પ્રહ્રાદ જીવિતે વાઞ્છા તવૈષા શૃણુ ચાસ્તિ ચેત્ શ્રુત્વાપિ તસ્ય વચનં હિરણ્યકશિપોઃ સુધીઃ
'પ્રહલાદ, જો તને જીવનની ઈચ્છા હોય તો સાંભળ—જો તને કંઈ ઇચ્છા હોય.' હિરણ્યકશિપુના આ વચન સાંભળ્યા પછી પણ એ વિવેકી—
પ્રહ્રાદઃ પૂજયામાસ નમો નારાયણેતિ ચ નમો નારાયણાયેતિ સર્વદૈત્યકુમારકાન્
પ્રહલાદ તો 'નમો નારાયણ' કહીને પૂજા કરતો રહ્યો અને બધા દૈત્યપુત્રોને પણ એ જ શીખવાડતો રહ્યો.
અધ્યાપયામાસ ચ તાં બ્રહ્મવિદ્યાં સુશોભનામ્ દુર્લઙ્ઘ્યાં ચાત્મનો દૃષ્ટ્વા શક્રાદિભિર્ અપિ સ્વયમ્
એમણે એ સુંદર બ્રહ્મવિદ્યાનું પણ શિક્ષણ આપ્યું, જે ઈન્દ્ર વગેરે પણ પાર ન પાડી શકે, કારણ કે એણે પોતે તેનું સાક્ષાત્કાર કર્યો હતો.
પુત્રેણ લઙ્ઘિતામાજ્ઞાં હિરણ્યઃ પ્રાહ દાનવાન્ એતં નાનાવિધૈર્વધ્યં દુષ્પુત્રં હન્તુમર્હથ
પુત્રએ પોતાની આજ્ઞા ઉલ્લંઘી છે જોઈને, હિરણ્યકશિપુએ દૈત્યોને કહ્યું: 'આ દુષ્ટ પુત્ર અનેક રીતે મૃત્યુને લાયક છે, તમે એને મારી નાખો.'
એવમુક્તાસ્તદા તેન દૈત્યેન સુદુરાત્મના નિજઘ્નુર્દેવદેવસ્ય ભૃત્યં પ્રહ્રાદમવ્યયમ્
એ દુષ્ટ મનના દૈત્યએ આમ કહ્યાથી, દૈત્યોએ દેવોના દેવના અવિનાશી દાસ પ્રહલાદ પર પ્રહાર કર્યો.
તત્ર તત્પ્રતિકૃતં તદા સુરૈર્ દૈત્યરાજતનયં દ્વિજોત્તમાઃ ક્ષીરવારિનિધિશાયિનઃ પ્રભોર્ નિષ્ફલં ત્વથ બભૂવ તેજસા
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, ત્યાં દેવોએ દૈત્યરાજના પુત્ર પર જે કંઈ કર્યું, તે બધું જ ક્ષીરસાગર પર શયન કરનારા પ્રભુની શક્તિથી નિષ્ફળ રહ્યું.
તદાથ ગર્વભિન્નસ્ય હિરણ્યકશિપોઃ પ્રભુઃ તત્રૈવાવિરભૂદ્ધન્તું નૃસિંહાકૃતિમાસ્થિતઃ
પછી, હિરણ્યકશિપુનો અહંકાર તૂટી ગયો ત્યારે, પ્રભુ ત્યાં જ નરસિંહ રૂપ ધારણ કરીને તેને સંહારવા પ્રગટ થયા.
જઘાન ચ સુતં પ્રેક્ષ્ય પિતરં દાનવાધમમ્ બિભેદ તત્ક્ષણાદેવ કરજૈર્ નિશિતૈઃ શતૈઃ
પ્રભુએ પોતાના પુત્રને જોઈને એ દૈત્યને મારી નાખ્યો અને એ જ ક્ષણે શતાવધિ તીક્ષ્ણ નખોથી એને ફાડી નાખ્યો.
તતો નિહત્ય તં દૈત્યં સબાન્ધવમઘાપહઃ પીડયામાસ દૈત્યેન્દ્રં યુગાન્તાગ્નિરિવાપરઃ
પછી પાપનો નાશ કરનાર પ્રભુએ એ દૈત્ય અને તેના સગાઓને મારીને, દૈત્યરાજને યુગાંતની અગ્નિ જેવી પીડા આપવાનું શરૂ કર્યું.
નાદૈસ્તસ્ય નૃસિંહસ્ય ઘોરૈર્વિત્રાસિતં જગત્ આ બ્રહ્મભુવનાદ્ વિપ્રાઃ પ્રચચાલ ચ સુવ્રતાઃ
નરસિંહના ભયાનક ગર્જનથી આખું જગત ડરી ગયું; હે મુનિઓ, બ્રહ્મા લોક સુધીના ધીરજવંતો પણ કંપી ઉઠ્યા.
