લિઙ્ગપુરાણમ્

વ્યવસાયો વ્યવસ્થાનઃ સ્થાનદો જગદાદિજઃ દુન્દુભો લલિતો વિશ્વો ભવાત્માત્મનિ સંસ્થિતઃ

દૃઢ નિશ્ચય, આધાર, સ્થાન આપનાર, જગતના આરંભસ્થાન, ડુંડભી, રમણિય, સર્વવ્યાપી, ભવસ્વરૂપ અને આત્મામાં સ્થિત છે.

વીરેશ્વરો વીરભદ્રો વીરહા વીરભૃદ્ વિરાટ્ વીરચૂડામણિર્વેત્તા તીવ્રનાદો નદીધરઃ

વીરોનાં સ્વામી, વીરભદ્ર, વીરોને હરાવનાર, વીરોને આધાર આપનાર, વિશાળ રૂપ ધરાવનાર, વીરોમાં શ્રેષ્ઠ, બધું જાણનાર, પ્રખર ધ્વનિ ધરાવનાર અને નદીઓને ધારણ કરનાર એવા પરમેશ્વર છે.

આજ્ઞાધરસ્ત્રિશૂલી ચ શિપિવિષ્ટઃ શિવાલયઃ વાલખિલ્યો મહાચાપસ્ તિગ્માંશુર્ નિધિર્ અવ્યયઃ

આજ્ઞા પાળનાર, ત્રિશૂલ ધારણ કરનાર, સર્વત્ર વ્યાપક, શિવનું નિવાસસ્થાન, વાલખિલ્ય, મહાન ધનુષ્ય, તેજસ્વી સૂર્ય અને અવિનાશી ખજાનાનાં સ્વરૂપ છે.

અભિરામઃ સુશરણઃ સુબ્રહ્મણ્યઃ સુધાપતિઃ મઘવાન્કૌશિકો ગોમાન્ વિશ્રામઃ સર્વશાસનઃ

આનંદદાયક, શ્રેષ્ઠ આશ્રય, ઉત્તમ જ્ઞાનવંત, અમૃતના સ્વામી, મઘવાન, કૌશિક, ગાયો ધરાવનાર, આરામ આપનાર અને સર્વને શાસન કરનાર છે.

લલાટાક્ષો વિશ્વદેહઃ સારઃ સંસારચક્રભૃત્ અમોઘદણ્ડી મધ્યસ્થો હિરણ્યો બ્રહ્મવર્ચસી

કપાળમાં ત્રીજું નેત્ર ધરાવનાર, સર્વરૂપ, સારભૂત, સંસારના ચક્રને ધારણ કરનાર, અચૂક દંડવાળો, મધ્યસ્થ, સુવર્ણમય અને બ્રહ્મતેજથી પ્રકાશમાન છે.

પરમાર્થઃ પરમયઃ શમ્બરો વ્યાઘ્રકો ઽનલઃ રુચિર્ વરરુચિર્ વન્દ્યો વાચસ્પતિરહર્પતિઃ

પરમ તત્વ, પરમ શક્તિ, શમ્બર, વાઘની આંખવાળું સ્વરૂપ, અગ્નિ, સુંદર, શ્રેષ્ઠ તેજવાળું, વંદનીય, વાણીના સ્વામી અને દિવસના સ્વામી છે.

રવિર્વિરોચનઃ સ્કન્ધઃ શાસ્તા વૈવસ્વતો જનઃ યુક્તિરુન્નતકીર્તિશ્ ચ શાન્તરાગઃ પરાજયઃ

સૂર્ય, તેજસ્વી, આધાર, ગુરુ, વૈવસ્વતનો પુત્ર, જીવ, કુશળતા ધરાવનાર, પ્રસિદ્ધ, શાંત મનવાળો અને પરાજયને જીતનાર છે.

