લિઙ્ગપુરાણમ્

કિં ન જાનાસિ વિશ્વેશં સંહર્તારં પિનાકિનમ્ અસદ્વાદો વિવાદશ્ ચ વિનાશસ્ત્વયિ કેવલઃ

તને વિશ્વના સ્વામી, સંહારક, પિનાકધારીને ઓળખાણ નથી? તારો ખોટો વાદ અને વિવાદ, તારા પોતાના વિનાશનું કારણ છે.

તવાન્યોન્યાવતારાણિ કાનિ શેષાણિ સાંપ્રતમ્ કૃતાનિ યેન કેનાપિ કથાશેષો ભવિષ્યતિ

હવે તારા અને તેના બીજાં અવતારો કેટલાં બાકી છે? એ કોણે કર્યા છે? આ બધાં કથાઓનો અંત કોઈકના દ્વારા આવશે જ.

દોષં ત્વં પશ્ય એતત્ત્વમ્ અવસ્થામીદૃશીં ગતઃ તેન સંહારદક્ષેણ ક્ષણાત્સંક્ષયમેષ્યસિ

તારા દોષને જોઈ, તું આવી સ્થિતિમાં આવી ગયો છે; સંહારકમાં નિપુણ એના દ્વારા તું પળમાં નાશ પામશે.

પ્રકૃતિસ્ત્વં પુમાન્ રુદ્રસ્ ત્વયિ વીર્યં સમાહિતમ્ ત્વન્નાભિપઙ્કજાજ્જાતઃ પઞ્ચવક્ત્રઃ પિતામહઃ

તું પ્રકૃતિ છે, રુદ્ર પુરુષ છે, તેની શક્તિ તારી અંદર સ્થિત છે; તારા નાભિના કમળમાંથી પાંચમુખી પિતામહ જન્મ્યા.

સૃષ્ટ્યર્થેન જગત્પૂર્વં શઙ્કરં નીલલોહિતમ્ લલાટે ચિન્તયામાસ તપસ્યુગ્રે વ્યવસ્થિતઃ

સર્જન માટે, શંકરે, જે નીલ અને લાલ રંગના છે, કઠોર તપમાં સ્થિર રહી, પોતાના લલાટ પર જગતને વિચાર્યું.

તલ્લલાટાદભૂચ્છંભોઃ સૃષ્ટ્યર્થં તન્ન દૂષણમ્ અંશો ઽહં દેવદેવસ્ય મહાભૈરવરૂપિણઃ

શંભુના એ લલાટમાંથી સર્જન માટે એ ઉત્પન્ન થયો; એમાં કોઈ દોષ નથી. હું દેવોના દેવ, મહાભૈરવ સ્વરૂપના ભગવાનનો અંશ છું.

ત્વત્સંહારે નિયુક્તો ઽસ્મિ વિનયેન બલેન ચ એવં રક્ષો વિદાર્યૈવ ત્વં શક્તિકલયા યુતઃ

હું તારા સંહારમાં, વિનમ્રતા અને બળથી નિયુક્ત થયો છું; એ રીતે, રાક્ષસને ફાડી નાખીને, તું શક્તિના અંશથી યુક્ત થયો છે.

અહઙ્કારાવલેપેન ગર્જસિ ત્વમતન્દ્રિતઃ ઉપકારો હ્યસાધૂનામ્ અપકારાય કેવલમ્

તું અહંકાર અને દંભથી અવિરત ગર્જના કરે છે; દુષ્ટોને તારો સહારો માત્ર તેમના નુકસાન માટે જ છે.

યદિ સિંહ મહેશાનં સ્વપુનર્ભૂત મન્યસે ન ત્વં સ્રષ્ટા ન સંહર્તા ન સ્વતન્ત્રો હિ કુત્રચિત્

હે સિંહ, જો તું પોતાને મહેશાન તરીકે પુનર્જન્મે માનતો હોય, તો તું સર્જનહાર નથી, સંહારક નથી, અને ક્યારેય સ્વતંત્ર પણ નથી.

કુલાલચક્રવચ્છક્ત્યા પ્રેરિતો ઽસિ પિનાકિના અદ્યાપિ તવ નિક્ષિપ્તં કપાલં કૂર્મરૂપિણઃ

કુંભારના ચક્રની જેમ, તું પિનાકધારી દ્વારા ચલાવવામાં આવ્યો છે; આજે પણ, કૂર્મરૂપ વાળાનું કપાળ તારી ઉપર સ્થિર છે.

