લિઙ્ગપુરાણમ્

અદૃષ્ટપૂર્વૈરન્યૈશ્ ચ વેષ્ટિતો વીરવન્દિતઃ કલ્પાન્તજ્વલનજ્વાલો વિલસલ્લોચનત્રયઃ

અન્ય અજાણ્યા અને અદભૂત લોકોથી ઘેરાયેલા, વીરોએ પૂજેલા, તેમના ત્રણ નેત્ર કલ્પાંતના અગ્નિ જેવી તેજસ્વી ઝળહળતા હતા.

આત્તશસ્ત્રો જટાજૂટે જ્વલદ્બાલેન્દુમણ્ડિતઃ બાલેન્દુદ્વિતયાકારતીક્ષ્ણદંષ્ટ્રાઙ્કુરદ્વયઃ

હાથમાં શસ્ત્ર, જટાજૂટમાં પ્રજ્વલિત અર્ધચંદ્રથી સજ્જ, બે તીક્ષ્ણ દાઢો પણ અર્ધચંદ્ર જેવી જ દેખાતી હતી.

આખણ્ડલધનુઃખણ્ડસંનિભભ્રૂલતાયુતઃ મહાપ્રચણ્ડહુઙ્કારબધિરીકૃતદિઙ્મુખઃ

ઇન્દ્રના ધનુષ્યના ટુકડાઓ જેવી ભ્રૂ સાથે, મહા ભયાનક હુન્કારથી ચારે દિશા બહેરા થઈ ગઈ.

નીલમેઘાઞ્જનાકારભીષણશ્મશ્રુરદ્ભુતઃ વાદખણ્ડમ્ અખણ્ડાભ્યાં ભ્રામયંસ્ત્રિશિખં મુહુઃ

કાળી મેઘ કે કાજળ જેવી દાઢીથી ભયાનક અને અદ્ભુત, બંને અખંડિત હાથથી સતત ત્રિશૂલ ફરકાવતા હતા.

વીરભદ્રો ઽપિ ભગવાન્ વીરશક્તિવિજૃમ્ભિતઃ સ્વયં વિજ્ઞાપયામાસ કિમત્ર સ્મૃતિકારણમ્

વીરભદ્ર ભગવાન પણ, પોતાની વીર શક્તિ દર્શાવી, પોતે જ પૂછ્યું, 'આ સ્મરણનું કારણ શું છે?'

આજ્ઞાપય જગત્સ્વામિન્ પ્રસાદઃ ક્રિયતાં મયિ અકાલે ભયમુત્પન્નં દેવાનામપિ ભૈરવ

'હે જગતના સ્વામી, આદેશ આપો, અને મારા પર કૃપા કરો. હે ભૈરવ, આ અસમયે થયેલા ભયથી દેવતાઓ પણ ડરી ગયા છે.'

જ્વલિતઃ સ નૃસિંહાગ્નિઃ શમયૈનં દુરાસદમ્ સાન્ત્વયન્ બોધયાદૌ તં તેન કિં નોપશામ્યતિ

એ નરસિંહ અગ્નિ જ્વલંત છે, એને શાંત કરો, કારણ કે એ અપ્રાપ્ય છે. પહેલા તેને શાંત કરો અને સમજાવો—એ કેમ શાંત થતો નથી?

તતો મત્પરમં ભાવં ભૈરવં સંપ્રદર્શય સૂક્ષ્મં સૂક્ષ્મેણ સંહૃત્ય સ્થૂલં સ્થૂલેન તેજસા

પછી, મારા પરમ અવસ્થાનું, એ અત્યંત સૂક્ષ્મ ભૈરવ સ્વરૂપનું દર્શન કરાવજે. જેમ સૂક્ષ્મને સૂક્ષ્મથી અને સ્થૂળને તેજથી સંહરવું, તેમ એ અવસ્થાનું પ્રકાશન કર.

વક્ત્રમાનય કૃત્તિં ચ વીરભદ્ર મમાજ્ઞયા ઇત્યાદિષ્ટો ગણાધ્યક્ષઃ પ્રશાન્તવપુરાસ્થિતઃ

હે વીરભદ્ર, મારા આજ્ઞાથી તેનું મુખ અને ચામડી લાવ. આવી રીતે આદેશ મળતાં, ગણાધ્યક્ષ શાંત સ્વરૂપે ઉભા રહ્યા.

