લિઙ્ગપુરાણમ્

અગ્નૌ ચ નામભિર્ દેવં ભવાદ્યૈઃ સમિદાદિભિઃ સ્વાહાન્તૈર્વિધિવદ્ધુત્વા પ્રત્યેકમયુતં પ્રભુમ્

પછી તેણે 'ભવ'થી શરૂ થતા નામો ઉચ્ચારી, સમિદ્ધિ વગેરે દ્રવ્યો વડે, 'સ્વાહા' કહી વિધિપૂર્વક દરેક નામ માટે દસ હજાર હવન આહુતિ આપી.

તુષ્ટાવ ચ પુનઃ શંભું ભવાદ્યૈર્ભવમીશ્વરમ્ ભવઃ શિવો હરો રુદ્રઃ પુરુષઃ પદ્મલોચનઃ

પછી ફરી તેણે 'ભવ', 'શિવ', 'હર', 'રુદ્ર', 'પુરુષ', 'પદ્મલોચન' જેવા નામો વડે ભવના ઈશ્વર શંભુની સ્તુતિ કરી.

અર્થિતવ્યઃ સદાચારઃ સર્વશંભુર્મહેશ્વરઃ ઈશ્વરઃ સ્થાણુરીશાનઃ સહસ્રાક્ષઃ સહસ્રપાત્

જે ઈચ્છનીય છે, સદા સારા આચરણવાળા છે, સર્વેને કલ્યાણ આપનારા છે, મહાદેવ છે, ઈશ્વર છે, અડગ છે, ઈશાન છે, હજારો આંખો અને પગ ધરાવે છે.

વરીયાન્ વરદો વન્દ્યઃ શઙ્કરઃ પરમેશ્વરઃ ગઙ્ગાધરઃ શૂલધરઃ પરાર્થૈકપ્રયોજનઃ

જે સર્વોત્તમ છે, વરદાન આપનાર છે, પૂજનીય છે, શંકર છે, પરમેશ્વર છે, ગંગાને ધારણ કરનાર છે, ત્રિશૂલધારી છે અને પરમ કલ્યાણમાં જ રત છે.

સર્વજ્ઞઃ સર્વદેવાદિગિરિધન્વા જટાધરઃ ચન્દ્રાપીડશ્ચન્દ્રમૌલિર્ વિદ્વાન્વિશ્વામરેશ્વરઃ

જે સર્વજ્ઞ છે, સર્વ દેવોમાં શ્રેષ્ઠ છે, પર્વતધારી છે, જટાધારી છે, ચંદ્રમાથી શોભાયમાન છે, ચંદ્રમૌળી છે, વિદ્વાન છે, વિશ્વ અને અમર દેવોના સ્વામી છે.

વેદાન્તસારસંદોહઃ કપાલી નીલલોહિતઃ ધ્યાનાધારોપરિચ્છેદ્યો ગૌરીભર્તા ગણેશ્વરઃ

જે વેદાંતનો સાર અને સંગ્રહ છે, કપાલધારી છે, નીલ અને લાલ વર્ણ ધરાવે છે, ધ્યાનનો આધાર અને વિષય છે, ગૌરીપતિ છે, ગણોના સ્વામી છે.

અષ્ટમૂર્તિર્વિશ્વમૂર્તિસ્ ત્રિવર્ગઃ સ્વર્ગસાધનઃ જ્ઞાનગમ્યો દૃઢપ્રજ્ઞો દેવદેવસ્ત્રિલોચનઃ

જે અષ્ટમૂર્તિવાળા છે, સર્વરૂપ છે, ત્રણ પુરુષાર્થ આપનાર છે, સ્વર્ગ આપનાર છે, જ્ઞાનથી પ્રાપ્ત થાય છે, દૃઢ બુદ્ધિવાળા છે, દેવોના દેવ છે, ત્રિનેત્ર છે.

