લિઙ્ગપુરાણમ્

ઐરાવતાદયો નાગાઃ ક્ષિપ્તાઃ સિન્ધુજલોપરિ સરથો ભગવાનિન્દ્રઃ ક્ષિપ્તશ્ ચ શતયોજનમ્

'એરાવત જેવા હાથીઓને મહાસાગરના પાણી પર ફેંકી દીધા, અને ભગવાન ઇન્દ્રને પણ રથ સહિત શતયોજન દૂર ફેંકી દીધા.'

ગરુડો ઽપિ મયા બદ્ધો નાગપાશેન વિષ્ણુના ઉર્વશ્યાદ્યા મયા નીતા નાર્યઃ કારાગૃહાન્તરમ્

હું તો ગરુડને પણ સાપના ફાંસામાં બાંધી દીધો હતો, અને ઉર્વશી જેવી મહાન સ્ત્રીઓને પણ બીજા કેદખાનામાં લઈ ગયો હતો.

કથંચિલ્લબ્ધવાન્ શક્રઃ શચીમેકાં પ્રણમ્ય મામ્ માં ન જાનાસિ દૈત્યેન્દ્રં જલન્ધરમુમાપતે

કોઈક રીતે ઇન્દ્રે માત્ર એક પત્ની શચીને પાછી મેળવી, એ પણ મને નમન કરીને. 'શુ તું મને ઓળખતો નથી, હે દૈત્યરાજ? હું જ જલંધર છું, ઉમાના પતિ.'

એવમુક્તો મહાદેવઃ પ્રાદહદ્વૈ રથં તદા તસ્ય નેત્રાગ્નિભાગૈકકલાર્ધાર્ધેન ચાકુલમ્

આ રીતે બોલ્યા પછી મહાદેવે પોતાના આંખના અગ્નિના એક નાનકડા અંશથી જ એક રથ ઊભો કર્યો, જે ભયથી ભરેલો હતો.

દૈત્યાનામતુલબલૈર્હયૈશ્ ચ નાગૈર્ દૈત્યેન્દ્રાસ્ ત્રિપુરરિપોર્ નિરીક્ષણેન નાગાદ્ વૈશસમ્ અનુસંવૃતશ્ ચ નાગૈર્ દેવેશં વચનમુવાચ ચાલ્પબુદ્ધિઃ

દૈત્યોએ પોતાના બલવાન ઘોડા અને હાથીઓ સાથે, અને સાપોથી ઘેરાયેલા દૈત્યરાજે, ત્રિપુરાના દુશ્મનને જોઈને, દેવોના સ્વામી પાસે આટલી સમજ વગર આ રીતે કહ્યું.

કિં કાર્યં મમ યુધિ દેવદૈત્યસંઘૈર્ હન્તું યત્સકલમિદં ક્ષણાત્સમર્થઃ યત્તસ્માદ્ભયમિહનાસ્તિ યોદ્ધુમ્ ઈશ વાઞ્છૈષા વિપુલતરા ન સંશયો ઽત્ર

મારે દેવો અને દૈત્યોની સેના સાથે યુદ્ધ કરવાનો શું અર્થ? હું તો આ બધું પળભરમાં નાશ કરી શકું છું. એટલે મને અહીં કોઈ ભય નથી, હે ઈશ્વર; છતાં યુદ્ધ કરવાની મારી ઇચ્છા બહુ જ મોટી છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

તસ્માત્ત્વં મમ મદનારિદક્ષશત્રો યજ્ઞારે ત્રિપુરરિપો મમૈવ વીરૈઃ ભૂતેન્દ્રૈર્હરિવદનેન દેવસંઘૈર્ યોદ્ધું તે બલમિહ ચાસ્તિ ચેદ્ધિ તિષ્ઠ

એટલે, હે મદનશત્રુ, દક્ષશત્રુ, યજ્ઞવિઘ્નકર્તા, ત્રિપુરાના દુશ્મન, જો તારી પાસે મારી સાથે, મારા વીરો, ભૂતોના રાજાઓ, હરિ અને દેવોની સેના સામે લડવાની શક્તિ હોય, તો અહીં ઊભો રહીને સામનો કર.

ઇત્યુક્ત્વાથ મહાદેવં મહાદેવારિનન્દનઃ ન ચચાલ ન સસ્માર નિહતાન્બાન્ધવાન્યુધિ

આ રીતે મહાદેવને કહીને, મહાદેવના દુશ્મનનો પુત્ર ત્યાંથી હલ્યો પણ નહીં અને યુદ્ધમાં મારેલા પોતાના સગાઓને પણ યાદ કર્યો નહીં.

