્

દેવતાએ હિરણ્યગર્ભને જન્મ લેતો જોયો; અને બ્રહ્માએ મહાદેવ, શંકર, રુદ્રને જોયા.

તં દૃષ્ટ્વા સંસ્થિતં દેવમ્ અર્ધનારીશ્વરં પ્રભુમ્ તુષ્ટાવ વાગ્ભિર્ ઇષ્ટાભિર્ વરદં વારિજોદ્ભવઃ

અર્ધનારીશ્વર ભગવાનને ત્યાં ઊભેલા જોઈ, કમળમાંથી જન્મેલા બ્રહ્માએ મનગમતા શબ્દોથી તેમને વરદાન આપનાર તરીકે સ્તુતિ કરી.

વિભજસ્વેતિ વિશ્વેશં વિશ્વાત્માનમજો વિભુઃ સસર્જ દેવીં વામાઙ્ગાત્ પત્નીં ચૈવાત્મનઃ સમામ્

અજ અને સર્વવ્યાપક ભગવાને કહ્યું, 'તમે પોતે વિભાજિત થાઓ'; અને પોતાના ડાબા ભાગમાંથી સમાન પત્ની દેવીની સર્જના કરી.

શ્રદ્ધા હ્યસ્ય શુભા પત્ની તતઃ પુંસઃ પુરાતની સૈવાજ્ઞયા વિભોર્દેવી દક્ષપુત્રી બભૂવ હ

શ્રદ્ધા એ તેમની શુભ પત્ની હતી, જે પ્રાચીનકાળથી પુરુષની સાથી હતી; ભગવાનની આજ્ઞાથી એ દેવી દક્ષની પુત્રી બની.

સતીસંજ્ઞા તદા સા વૈ રુદ્રમેવાશ્રિતા પતિમ્ દક્ષં વિનિન્દ્ય કાલેન દેવી મૈના હ્યભૂત્પુનઃ

પછી એ સતી નામે જાણી, રુદ્રને જ પતિ તરીકે સ્વીકાર્યા; દક્ષની નિંદા કર્યા પછી, સમય જતાં, એ દેવી ફરીથી મૈનાની પુત્રી બની.

નારદસ્યૈવ દક્ષો ઽપિ શાપાદેવં વિનિન્દ્ય ચ અવજ્ઞાદુર્મદો દક્ષો દેવદેવમુમાપતિમ્

નારદના શાપથી દક્ષે પણ, અહંકાર અને અવમાનનાથી, દેવી ઉમાના પતિ દેવાદેવની નિંદા અને અવગણના કરી.

અનાદૃત્ય કૃતિં જ્ઞાત્વા સતી દક્ષેણ તત્ક્ષણાત્ ભસ્મીકૃત્વાત્મનો દેહં યોગમાર્ગેણ સા પુનઃ

દક્ષની અવગણના જાણતાં, સતી એ ક્ષણે જ યોગમાર્ગે પોતાના શરીરને ભસ્મ કરી દીધું.

બભૂવ પાર્વતી દેવી તપસા ચ ગિરેઃ પ્રભોઃ જ્ઞાત્વૈતદ્ભગવાન્ ભર્ગો દદાહ રુષિતઃ પ્રભુઃ

પછી એ દેવી પર્વતરાજના તપથી પાર્વતી બની; આ જાણીને, ભગવંત ભર્ગે ક્રોધથી યજ્ઞને ભસ્મ કરી નાખ્યો.

દક્ષસ્ય વિપુલં યજ્ઞં ચ્યાવનેર્ વચનાદપિ ચ્યવનસ્ય સુતો ધીમાન્ દધીચ ઇતિ વિશ્રુતઃ

ચ્યવનના વચનથી દક્ષનો વિશાળ યજ્ઞ નાશ પામ્યો; ચ્યવનનો વિદ્વાન પુત્ર દધીચિ તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો.

વિજિત્ય વિષ્ણું સમરે પ્રસાદાત્ ત્ર્યંબકસ્ય ચ વિષ્ણુના લોકપાલાંશ્ ચ શશાપ ચ મુનીશ્વરઃ

ત્ર્યંબકની કૃપાથી યુદ્ધમાં વિષ્ણુને જીત્યા પછી, મુનિશ્રેષ્ઠે વિષ્ણુ અને લોકપાલોને શાપ આપ્યો.