કૈલાસપતિકામારિઃ સવિતા રવિલોચનઃ વિદ્વત્તમો વીતભયો વિશ્વહર્તા નિવારિતઃ

કૈલાસના સ્વામી, કામદેવના શત્રુ, સવિતા, સૂર્યનેત્રવાળા, વિદ્વાનોમાં શ્રેષ્ઠ, નિર્ભય, વિશ્વનો વિનાશક અને અવરોધરહિત છે.

નિત્યો નિયતકલ્યાણઃ પુણ્યશ્રવણકીર્તનઃ દૂરશ્રવા વિશ્વસહો ધ્યેયો દુઃસ્વપ્નનાશનઃ

શાશ્વત, સદા શુભ, જેમનું નામ સાંભળવું પણ પવિત્ર છે, દૂરની વાત સાંભળનાર, વિશ્વને સંભાળનાર, ધ્યાનયોગ્ય અને દુઃસ્વપ્નનો નાશક છે.

ઉત્તારકો દુષ્કૃતિહા દુર્ધર્ષો દુઃસહો ઽભયઃ અનાદિર્ભૂર્ભુવોલક્ષ્મીઃ કિરીટી ત્રિદશાધિપઃ

ઉદ્ધારક, પાપનો નાશક, અપરાજિત, સહન કરવો મુશ્કેલ, નિર્ભય, અનાદિ, પૃથ્વી, ત્રણ લોકની લક્ષ્મી, મુગટધારી અને દેવતાઓના સ્વામી છે.

વિશ્વગોપ્તા વિશ્વભર્તા સુધીરો રુચિરાઙ્ગદઃ જનનો જનજન્માદિઃ પ્રીતિમાન્નીતિમાન્નયઃ

વિશ્વના રક્ષક, વિશ્વના પોષક, દૃઢ, સુંદર કંકણવાળા, સર્જનહાર, સર્વ જીવોનાં મૂળ, પ્રેમાળ, ન્યાયી અને નેતા છે.

વિશિષ્ટઃ કાશ્યપો ભાનુર્ ભીમો ભીમપરાક્રમઃ પ્રણવઃ સપ્તધાચારો મહાકાયો મહાધનુઃ

વિશિષ્ટ, કશ્યપના વંશજ, પ્રકાશમાન, ભયાનક, ભયંકર પરાક્રમવાળા, પ્રણવ સ્વરૂપ, સાત પ્રકારના આચરણવાળા, વિશાળ શરીરવાળા અને મહાન ધનુષ્યધારી છે.

જન્માધિપો મહાદેવઃ સકલાગમપારગઃ તત્ત્વાતત્ત્વવિવેકાત્મા વિભૂષ્ણુર્ ભૂતિભૂષણઃ

જન્મના સ્વામી, મહાદેવ, સર્વ શાસ્ત્રોના જ્ઞાતા, સત્ય-અસત્યનું વિવેક ધરાવનાર, અલંકૃત અને ભસ્મથી શોભિત છે.

ઋષિર્બ્રાહ્મણવિજ્જિષ્ણુર્ જન્મમૃત્યુજરાતિગઃ યજ્ઞો યજ્ઞપતિર્યજ્વા યજ્ઞાન્તો ઽમોઘવિક્રમઃ

ઋષિ, બ્રાહ્મણોમાં વિજયી, જન્મ-મૃત્યુ-વાર્ધક્યથી પર, યજ્ઞ, યજ્ઞના સ્વામી, યજ્ઞકર્તા, યજ્ઞનો અંત અને અચૂક પરાક્રમવાળા છે.

મહેન્દ્રો દુર્ભરઃ સેની યજ્ઞાઙ્ગો યજ્ઞવાહનઃ પઞ્ચબ્રહ્મસમુત્પત્તિર્ વિશ્વેશો વિમલોદયઃ

મહેન્દ્ર, દુર્લભ, સેના પ્રમુખ, યજ્ઞમય, યજ્ઞના વાહન, પાંચ બ્રહ્માનો ઉદ્ભવ, સર્વના સ્વામી અને શુદ્ધ પ્રકાશવાળા છે.