દુર્મદેનાવિનીતાત્મા દોર્ભ્યામાસ્ફોટ્ય દોર્બલાત્ સુદર્શનાખ્યં યચ્ચક્રં તેન હન્તું સમુદ્યતઃ

ગર્વમાં ચૂર અને અણઘડ મનથી, તેણે પોતાની બન્ને બાંયે ઝટકા મારી, અને સુદર્શન નામના ચક્રને લઈ મારવા માટે તૈયાર થયો.

દુર્ધરેણ રથાઙ્ગેન કૃચ્છ્રેણાપિ દ્વિજોત્તમાઃ સ્થાપયામાસ વૈ સ્કન્ધે દ્વિધાભૂતશ્ ચ તેન વૈ

મહાન બ્રાહ્મણો, તે દૈત્યને દુર્લભ એવા રથના ચક્રથી ભારે મુશ્કેલીમાં માર પડ્યો અને એ ચક્રથી બે ભાગમાં વિભાજિત થઈને તેના ખભા પર ઉભો રહ્યો.

કુલિશેન યથા છિન્નો દ્વિધા ગિરિવરો દ્વિજાઃ પપાત દૈત્યો બલવાન્ અઞ્જનાદ્રિરિવાપરઃ

જેમ વીજળીથી મોટો પર્વત બે ભાગમાં ચીરી જાય છે, તેમ એ બલવાન દૈત્ય પણ બીજા અંજના પર્વતની જેમ જમીન પર પડી ગયો.

તસ્ય રક્તેન રૌદ્રેણ સમ્પૂર્ણમ્ અભવત્ક્ષણાત્ તદ્રક્તમખિલં રુદ્રનિયોગાન્માંસમેવ ચ

પળભરમાં તેની ભયાનક લોહીથી આખી જમીન ભરાઈ ગઈ, અને રુદ્રના આદેશથી એ બધું લોહી અને માંસ માત્ર માંસ બની ગયું.

મહારૌરવમાસાદ્ય રક્તકુણ્ડમભૂદહો જલન્ધરં હતં દૃષ્ટ્વા દેવગન્ધર્વપાર્ષદાઃ

મહાન અને ભયાનક લોહીનું તળાવ બની ગયું—અરે!—અને જલંધરને મરેલો જોઈને દેવો અને ગંધર્વોની ટોળકી ખુશ થઈ ગઈ.

સિંહનાદં મહત્કૃત્વા સાધુ દેવેતિ ચાબ્રુવન્ યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ જલન્ધરવિમર્દનમ્

તેઓએ મહાન સિંહની દહાડ કરી અને કહ્યું, 'શાબાશ દેવ!' જે કોઈ જલંધરનો વિનાશ વાંચે કે સાંભળે—

શ્રાવયેદ્વા યથાન્યાયં ગાણપત્યમવાપ્નુયાત્

અથવા યોગ્ય રીતે એનું પઠન કરાવે, તેને ગણપતિની કૃપા મળે છે.

કથં દેવેન વૈ સૂત દેવદેવાન્મહેશ્વરાત્ સુદર્શનાખ્યં વૈ લબ્ધં વક્તુમર્હસિ વિષ્ણુના

હે સૂત, ભગવાન મહેશ્વર પાસેથી વિષ્ણુએ સુદર્શન નામનું ચક્ર કેવી રીતે મેળવ્યું, એ વાત તું અમને કહેજે.

દેવાનામ્ અસુરેન્દ્રાણામ્ અભવચ્ચ સુદારુણઃ સર્વેષામેવ ભૂતાનાં વિનાશકરણો મહાન્

દેવો અને અસુરોના રાજાઓ વચ્ચે બહુ જ ભયાનક યુદ્ધ થયું, જે બધા જીવ માટે વિનાશ લાવનારું હતું.

તે દેવાઃ શક્તિમુશલૈઃ સાયકૈર્નતપર્વભિઃ પ્રભિદ્યમાનાઃ કુન્તૈશ્ ચ દુદ્રુવુર્ભયવિહ્વલાઃ

દેવતાઓ અસુરોના શસ્ત્રો, ગદા, બાણ અને ભાલાથી ઘાયલ થઈ ગયા, અને ભયથી વ્યાકુળ થઈને ભાગી પડ્યા.

પરાજિતાસ્તદા દેવા દેવદેવેશ્વરં હરિમ્ પ્રણેમુસ્તં સુરેશાનં શોકસંવિગ્નમાનસાઃ

પછી, હાર્યા પછી, દુઃખથી ભરેલા મનથી દેવોએ હરિને, દેવોના દેવ અને દેવોના સ્વામી, નમસ્કાર કર્યો.

