લિઙ્ગપુરાણમ્

જગામ ભગવાન્ બ્રહ્મા તથાન્યે ચ સુરોત્તમાઃ અથોત્થાય મહાદેવઃ શારભં રૂપમાસ્થિતઃ

પછી ભગવાન બ્રહ્મા અને બીજા શ્રેષ્ઠ દેવતાઓ પણ ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા. ત્યારબાદ મહાદેવ ઊભા થયા અને શરભનું રૂપ ધારણ કર્યું.

યયૌ પ્રાન્તે નૃસિંહસ્ય ગર્વિતસ્ય મૃગાશિનઃ અપહૃત્ય તદા પ્રાણાન્ શરભઃ સુરપૂજિતઃ

શરભ, જેને દેવતાઓએ પૂજ્યો હતો, એ ગર્વિત અને પ્રાણી ભક્ષક નરસિંહ જ્યાં હતો ત્યાં ગયો અને પછી તેની પ્રાણ લીધી.

સિંહાત્તતો નરો ભૂત્વા જગામ ચ યથાક્રમમ્ એવં સ્તુતસ્તદા દેવૈર્ જગામ સ યથાક્રમમ્

પછી તે સિંહમાંથી માનવ બનીને, ક્રમશઃ ચાલ્યો ગયો. ત્યારે દેવતાઓએ તેની સ્તુતિ કરી અને તે પણ ક્રમશઃ આગળ વધ્યો.

યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ સંસ્તવં શાર્વમુત્તમમ્ રુદ્રલોકમનુપ્રાપ્ય રુદ્રેણ સહ મોદતે

જે કોઈ આ ઉત્તમ શરવની સ્તુતિ વાંચે કે સાંભળે, તે રુદ્રલોકમાં પહોંચી રુદ્ર સાથે આનંદ પામે છે.

કથં દેવો મહાદેવો વિશ્વસંહારકારકઃ શરભાખ્યં મહાઘોરં વિકૃતં રૂપમાસ્થિતઃ

કેમ મહાદેવ, જે સમગ્ર વિશ્વના વિનાશક છે, એ શરભ નામનું ભયાનક અને વિકૃત રૂપ ધારણ કર્યું હતું?

કિં કિં ધૈર્યં કૃતં તેન બ્રૂહિ સર્વમ્ અશેષતઃ એવમભ્યર્થિતો દેવૈર્ મતિં ચક્રે કૃપાલયઃ

એમાં તેણે કયું ધૈર્ય બતાવ્યું? મને બધું સંપૂર્ણ રીતે કહો. દેવતાઓએ આમ વિનંતી કરતાં કૃપાળુએ મનમાં નક્કી કર્યું.

યત્તેજસ્તુ નૃસિંહાખ્યં સંહર્તું પરમેશ્વરઃ તદર્થં સ્મૃતવાન્ રુદ્રો વીરભદ્રં મહાબલમ્

નરસિંહ નામના તેજને નાશ કરવા માટે પરમેશ્વર રુદ્રે મહાબળવાન વીરભદ્રને યાદ કર્યો.

આત્મનો ભૈરવં રૂપં મહાપ્રલયકારકમ્ આજગામ પુરા સદ્યો ગણાનામગ્રતો હસન્

પોતે ભયાનક ભૈરવ રૂપ ધારણ કરીને, જે મહાપ્રલયનું કારણ છે, એક વખત હસતાં હસતાં ગણા સમૂહો સામે તુરંત પ્રગટ થયા.

સાટ્ટહાસૈર્ ગણવરૈર્ ઉત્પતદ્ભિર્ ઇતસ્તતઃ નૃસિંહરૂપૈરત્યુગ્રૈઃ કોટિભિઃ પરિવારિતઃ

મુખ્ય ગણા જોરદાર હાસ્ય સાથે અહીંથી ત્યાં ઉછળી રહ્યા હતા અને અસંખ્ય ભયાનક નરસિંહ રૂપોથી તેઓ ઘેરાયેલા હતા.

તાવદ્ભિર્ અભિતો વીરૈર્ નૃત્યદ્ભિશ્ ચ મુદાન્વિતૈઃ ક્રીડદ્ભિશ્ ચ મહાધીરૈર્ બ્રહ્માદ્યૈઃ કન્દુકૈરિવ

એવા બહાદુરો, આનંદથી નૃત્ય કરતા, રમતા અને મહાધીર બ્રહ્મા વગેરે સાથે, જાણે કે ગોળથી રમતા હોય તેમ, બધે ઘેરાયેલા હતા.

