લિઙ્ગપુરાણમ્

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા ક્રોધેનાદીપ્તલોચનઃ પ્રદહન્નિવ નેત્રાભ્યાં પ્રાહાલોક્ય જગત્ત્રયમ્

એ વચન સાંભળીને જલંધરનો ક્રોધથી નજર જ્વલંત થઇ ઉઠી, જાણે આંખોથી બળતું હોય, અને ત્રણેય લોક તરફ જોઈને બોલ્યો.

ગદામુદ્ધૃત્ય હત્વા ચ નન્દિનં ત્વાં ચ શઙ્કર હત્વા લોકાન્સુરૈઃ સાર્ધં ડુણ્ડુભાન્ ગરુડો યથા

'હું ગદા ઉઠાવીને નંદી અને તને, હે શંકર, મારી નાખીશ; પછી દેવતાઓ સાથે બધા લોકનો સંહાર કરી, ડુંડુભી વગાડીને વિજય ઉજવીશ, જેમ ગરુડે કર્યું હતું.'

હન્તું ચરાચરં સર્વં સમર્થો ઽહં સવાસવમ્ કો મહેશ્વર મદ્બાણૈર્ અચ્છેદ્યો ભુવનત્રયે

'હું ચાલતું-અચળ બધું, ઇન્દ્ર સહિત બધાને નાશ કરવા સક્ષમ છું. હે મહેશ્વર, ત્રણેય લોકમાં મારા બાણોથી કોણ અક્ષત રહી શકે?'

બાલભાવે ચ ભગવાન્ તપસૈવ વિનિર્જિતઃ બ્રહ્મા બલી યૌવને વૈ મુનયઃ સુરપુઙ્ગવૈઃ

'ભગવાન બાળપણમાં તપથી જીતાઈ ગયા હતા; યુવાનીમાં બળવાન બ્રહ્મા પણ ઋષિઓ અને શ્રેષ્ઠ દેવતાઓથી પરાજિત થયો હતો.'

દગ્ધં ક્ષણેન સકલં ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્ તપસા કિં ત્વયા રુદ્ર નિર્જિતો ભગવાનપિ

'એક પળમાં તપથી આખું ત્રિલોક, ચાલતું-અચળ બધું ભસ્મ થઇ ગયું. તો પણ, હે રુદ્ર, તું ભગવાન હોવા છતાં કેમ જીતાયો નથી?'

ઇન્દ્રાગ્નિયમવિત્તેશવાયુવારીશ્વરાદયઃ ન સેહિરે યથા નાગા ગન્ધં પક્ષિપતેરિવ

'ઇન્દ્ર, અગ્નિ, યમ, કુબેર, વાયુ, વરૂણ અને બીજા દેવતાઓ પણ સહન કરી શક્યા નહીં, જેમ સાપ ગરુડના સુગંધને સહન કરી શકતા નથી.'

ન લબ્ધ્વા દિવિ ભૂમૌ ચ બાહવો મમ શઙ્કર સમસ્તાન્પર્વતાન્પ્રાપ્ય ઘર્ષિતાશ્ ચ ગણેશ્વર

'હે શંકર, સ્વર્ગ કે પૃથ્વી પર મારા બાહુ ક્યાંય મળ્યા નહીં, એટલે બધા પર્વતો પર ઘસ્યા, હે ગણેશ્વર.'

ગિરીન્દ્રો મન્દરઃ શ્રીમાન્ નીલો મેરુઃ સુશોભનઃ ઘર્ષિતો બાહુદણ્ડેન કણ્ડૂનોદાર્થમ્ આપતત્

'પર્વતરાજ મંદર, સુંદર નીલ અને મેરુ, બધાને મારા બાહુના દંડથી ખંજવાળ માટે ઘસ્યા હતા.'

ગઙ્ગા નિરુદ્ધા બાહુભ્યાં લીલાર્થં હિમવદ્ગિરૌ નારીણાં મમ ભૃત્યૈશ્ ચ વજ્રો બદ્ધો દિવૌકસામ્

'હિમાલય પર રમતમાં જ ગંગાને મારા બાહુથી રોકી દીધી હતી; મારી દાસીઓ માટે દેવતાઓનો વજ્ર પણ બાંધી દીધો હતો.'

વડવાયા મુખં ભગ્નં ગૃહીત્વા વૈ કરેણ તુ તત્ક્ષણાદેવ સકલં ચૈકાર્ણવમભૂદિદમ્

'વડવાગ્નિના મોઢાને મારા હાથે તોડી પકડી લીધું, અને એ ક્ષણે આખું જગત એક જ મહાસાગર બની ગયું.'