તાન્ સમીક્ષ્યાથ ભગવાન્ દેવદેવેશ્વરો હરિઃ પ્રણિપત્ય સ્થિતાન્દેવાન્ ઇદં વચનમબ્રવીત્

પછી ભગવાન હરિ, દેવતાઓના દેવોના સ્વામી, ત્યાં ભેગા થયેલા દેવતાઓને જોયા પછી, તેમને વંદન કરીને આ રીતે બોલ્યા:

વત્સાઃ કિમિતિ વૈ દેવાશ્ ચ્યુતાલઙ્કારવિક્રમાઃ સમાગતાઃ સસંતાપા વક્તુમર્હથ સુવ્રતાઃ

બાળકો, હે દેવતાઓ, તમે શા માટે અહીં આવીને દુઃખી અને શોભા-શક્તિ વિના દેખાઈ રહેલા છો? તમે તો સદાય વ્રત પાળો છો, કહો તો શું થયું છે?

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા તથાભૂતાઃ સુરોત્તમાઃ પ્રણમ્યાહુર્યથાવૃત્તં દેવદેવાય વિષ્ણવે

ભગવાન વિષ્ણુએ એમ કહ્યું સાંભળી, એ સર્વ ઉત્તમ દેવતાઓએ વંદન કરીને જે બન્યું હતું તે બધું તેમને કહી સંભળાવ્યું.

ભગવન્દેવદેવેશ વિષ્ણો જિષ્ણો જનાર્દન દાનવૈઃ પીડિતાઃ સર્વે વયં શરણમાગતાઃ

હે ભગવાન, દેવોના દેવ, વિષ્ણુ, વિજયી જનાર્દન, અમને બધાને દાનવો દ્વારા બહુ પીડા થઈ છે, તેથી અમે તમારી શરણે આવ્યા છીએ.

ત્વમેવ દેવદેવેશ ગતિર્નઃ પુરુષોત્તમ ત્વમેવ પરમાત્મા હિ ત્વં પિતા જગતામપિ

હે દેવોના સ્વામી, હે સર્વોત્તમ પુરુષ, અમારું એકમાત્ર આશ્રય તમે જ છો; તમે જ પરમાત્મા છો, તમે જ જગતના પિતા છો.

ત્વમેવ ભર્તા હર્તા ચ ભોક્તા દાતા જનાર્દન હન્તુમર્હસિ તસ્માત્ત્વં દાનવાન્દાનવાર્દન

હે જનાર્દન, તમે જ પોષક, સંહારક, ભોગવનાર અને દાતા છો. તેથી, હે દાનવોના દમનકર્તા, તમે દાનવોનો નાશ કરો.

દૈત્યાશ્ ચ વૈષ્ણવૈર્બ્રાહ્મૈ રૌદ્રૈર્યામ્યૈઃ સુદારુણૈઃ કૌબેરૈશ્ચૈવ સૌમ્યૈશ્ ચ નૈરૃત્યૈર્વારુણૈર્દૃઢૈઃ

દૈત્યોએ વૈષ્ણવ, બ્રાહ્મણ, રુદ્ર, યમ, કુબેર, સોમ, નૈૃત્ય અને વારુણ જેવી ભયાનક અને શક્તિશાળી શક્તિઓથી રક્ષા મેળવી છે.

વાયવ્યૈશ્ ચ તથાગ્નેયૈર્ ઐશાનૈર્ વાર્ષિકૈઃ શુભૈઃ સૌરૈ રૌદ્રૈસ્ તથા ભીમૈઃ કમ્પનૈર્ જૃમ્ભણૈર્ દૃઢૈઃ

અને વાયુ, અગ્નિ, ઈશાન, વર્ષા, સૂર્ય, રુદ્ર, ભીમ, કમ્પ, જૃંભણ અને અન્ય દૃઢ શક્તિઓ પણ તેમને રક્ષે છે.

અવધ્યા વરલાભાત્તે સર્વે વારિજલોચન સૂર્યમણ્ડલસમ્ભૂતં ત્વદીયં ચક્રમ્ ઉદ્યતમ્

હે કમળની આંખવાળા, તેઓ બધાએ વર્તમાન પ્રાપ્ત કરીને અજય બની ગયા છે; તમારું ચક્ર, જે સૂર્યમંડળમાંથી ઉત્પન્ન થયું છે, તે ઊંચકાયું છે.

કુણ્ઠિતં હિ દધીચેન ચ્યાવનેન જગદ્ગુરો દણ્ડં શાર્ઙ્ગં તવાસ્ત્રં ચ લબ્ધં દૈત્યૈઃ પ્રસાદતઃ

પણ દધીચિ અને ચ્યવન દ્વારા તે મલિન થયું છે, હે જગતગુરુ; તમારું દંડ, શારંગ ધનુષ્ય અને અસ્ત્ર દૈત્યોએ કૃપાથી મેળવી લીધું છે.