લિઙ્ગપુરાણમ્

નમશ્ચન્દ્રાગ્નિસૂર્યાય મુક્તિવૈચિત્ર્યહેતવે વરદાયાવતારાય સર્વકારણહેતવે

ચંદ્ર, અગ્નિ અને સૂર્યરૂપ, મુક્તિના અનેક પ્રકારના કારણ, વરદાન આપનારા, અવતાર રૂપે અવતરનારા અને સર્વ કારણોના મૂળ પરમેશ્વરને વંદન છે.

કપાલિને કરાલાય પતયે પુણ્યકીર્ત્તયે અમોઘાયાગ્નિનેત્રાય લકુલીશાય શંભવે

કપાળ ધારણ કરનારા, ભયાનક સ્વરૂપ ધરાવનારા, સર્વના સ્વામી, પુણ્યથી પ્રસિદ્ધ, નિષ્ફળ ન થનારા, અગ્નિ જેવી આંખ ધરાવનારા, લાકડીવાળા ભગવાન શંભુને વંદન છે.

ભિષક્તમાય મુણ્ડાય દણ્ડિને યોગરૂપિણે મેઘવાહાય દેવાય પાર્વતીપતયે નમઃ

શ્રેષ્ઠ વૈદ્ય, મુંડ ધારણ કરનારા, દંડવાળા, યોગરૂપ, મેઘ પર સવારી કરનારા, દેવતા, પાર્વતીના પતિ એવા પરમેશ્વરને વંદન છે.

અવ્યક્તાય વિશોકાય સ્થિરાય સ્થિરધન્વિને સ્થાણવે કૃત્તિવાસાય નમઃ પઞ્ચાર્થહેતવે

અપ્રગટ, દુઃખરહિત, અડગ, મજબૂત ધનુષ્યવાળા, અચલ, ચામડાં પહેરનાર અને પાંચ અર્થના કારણ એવા પરમેશ્વરને વંદન છે.

વરદાયૈકપાદાય નમશ્ચન્દ્રાર્ધમૌલિને નમસ્તે ઽધ્વરરાજાય વયસાં પતયે નમઃ

વરદાન આપનારા, એક પગવાળા, અર્ધચંદ્ર શિરે ધારણ કરનારા, યજ્ઞોના રાજા અને યુગોના સ્વામી એવા પરમેશ્વરને વંદન છે.

યોગીશ્વરાય નિત્યાય સત્યાય પરમેષ્ઠિને સર્વાત્મને નમસ્તુભ્યં નમઃ સર્વેશ્વરાય તે

યોગીઓના સ્વામી, શાશ્વત, સત્યરૂપ, સર્વોચ્ચ, સર્વના આત્મા અને સર્વના સ્વામી એવા તમને repeatedly વંદન છે.

એકદ્વિત્રિચતુઃપઞ્ચકૃત્વસ્ તે ઽસ્તુ નમોનમઃ દશકૃત્વસ્તુ સાહસ્રકૃત્વસ્તે ચ નમોનમઃ

તમને એકવાર, બે વાર, ત્રણ, ચાર, પાંચ અને દસ વાર વંદન. તમને હજાર વાર પણ વંદન.

નમો ઽપરિમિતં કૃત્વા-નન્તકૃત્વો નમોનમઃ નમોનમો નમો ભૂયઃ પુનર્ભૂયો નમોનમઃ

અપરિમિત, અનંત વાર વંદન કર્યા પછી પણ ફરી ફરી, સતત તમને વંદન.

નામ્નામષ્ટશતેનૈવં સ્તુત્વામૃતમયેન તુ પુનસ્તુ પ્રાર્થયામાસ નૃસિંહઃ શરભેશ્વરમ્

આ રીતે અમૃત સમાન આઠસો નામોથી સ્તુતિ કરીને, પછી નરસિંહે ફરી શરભેશ્વર ભગવાનને પ્રાર્થના કરી.

યદા યદા મમાજ્ઞાનમ્ અત્યહઙ્કારદૂષિતમ્ તદા તદાપનેતવ્યં ત્વયૈવ પરમેશ્વર

હે પરમેશ્વર, જયારે જયારે મારા અતિમહાન અહંકારથી ભરેલા અજ્ઞાન ઊભું થાય, ત્યારે ત્યારે તમે જ તેને દૂર કરો.