વામદેવો મહાદેવઃ પાણ્ડુઃ પરિદૃઢો દૃઢઃ વિશ્વરૂપો વિરૂપાક્ષો વાગીશઃ શુચિરન્તરઃ

જે વામદેવ છે, મહાદેવ છે, ફિક્કા રંગવાળા છે, દૃઢ અને અડગ છે, સર્વરૂપ છે, વિવિધ આંખવાળા છે, વાણીના સ્વામી છે, શુદ્ધ અને આંતરિક સ્વરૂપ ધરાવે છે.

સર્વપ્રણયસંવાદી વૃષાઙ્કો વૃષવાહનઃ ઈશઃ પિનાકી ખટ્વાઙ્ગી ચિત્રવેષશ્ચિરન્તનઃ

જે સર્વના પ્રેમને સ્વીકારે છે, વૃષભ ચિહ્ન ધરાવે છે, વૃષભવાહન છે, ઈશ છે, પિનાકધારી છે, ખટ્વાંગધારી છે, અદભુત વેશ ધરાવે છે અને પ્રાચીન છે.

તમોહરો મહાયોગી ગોપ્તા બ્રહ્માઙ્ગહૃજ્જટી કાલકાલઃ કૃત્તિવાસાઃ સુભગઃ પ્રણવાત્મકઃ

જે અંધકાર દૂર કરે છે, મહાયોગી છે, રક્ષક છે, બ્રહ્માના અંગની જટાધારી છે, મૃત્યુના પણ અંત છે, ચામડી ધારણ કરે છે, શુભ છે અને પ્રણવ સ્વરૂપ છે.

ઉન્મત્તવેષશ્ ચક્ષુષ્યો દુર્વાસાઃ સ્મરશાસનઃ દૃઢાયુધઃ સ્કન્દગુરુઃ પરમેષ્ઠી પરાયણઃ

જે ઉન્મત્ત વેશ ધારણ કરે છે, દર્શન માટે મનોહર છે, દુર્લભ છે, કામને જીતનારા છે, દૃઢ હથિયારવાળા છે, સ્કંદના ગુરુ છે, પરમ અને સર્વોત્તમ આશ્રય છે.

અનાદિમધ્યનિધનો ગિરિશો ગિરિબાન્ધવઃ કુબેરબન્ધુઃ શ્રીકણ્ઠો લોકવર્ણોત્તમોત્તમઃ

જેની શરૂઆત, મધ્ય કે અંત નથી, પર્વતોના સ્વામી છે, પર્વતોના મિત્ર છે, કુબેરના મિત્ર છે, શ્યામકંઠ છે અને લોકોમાં સર્વોત્તમ છે.

સામાન્યદેવઃ કોદણ્ડી નીલકણ્ઠઃ પરશ્વધી વિશાલાક્ષો મૃગવ્યાધઃ સુરેશઃ સૂર્યતાપનઃ

જે સર્વ દેવોમાં સામાન્ય છે, ધનુષધારી છે, નીલકંઠ છે, પરશુધારી છે, વિશાળ નેત્રવાળા છે, મૃગશિકારી છે, દેવોના સ્વામી છે અને સૂર્ય સમ તપાવનારા છે.

ધર્મકર્માક્ષમઃ ક્ષેત્રં ભગવાન્ ભગનેત્રભિત્ ઉગ્રઃ પશુપતિસ્ તાર્ક્ષ્યઃ પ્રિયભક્તઃ પ્રિયંવદઃ

જે ધર્મકર્મમાં અક્ષય છે, ક્ષેત્રરૂપ છે, ભગવાન છે, ભગાનાં નેત્રનો વિનાશક છે, ઉગ્ર છે, પશુપતિ છે, તર્ક્ષ્ય સમ ઝડપી છે, ભક્તોને પ્રિય છે અને મધુર વાણીવાળા છે.