અદૃષ્ટપૂર્વૈરન્યૈશ્ ચ વેષ્ટિતો વીરવન્દિતઃ કલ્પાન્તજ્વલનજ્વાલો વિલસલ્લોચનત્રયઃ

અન્ય અજાણ્યા અને અદભૂત લોકોથી ઘેરાયેલા, વીરોએ પૂજેલા, તેમના ત્રણ નેત્ર કલ્પાંતના અગ્નિ જેવી તેજસ્વી ઝળહળતા હતા.

આત્તશસ્ત્રો જટાજૂટે જ્વલદ્બાલેન્દુમણ્ડિતઃ બાલેન્દુદ્વિતયાકારતીક્ષ્ણદંષ્ટ્રાઙ્કુરદ્વયઃ

હાથમાં શસ્ત્ર, જટાજૂટમાં પ્રજ્વલિત અર્ધચંદ્રથી સજ્જ, બે તીક્ષ્ણ દાઢો પણ અર્ધચંદ્ર જેવી જ દેખાતી હતી.

આખણ્ડલધનુઃખણ્ડસંનિભભ્રૂલતાયુતઃ મહાપ્રચણ્ડહુઙ્કારબધિરીકૃતદિઙ્મુખઃ

ઇન્દ્રના ધનુષ્યના ટુકડાઓ જેવી ભ્રૂ સાથે, મહા ભયાનક હુન્કારથી ચારે દિશા બહેરા થઈ ગઈ.

નીલમેઘાઞ્જનાકારભીષણશ્મશ્રુરદ્ભુતઃ વાદખણ્ડમ્ અખણ્ડાભ્યાં ભ્રામયંસ્ત્રિશિખં મુહુઃ

કાળી મેઘ કે કાજળ જેવી દાઢીથી ભયાનક અને અદ્ભુત, બંને અખંડિત હાથથી સતત ત્રિશૂલ ફરકાવતા હતા.

વીરભદ્રો ઽપિ ભગવાન્ વીરશક્તિવિજૃમ્ભિતઃ સ્વયં વિજ્ઞાપયામાસ કિમત્ર સ્મૃતિકારણમ્

વીરભદ્ર ભગવાન પણ, પોતાની વીર શક્તિ દર્શાવી, પોતે જ પૂછ્યું, 'આ સ્મરણનું કારણ શું છે?'

આજ્ઞાપય જગત્સ્વામિન્ પ્રસાદઃ ક્રિયતાં મયિ અકાલે ભયમુત્પન્નં દેવાનામપિ ભૈરવ

'હે જગતના સ્વામી, આદેશ આપો, અને મારા પર કૃપા કરો. હે ભૈરવ, આ અસમયે થયેલા ભયથી દેવતાઓ પણ ડરી ગયા છે.'

જ્વલિતઃ સ નૃસિંહાગ્નિઃ શમયૈનં દુરાસદમ્ સાન્ત્વયન્ બોધયાદૌ તં તેન કિં નોપશામ્યતિ

એ નરસિંહ અગ્નિ જ્વલંત છે, એને શાંત કરો, કારણ કે એ અપ્રાપ્ય છે. પહેલા તેને શાંત કરો અને સમજાવો—એ કેમ શાંત થતો નથી?

તતો મત્પરમં ભાવં ભૈરવં સંપ્રદર્શય સૂક્ષ્મં સૂક્ષ્મેણ સંહૃત્ય સ્થૂલં સ્થૂલેન તેજસા

પછી, મારા પરમ અવસ્થાનું, એ અત્યંત સૂક્ષ્મ ભૈરવ સ્વરૂપનું દર્શન કરાવજે. જેમ સૂક્ષ્મને સૂક્ષ્મથી અને સ્થૂળને તેજથી સંહરવું, તેમ એ અવસ્થાનું પ્રકાશન કર.

વક્ત્રમાનય કૃત્તિં ચ વીરભદ્ર મમાજ્ઞયા ઇત્યાદિષ્ટો ગણાધ્યક્ષઃ પ્રશાન્તવપુરાસ્થિતઃ

હે વીરભદ્ર, મારા આજ્ઞાથી તેનું મુખ અને ચામડી લાવ. આવી રીતે આદેશ મળતાં, ગણાધ્યક્ષ શાંત સ્વરૂપે ઉભા રહ્યા.

