લિઙ્ગપુરાણમ્

ઉન્મત્તવેષશ્ ચક્ષુષ્યો દુર્વાસાઃ સ્મરશાસનઃ દૃઢાયુધઃ સ્કન્દગુરુઃ પરમેષ્ઠી પરાયણઃ

જે ઉન્મત્ત વેશ ધારણ કરે છે, દર્શન માટે મનોહર છે, દુર્લભ છે, કામને જીતનારા છે, દૃઢ હથિયારવાળા છે, સ્કંદના ગુરુ છે, પરમ અને સર્વોત્તમ આશ્રય છે.

અનાદિમધ્યનિધનો ગિરિશો ગિરિબાન્ધવઃ કુબેરબન્ધુઃ શ્રીકણ્ઠો લોકવર્ણોત્તમોત્તમઃ

જેની શરૂઆત, મધ્ય કે અંત નથી, પર્વતોના સ્વામી છે, પર્વતોના મિત્ર છે, કુબેરના મિત્ર છે, શ્યામકંઠ છે અને લોકોમાં સર્વોત્તમ છે.

સામાન્યદેવઃ કોદણ્ડી નીલકણ્ઠઃ પરશ્વધી વિશાલાક્ષો મૃગવ્યાધઃ સુરેશઃ સૂર્યતાપનઃ

જે સર્વ દેવોમાં સામાન્ય છે, ધનુષધારી છે, નીલકંઠ છે, પરશુધારી છે, વિશાળ નેત્રવાળા છે, મૃગશિકારી છે, દેવોના સ્વામી છે અને સૂર્ય સમ તપાવનારા છે.

ધર્મકર્માક્ષમઃ ક્ષેત્રં ભગવાન્ ભગનેત્રભિત્ ઉગ્રઃ પશુપતિસ્ તાર્ક્ષ્યઃ પ્રિયભક્તઃ પ્રિયંવદઃ

જે ધર્મકર્મમાં અક્ષય છે, ક્ષેત્રરૂપ છે, ભગવાન છે, ભગાનાં નેત્રનો વિનાશક છે, ઉગ્ર છે, પશુપતિ છે, તર્ક્ષ્ય સમ ઝડપી છે, ભક્તોને પ્રિય છે અને મધુર વાણીવાળા છે.

દાતા દયાકરો દક્ષઃ કપર્દી કામશાસનઃ શ્મશાનનિલયઃ સૂક્ષ્મઃ શ્મશાનસ્થો મહેશ્વરઃ

જે દાતા છે, દયાળુ છે, કુશળ છે, કપર્દી છે, કામને જીતનારા છે, શમશાનમાં નિવાસ કરે છે, સુક્ષ્મ છે, શમશાનમાં સ્થિત છે અને મહાદેવ છે.

લોકકર્તા ભૂતપતિર્ મહાકર્તા મહૌષધી ઉત્તરો ગોપતિર્ગોપ્તા જ્ઞાનગમ્યઃ પુરાતનઃ

જગતના સર્જનહાર, સર્વ પ્રાણીઓના સ્વામી, મહાન સર્જક, મહાન ઔષધ, સર્વથી ઊંચા, ગાયોના રક્ષક, સંરક્ષક, જ્ઞાનથી પ્રાપ્ત થનાર અને પ્રાચીન છે.

નીતિઃ સુનીતિઃ શુદ્ધાત્મા સોમઃ સોમરતઃ સુખી સોમપો ઽમૃતપઃ સોમો મહાનીતિર્મહામતિઃ

એ ધર્મરૂપ છે, શ્રેષ્ઠ ધર્મ છે, શુદ્ધ આત્માવાળા છે, સોમ છે, સોમમાં આનંદ માણનાર છે, સુખી છે, સોમપાન કરનાર છે, અમૃતપાન કરનાર છે, સોમરૂપ છે, ઉત્તમ આચારવાળા અને મહાન બુદ્ધિશાળી છે.

અજાતશત્રુરાલોકઃ સંભાવ્યો હવ્યવાહનઃ લોકકારો વેદકારઃ સૂત્રકારઃ સનાતનઃ

જેનો કોઈ શત્રુ જન્મ્યો નથી, પ્રકાશરૂપ છે, માનનીય છે, હવન સ્વીકારનાર છે, જગતના સર્જક છે, વેદોના રચયિતા છે, સૂત્રોના રચયિતા અને સદા શાશ્વત છે.

મહર્ષિઃ કપિલાચાર્યો વિશ્વદીપ્તિસ્ત્રિલોચનઃ પિનાકપાણિર્ ભૂદેવઃ સ્વસ્તિદઃ સ્વસ્તિકૃત્સદા

મહાન ઋષિ, કપિલ આચાર્ય, સમગ્ર વિશ્વમાં તેજવાળા, ત્રણ આંખવાળા, પિનાકધારી, ધરતીના દેવ, સુખ આપનાર અને હંમેશા કલ્યાણ કરનાર છે.