ઐરાવતાદયો નાગાઃ ક્ષિપ્તાઃ સિન્ધુજલોપરિ સરથો ભગવાનિન્દ્રઃ ક્ષિપ્તશ્ ચ શતયોજનમ્

'એરાવત જેવા હાથીઓને મહાસાગરના પાણી પર ફેંકી દીધા, અને ભગવાન ઇન્દ્રને પણ રથ સહિત શતયોજન દૂર ફેંકી દીધા.'

ગરુડો ઽપિ મયા બદ્ધો નાગપાશેન વિષ્ણુના ઉર્વશ્યાદ્યા મયા નીતા નાર્યઃ કારાગૃહાન્તરમ્

હું તો ગરુડને પણ સાપના ફાંસામાં બાંધી દીધો હતો, અને ઉર્વશી જેવી મહાન સ્ત્રીઓને પણ બીજા કેદખાનામાં લઈ ગયો હતો.

કથંચિલ્લબ્ધવાન્ શક્રઃ શચીમેકાં પ્રણમ્ય મામ્ માં ન જાનાસિ દૈત્યેન્દ્રં જલન્ધરમુમાપતે

કોઈક રીતે ઇન્દ્રે માત્ર એક પત્ની શચીને પાછી મેળવી, એ પણ મને નમન કરીને. 'શુ તું મને ઓળખતો નથી, હે દૈત્યરાજ? હું જ જલંધર છું, ઉમાના પતિ.'

એવમુક્તો મહાદેવઃ પ્રાદહદ્વૈ રથં તદા તસ્ય નેત્રાગ્નિભાગૈકકલાર્ધાર્ધેન ચાકુલમ્

આ રીતે બોલ્યા પછી મહાદેવે પોતાના આંખના અગ્નિના એક નાનકડા અંશથી જ એક રથ ઊભો કર્યો, જે ભયથી ભરેલો હતો.

દૈત્યાનામતુલબલૈર્હયૈશ્ ચ નાગૈર્ દૈત્યેન્દ્રાસ્ ત્રિપુરરિપોર્ નિરીક્ષણેન નાગાદ્ વૈશસમ્ અનુસંવૃતશ્ ચ નાગૈર્ દેવેશં વચનમુવાચ ચાલ્પબુદ્ધિઃ

દૈત્યોએ પોતાના બલવાન ઘોડા અને હાથીઓ સાથે, અને સાપોથી ઘેરાયેલા દૈત્યરાજે, ત્રિપુરાના દુશ્મનને જોઈને, દેવોના સ્વામી પાસે આટલી સમજ વગર આ રીતે કહ્યું.

કિં કાર્યં મમ યુધિ દેવદૈત્યસંઘૈર્ હન્તું યત્સકલમિદં ક્ષણાત્સમર્થઃ યત્તસ્માદ્ભયમિહનાસ્તિ યોદ્ધુમ્ ઈશ વાઞ્છૈષા વિપુલતરા ન સંશયો ઽત્ર

મારે દેવો અને દૈત્યોની સેના સાથે યુદ્ધ કરવાનો શું અર્થ? હું તો આ બધું પળભરમાં નાશ કરી શકું છું. એટલે મને અહીં કોઈ ભય નથી, હે ઈશ્વર; છતાં યુદ્ધ કરવાની મારી ઇચ્છા બહુ જ મોટી છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

તસ્માત્ત્વં મમ મદનારિદક્ષશત્રો યજ્ઞારે ત્રિપુરરિપો મમૈવ વીરૈઃ ભૂતેન્દ્રૈર્હરિવદનેન દેવસંઘૈર્ યોદ્ધું તે બલમિહ ચાસ્તિ ચેદ્ધિ તિષ્ઠ

એટલે, હે મદનશત્રુ, દક્ષશત્રુ, યજ્ઞવિઘ્નકર્તા, ત્રિપુરાના દુશ્મન, જો તારી પાસે મારી સાથે, મારા વીરો, ભૂતોના રાજાઓ, હરિ અને દેવોની સેના સામે લડવાની શક્તિ હોય, તો અહીં ઊભો રહીને સામનો કર.

ઇત્યુક્ત્વાથ મહાદેવં મહાદેવારિનન્દનઃ ન ચચાલ ન સસ્માર નિહતાન્બાન્ધવાન્યુધિ

આ રીતે મહાદેવને કહીને, મહાદેવના દુશ્મનનો પુત્ર ત્યાંથી હલ્યો પણ નહીં અને યુદ્ધમાં મારેલા પોતાના સગાઓને પણ યાદ કર્યો નહીં.

