લિઙ્ગપુરાણમ્

વિશ્વગોપ્તા વિશ્વભર્તા સુધીરો રુચિરાઙ્ગદઃ જનનો જનજન્માદિઃ પ્રીતિમાન્નીતિમાન્નયઃ

વિશ્વના રક્ષક, વિશ્વના પોષક, દૃઢ, સુંદર કંકણવાળા, સર્જનહાર, સર્વ જીવોનાં મૂળ, પ્રેમાળ, ન્યાયી અને નેતા છે.

વિશિષ્ટઃ કાશ્યપો ભાનુર્ ભીમો ભીમપરાક્રમઃ પ્રણવઃ સપ્તધાચારો મહાકાયો મહાધનુઃ

વિશિષ્ટ, કશ્યપના વંશજ, પ્રકાશમાન, ભયાનક, ભયંકર પરાક્રમવાળા, પ્રણવ સ્વરૂપ, સાત પ્રકારના આચરણવાળા, વિશાળ શરીરવાળા અને મહાન ધનુષ્યધારી છે.

જન્માધિપો મહાદેવઃ સકલાગમપારગઃ તત્ત્વાતત્ત્વવિવેકાત્મા વિભૂષ્ણુર્ ભૂતિભૂષણઃ

જન્મના સ્વામી, મહાદેવ, સર્વ શાસ્ત્રોના જ્ઞાતા, સત્ય-અસત્યનું વિવેક ધરાવનાર, અલંકૃત અને ભસ્મથી શોભિત છે.

ઋષિર્બ્રાહ્મણવિજ્જિષ્ણુર્ જન્મમૃત્યુજરાતિગઃ યજ્ઞો યજ્ઞપતિર્યજ્વા યજ્ઞાન્તો ઽમોઘવિક્રમઃ

ઋષિ, બ્રાહ્મણોમાં વિજયી, જન્મ-મૃત્યુ-વાર્ધક્યથી પર, યજ્ઞ, યજ્ઞના સ્વામી, યજ્ઞકર્તા, યજ્ઞનો અંત અને અચૂક પરાક્રમવાળા છે.

મહેન્દ્રો દુર્ભરઃ સેની યજ્ઞાઙ્ગો યજ્ઞવાહનઃ પઞ્ચબ્રહ્મસમુત્પત્તિર્ વિશ્વેશો વિમલોદયઃ

મહેન્દ્ર, દુર્લભ, સેના પ્રમુખ, યજ્ઞમય, યજ્ઞના વાહન, પાંચ બ્રહ્માનો ઉદ્ભવ, સર્વના સ્વામી અને શુદ્ધ પ્રકાશવાળા છે.

આત્મયોનિર્ અનાદ્યન્તઃ ષડ્વિંશત્સપ્તલોકધૃક્ ગાયત્રીવલ્લભઃ પ્રાંશુર્ વિશ્વાવાસઃ પ્રભાકરઃ

સ્વયં જન્મેલા, અનાદિ અને અનંત, છવીસ અને સાત લોકને ધારણ કરનાર, ગાયત્રીના પ્રિય, ઉંચા, સર્વજગતના નિવાસ અને પ્રકાશના સ્ત્રોત છે.

શિશુર્ગિરિરતઃ સમ્રાટ્ સુષેણઃ સુરશત્રુહા અમોઘો ઽરિષ્ટમથનો મુકુન્દો વિગતજ્વરઃ

શિશુ, પર્વતોમાં વસનાર, ચક્રવર્તી, સજ્જ શસ્ત્રવાળા, સો દેવતાઓના વિનાશક, અચૂક, દુઃખનો નાશક, મુકુન્દ અને રોગ-શોકથી મુક્ત છે.

સ્વયંજ્યોતિર્ અનુજ્યોતિર્ આત્મજ્યોતિર્ અચઞ્ચલઃ પિઙ્ગલઃ કપિલશ્મશ્રુઃ શાસ્ત્રનેત્રસ્ ત્રયીતનુઃ

સ્વયં પ્રકાશમાન, પ્રકાશનો સ્ત્રોત, આત્માનો પ્રકાશ, અડગ, પીળાશ પડતો, કપિલ દાઢીવાળા, શાસ્ત્રને નેત્રરૂપ માનનાર અને ત્રણ વેદના સ્વરૂપ છે.

જ્ઞાનસ્કન્ધો મહાજ્ઞાની નિરુત્પત્તિર્ ઉપપ્લવઃ ભગો વિવસ્વાનાદિત્યો યોગાચાર્યો બૃહસ્પતિઃ

જ્ઞાનનો સમૂહ, મહાજ્ઞાની, જન્મરહિત, ઉથલપાથલ કરનાર, ભાગ, વિવસ્વાન, આદિત્ય, યોગના ગુરુ અને બૃહસ્પતિ છે.