એવં વિજ્ઞાપયન્પ્રીતઃ શઙ્કરં નરકેસરી નન્વશક્તો ભવાન્ વિષ્ણો જીવિતાન્તં પરાજિતઃ

આ રીતે શંકરને પ્રીતિપૂર્વક પ્રાર્થના કરીને નરસિંહે કહ્યું: 'હે વિષ્ણુ, જીવનના અંતે તમે અશક્ત અને પરાજિત થાઓ છો.'

તદ્વક્ત્રશેષમાત્રાન્તં કૃત્વા સર્વસ્ય વિગ્રહમ્ શુક્તિશિત્યં તદા મઙ્ગં વીરભદ્રઃ ક્ષણાત્તતઃ

પછી, આખું રૂપ નષ્ટ કરીને માત્ર મુખ જ બાકી રાખી, વીરભદ્રે એ ભયાનક રૂપીને ક્ષણમાં શાંત કર્યો.

અથ બ્રહ્માદયઃ સર્વે વીરભદ્ર ત્વયા દૃશા જીવિતાઃ સ્મો વયં દેવાઃ પર્જન્યેનેવ પાદપાઃ

પછી બ્રહ્મા વગેરે બધા દેવતાઓએ કહ્યું: 'હે વીરભદ્ર, તમારી દૃષ્ટિથી અમે દેવતાઓ વરસાદથી વૃક્ષો જીવંત થાય એમ જીવંત થયા.'

યસ્ય ભીષા દહત્યગ્નિર્ ઉદેતિ ચ રવિઃ સ્વયમ્ વાતો વાતિ ચ સો ઽસિ ત્વં મૃત્યુર્ધાવતિ પઞ્ચમઃ

જેનાં આદેશથી અગ્નિ દહન કરે છે, સૂર્ય ઊગે છે, પવન વહે છે – એ તમે જ છો; મૃત્યુ પણ પાંચમા તરીકે દોડે છે.

યદવ્યક્તં પરં વ્યોમ કલાતીતં સદાશિવમ્ ભગવંસ્ત્વામેવ ભવં વદન્તિ બ્રહ્મવાદિનઃ

જે અપ્રગટ, સર્વોચ્ચ આકાશ, કાળથી પર અને સદાશિવ છે – હે ભગવાન, બ્રહ્મજ્ઞાની લોકો તમને જ એ કહે છે.

કે વયમેવ ધાતુક્યે વેદને પરમેશ્વરઃ ન વિદ્ધિ પરમં ધામ રૂપલાવણ્યવર્ણને

અમે કોણ છીએ, માત્ર પદાર્થ અને અનુભવની દુનિયામાં? પરમેશ્વર રૂપ, સૌંદર્ય કે રંગના વર્ણનથી ઓળખી શકાય તેમ નથી.

ઉપસર્ગેષુ સર્વેષુ ત્રાયસ્વાસ્માન્ ગણાધિપ એકાદશાત્મન્ ભગવાન્ વર્તતે રૂપવાન્ હરઃ

બધા સંકટોમાં, હે ગણપતિ, અગિયાર સ્વરૂપ ધરાવનારા, અમને બચાવો. ભગવાન હરિ અનેક સ્વરૂપે વિરાજે છે.

ઈદૃશાન્ તે ઽવતારાણિ દૃષ્ટ્વા શિવ બહૂંસ્તમઃ કદાચિત્ સંદિહેન્ નાસ્માંસ્ ત્વચ્ચિન્તાસ્તમયા તથા

હે શિવ, તમારી એવી અનેક અવતારો જોઈને ક્યારેક અંધકાર આવી શકે છે, પણ અમને એનો કોઈ અસર થતી નથી, કેમ કે અમારી ચિંતાઓ તો તમારી સ્મૃતિથી દૂર થઈ જાય છે.

ગુઞ્જાગિરિવરતટા-મિતરૂપાણિ સર્વશઃ અભ્યસંહર ગમ્યં તે ન નીતવ્યં પરાપરા

ગુંજાગિરિ પર્વતની ઢાળ પર તમે જે જે રૂપ ધારણ કર્યા છે, એ બધાં પાછા ખેંચી લો; તારા માટે ઊંચા-નીચા કોઈ અર્થ ધરાવતા નથી.