જગામ રંહસા તત્ર યત્રાસ્તે નરકેસરી તતસ્તં બોધયામાસ વીરભદ્રો હરો હરિમ્

પછી વીરભદ્ર ઝડપથી ત્યાં ગયા, જ્યાં મનુષ્યોમાં સિંહ સમો વસે છે. ત્યાં જઈ, વીરભદ્રે હરિને જાગૃત કર્યા અને હરએ હરિને જાગૃત કર્યા.

ઉવાચ વાક્યમીશાનઃ પિતા પુત્રમિવૌરસમ્ જગત્સુખાય ભગવન્ન્ અવતીર્ણો ઽસિ માધવ

ઈશાનએ પિતાએ પોતાના પુત્રને બોલાવ્યા તેમ કહ્યું: હે ભગવન, જગતના સુખ માટે, હે માધવ, તું અવતરીયો છે.

સ્થિત્યર્થેન ચ યુક્તો ઽસિ પરેણ પરમેષ્ઠિના જન્તુચક્રં ભગવતા રક્ષિતં મત્સ્યરૂપિણા

પરમેશ્વર દ્વારા તું સૃષ્ટિના પાલન માટે જોડાયેલો છે; ભગવાને માછલીરૂપે જીવમંડળનું રક્ષણ કર્યું છે.

પુચ્છેનૈવ સમાબધ્ય ભ્રમન્નેકાર્ણવે પુરા બિભર્ષિ કૂર્મરૂપેણ વારાહેણોદ્ધૃતા મહી

તમે પૃથ્વીને પૂંછડીથી બાંધીને, એક જ મહાસાગરમાં ફર્યા હતા; કચ્છપરૂપે પૃથ્વીનું ભાર વહન કર્યું અને વરાહરૂપે તેને ઉપાડ્યું.

અનેન હરિરૂપેણ હિરણ્યકશિપુર્હતઃ વામનેન બલિર્બદ્ધસ્ ત્વયા વિક્રમતા પુનઃ

હરિરૂપે તું હિરણ્યકશિપુને માર્યો; વામનરૂપે ફરીથી બલિને તારી પગલીએ બાંધી લીધો.

ત્વમ્ એવ સર્વભૂતાનાં પ્રભાવઃ પ્રભુર્ અવ્યયઃ યદા યદા હિ લોકસ્ય દુઃખં કિંચિત્ પ્રજાયતે

તમે સર્વ જીવોના શક્તિ અને અવિનાશી સ્વામી છો; જ્યારે જ્યારે જગતમાં કોઈ દુઃખ થાય છે,

તદા તદાવતીર્ણસ્ત્વં કરિષ્યસિ નિરામયમ્ નાધિકસ્ત્વત્સમો ઽપ્યસ્તિ હરે શિવપરાયણ

ત્યારે ત્યારે તું અવતરે છે અને જગતને દુઃખમુક્ત કરે છે; હે હરિ, શિવભક્ત, તારા સમો કે તારા કરતાં મોટો કોઈ નથી.

ત્વયા ધર્માશ્ ચ વેદાશ્ ચ શુભે માર્ગે પ્રતિષ્ઠિતાઃ યદર્થમ્ અવતારો ઽયં નિહતઃ સો ઽપિ કેશવ

તારા દ્વારા ધર્મ અને વેદો શુભ માર્ગે સ્થાપિત થયા છે; એ હેતુથી તારો અવતાર થયો છે અને એ દુષ્ટ પણ નાશ પામ્યો, હે કેશવ.

અત્યન્તઘોરં ભગવન્ નરસિંહ વપુસ્તવ ઉપસંહર વિશ્વાત્મંસ્ ત્વમેવ મમ સંનિધૌ

હે ભગવન, તું નરસિંહરૂપે અત્યંત ભયાનક દેખાય છે; હવે એ રૂપ સંહર અને જગતના આત્મા બનીને મારી પાસે રહો.

ઇત્યુક્તો વીરભદ્રેણ નૃસિંહઃ શાન્તયા ગિરા તતો ઽધિકં મહાઘોરં કોપં પ્રજ્વાલયદ્ધરિઃ

વીરભદ્રે નરસિંહને વિનમ્ર શબ્દોમાં આવું કહ્યું, તો હરિએ વધુ ભયાનક ક્રોધ પ્રગટાવ્યો.