ત્રિધામા સૌભગઃ શર્વઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વગોચરઃ બ્રહ્મધૃગ્ વિશ્વસૃક્ સ્વર્ગઃ કર્ણિકારઃ પ્રિયઃ કવિઃ

ત્રણે લોકમાં વસવાટ કરનાર, ભાગ્યશાળી, શર્વ, સર્વજ્ઞ, સર્વત્ર હાજર, બ્રહ્માનું આધાર, વિશ્વના સર્જક, સ્વર્ગરૂપ, કમળ સમાન, પ્રિય અને કવિ છે.

શાખો વિશાખો ગોશાખઃ શિવો નૈકઃ ક્રતુઃ સમઃ ગઙ્ગાપ્લવોદકો ભાવઃ સકલઃ સ્થપતિઃ સ્થિરઃ

શાખા, વિશિષ્ટ શાખા, ગૌશાખા, કલ્યાણરૂપ, અનેક સ્વરૂપ ધરાવનાર, યજ્ઞરૂપ, સમાન, ગંગાજળમાં સ્નાન કરનાર, ભાવરૂપ, સર્વરૂપ, શ્રેષ્ઠ શિલ્પી અને અડગ છે.

વિજિતાત્મા વિધેયાત્મા ભૂતવાહનસારથિઃ સગણો ગણકાર્યશ્ ચ સુકીર્તિશ્ છિન્નસંશયઃ

આત્મા પર વિજય પ્રાપ્ત કરનાર, સ્વયં નિયંત્રિત, ભૂતગણોના રથચાલક, પોતાના ગણા સાથે, ગણા માટે મહત્વપૂર્ણ, સારા યશવાળા અને સંશયમુક્ત છે.

કામદેવઃ કામપાલો ભસ્મોદ્ધૂલિતવિગ્રહઃ ભસ્મપ્રિયો ભસ્મશાયી કામી કાન્તઃ કૃતાગમઃ

કામદેવ, કામના રક્ષક, ભસ્મથી લિપ્ત દેહવાળા, ભસ્મપ્રિય, ભસ્મ પર સુતેલા, કામી, પ્રિય અને શાસ્ત્રજ્ઞ છે.

સમાયુક્તો નિવૃત્તાત્મા ધર્મયુક્તઃ સદાશિવઃ ચતુર્મુખશ્ચતુર્બાહુર્ દુરાવાસો દુરાસદઃ

સર્વ ગુણોથી યુક્ત, વૈરાગ્યવાળા, ધર્મમાં સ્થિત, હંમેશા શુભ, ચતુરમુખ, ચતુર્ભુજ, દુર્લભ અને અપરાજિત છે.

દુર્ગમો દુર્લભો દુર્ગઃ સર્વાયુધવિશારદઃ અધ્યાત્મયોગનિલયઃ સુતન્તુસ્તન્તુવર્ધનઃ

પહોંચવા અઘરા, દુર્લભ, દુર્ગ સમાન, સર્વ શસ્ત્રોમાં પારંગત, આધ્યાત્મિક યોગમાં સ્થિર, ઉત્તમ વંશવાળા અને વંશ વધારનાર છે.

શુભાઙ્ગો લોકસારઙ્ગો જગદીશો ઽમૃતાશનઃ ભસ્મશુદ્ધિકરો મેરુર્ ઓજસ્વી શુદ્ધવિગ્રહઃ

શુભાંગ, સર્વ લોકનો સાર, જગતના સ્વામી, અમૃતભક્ષી, ભસ્મથી શુદ્ધિ આપનાર, મેરુ સમાન, શક્તિશાળી અને શુદ્ધ દેહવાળા છે.

હિરણ્યરેતાસ્ તરણિર્ મરીચિર્ મહિમાલયઃ મહાહ્રદો મહાગર્ભઃ સિદ્ધવૃન્દારવન્દિતઃ

સુવર્ણ બીજવાળા, સૂર્યરૂપ, કિરણ સમાન, મહિમાનો આશ્રય, મહાસાગર, મહાન ગર્ભ, સિદ્ધો દ્વારા પૂજિત છે.

વ્યાઘ્રચર્મધરો વ્યાલી મહાભૂતો મહાનિધિઃ અમૃતાઙ્ગો ઽમૃતવપુઃ પઞ્ચયજ્ઞઃ પ્રભઞ્જનઃ

વાઘની ચામડી ધારણ કરનાર, સાપોથી અલંકૃત, મહાભૂત, મહાન ખજાનો, અમૃતમય અંગવાળા, અમૃતરૂપ દેહવાળા, પંચયજ્ઞ અને વિઘ્નહર્તા છે.

પઞ્ચવિંશતિતત્ત્વજ્ઞઃ પારિજાતઃ પરાવરઃ સુલભઃ સુવ્રતઃ શૂરો વાઙ્મયૈકનિધિર્નિધિઃ

પંચવિંશતિ તત્ત્વના જ્ઞાતા, પારિજાત, સર્વથી પર છે, સહેલાઈથી પ્રાપ્ત થનાર, સારા વ્રતવાળા, શૂરવીર, વાણીના એકમાત્ર ખજાના અને ખજાનો છે.