હરહારલતામધ્યે મુગ્ધ કસ્માન્ન બુધ્યસે વિસ્મૃતં કિં તદંશેન દંષ્ટ્રોત્પાતનપીડિતઃ

હે મૂર્ખ, હરાના હારની વચ્ચે તું કેમ સમજતો નથી? શું તું એ અંશને ભૂલી ગયો છે, દાંતના ઉદયથી પીડિત થઈને?

વારાહવિગ્રહસ્તે ઽદ્ય સાક્રોશં તારકારિણા દગ્ધો ઽસિ યસ્ય શૂલાગ્રે વિષ્વક્સેનચ્છલાદ્ભવાન્

આજે, વરાહ સ્વરૂપે, તું તારકના શત્રુ દ્વારા, ઉગ્ર રડક સાથે, દહાય ગયો, જેના શૂળના ટોચે તું, વિશ્વક્ષેન, ઉપાયથી વિનાશ પામ્યો.

દક્ષયજ્ઞે શિરશ્છિન્નં મયા તે યજ્ઞરૂપિણઃ અદ્યાપિ તવ પુત્રસ્ય બ્રહ્મણઃ પઞ્ચમં શિરઃ

દક્ષના યજ્ઞમાં, હું તારો યજ્ઞરૂપ શિર કાપી નાખ્યું; આજે પણ, તારા પુત્ર બ્રહ્માનું પાંચમું માથું યથાવત્ છે.

છિન્નં તમેનાભિસંધં તદંશં તસ્ય તદ્બલમ્ નિર્જિતસ્ત્વં દધીચેન સંગ્રામે સમરુદ્ગણઃ

તે ભાગ, તે શક્તિ, દધીચિએ નિશ્ચયપૂર્વક કાપી નાખી હતી; તું અને મરુતોની સાથે યુદ્ધમાં દધીચિ દ્વારા હરાઈ ગયો હતો.

કણ્ડૂયમાને શિરસિ કથં તદ્વિસ્મૃતં ત્વયા ચક્રં વિક્રમતો યસ્ય ચક્રપાણે તવ પ્રિયમ્

જ્યારે તારા માથામાં ખંજવાળ આવી રહી હતી, ત્યારે તું કેમ ભૂલી ગયો કે જે ચક્ર તને પ્રિય છે, તે વીર પુરુષનું હતું?

કુતઃ પ્રાપ્તં કૃતં કેન ત્વયા તદપિ વિસ્મૃતમ્ તે મયા સકલા લોકા ગૃહીતાસ્ત્વં પયોનિધૌ

તું એ ચક્ર ક્યાંથી લાવ્યો અને કોણે બનાવ્યું હતું, એ પણ તને યાદ નથી? હું તો બધા લોકોએ કબજે કરી લીધા હતા, જ્યારે તું દૂધના સમુદ્રમાં હતો.

નિદ્રાપરવશઃ શેષે સ કથં સાત્ત્વિકો ભવાન્ ત્વદાદિસ્તમ્બપર્યન્તં રુદ્રશક્તિવિજૃમ્ભિતમ્

તારે તો ઊંઘના વશમાં આવીને સુઈ રહ્યો છે, તો તું કેવી રીતે સાત્ત્વિક કહેવાય? તારા સ્તંભના તળથી ટોચ સુધી રુદ્રની શક્તિ વ્યાપી રહી છે.

શક્તિમાનભિતસ્ત્વં ચ હ્ય્ અનલસ્ત્વં ચ મોહિતઃ તત્તેજસો ઽપિ માહાત્મ્યં યુવાં દ્રષ્ટું ન હિ ક્ષમૌ

ભલે તું શક્તિશાળી અને અગ્નિસમાન છે, પણ મોહમાં પડી ગયો છે; તું અને બીજું કોઈ પણ એ મહાન તેજને જોઈ શકતા નથી.

સ્થૂલા યે હિ પ્રપશ્યન્તિ તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્ દ્યાવાપૃથિવ્યા ઇન્દ્રાગ્નિયમસ્ય વરુણસ્ય ચ

જે લોકો વિશ્વનું પરમ સ્થાન, જે દ્યાવા-પૃથ્વી, ઇન્દ્ર, અગ્નિ, યમ અને વરુણનું છે, તેને મોટું-મોટું જ માને છે—

ધ્વાન્તોદરે શશાઙ્કસ્ય જનિત્વા પરમેશ્વરઃ કાલો ઽસિ ત્વં મહાકાલઃ કાલકાલો મહેશ્વરઃ

અંધકારના ગર્ભમાં ચાંદ્રમાનો જન્મ થાય છે; તું જ સમય છે, તું મહાકાળ છે, તું કાળનો પણ કાળ છે, હે મહેશ્વર.