ઉદારકીર્તિર્ ઉદ્યોગી સદ્યોગી સદસન્મયઃ નક્ષત્રમાલી રાકેશઃ સાધિષ્ઠાનઃ ષડાશ્રયઃ

ઉત્કૃષ્ટ કીર્તિ ધરાવનારો, મહેનતી, હંમેશા એકરૂપ, સત્ય અને અસત્ય બંનેથી બનેલો, તારાઓની માળા ધારણ કરનાર, પૂર્ણિમાના ચંદ્રના સ્વામી, પોતાના સ્થાને સ્થિર અને છ આધારનો આધાર છે.

પવિત્રપાણિઃ પાપારિર્ મણિપૂરો મનોગતિઃ હૃત્પુણ્ડરીકમાસીનઃ શુક્લઃ શાન્તો વૃષાકપિઃ

પવિત્ર હાથ ધરનાર, પાપનો શત્રુ, મણિપૂર કેન્દ્રવાળો, મન જેટલી ઝડપથી ચાલનાર, હૃદયના કમળમાં બેઠેલો, શુદ્ધ, શાંત અને વૃષભધ્વજ છે.

વિષ્ણુર્ગ્રહપતિઃ કૃષ્ણઃ સમર્થો ઽનર્થનાશનઃ અધર્મશત્રુરક્ષય્યઃ પુરુહૂતઃ પુરુષ્ટુતઃ

વિષ્ણુ, ગ્રહોના સ્વામી, શ્યામવર્ણ, શક્તિશાળી, દુઃખનો નાશક, અધર્મનો દુશ્મન, અપરાજિત, અનેક દ્વારા પૂજાયેલ અને મનુષ્યો દ્વારા વખાણાયેલ છે.

બ્રહ્મગર્ભો બૃહદ્ગર્ભો ધર્મધેનુર્ધનાગમઃ જગદ્ધિતૈષી સુગતઃ કુમારઃ કુશલાગમઃ

જેનું ગર્ભ બ્રહ્મા છે, વિશાળ ગર્ભ ધરાવનારો, ધર્મરૂપ ગાય, ધનની પ્રાપ્તિનું કારણ, જગતના કલ્યાણની ઈચ્છા રાખનાર, સુખમાર્ગે ચાલનાર, યુવાન અને શુભ જ્ઞાનનો સ્વામી છે.

હિરણ્યવર્ણો જ્યોતિષ્માન્ નાનાભૂતધરો ધ્વનિઃ અરોગો નિયમાધ્યક્ષો વિશ્વામિત્રો દ્વિજોત્તમઃ

સુવર્ણવર્ણ, તેજસ્વી, અનેક જીવધારી, ધ્વનિરૂપ, રોગરહિત, નિયમનો રક્ષક, વિશ્વમિત્ર અને શ્રેષ્ઠ દ્વિજ છે.

બૃહજ્જ્યોતિઃ સુધામા ચ મહાજ્યોતિરનુત્તમઃ માતામહો માતરિશ્વા નભસ્વાન્ નાગહારધૃક્

વિશાળ તેજવાળો, અમૃતનું નિવાસસ્થાન, સર્વોત્તમ પ્રકાશવાળો, માતાના પિતા, પવનદેવ, આકાશમાં વિહરનાર અને સાપની માળા ધારણ કરનાર છે.

પુલસ્ત્યઃ પુલહો ઽગસ્ત્યો જાતૂકર્ણ્યઃ પરાશરઃ નિરાવરણધર્મજ્ઞો વિરિઞ્ચો વિષ્ટરશ્રવાઃ

પુલસ્ત્ય, પુલહ, અગસ્ત્ય, જાતૂકર્ણ્ય, પરાશર, અવરોધરહિત ધર્મનો જ્ઞાતા, વિરીંચિ અને દૂરસુધી પ્રસિદ્ધિ ધરાવનારો છે.

આત્મભૂર્ અનિરુદ્ધો ઽત્રિજ્ઞાનમૂર્તિર્ મહાયશાઃ લોકચૂડામણિર્વીરઃ ચણ્ડસત્યપરાક્રમઃ

સ્વયંભૂ, અવરોધરહિત, અત્રિના જ્ઞાનરૂપ, મહાન યશવાળો, જગતનો શિરોમણિ, પરાક્રમી, પ્રખર, સત્યનિષ્ઠ અને સર્વોચ્ચ શૌર્ય ધરાવનારો છે.

વ્યાલકલ્પો મહાકલ્પો મહાવૃક્ષઃ કલાધરઃ અલંકરિષ્ણુસ્ ત્વચલો રોચિષ્ણુર્વિક્રમોત્તમઃ

સર્પ જેવો, મહાન યુગોનો સ્વામી, વિશાળ વૃક્ષ, કલાઓનો ધારક, હંમેશા શોભાવનારો, અચળ, તેજસ્વી અને સર્વોત્તમ પરાક્રમ ધરાવનારો છે.

આશુશબ્દપતિર્વેગી પ્લવનઃ શિખિસારથિઃ અસંસૃષ્ટો ઽતિથિઃ શક્રઃ પ્રમાથી પાપનાશનઃ

ઝડપદાર ધ્વનિના સ્વામી, ઝડપી, ઉછળનાર, મોરના રથચાલક, અસ્પર્શ્ય, અતિથિ, શક્ર, વિનાશક અને પાપનો નાશક છે.