જગામ રંહસા તત્ર યત્રાસ્તે નરકેસરી તતસ્તં બોધયામાસ વીરભદ્રો હરો હરિમ્

પછી વીરભદ્ર ઝડપથી ત્યાં ગયા, જ્યાં મનુષ્યોમાં સિંહ સમો વસે છે. ત્યાં જઈ, વીરભદ્રે હરિને જાગૃત કર્યા અને હરએ હરિને જાગૃત કર્યા.

ઉવાચ વાક્યમીશાનઃ પિતા પુત્રમિવૌરસમ્ જગત્સુખાય ભગવન્ન્ અવતીર્ણો ઽસિ માધવ

ઈશાનએ પિતાએ પોતાના પુત્રને બોલાવ્યા તેમ કહ્યું: હે ભગવન, જગતના સુખ માટે, હે માધવ, તું અવતરીયો છે.

સ્થિત્યર્થેન ચ યુક્તો ઽસિ પરેણ પરમેષ્ઠિના જન્તુચક્રં ભગવતા રક્ષિતં મત્સ્યરૂપિણા

પરમેશ્વર દ્વારા તું સૃષ્ટિના પાલન માટે જોડાયેલો છે; ભગવાને માછલીરૂપે જીવમંડળનું રક્ષણ કર્યું છે.

પુચ્છેનૈવ સમાબધ્ય ભ્રમન્નેકાર્ણવે પુરા બિભર્ષિ કૂર્મરૂપેણ વારાહેણોદ્ધૃતા મહી

તમે પૃથ્વીને પૂંછડીથી બાંધીને, એક જ મહાસાગરમાં ફર્યા હતા; કચ્છપરૂપે પૃથ્વીનું ભાર વહન કર્યું અને વરાહરૂપે તેને ઉપાડ્યું.

અનેન હરિરૂપેણ હિરણ્યકશિપુર્હતઃ વામનેન બલિર્બદ્ધસ્ ત્વયા વિક્રમતા પુનઃ

હરિરૂપે તું હિરણ્યકશિપુને માર્યો; વામનરૂપે ફરીથી બલિને તારી પગલીએ બાંધી લીધો.

ત્વમ્ એવ સર્વભૂતાનાં પ્રભાવઃ પ્રભુર્ અવ્યયઃ યદા યદા હિ લોકસ્ય દુઃખં કિંચિત્ પ્રજાયતે

તમે સર્વ જીવોના શક્તિ અને અવિનાશી સ્વામી છો; જ્યારે જ્યારે જગતમાં કોઈ દુઃખ થાય છે,

તદા તદાવતીર્ણસ્ત્વં કરિષ્યસિ નિરામયમ્ નાધિકસ્ત્વત્સમો ઽપ્યસ્તિ હરે શિવપરાયણ

ત્યારે ત્યારે તું અવતરે છે અને જગતને દુઃખમુક્ત કરે છે; હે હરિ, શિવભક્ત, તારા સમો કે તારા કરતાં મોટો કોઈ નથી.

ત્વયા ધર્માશ્ ચ વેદાશ્ ચ શુભે માર્ગે પ્રતિષ્ઠિતાઃ યદર્થમ્ અવતારો ઽયં નિહતઃ સો ઽપિ કેશવ

તારા દ્વારા ધર્મ અને વેદો શુભ માર્ગે સ્થાપિત થયા છે; એ હેતુથી તારો અવતાર થયો છે અને એ દુષ્ટ પણ નાશ પામ્યો, હે કેશવ.

અત્યન્તઘોરં ભગવન્ નરસિંહ વપુસ્તવ ઉપસંહર વિશ્વાત્મંસ્ ત્વમેવ મમ સંનિધૌ

હે ભગવન, તું નરસિંહરૂપે અત્યંત ભયાનક દેખાય છે; હવે એ રૂપ સંહર અને જગતના આત્મા બનીને મારી પાસે રહો.

ઇત્યુક્તો વીરભદ્રેણ નૃસિંહઃ શાન્તયા ગિરા તતો ઽધિકં મહાઘોરં કોપં પ્રજ્વાલયદ્ધરિઃ

વીરભદ્રે નરસિંહને વિનમ્ર શબ્દોમાં આવું કહ્યું, તો હરિએ વધુ ભયાનક ક્રોધ પ્રગટાવ્યો.

આગતો ઽસિ યતસ્તત્ર ગચ્છ ત્વં મા હિતં વદ ઇદાનીં સંહરિષ્યામિ જગદેતચ્ચરાચરમ્

જ્યાંથી તું આવ્યો છે ત્યાં જ જા; હવે કલ્યાણની વાત ન કર. હવે હું આ આખું જગત, ચરાચર, સંહરવા જઇ રહ્યો છું.