દૃષ્ટ્વા સુરાસુરમહોરગસિદ્ધસાધ્યાસ્ તસ્મિન્ ક્ષણે હરિવિરિઞ્ચિમુખા નૃસિંહમ્ ધૈર્યં બલં ચ સમવાપ્ય યયુર્વિસૃજ્ય આ દિઙ્મુખાન્તમ્ અસુરક્ષણતત્પરાશ્ ચ
આ જોઈને, દેવો, અસુરો, મહાનાગો, સિદ્ધો અને સાધ્યો—એ સમયે હરિ અને બ્રહ્માના નેતૃત્વમાં—ધૈર્ય અને બળ પામી, સર્વ દિશાઓમાં અસુરોની રક્ષા માટે ચાલ્યા ગયા.
તતસ્તૈર્ગતૈઃ સૈષ દેવો નૃસિંહઃ સહસ્રાકૃતિઃ સર્વપાત્ સર્વબાહુઃ સહસ્રેક્ષણઃ સોમસૂર્યાગ્નિનેત્રસ્ તદા સંસ્થિતઃ સર્વમાવૃત્ય માયી
પછી, તેઓ ત્યાંથી ગયા પછી, એ નરસિંહ દેવ, હજારો રૂપ ધરાવનારા, સર્વત્ર વ્યાપક, હજારો હાથ અને આંખો ધરાવનારા, ચંદ્ર, સૂર્ય અને અગ્નિ જેવું નેત્ર ધરાવનારા, સર્વત્ર વ્યાપી અને માયાવાન પ્રભુ ત્યાં ઉભા રહ્યા.
તં તુષ્ટુવુઃ સુરશ્રેષ્ઠા લોકા લોકાચલે સ્થિતાઃ સબ્રહ્મકાઃ સસાધ્યાશ્ ચ સયમાઃ સમરુદ્ગણાઃ
લોકો અને લોકપર્વતો પર સ્થિત શ્રેષ્ઠ દેવો, બ્રહ્મા, સાધ્યો, યમ અને મરુદ્ગણો સાથે, એ પ્રભુની સ્તુતિ કરવા લાગ્યા.
પરાત્પરતરં બ્રહ્મ તત્ત્વાત્ તત્ત્વતમં ભવાન્ જ્યોતિષાં તુ પરં જ્યોતિઃ પરમાત્મા જગન્મયઃ
'તમે સર્વોચ્ચ બ્રહ્માથી પણ પરમ છો, તત્વોમાં પણ સર્વોત્તમ તત્વ છો; તમે પ્રકાશોમાં સર્વોચ્ચ પ્રકાશ, પરમાત્મા અને સમગ્ર જગતને વ્યાપનારા છો.'
સ્થૂલં સૂક્ષ્મં સુસૂક્ષ્મં ચ શબ્દબ્રહ્મમયઃ શુભઃ વાગતીતો નિરાલંબો નિર્દ્વન્દ્વો નિરુપપ્લવઃ
મોટા, સૂક્ષ્મ અને અત્યંત સૂક્ષ્મ સ્વરૂપે, જે અવાજથી ભરપૂર બ્રહ્મરૂપ છે, પવિત્ર છે, જે બોલથી પર છે, આધારરહિત છે, દ્વંદ્વથી પર છે અને કોઈ વિઘ્ન વગર છે.
યજ્ઞભુગ્યજ્ઞમૂર્તિસ્ત્વં યજ્ઞિનાં ફલદઃ પ્રભુઃ ભવાન્મત્સ્યાકૃતિઃ કૌર્મમ્ આસ્થાય જગતિ સ્થિતઃ
તમે યજ્ઞના ફળ ભોગવનારા, યજ્ઞરૂપ, યજ્ઞ કરનારા માટે ફળ આપનારા પ્રભુ છો; તમે મચ્છ અને કચ્છપ સ્વરૂપ ધારણ કરી દુનિયામાં સ્થિર થયા છો.
વારાહીં ચૈવ તાં સૈંહીમ્ આસ્થાયેહવ્યવસ્થિતઃ દેવાનાં દેવરક્ષાર્થં નિહત્ય દિતિજેશ્વરમ્
વરાહ અને સિંહ સ્વરૂપ ધારણ કરી, તમે દૈત્યોના રાજાને મારીને દેવતાઓની રક્ષા માટે અડગ ઊભા રહ્યા છો.
દ્વિજશાપચ્છલેનૈવમ્ અવતીર્ણો ઽસિ લીલયા ન દૃષ્ટં યત્ત્વદન્યં હિ ભવાન્ સર્વં ચરાચરમ્
બ્રાહ્મણના શાપના બહાને, તમે રમતમાં અવતર્યા છો; પ્રભુ, તમારાથી વિભિન્ન કંઈ નથી, ચાલતું કે અચળ બધું તમે જ છો.
ભવાન્વિષ્ણુર્ભવાન્ રુદ્રો ભવાનેવ પિતામહઃ ભવાનાદિર્ભવાનન્તો ભવાનેવ વયં વિભો
તમે વિષ્ણુ છો, તમે રુદ્ર છો, તમે જ પિતામહ છો; તમે આરંભ છો, તમે અંત છો અને પ્રભુ, અમે પણ તમે જ છીએ.