દુર્મદેનાવિનીતાત્મા દોર્ભ્યામાસ્ફોટ્ય દોર્બલાત્ સુદર્શનાખ્યં યચ્ચક્રં તેન હન્તું સમુદ્યતઃ

ગર્વમાં ચૂર અને અણઘડ મનથી, તેણે પોતાની બન્ને બાંયે ઝટકા મારી, અને સુદર્શન નામના ચક્રને લઈ મારવા માટે તૈયાર થયો.

દુર્ધરેણ રથાઙ્ગેન કૃચ્છ્રેણાપિ દ્વિજોત્તમાઃ સ્થાપયામાસ વૈ સ્કન્ધે દ્વિધાભૂતશ્ ચ તેન વૈ

મહાન બ્રાહ્મણો, તે દૈત્યને દુર્લભ એવા રથના ચક્રથી ભારે મુશ્કેલીમાં માર પડ્યો અને એ ચક્રથી બે ભાગમાં વિભાજિત થઈને તેના ખભા પર ઉભો રહ્યો.

કુલિશેન યથા છિન્નો દ્વિધા ગિરિવરો દ્વિજાઃ પપાત દૈત્યો બલવાન્ અઞ્જનાદ્રિરિવાપરઃ

જેમ વીજળીથી મોટો પર્વત બે ભાગમાં ચીરી જાય છે, તેમ એ બલવાન દૈત્ય પણ બીજા અંજના પર્વતની જેમ જમીન પર પડી ગયો.

તસ્ય રક્તેન રૌદ્રેણ સમ્પૂર્ણમ્ અભવત્ક્ષણાત્ તદ્રક્તમખિલં રુદ્રનિયોગાન્માંસમેવ ચ

પળભરમાં તેની ભયાનક લોહીથી આખી જમીન ભરાઈ ગઈ, અને રુદ્રના આદેશથી એ બધું લોહી અને માંસ માત્ર માંસ બની ગયું.

મહારૌરવમાસાદ્ય રક્તકુણ્ડમભૂદહો જલન્ધરં હતં દૃષ્ટ્વા દેવગન્ધર્વપાર્ષદાઃ

મહાન અને ભયાનક લોહીનું તળાવ બની ગયું—અરે!—અને જલંધરને મરેલો જોઈને દેવો અને ગંધર્વોની ટોળકી ખુશ થઈ ગઈ.

સિંહનાદં મહત્કૃત્વા સાધુ દેવેતિ ચાબ્રુવન્ યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ જલન્ધરવિમર્દનમ્

તેઓએ મહાન સિંહની દહાડ કરી અને કહ્યું, 'શાબાશ દેવ!' જે કોઈ જલંધરનો વિનાશ વાંચે કે સાંભળે—

શ્રાવયેદ્વા યથાન્યાયં ગાણપત્યમવાપ્નુયાત્

અથવા યોગ્ય રીતે એનું પઠન કરાવે, તેને ગણપતિની કૃપા મળે છે.

કથં દેવેન વૈ સૂત દેવદેવાન્મહેશ્વરાત્ સુદર્શનાખ્યં વૈ લબ્ધં વક્તુમર્હસિ વિષ્ણુના

હે સૂત, ભગવાન મહેશ્વર પાસેથી વિષ્ણુએ સુદર્શન નામનું ચક્ર કેવી રીતે મેળવ્યું, એ વાત તું અમને કહેજે.

દેવાનામ્ અસુરેન્દ્રાણામ્ અભવચ્ચ સુદારુણઃ સર્વેષામેવ ભૂતાનાં વિનાશકરણો મહાન્

દેવો અને અસુરોના રાજાઓ વચ્ચે બહુ જ ભયાનક યુદ્ધ થયું, જે બધા જીવ માટે વિનાશ લાવનારું હતું.

તે દેવાઃ શક્તિમુશલૈઃ સાયકૈર્નતપર્વભિઃ પ્રભિદ્યમાનાઃ કુન્તૈશ્ ચ દુદ્રુવુર્ભયવિહ્વલાઃ

દેવતાઓ અસુરોના શસ્ત્રો, ગદા, બાણ અને ભાલાથી ઘાયલ થઈ ગયા, અને ભયથી વ્યાકુળ થઈને ભાગી પડ્યા.

પરાજિતાસ્તદા દેવા દેવદેવેશ્વરં હરિમ્ પ્રણેમુસ્તં સુરેશાનં શોકસંવિગ્નમાનસાઃ

પછી, હાર્યા પછી, દુઃખથી ભરેલા મનથી દેવોએ હરિને, દેવોના દેવ અને દેવોના સ્વામી, નમસ્કાર કર્યો.