સંહર્તુર્ ન હિ સંહારઃ સ્વતો વા પરતો ઽપિ વા શાસિતં મમ સર્વત્ર શાસ્તા કો ઽપિ ન વિદ્યતે

સંહારક માટે કોઈ સંહાર નથી, ન પોતે, ન બીજાથી; સર્વત્ર મારી આજ્ઞા ચાલે છે, અને મારાથી ઉપર કોઈ શાસક નથી.

મત્પ્રસાદેન સકલં સમર્યાદં પ્રવર્તતે અહં હિ સર્વશક્તીનાં પ્રવર્તકનિવર્તકઃ

મારી કૃપાથી બધું પોતાની મર્યાદામાં ચાલે છે; હું સર્વ શક્તિઓને પ્રવર્તાવનાર અને નિવર્તાવનાર છું.

યદ્ યદ્ વિભૂતિમત્ સત્ત્વં શ્રીમદૂર્જિતમેવ વા તત્તદ્વિદ્ધિ ગણાધ્યક્ષ મમ તેજોવિજૃમ્ભિતમ્

હે ગણાધ્યક્ષ, જે જે જીવમાં વૈભવ, સંપત્તિ કે શક્તિ હોય, તે બધું મારા તેજથી જ પ્રસરી રહ્યું છે, એમ જાણ.

દેવતાપરમાર્થજ્ઞા મમૈવ પરમં વિદુઃ મદંશાઃ શક્તિસમ્પન્ના બ્રહ્મશક્રાદયઃ સુરાઃ

દેવતાઓના પરમ તત્વને જાણનારા મને જ સર્વોચ્ચ માને છે; બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર અને અન્ય દેવતાઓ શક્તિથી યુક્ત મારા જ અંશ છે.

મન્નાભિપઙ્કજાજ્જાતઃ પુરા બ્રહ્મા ચતુર્મુખઃ તલ્લલાટસમુત્પન્નો ભગવાન્વૃષભધ્વજઃ

મારા નાભિમાંથી ઉગેલા કમળમાંથી ચારમુખી બ્રહ્મા જન્મ્યા હતા; અને મારા કપાળમાંથી વૃષભધ્વજ ભગવાન પ્રગટ થયા હતા.

રજસાધિષ્ઠિતઃ સ્રષ્ટા રુદ્રસ્તામસ ઉચ્યતે અહં નિયન્તા સર્વસ્ય મત્પરં નાસ્તિ દૈવતમ્

રાજસગુણમાં સ્થિત સર્જનહાર છે, તામસગુણવાળા રુદ્ર કહેવાય છે. હું સર્વનો નિયંત્રણ કરનાર છું—મારા કરતાં ઊંચું બીજું કોઈ દેવ નથી.

વિશ્વાધિકઃ સ્વતન્ત્રશ્ ચ કર્તા હર્તાખિલેશ્વરઃ ઇદં તુ મત્પરં તેજઃ કઃ પુનઃ શ્રોતુમિચ્છતિ

હું જગતથી પણ ઉપર છું, સ્વતંત્ર છું, સર્જન કરું છું, સંહાર કરું છું અને સર્વનો સ્વામી છું; મારું આ સર્વોચ્ચ તેજ—આના વિષે કોણ સાંભળવા ઈચ્છે છે?

અતો માં શરણં પ્રાપ્ય ગચ્છ ત્વં વિગતજ્વરઃ અવેહિ પરમં ભાવમ્ ઇદં ભૂતમહેશ્વરઃ

એટલે મને આશ્રય લઈને, તું ચિંતામુક્ત થઈ આગળ વધ; આ સર્વોચ્ચ અવસ્થાને જાણ—આજ ભૂતોના મહેશ્વર છે.

કાલો ઽસ્મ્યહં કાલવિનાશહેતુર્ લોકાન્ સમાહર્તુમ્ અહં પ્રવૃત્તઃ મૃત્યોર્મૃત્યું વિદ્ધિ માં વીરભદ્ર જીવન્ત્યેતે મત્પ્રસાદેન દેવાઃ

હું કાળ છું, કાળના વિનાશનું કારણ છું; જગતને સંહરવા માટે હું પ્રવૃત્ત થયો છું. હે વીરભદ્ર, મને મૃત્યુના પણ મૃત્યુ તરીકે જાણ; આ દેવતાઓ મારા પ્રસાદથી જીવંત છે.