દ્વે તનૂ તવ રુદ્રસ્ય વેદજ્ઞા બ્રાહ્મણા વિદુઃ ઘોરાપ્યન્યા શિવાપ્યન્યા તે પ્રત્યેકમનેકધા

વેદ જાણનારા બ્રાહ્મણો કહે છે કે, રુદ્રની બે કાયાઓ છે: એક ભયાનક અને એક કલ્યાણકારી; અને બંને પોતપોતાના રીતે અનેકરૂપ છે.

ઇહાસ્માન્પાહિ ભગવન્ નિત્યાહતમહાબલઃ ભવતા હિ જગત્સર્વં વ્યાપ્તં સ્વેનૈવ તેજસા

હે ભગવાન, હંમેશા અજેય અને મહાબળવાન, અહીં અમારો રક્ષણ કરો; કેમ કે તમારો તેજ સમગ્ર જગતમાં વ્યાપી રહ્યો છે.

બ્રહ્મવિષ્ણ્વિન્દ્રચન્દ્રાદિ વયં ચ પ્રમુખાઃ સુરાઃ સુરાસુરાઃ સમ્પ્રસૂતાસ્ ત્વત્તઃ સર્વે મહેશ્વર

બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, ઇન્દ્ર, ચંદ્ર અને અમે સર્વે દેવતાઓ, તેમજ બધા દેવ અને અસુરો, હે મહેશ્વર, સૌ તમારામાંથી જ ઉત્પન્ન થયા છે.

બ્રહ્મા ચ ઇન્દ્રો વિષ્ણુશ્ ચ યમાદ્યા ન સુરાસુરાન્ તતો નિગૃહ્ય ચ હરિં સિંહ ઇત્ય્ ઉપચેતસમ્

બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ, યમ વગેરે દેવતાઓએ દેવ-અસુરોને વશ કરી, હરીને મનમાં 'સિંહ' કહી સંબોધ્યા.

યતો બિભર્ષિ સકલં વિભજ્ય તનુમષ્ટધા અતો ઽસ્માન્ પાહિ ભગવન્ સુરાન્ દાનૈર્ અભીપ્સિતૈઃ

તમે તમારી કાયાને આઠ ભાગે વિભાજિત કરીને બધું ધારણ કરો છો, તેથી, હે ભગવાન, અમારે ઉપર દેવતાઓને ઇચ્છિત દાનથી રક્ષા કરો.

ઉવાચ તાન્ સુરાન્દેવો મહર્ષીંશ્ ચ પુરાતનાન્ યથા જલે જલં ક્ષિપ્તં ક્ષીરં ક્ષીરે ઘૃતં ઘૃતે

દેવતાએ અને પ્રાચીન મહર્ષિઓને ભગવાને કહ્યું: 'જેમ પાણીમાં પાણી, દૂધમાં દૂધ, અને ઘીમાં ઘી મળી જાય છે...'

એક એવ તદા વિષ્ણુઃ શિવલીનો ન ચાન્યથા એષ એવ નૃસિંહાત્મા સદર્પશ્ ચ મહાબલઃ

એ સમયે વિષ્ણુ માત્ર શિવમાં લીન થયા હતા, બીજું કંઈ નહોતું; એજ નરસિંહરૂપે આત્માવાન, ગર્વીલા અને મહાબળવાન છે.

જગત્સંહારકારેણ પ્રવૃત્તો નરકેસરી યાજનીયો નમસ્તસ્મૈ મદ્ભક્તિસિદ્ધિકાઙ્ક્ષિભિઃ

જગતના સંહાર માટે પ્રવૃત્ત થયેલા નરકેસરીનું પૂજન કરવું જોઈએ; જે મારા ભક્તિ સિદ્ધિ ઇચ્છે છે, એ તેમને નમસ્કાર કરે.

એતાવદુક્ત્વા ભગવાન્ વીરભદ્રો મહાબલઃ અપશ્યન્ સર્વભૂતાનાં તત્રૈવાન્તરધીયત

આ રીતે બોલ્યા પછી મહાબળશાળી વીરભદ્ર ભગવાન સર્વ ભૂતોની નજરે અદૃશ્ય થઈ ગયા.

નૃસિંહકૃત્તિવસનસ્ તદાપ્રભૃતિ શઙ્કરઃ વક્ત્રં તન્મુણ્ડમાલાયાં નાયકત્વેન કલ્પિતમ્

ત્યાંથી શંકરે નરસિંહની ખાલ ધારણ કરી અને તેમનું મુખ મુંડમાળામાં મુખ્ય સ્થાન પર સ્થાપિત કર્યું.