દાતા દયાકરો દક્ષઃ કપર્દી કામશાસનઃ શ્મશાનનિલયઃ સૂક્ષ્મઃ શ્મશાનસ્થો મહેશ્વરઃ

જે દાતા છે, દયાળુ છે, કુશળ છે, કપર્દી છે, કામને જીતનારા છે, શમશાનમાં નિવાસ કરે છે, સુક્ષ્મ છે, શમશાનમાં સ્થિત છે અને મહાદેવ છે.

લોકકર્તા ભૂતપતિર્ મહાકર્તા મહૌષધી ઉત્તરો ગોપતિર્ગોપ્તા જ્ઞાનગમ્યઃ પુરાતનઃ

જગતના સર્જનહાર, સર્વ પ્રાણીઓના સ્વામી, મહાન સર્જક, મહાન ઔષધ, સર્વથી ઊંચા, ગાયોના રક્ષક, સંરક્ષક, જ્ઞાનથી પ્રાપ્ત થનાર અને પ્રાચીન છે.

નીતિઃ સુનીતિઃ શુદ્ધાત્મા સોમઃ સોમરતઃ સુખી સોમપો ઽમૃતપઃ સોમો મહાનીતિર્મહામતિઃ

એ ધર્મરૂપ છે, શ્રેષ્ઠ ધર્મ છે, શુદ્ધ આત્માવાળા છે, સોમ છે, સોમમાં આનંદ માણનાર છે, સુખી છે, સોમપાન કરનાર છે, અમૃતપાન કરનાર છે, સોમરૂપ છે, ઉત્તમ આચારવાળા અને મહાન બુદ્ધિશાળી છે.

અજાતશત્રુરાલોકઃ સંભાવ્યો હવ્યવાહનઃ લોકકારો વેદકારઃ સૂત્રકારઃ સનાતનઃ

જેનો કોઈ શત્રુ જન્મ્યો નથી, પ્રકાશરૂપ છે, માનનીય છે, હવન સ્વીકારનાર છે, જગતના સર્જક છે, વેદોના રચયિતા છે, સૂત્રોના રચયિતા અને સદા શાશ્વત છે.

મહર્ષિઃ કપિલાચાર્યો વિશ્વદીપ્તિસ્ત્રિલોચનઃ પિનાકપાણિર્ ભૂદેવઃ સ્વસ્તિદઃ સ્વસ્તિકૃત્સદા

મહાન ઋષિ, કપિલ આચાર્ય, સમગ્ર વિશ્વમાં તેજવાળા, ત્રણ આંખવાળા, પિનાકધારી, ધરતીના દેવ, સુખ આપનાર અને હંમેશા કલ્યાણ કરનાર છે.

ત્રિધામા સૌભગઃ શર્વઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વગોચરઃ બ્રહ્મધૃગ્ વિશ્વસૃક્ સ્વર્ગઃ કર્ણિકારઃ પ્રિયઃ કવિઃ

ત્રણે લોકમાં વસવાટ કરનાર, ભાગ્યશાળી, શર્વ, સર્વજ્ઞ, સર્વત્ર હાજર, બ્રહ્માનું આધાર, વિશ્વના સર્જક, સ્વર્ગરૂપ, કમળ સમાન, પ્રિય અને કવિ છે.

શાખો વિશાખો ગોશાખઃ શિવો નૈકઃ ક્રતુઃ સમઃ ગઙ્ગાપ્લવોદકો ભાવઃ સકલઃ સ્થપતિઃ સ્થિરઃ

શાખા, વિશિષ્ટ શાખા, ગૌશાખા, કલ્યાણરૂપ, અનેક સ્વરૂપ ધરાવનાર, યજ્ઞરૂપ, સમાન, ગંગાજળમાં સ્નાન કરનાર, ભાવરૂપ, સર્વરૂપ, શ્રેષ્ઠ શિલ્પી અને અડગ છે.