વસુશ્રવાઃ કવ્યવાહઃ પ્રતપ્તો વિશ્વભોજનઃ જર્યો જરાધિશમનો લોહિતશ્ ચ તનૂનપાત્

વસુઓમાં પ્રસિદ્ધ, પિતૃઓના નેતા, પ્રજ્વલિત, સર્વનો પોષક, વૃદ્ધાવસ્થારહિત, વૃદ્ધાપનાશક, લાલવર્ણ અને તનૂનપાતનો પુત્ર છે.

પૃષદશ્વો નભોયોનિઃ સુપ્રતીકસ્ તમિસ્રહા નિદાઘસ્તપનો મેઘઃ પક્ષઃ પરપુરંજયઃ

ચિતરેલા ઘોડાવાળો, આકાશમાં જન્મેલો, સુંદર રૂપવાળો, અંધકારનો નાશક, ઉનાળાની તાપ, દહનશક્તિવાળો, મેઘ, પાંખવાળો અને શત્રુના શહેરોનો વિજયી છે.

મુખાનિલઃ સુનિષ્પન્નઃ સુરભિઃ શિશિરાત્મકઃ વસંતો માધવો ગ્રીષ્મો નભસ્યો બીજવાહનઃ

મોઢામાંથી નીકળતી હવા, સુંદર રીતે રચાયેલ, સુગંધિત, શીતલ સ્વભાવવાળો, વસંત, માધવ, ઉનાળો, નભસ્ય અને બીજ વહન કરનાર છે.

અઙ્ગિરા મુનિરાત્રેયો વિમલો વિશ્વવાહનઃ પાવનઃ પુરુજિચ્છક્રસ્ ત્રિવિદ્યો નરવાહનઃ

અંગિરા, અત્રિના પુત્ર, નિર્મળ, વિશ્વનો ધારક, પવિત્ર કરનાર, અનેકને જીતનાર, શક્ર, ત્રણેય વેદનો જ્ઞાતા અને મનુષ્યોને વહન કરનાર છે.

મનો બુદ્ધિરહઙ્કારઃ ક્ષેત્રજ્ઞઃ ક્ષેત્રપાલકઃ તેજોનિધિર્ જ્ઞાનનિધિર્ વિપાકો વિઘ્નકારકઃ

મન, બુદ્ધિ, અહંકાર, ક્ષેત્રજ્ઞ, ક્ષેત્રના રક્ષક, તેજનો ભંડાર, જ્ઞાનનો ભંડાર, ફળ આપનાર અને વિઘ્નોનું સર્જન કરનાર છે.

અધરો ઽનુત્તરો જ્ઞેયો જ્યેષ્ઠો નિઃશ્રેયસાલયઃ શૈલો નગસ્તનુર્દેહો દાનવારિરરિન્દમઃ

નીચો, સર્વોત્તમ, જ્ઞાનયોગ્ય, સૌથી મોટો, શ્રેયસનું નિવાસસ્થાન, પર્વત, પર્વતરૂપ દેહવાળો, દાનવોનો દુશ્મન અને શત્રુઓને દમન કરનાર છે.

ચારુધીર્ જનકશ્ચારુવિશલ્યો લોકશલ્યકૃત્ ચતુર્વેદશ્ચતુર્ભાવશ્ ચતુરશ્ચતુરપ્રિયઃ

સુંદર બુદ્ધિવાળો, પિતા, જગતના દુઃખ દૂર કરનાર, ચાર વેદ, ચતુર સ્વભાવવાળો, ચાર અને ચતુરનો પ્રિય છે.

આમ્નાયો ઽથ સમામ્નાયસ્ તીર્થદેવશિવાલયઃ બહુરૂપો મહારૂપઃ સર્વરૂપશ્ ચરાચરઃ

વેદ, સર્વ વેદ, તીર્થના દેવ, શિવનું નિવાસસ્થાન, અનેક રૂપવાળો, મહાન રૂપવાળો, સર્વરૂપ અને ચાલતા-અચળ બંને છે.

ન્યાયનિર્વાહકો ન્યાયો ન્યાયગમ્યો નિરઞ્જનઃ સહસ્રમૂર્ધા દેવેન્દ્રઃ સર્વશસ્ત્રપ્રભઞ્જનઃ

એ ન્યાયને જાળવનારો, ન્યાય સ્વરૂપ, ન્યાયથી જ પ્રાપ્ત થતો, નિર્દોષ, હજાર માથાવાળો, દેવોનો રાજા અને બધા શસ્ત્રોનો વિનાશક છે.

મુણ્ડો વિરૂપો વિકૃતો દણ્ડી દાન્તો ગુણોત્તમઃ પિઙ્ગલાક્ષો ઽથ હર્યક્ષો નીલગ્રીવો નિરામયઃ

એ મુંડમાળ ધરાવનાર, વિકૃત, ભયાનક, દંડ ધારણ કરનાર, સંયમી, શ્રેષ્ઠ ગુણોવાળો, પીળા નેતાવાળો, સુવર્ણ નેતાવાળો, નિલો ગળાવાળો અને રોગરહિત છે.