લિઙ્ગપુરાણમ્

ઇત્થંભૂતં તદા દૃષ્ટ્વા ભવં ભસ્મવિભૂષિતમ્ હૃષ્ટો નમશ્ચકારાશુ દેવદેવં જનાર્દનઃ

એ રીતે ભસ્મથી અંકિત ભવને જોઈ, જનાર્દને આનંદથી તરત જ દેવોના દેવને નમસ્કાર કર્યો.

દુદ્રુવુસ્તં પરિક્રમ્ય સેન્દ્રા દેવાસ્ત્રિલોચનમ્ ચચાલ બ્રહ્મભુવનં ચકમ્પે ચ વસુંધરા

ઇન્દ્ર સહિત બધા દેવતાઓએ ત્રિનેત્રધારી ભગવાનની પરિક્રમા કરીને ત્યાંથી ભાગી ગયા; બ્રહ્માજીનું લોક કંપી ઉઠ્યું અને ધરતી પણ ધ્રુજી ઉઠી.

દદાહ તેજસ્તચ્છંભોઃ પ્રાન્તં વૈ શતયોજનમ્ અધસ્તાચ્ચોર્ધ્વતશ્ચૈવ હાહેત્યકૃત ભૂતલે

શંભુના તેજે નીચે અને ઉપર, દિશા દિશામાં સો યોજન સુધી બધું બળી ઉઠ્યું; ધરા પર 'હાય! હાય!'ના રડારા પડવા લાગ્યા.

તદા પ્રાહ મહાદેવઃ પ્રહસન્નિવ શઙ્કરઃ સમ્પ્રેક્ષ્ય પ્રણયાદ્વિષ્ણું કૃતાઞ્જલિપુટં સ્થિતમ્

પછી મહાદેવ શંકર ભગવાને હળવી સ્મિત સાથે, પ્રણયપૂર્વક, હાથ જોડીને ઊભેલા વિષ્ણુજીને જોઈને કહ્યું.

જ્ઞાતં મયેદમધુના દેવકાર્યં જનાર્દન સુદર્શનાખ્યં ચક્રં ચ દદામિ તવ શોભનમ્

હવે હું આ દૈવી કાર્યને સમજી ગયો છું, જનાર્દન; તને સુંદર સુદર્શન નામનું ચક્ર આપું છું.

યદ્રૂપં ભવતા દૃષ્ટં સર્વલોકભયંકરમ્ હિતાય તવ યત્નેન તવ ભાવાય સુવ્રત

જે રૂપે તું જોયું, જે સર્વ લોકને ડરાવનારું છે, એ તારા કલ્યાણ માટે અને તારી જ ભક્તિ માટે પ્રગટ્યું છે, સુવ્રત.

શાન્તં રણાજિરે વિષ્ણો દેવાનાં દુઃખસાધનમ્ શાન્તસ્ય ચાસ્ત્રં શાન્તઃ સ્યાચ્ છાન્તેનાસ્ત્રેણ કિં ફલમ્

યુદ્ધમાં શાંતિ રાખવી, હે વિષ્ણુ, દેવતાઓ માટે દુઃખનું કારણ બને છે; શાંત મનવાળા માટે શસ્ત્ર પણ શાંત જ હોય છે—શાંત શસ્ત્રથી શું લાભ?

શાન્તસ્ય સમરે ચાસ્ત્રં શાન્તિરેવ તપસ્વિનામ્ યોદ્ધુઃ શાન્ત્યા બલચ્છેદઃ પરસ્ય બલવૃદ્ધિદઃ

યુદ્ધમાં શાંતિ જ તપસ્વીઓનું શસ્ત્ર છે; શાંતિથી જ તપસ્વી બળવાન બને છે; યોદ્ધા શાંતિથી દુશ્મનનું બળ ઘટાડી પોતાનું બળ વધારી શકે છે.

દેવૈરશાન્તૈર્યદ્રૂપં મદીયં ભાવયાવ્યયમ્ કિમાયુધેન કાર્યં વૈ યોદ્ધું દેવારિસૂદન

જ્યારે દેવતાઓ અશાંત હોય ત્યારે મારા અવિનાશી સ્વરૂપનું સ્મરણ કરવું જોઈએ; હે દેવશત્રુઓના સંહારક, યુદ્ધ માટે શસ્ત્રનો શું ઉપયોગ?