વિજિતાત્મા વિધેયાત્મા ભૂતવાહનસારથિઃ સગણો ગણકાર્યશ્ ચ સુકીર્તિશ્ છિન્નસંશયઃ

આત્મા પર વિજય પ્રાપ્ત કરનાર, સ્વયં નિયંત્રિત, ભૂતગણોના રથચાલક, પોતાના ગણા સાથે, ગણા માટે મહત્વપૂર્ણ, સારા યશવાળા અને સંશયમુક્ત છે.

કામદેવઃ કામપાલો ભસ્મોદ્ધૂલિતવિગ્રહઃ ભસ્મપ્રિયો ભસ્મશાયી કામી કાન્તઃ કૃતાગમઃ

કામદેવ, કામના રક્ષક, ભસ્મથી લિપ્ત દેહવાળા, ભસ્મપ્રિય, ભસ્મ પર સુતેલા, કામી, પ્રિય અને શાસ્ત્રજ્ઞ છે.

સમાયુક્તો નિવૃત્તાત્મા ધર્મયુક્તઃ સદાશિવઃ ચતુર્મુખશ્ચતુર્બાહુર્ દુરાવાસો દુરાસદઃ

સર્વ ગુણોથી યુક્ત, વૈરાગ્યવાળા, ધર્મમાં સ્થિત, હંમેશા શુભ, ચતુરમુખ, ચતુર્ભુજ, દુર્લભ અને અપરાજિત છે.

દુર્ગમો દુર્લભો દુર્ગઃ સર્વાયુધવિશારદઃ અધ્યાત્મયોગનિલયઃ સુતન્તુસ્તન્તુવર્ધનઃ

પહોંચવા અઘરા, દુર્લભ, દુર્ગ સમાન, સર્વ શસ્ત્રોમાં પારંગત, આધ્યાત્મિક યોગમાં સ્થિર, ઉત્તમ વંશવાળા અને વંશ વધારનાર છે.

શુભાઙ્ગો લોકસારઙ્ગો જગદીશો ઽમૃતાશનઃ ભસ્મશુદ્ધિકરો મેરુર્ ઓજસ્વી શુદ્ધવિગ્રહઃ

શુભાંગ, સર્વ લોકનો સાર, જગતના સ્વામી, અમૃતભક્ષી, ભસ્મથી શુદ્ધિ આપનાર, મેરુ સમાન, શક્તિશાળી અને શુદ્ધ દેહવાળા છે.

હિરણ્યરેતાસ્ તરણિર્ મરીચિર્ મહિમાલયઃ મહાહ્રદો મહાગર્ભઃ સિદ્ધવૃન્દારવન્દિતઃ

સુવર્ણ બીજવાળા, સૂર્યરૂપ, કિરણ સમાન, મહિમાનો આશ્રય, મહાસાગર, મહાન ગર્ભ, સિદ્ધો દ્વારા પૂજિત છે.

વ્યાઘ્રચર્મધરો વ્યાલી મહાભૂતો મહાનિધિઃ અમૃતાઙ્ગો ઽમૃતવપુઃ પઞ્ચયજ્ઞઃ પ્રભઞ્જનઃ

વાઘની ચામડી ધારણ કરનાર, સાપોથી અલંકૃત, મહાભૂત, મહાન ખજાનો, અમૃતમય અંગવાળા, અમૃતરૂપ દેહવાળા, પંચયજ્ઞ અને વિઘ્નહર્તા છે.

પઞ્ચવિંશતિતત્ત્વજ્ઞઃ પારિજાતઃ પરાવરઃ સુલભઃ સુવ્રતઃ શૂરો વાઙ્મયૈકનિધિર્નિધિઃ

પંચવિંશતિ તત્ત્વના જ્ઞાતા, પારિજાત, સર્વથી પર છે, સહેલાઈથી પ્રાપ્ત થનાર, સારા વ્રતવાળા, શૂરવીર, વાણીના એકમાત્ર ખજાના અને ખજાનો છે.