આત્મયોનિર્ અનાદ્યન્તઃ ષડ્વિંશત્સપ્તલોકધૃક્ ગાયત્રીવલ્લભઃ પ્રાંશુર્ વિશ્વાવાસઃ પ્રભાકરઃ

સ્વયં જન્મેલા, અનાદિ અને અનંત, છવીસ અને સાત લોકને ધારણ કરનાર, ગાયત્રીના પ્રિય, ઉંચા, સર્વજગતના નિવાસ અને પ્રકાશના સ્ત્રોત છે.

શિશુર્ગિરિરતઃ સમ્રાટ્ સુષેણઃ સુરશત્રુહા અમોઘો ઽરિષ્ટમથનો મુકુન્દો વિગતજ્વરઃ

શિશુ, પર્વતોમાં વસનાર, ચક્રવર્તી, સજ્જ શસ્ત્રવાળા, સો દેવતાઓના વિનાશક, અચૂક, દુઃખનો નાશક, મુકુન્દ અને રોગ-શોકથી મુક્ત છે.

સ્વયંજ્યોતિર્ અનુજ્યોતિર્ આત્મજ્યોતિર્ અચઞ્ચલઃ પિઙ્ગલઃ કપિલશ્મશ્રુઃ શાસ્ત્રનેત્રસ્ ત્રયીતનુઃ

સ્વયં પ્રકાશમાન, પ્રકાશનો સ્ત્રોત, આત્માનો પ્રકાશ, અડગ, પીળાશ પડતો, કપિલ દાઢીવાળા, શાસ્ત્રને નેત્રરૂપ માનનાર અને ત્રણ વેદના સ્વરૂપ છે.

જ્ઞાનસ્કન્ધો મહાજ્ઞાની નિરુત્પત્તિર્ ઉપપ્લવઃ ભગો વિવસ્વાનાદિત્યો યોગાચાર્યો બૃહસ્પતિઃ

જ્ઞાનનો સમૂહ, મહાજ્ઞાની, જન્મરહિત, ઉથલપાથલ કરનાર, ભાગ, વિવસ્વાન, આદિત્ય, યોગના ગુરુ અને બૃહસ્પતિ છે.

ઉદારકીર્તિર્ ઉદ્યોગી સદ્યોગી સદસન્મયઃ નક્ષત્રમાલી રાકેશઃ સાધિષ્ઠાનઃ ષડાશ્રયઃ

ઉત્કૃષ્ટ કીર્તિ ધરાવનારો, મહેનતી, હંમેશા એકરૂપ, સત્ય અને અસત્ય બંનેથી બનેલો, તારાઓની માળા ધારણ કરનાર, પૂર્ણિમાના ચંદ્રના સ્વામી, પોતાના સ્થાને સ્થિર અને છ આધારનો આધાર છે.

પવિત્રપાણિઃ પાપારિર્ મણિપૂરો મનોગતિઃ હૃત્પુણ્ડરીકમાસીનઃ શુક્લઃ શાન્તો વૃષાકપિઃ

પવિત્ર હાથ ધરનાર, પાપનો શત્રુ, મણિપૂર કેન્દ્રવાળો, મન જેટલી ઝડપથી ચાલનાર, હૃદયના કમળમાં બેઠેલો, શુદ્ધ, શાંત અને વૃષભધ્વજ છે.

વિષ્ણુર્ગ્રહપતિઃ કૃષ્ણઃ સમર્થો ઽનર્થનાશનઃ અધર્મશત્રુરક્ષય્યઃ પુરુહૂતઃ પુરુષ્ટુતઃ

વિષ્ણુ, ગ્રહોના સ્વામી, શ્યામવર્ણ, શક્તિશાળી, દુઃખનો નાશક, અધર્મનો દુશ્મન, અપરાજિત, અનેક દ્વારા પૂજાયેલ અને મનુષ્યો દ્વારા વખાણાયેલ છે.