ભવાનેવ જગત્સર્વં પ્રલાપેન કિમીશ્વર માયયા બહુધા સંસ્થમ્ અદ્વિતીયમયં પ્રભો
આ આખું જગત તમે જ છો; પ્રભુ, વધુ બોલવાથી શું ફાયદો? તમારી માયાથી તમે અનેક રૂપે રહો છો, છતાં તમે અદ્વિતીય સ્વરૂપ છો.
સ્તોષ્યામસ્ત્વાં કથં ભાસિ દેવદેવ મૃગાધિપ સ્તુતો ઽપિ વિવિધૈઃ સ્તુત્યૈર્ ભાવૈર્નાનાવિધૈઃ પ્રભુઃ
દેવદેવ, મૃગાધિપતિ, અમે તમને કેવી રીતે સ્તુતિ કરીએ? અનેક સ્તુતિઓ અને વિવિધ ભાવોથી પણ, તમે તો સર્વના સ્વામી જ છો.
ન જગામ દ્વિજાઃ શાન્તિં માનયન્યોનિમાત્મનઃ યો નૃસિંહસ્તવં ભક્ત્યા પઠેદ્વાર્થં વિચારયેત્
જે વ્યક્તિ ભક્તિપૂર્વક નૃસિંહની આ સ્તુતિનું પઠન કરે છે અથવા અર્થ વિચારે છે, તે બ્રાહ્મણો, તેને શાંતિ કે આત્માને બીજું જન્મ મળતું નથી.
શ્રાવયેદ્વા દ્વિજાન્સર્વાન્ વિષ્ણુલોકે મહીયતે તદન્તરે શિવં દેવાઃ સેન્દ્રાઃ સબ્રહ્મકાઃ પ્રભુમ્
અથવા જો તે બધા દ્વિજોને આ સ્તુતિ સંભળાવે, તો તે વિષ્ણુલોકમાં સન્માન પામે છે; એ વચ્ચે દેવતાઓ, ઇન્દ્ર અને બ્રહ્મા સાથે, શિવપ્રભુની પૂજા કરે છે.
સમ્પ્રાપ્ય તુષ્ટુવુઃ સર્વં વિજ્ઞાપ્ય મૃગરૂપિણઃ તતો બ્રહ્માદયસ્તૂર્ણં સંસ્તૂય પરમેશ્વરમ્
પહોંચીને, તેમણે મૃગરૂપ ધરાવનારને સર્વ રીતે વંદન કર્યું અને પછી બ્રહ્મા અને બીજા દેવોએ પણ પરમેશ્વરની ઝડપી સ્તુતિ કરી.
આત્મત્રાણાય શરણં જગ્મુઃ પરમકારણમ્ મન્દરસ્થં મહાદેવં ક્રીડમાનં સહોમયા
પોતાની રક્ષા માટે, તેઓ મન્દર પર્વત પર વસતા, ઉમા સાથે રમતા મહાદેવ, પરમ કારણમાં શરણ ગયા.
સેવિતં ગણગન્ધર્વૈઃ સિદ્ધૈરપ્સરસાં ગણૈઃ દેવતાભિઃ સહ બ્રહ્મા ભીતભીતઃ સગદ્ગદમ્ પ્રણમ્ય દણ્ડવદ્ભૂમૌ તુષ્ટાવ પરમેશ્વરમ્
ગણો, ગંધર્વો, સિદ્ધો અને અપ્સરાઓના સમૂહો દ્વારા સેવા પામતા, દેવતાઓ સાથે બ્રહ્માએ ભયભીત થઈ, કંપતી વાણીથી, જમીન પર દંડવત્ નમન કરીને પરમેશ્વરની સ્તુતિ કરી.
નમસ્તે કાલકાલાય નમસ્તે રુદ્ર મન્યવે નમઃ શિવાય રુદ્રાય શઙ્કરાય શિવાય તે
તમને કાળના પણ અંતકર્તા તરીકે નમન, રુદ્ર રૂપે નમન, શિવ, રુદ્ર, શંકર અને કલ્યાણરૂપ તમને repeatedly નમન.
ઉગ્રો ઽસિ સર્વભૂતાનાં નિયન્તાસિ શિવો ઽસિ નઃ નમઃ શિવાય શર્વાય શઙ્કરાયાર્ત્તિહારિણે
તમે સર્વ જીવોના ભયાનક અને નિયંત્રણ કરનારા છો, તમે અમારા શિવ છો; શિવ, શર્વ, શંકર અને દુઃખ દૂર કરનારા, તમને નમન.
મયસ્કરાય વિશ્વાય વિષ્ણવે બ્રહ્મણે નમઃ અન્તકાય નમસ્તુભ્યમ્ ઉમાયાઃ પતયે નમઃ
આનંદ આપનારા, સર્વવ્યાપક, વિષ્ણુ, બ્રહ્મા, અંતકર્તા અને ઉમાના પતિ, તમને repeatedly નમન.
હિરણ્યબાહવે સાક્ષાદ્ ધિરણ્યપતયે નમઃ શર્વાય સર્વરૂપાય પુરુષાય નમોનમઃ
સોનાની ભુજાવાળા, સોનાના સ્વામી, શર્વ, સર્વરૂપ, પુરુષ, તમને ફરીથી ફરીથી નમન.