ક્ષમા યુધિ ન કાર્યં વૈ યોદ્ધું દેવારિસૂદન અનાગતે વ્યતીતે ચ દૌર્બલ્યે સ્વજનોત્કરે

યુદ્ધમાં ક્ષમા રાખવી યોગ્ય નથી, હે દેવશત્રુઓના સંહારક, ભવિષ્યમાં કે ભૂતકાળમાં, પોતાની નિર્બળતા હોય કે પોતાના લોકો વચ્ચે હોવ ત્યારે પણ.

અકાલિકે ત્વધર્મે ચ અનર્થે વારિસૂદન એવમુક્ત્વા દદૌ ચક્રં સૂર્યાયુતસમપ્રભમ્

જ્યારે સમય યોગ્ય ન હોય, અધર્મ હોય કે કોઈ મોટી મુશ્કેલી હોય, હે શત્રુઓના સંહારક, એમ કહીને તેમણે દસ હજાર સૂર્ય જેટલું તેજસ્વી ચક્ર આપ્યું.

નેત્રં ચ નેતા જગતાં પ્રભુર્વૈ પદ્મસન્નિભમ્ તદાપ્રભૃતિ તં પ્રાહુઃ પદ્માક્ષમિતિ સુવ્રતમ્

જગતના નેતા ભગવાને કમળ જેવું નેત્ર પણ આપ્યું; ત્યારથી, સુવ્રત, તેમને 'પદ્મનેત્ર' કહેવાય છે.

દત્ત્વૈનં નયનં ચક્રં વિષ્ણવે નીલલોહિતઃ પસ્પર્શ ચ કરાભ્યાં વૈ સુશુભાભ્યામુવાચ હ

નીલલોહિત ભગવાને વિષ્ણુને નેત્ર અને ચક્ર આપ્યા પછી પોતાની સુંદર હાથે સ્પર્શ કર્યો અને કહ્યું.

વરદો ઽહં વરશ્રેષ્ઠ વરાન્વરય ચેપ્સિતાન્ ભક્ત્યા વશીકૃતો નૂનં ત્વયાહં પુરુષોત્તમ

હું વરદાન આપનાર છું, શ્રેષ્ઠ વર માંગજે; તારી ભક્તિથી, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ, હું તારા દ્વારા સાચે જ જીતાઈ ગયો છું.

ઇત્યુક્તો દેવદેવેન દેવદેવં પ્રણમ્ય તમ્ ત્વયિ ભક્તિર્મહાદેવ પ્રસીદ વરમુત્તમમ્

દેવોના દેવએ આમ કહ્યું ત્યારે, વિષ્ણુએ તેમને વંદન કરીને કહ્યું: 'મહાદેવ, તારી ભક્તિ મને મળે—મને શ્રેષ્ઠ વરદાન આપ.'

નાન્યમિચ્છામિ ભક્તાનામ્ આર્તયો નાસ્તિ યત્પ્રભો તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય દયાવાન્ સુતરાં ભવઃ

મને બીજું કંઈ જોઈએ નહીં; તારા ભક્તોને, હે પ્રભુ, ક્યારેય દુઃખ થતું નથી. આ શબ્દો સાંભળી ભગવાન ખૂબ દયાળુ થયા.

પસ્પર્શ ચ દદૌ તસ્મૈ શ્રદ્ધાં શીતાંશુભૂષણઃ પ્રાહ ચૈવં મહાદેવઃ પરમાત્માનમચ્યુતમ્

શીતળ ચંદ્રથી શોભતા ભગવાને સ્પર્શ કરીને તેમને શ્રદ્ધા આપી; અને મહાદેવે અચ્યૂત પરમાત્માને એમ કહ્યું.

મયિ ભક્તશ્ ચ વન્દ્યશ્ ચ પૂજ્યશ્ચૈવ સુરાસુરૈઃ ભવિષ્યસિ ન સંદેહો મત્પ્રસાદાત્સુરોત્તમ

મારા આશીર્વાદથી તું મારા ભક્ત, વંદનીય અને દેવ-દાનવો દ્વારા પૂજ્ય બનશે, હે શ્રેષ્ઠ દેવ—આમાં કોઈ શંકા નથી.

યદા સતી દક્ષપુત્રી વિનિન્દ્યૈવ સુલોચના માતરં પિતરં દક્ષં ભવિષ્યતિ સુરેશ્વરી

જ્યારે સતી, દક્ષની પુત્રી, સુંદર નેત્રવાળી, પોતાની માતા અને પિતા દક્ષનું અપમાન કરશે, ત્યારે તે દેવતાઓની રાણી બનશે.