બ્રહ્મગર્ભો બૃહદ્ગર્ભો ધર્મધેનુર્ધનાગમઃ જગદ્ધિતૈષી સુગતઃ કુમારઃ કુશલાગમઃ

જેનું ગર્ભ બ્રહ્મા છે, વિશાળ ગર્ભ ધરાવનારો, ધર્મરૂપ ગાય, ધનની પ્રાપ્તિનું કારણ, જગતના કલ્યાણની ઈચ્છા રાખનાર, સુખમાર્ગે ચાલનાર, યુવાન અને શુભ જ્ઞાનનો સ્વામી છે.

હિરણ્યવર્ણો જ્યોતિષ્માન્ નાનાભૂતધરો ધ્વનિઃ અરોગો નિયમાધ્યક્ષો વિશ્વામિત્રો દ્વિજોત્તમઃ

સુવર્ણવર્ણ, તેજસ્વી, અનેક જીવધારી, ધ્વનિરૂપ, રોગરહિત, નિયમનો રક્ષક, વિશ્વમિત્ર અને શ્રેષ્ઠ દ્વિજ છે.

બૃહજ્જ્યોતિઃ સુધામા ચ મહાજ્યોતિરનુત્તમઃ માતામહો માતરિશ્વા નભસ્વાન્ નાગહારધૃક્

વિશાળ તેજવાળો, અમૃતનું નિવાસસ્થાન, સર્વોત્તમ પ્રકાશવાળો, માતાના પિતા, પવનદેવ, આકાશમાં વિહરનાર અને સાપની માળા ધારણ કરનાર છે.

પુલસ્ત્યઃ પુલહો ઽગસ્ત્યો જાતૂકર્ણ્યઃ પરાશરઃ નિરાવરણધર્મજ્ઞો વિરિઞ્ચો વિષ્ટરશ્રવાઃ

પુલસ્ત્ય, પુલહ, અગસ્ત્ય, જાતૂકર્ણ્ય, પરાશર, અવરોધરહિત ધર્મનો જ્ઞાતા, વિરીંચિ અને દૂરસુધી પ્રસિદ્ધિ ધરાવનારો છે.

આત્મભૂર્ અનિરુદ્ધો ઽત્રિજ્ઞાનમૂર્તિર્ મહાયશાઃ લોકચૂડામણિર્વીરઃ ચણ્ડસત્યપરાક્રમઃ

સ્વયંભૂ, અવરોધરહિત, અત્રિના જ્ઞાનરૂપ, મહાન યશવાળો, જગતનો શિરોમણિ, પરાક્રમી, પ્રખર, સત્યનિષ્ઠ અને સર્વોચ્ચ શૌર્ય ધરાવનારો છે.

વ્યાલકલ્પો મહાકલ્પો મહાવૃક્ષઃ કલાધરઃ અલંકરિષ્ણુસ્ ત્વચલો રોચિષ્ણુર્વિક્રમોત્તમઃ

સર્પ જેવો, મહાન યુગોનો સ્વામી, વિશાળ વૃક્ષ, કલાઓનો ધારક, હંમેશા શોભાવનારો, અચળ, તેજસ્વી અને સર્વોત્તમ પરાક્રમ ધરાવનારો છે.

આશુશબ્દપતિર્વેગી પ્લવનઃ શિખિસારથિઃ અસંસૃષ્ટો ઽતિથિઃ શક્રઃ પ્રમાથી પાપનાશનઃ

ઝડપદાર ધ્વનિના સ્વામી, ઝડપી, ઉછળનાર, મોરના રથચાલક, અસ્પર્શ્ય, અતિથિ, શક્ર, વિનાશક અને પાપનો નાશક છે.