અતસ્ત્વમુગ્રકલયા મૃત્યોર્મૃત્યુર્ભવિષ્યસિ સ્થિરધન્વા ક્ષયો વીરો વીરો વિશ્વાધિકઃ પ્રભુઃ

આથી, તારી ઉગ્ર શક્તિથી તું મરણના પણ મરણરૂપ બનશે; તારો ધનુષ્ય અડગ રહેશે, તું વિનાશક, વીર અને સર્વને વટાવતો પ્રભુ બનશે.

ઉપહસ્તા જ્વરં ભીમો મૃગપક્ષિહિરણ્મયઃ શાસ્તાશેષસ્ય જગતો ન ત્વં નૈવચતુર્મુખઃ

ઉંચા હાથથી તું ભયાનક તાવ, સોનાનું પશુ અને પક્ષી છે; તું આખા જગતને દંડ આપનાર છે—ને તું, ને ચતુરાનન એ નથી.

ઇત્થં સર્વં સમાલોક્ય સંહરાત્માનમ્ આત્મના નો ચેદિદાનીં ક્રોધસ્ય મહાભૈરવરૂપિણઃ

આ બધું જોઈને, તું તારી શક્તિ તારા અંદર ખેંચી લે; નહીં તો હવે મહાભૈરવના ક્રોધનો પ્રકોપ પડશે.

વજ્રાશનિરિવ સ્થાણોસ્ ત્વ્ એવં મૃત્યુઃ પતિષ્યતિ ઇત્યુક્તો વીરભદ્રેણ નૃસિંહઃ ક્રોધવિહ્વલઃ

સ્થાણુના વજ્ર જેવી જ, મૃત્યુ તારા પર આવી પડશે—એવી રીતે વીરભદ્રએ કહ્યું ત્યારે નરસિંહ ક્રોધથી વ્યાકુળ થયો.

નનાદ તનુવેગેન તં ગૃહીતું પ્રચક્રમે અત્રાન્તરે મહાઘોરં વિપક્ષભયકારણમ્

તેણે જોરદાર ગર્જના કરી અને તેને પકડવા દોડી ગયો; એ સમયે એક અત્યંત ભયાનક રૂપ દેખાયું, જે વિરોધીઓમાં ભય ફેલાવનારું હતું.

ગગનવ્યાપિ દુર્ધર્ષશૈવતેજઃસમુદ્ભવમ્ વીરભદ્રસ્ય તદ્રૂપં તત્ક્ષણાદેવ દૃશ્યતે

આકાશમાં વ્યાપી ગયેલું, અજેય અને શિવની શક્તિમાંથી ઉત્પન્ન થયેલું એ વીરભદ્રનું રૂપ તરત જ દેખાઈ ગયું.

ન તદ્ધિરણ્મયં સૌમ્યં ન સૌરં નાગ્નિસંભવમ્ ન તડિચ્ચન્દ્રસદૃશમ્ અનૌપમ્યં મહેશ્વરમ્

એ રૂપ ન તો સોનાનું હતું, ન શાંત, ન સૂર્ય સમાન, ન અગ્નિથી ઉત્પન્ન, ન વીજળી કે ચાંદ્રમાની જેમ—એ તો મહેશ્વરનું અનન્ય રૂપ હતું.

તદા તેજાંસિ સર્વાણિ તસ્મિન્ લીનાનિ શાઙ્કરે તતો વ્યક્તો મહાતેજા વ્યક્તે સંભવતસ્તતઃ

પછી બધી શક્તિઓ એ શંકરરૂપમાં લીન થઈ ગઈ; ત્યારબાદ એમાંથી મહાન તેજ પ્રગટ થયું.

રુદ્રસાધારણં ચૈવ ચિહ્નિતં વિકૃતાકૃતિ તતઃ સંહારરૂપેણ સુવ્યક્તઃ પરમેશ્વરઃ

એમાં રુદ્રને સામાન્ય રીતે ઓળખાવતી ચિહ્નો અને વિકૃત આકાર હતો; પછી સંહારરૂપે પરમેશ્વર સ્પષ્ટ રીતે પ્રગટ થયો.