દિવ્યા હૈમવતી વિષ્ણો તદા ત્વમપિ સુવ્રત ભગિનીં તવ કલ્યાણીં દેવીં હૈમવતીમુમામ્

હે સુવ્રત, ત્યારે હિમાલયની દીકરી, તારી શુભ બહેન દેવી ઉમા પણ તારી થશે, હે વિષ્ણુ.

નિયોગાદ્ બ્રહ્મણઃ સાધ્વીં પ્રદાસ્યસિ મમૈવ તામ્ મત્સંબન્ધી ચ લોકાનાં મધ્યે પૂજ્યો ભવિષ્યસિ

બ્રહ્માના આદેશથી, તું એ સતીને મને આપશે; અને મને સંબંધિત થઈને, તું બધાં લોકોએ માન્ય બનશે.

માં દિવ્યેન ચ ભાવેન તદાપ્રભૃતિ શઙ્કરમ્ દ્રક્ષ્યસે ચ પ્રસન્નેન મિત્રભૂતમિવાત્મના

ત્યાંથી, તું મને, શંકરને, દિવ્ય સ્વરૂપે, પ્રસન્ન અને પોતાનાં મિત્ર જેવો જોઈશ.

ઇત્યુક્ત્વાન્તર્દધે રુદ્રો ભગવાન્નીલલોહિતઃ જનાર્દનો ઽપિ ભગવાન્ દેવાનામપિ સંનિધૌ

આ રીતે કહ્યા પછી, નીલલોહિત ભગવાન રુદ્ર અદૃશ્ય થયા; અને ભગવાન જનાર્દન પણ દેવતાઓની હાજરીમાં હતા.

અયાચત મહાદેવં બ્રહ્માણં મુનિભિઃ સમમ્ મયા પ્રોક્તં સ્તવં દિવ્યં પદ્મયોને સુશોભનમ્

મુનિઓ સાથે મળીને, તેણે મહાદેવ બ્રહ્માને કમળથી જન્મેલા માટે જે સુંદર સ્તોત્ર મેં કહ્યું છે, તે માંગ્યું.

યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ શ્રાવયેદ્વા દ્વિજોત્તમાન્ પ્રતિનામ્નિ હિરણ્યસ્ય તત્ તસ્ય ફલમ્ આપ્નુયાત્

જે કોઈ આનું પાઠ કરે, સાંભળે અથવા શ્રેષ્ઠ દ્વિજોને સંભળાવે, તેને દરેક નામ માટે સોનાની ફળપ્રાપ્તિ થાય છે.

અશ્વમેધસહસ્રેણ ફલં ભવતિ તસ્ય વૈ ઘૃતાદ્યૈઃ સ્નાપયેદ્રુદ્રં સ્થાલ્યા વૈ કલશૈઃ શુભૈઃ

તેને હજાર અશ્વમેધ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે; અને જો તે શુદ્ધ વાસણ કે કલશમાં ઘી વગેરેથી રુદ્રને અભિષેક કરે,

નામ્નાં સહસ્રેણાનેન શ્રદ્ધયા શિવમીશ્વરમ્ સો ઽપિ યજ્ઞસહસ્રસ્ય ફલં લબ્ધ્વાસુરેશ્વરૈઃ

આ હજાર નામથી શ્રદ્ધાપૂર્વક શિવની પૂજા કરવાથી, તે પણ અસુરોના રાજાઓ જેવી યજ્ઞસમાન ફળ પામે છે.

પૂજ્યો ભવતિ રુદ્રસ્ય પ્રીતિર્ભવતિ તસ્ય વૈ તથાસ્ત્વિતિ તથા પ્રાહ પદ્મયોનેર્જનાર્દનમ્

તે રુદ્રના પૂજ્ય બને છે અને તેની કૃપા પ્રાપ્ત કરે છે; આ રીતે કમળયોનિએ જનાર્દનને કહ્યું.

જગ્મતુઃ પ્રણિપત્યૈનં દેવદેવં જગદ્ગુરુમ્ તસ્માન્નામ્નાં સહસ્રેણ પૂજયેદ્ અનઘો દ્વિજાઃ

દેવતાદેવ, જગતગુરુને વંદન કરીને તેઓ ચાલ્યા ગયા; તેથી, હે નિર્દોષ દ્વિજો, હજાર નામોથી પૂજા કરવી જોઈએ.