વર્ણાશ્રમગુરુર્વર્ણી શત્રુજિચ્છત્રુતાપનઃ આશ્રમઃ ક્ષપણઃ ક્ષામો જ્ઞાનવાનચલાચલઃ

વર્ણ અને આશ્રમના ગુરુ, અલંકૃત, શત્રુવિજયી, દુશ્મનને તપાવનાર, આશ્રમરૂપ, સંન્યાસી, ક્ષીણ, જ્ઞાનવાન અને અડગ છે.

પ્રમાણભૂતો દુર્જ્ઞેયઃ સુપર્ણો વાયુવાહનઃ ધનુર્ધરો ધનુર્વેદો ગુણરાશિર્ગુણાકરઃ

પ્રમાણરૂપ, સમજવામાં અઘરા, સુપર્ણ, વાયુવાહક, ધનુષ્યધારી, ધનુર્વેદના જાણકાર, ગુણોના ભંડાર અને ગુણસાગર છે.

અનન્તદૃષ્ટિરાનન્દો દણ્ડો દમયિતા દમઃ અભિવાદ્યો મહાચાર્યો વિશ્વકર્મા વિશારદઃ

અનંત દૃષ્ટિવાળા, આનંદમય, દંડરૂપ, દમકર્તા, આત્મસંયમી, વંદનીય, મહાન આચાર્ય, વિશ્વના સર્જક અને કુશળ છે.

વીતરાગો વિનીતાત્મા તપસ્વી ભૂતભાવનઃ ઉન્મત્તવેષઃ પ્રચ્છન્નો જિતકામો જિતપ્રિયઃ

રાગરહિત, વિનમ્ર આત્માવાળા, તપસ્વી, ભૂતોના પોષક, ઉન્મત્ત વેશ ધારણ કરનાર, ગુપ્ત, કામને જીતનાર અને પ્રિયતાને જીતનાર છે.

કલ્યાણપ્રકૃતિઃ કલ્પઃ સર્વલોકપ્રજાપતિઃ તપસ્વી તારકો ધીમાન્ પ્રધાનપ્રભુર્ અવ્યયઃ

શુભ સ્વભાવ ધરાવનાર, સર્વ જગત અને જીવોના સ્વામી, નિયમરૂપ, તપસ્વી, મુક્તિદાતા, બુદ્ધિશાળી, પ્રધાનના સ્વામી અને અવિનાશી છે.

લોકપાલો ઽન્તર્હિતાત્મા કલ્પાદિઃ કમલેક્ષણઃ વેદશાસ્ત્રાર્થતત્ત્વજ્ઞો નિયમો નિયમાશ્રયઃ

જગતના રક્ષક, અંતરમાં રહેનાર, યુગોના આરંભસ્થાન, કમળ જેવી આંખો ધરાવનાર, વેદ અને શાસ્ત્રોના સાચા અર્થના જાણકાર, નિયમ અને નિયમનો આધાર છે.

ચન્દ્રઃ સૂર્યઃ શનિઃ કેતુર્ વિરામો વિદ્રુમચ્છવિઃ ભક્તિગમ્યઃ પરં બ્રહ્મ મૃગબાણાર્પણો ઽનઘઃ

ચંદ્ર, સૂર્ય, શનિ, કેતુ, શાંતિરૂપ, વિદ્રુમ જેવો લાલ રંગ ધરાવનાર, ભક્તિથી પ્રાપ્ત થનાર, પરમ બ્રહ્મ, મૃગ અને બાણ ધારણ કરનાર તથા નિર્દોષ છે.

અદ્રિરાજાલયઃ કાન્તઃ પરમાત્મા જગદ્ગુરુઃ સર્વકર્માચલસ્ત્વષ્ટા મઙ્ગલ્યો મઙ્ગલાવૃતઃ

પર્વતરાજમાં નિવાસ કરનાર, પ્રિય, પરમાત્મા, જગતગુરુ, સર્વ કર્મોમાં અડગ, સર્જનહાર, મંગલમય અને મંગલથી ઘેરાયેલા છે.

મહાતપા દીર્ઘતપાઃ સ્થવિષ્ઠઃ સ્થવિરો ધ્રુવઃ અહઃ સંવત્સરો વ્યાપ્તિઃ પ્રમાણં પરમં તપઃ

મહાન તપસ્વી, લાંબા તપ કરનાર, અત્યંત વિશાળ, પ્રાચીન, અચલ, દિવસ, વર્ષ, સર્વત્ર વ્યાપક, માપ અને પરમ તપ છે.

સંવત્સરકરો મન્ત્રઃ પ્રત્યયઃ સર્વદર્શનઃ અજઃ સર્વેશ્વરઃ સ્નિગ્ધો મહારેતા મહાબલઃ

વર્ષના સર્જક, મંત્રરૂપ, નિશ્ચિતતા, સર્વત્ર જોનાર, અજન્મા, સર્વના ઈશ્વર, કોમળ, મહાવીર્યવાન અને મહાબળશાળી છે.